Samuelis Pufendorfi De habitu religionis christianae ad vitam civilem, liber singularis. Accedunt Animadversiones ad aliqua loca è Politica Adriani Houtuyn JCti Batavi

231쪽

vis totamEcclesiam han eticam aut erronearix,

dixerit E Nisi forte &rith ipes infalsibi, do clarare vulsi. Igitur ubi electio Asinita rupi eurincipe fit, dicendum eis id fieri ab ipso jum Ecclesi ei leni ab haccedelato. Quod ideri' dicendum est: si eleelso fiat ab spiscopo, di presbyterio.. Nequaquam alitem dun is elehio fiat ab univeila Ecclesia; eam fieri u

repet Principem concesso. Idem cum concessisse usor in iii nem exi a persem alicujus secialem coiis deratio nem quoad emanationem inmeras 'nnapotes a te ibi pei me; sed necessariam esse, & ab Christo institutam s. mox tamen V. tra

dit:. Agin rei m io uassa externo per Quod petainde est acti dixeris, Matrimonium divinitus est institutum sed aprincipe dependet, ut actualiter lud iniri si at . Quid si igitur Principi in mentem veniat prohibere ne quis actitaliterministerio fungatur, cui b'no tunc pastoralis seu nitriistialis stinctio eri x xiqi Inon eo test,quod Muitur : lectio voluntatis est: sigib nulla addita rati revocari electio,

232쪽

ta pastores citra famae laesionem possunt. In C UNII nego Nabuchodonosori si id est rei Actionem. qyo minus viros sta-- tuam adoraret adspernantes supplicio afficere posset. Nonenimactus jurisdictionis exere tur a principe, ubi adversus divina jura malum civi infertur , sed hostilis ae tyrannicus. . Si uti Achatus Rex qyando Nabodo vineam sub judicii forma ereptum ibat subornatis sellis testibus non magis jurisdictionem exercuisse censendus est, quam tutor tutelam , si pupili mi ipse stupraverit. longe dispar actus est, quando idem Nabuchodonosor gravi sub

phemet. Hoc enim, quin recte fieri possit, dibitandum non est. Pergit: Petrum, Ioam hem, Stephanum, Paulum, ipsum Salvatorem coram Syne trios Felico Festo, Caesare Pilato i, & iurisdictionem eorum agnovisse,nec ejusdem iiii inpetra etiam cc j. idinen dosius dici potest 3 An Petrus &Joannes jurisdictionem Synedrii circa doctrinam Christianam agnoverunt, qui vetanti ne docerent in

nomine J u in os protestati sint, se ipsis non Dd a pam

233쪽

jurisdictionem Synedrii, quando dicit , duri a

cervice, dc incircumcis corde & auribus, vos semper resistitis spiritui S. 3 Nequever atin ilum& martyrum infinita multitudo statim gnovere jurisdictionem principum de Magi- stratuum,quando ad eorum tribunalsa protia, re innocentiam suam demonstratum ivere, ' i

cum vel nemo superesset, ad quem provoca rent,vel ad condemnatione sufficeret, si Chri .stianos se profiterentur. Et omnes tamen eqrudefensiones ad duo capita redierunt, ut velli

garent crimina per calumniam sibi obieeta es, professionem Christianae religionis ab arbitrio imperii civilis haut dependere etia profusione sanguinis sui assererent Et quiMagi atus coim fessores adtribunalia sua protractos absiaverunt; eipsa nil aliud pronunciarunt, quam ista, causata ad jurisdictionem suam non spectare. Mirum vero hominem , qui Jurisconsultum se ferasi aliquid legitimam jurisdictione redolens in actione Pilati agnoscere posse , luce in . rum est latrocinium publicum, visas et ubi ne hiliun quidem l

234쪽

gitimi processus fuit observatum Sicuti &nifestum est infinities in causis religionis limiates legitimae jurisdictionis civilis, processusque juridici fuisse violatossutad exempla provoca re stultra sit. Ast pastorem dc MinistrumEcci sitae munere suo abusum,aut non rite functum quan do Princeps castiganea poena non provenit a summa jurisdictione civili,sed a jur cclvsiae in Principem collato. Qui aute ideo plec Stur,quod 'tan tu i talentis cmc rubus a rei sis majes emineumbit, aut ad non obedientiam

manda tis ei misitas mel re erat in F uanuit, is ob religionem Christianam non plectitur.Fabsiam porm est, Vcclesia ut tali roprie di amforis i Arulam compereare. palsum non minus facultatem disponendi & exercendi,quae cuivis Ecclesiae competit, civilem esse, etiam intuitu licatio sis , et exercitu eaeis, deessectus ilici Scilicet enati sunt omnes isti errores γ confusione civitatis cum Ecclesia , quas nisi accurate distingvamus, & Ecclesiam a Civiatate plane absorberi admittamusi, parum

cst Pontificis Romam jugum excussitas

235쪽

nimiion minus dura Ecclesiam conditio in nerepossit, si omne jus circa Sacra citi a exceptionem in arbitrium Princitis conferamus, cuius Oetam et mem imperii Hurium noster boumn D rituale , id , sa tempopuli invita Scriptura & ratione comminiscitur: quique cogere non possit, ut circa Sacraprofi

teri publice cogamur,quicquid illius libido fe

rat, ututis hoc quam maxime a sententia mi

mi nostri diserepet. Nam id ferre utcunq; pos

sum,ut non exprimam veritatem,quam anim.

conditam foveo. Sed ut hujus contrarium prae me seram, id vero &nefas dc intolerandum est Et ipsi Hutino contradicit Constantini M. ediuina, quod ab eodem laudatur; onmes Hi eius ectos suos Chrisianos esse optasse, neminem a tem me et Iste enim non solum interna eorum serua non coegit , quod dc silpra vir ipsius positum erat, sed nec quem coegit, ut

Christianum se publice profiteretur, si ultro non vellet. Sed & non obseure sibi ipse contradicit Noster, dum sipra verba quoque immperio civili siti, cit, nunc eadem eximit, duri, pro ritur: si s verbum fides a nomiam

236쪽

Z Non cui pereaturn edivis rantia error Acendus es, quem emendare non e rine, qua mentem bonicumniato sed do hiae et,

tus qui discrime novi i vitatis S: Eccle-sae,id est, Status,& Collegii, ei facile erit extricare, quaeculas iste de jurisdie ione & legi lorioine Ecclasiastica,velut solis principibus con petente miscet. Circa si rinita observanatum,non dubiuinquidem esse, quin a summis imperantibus vis legum civilium tribui queat legibus tam naturalibus, quam positivis, dum nempe ab istis constituitur, ut juxta hasce in foro civili jus ductantur. Sicuti & penes eos leni est judicar: ibusnam tali uin legum eam vim tribui Reipublicae expediat,& quasnam soli singulorum conscientae relinqui serius sit. Ast id plane at sexdum est,siimmisimperantibus id quoq; potestatis tribuere, ut j spmphetiis autoritatem ttibuere publicam queant. Nam ne ii salvifica, neq; historica fides ab autoritate Principuni. Diidet, si poenis intentatis efficerepossunt itquis satat,non ut credat. Undeii constet, pro- ph

237쪽

phetiam aliquam a divino instinctia prohici am,non plus fidei per autoritatem Principis eidem accedet, quam si idem declaret, Ciceronem bonum esse autorem Latinitatis. Quod si autem prophetia ambiguae aut sitblestae se dei,&Princeps credat,se accommodata si*au toritate plenam eidem fidem conciliare posse, delirare judicabitur.Nec si ora sivit,quae dei bris Novi Instrumenti inuniversiamtradit; inopositis Chri tam et Apsolos nonpotus se amomi sodare dispublicam , mi eas in si enivatas, nec adsidem coemersi Princites eas si Are pere, ex quo regu facta ea, duin ipsis marino legis voluereat i regulis & dogm tibiis a Christo promulgatis ab imperio civili efficaciae nihil accedere potest, nec eorumiam doles feri,utpoenis civilibusianciantur; cum voluntatem Christi non impleat , qui ob metum poenae civilis earn externis signis e

primit.Paria reponenda sun l ad j LXX Uti enim, ScripturaSacra,&religio ristianaabimperio

civili autoritatem sitam haut mutuatur, Pae

hocstem e&renit redivinitus introducta

238쪽

dueta sui ta nec interpretatio dictorum Scripturae, de quoru genuino sensu ambigitur per imperia definiri potest,& debet. Nec ad solum

Principem ea res pertinet,sed ad totam Ecclesiam,aut ab ea mandatum habentes: etsi ab ejusmodi distes tatione princeps,uelut insigne E clesiaemembrum , excludi non possit auid beat. Caeterum non parum profani sapiunt ista : Ipsi O, Dranni a condendae , ter suos potesatem haleret , interpretandi jus esse non potuit. se autem cum apud eos, orta limi esse in Pragantur , mel nou no rami, ut alius quietis privatus habitus , civili e i sul edita, judicio di imperio fuerit , paritum in , se leges ipsius, et D rmam,

interpretationem, ut vhnde uitidam et pu- Hiram haberent , a cimili potesate pepra i se Quantulum deest ut dicatur , etiam cssica clam muneris mediatorii ab imperio civili pependisses Et quam absurdum est dicere; boti, nam si risi habere vim ilicam a citi ora e

239쪽

commenta,quae vcl sensu communis ad per

natur. Eodem jure diceres , DEO imperium, homines competere non nisi ex submission: Principum,qui si istum adspernentur,ad priva tam conditionem (horresco referens, DE Te idigetur. Jn eo minus tetrice delirat Adr a sidum ethnicis quoq; Principibus jus de ei

diae controversiae inter Christianos tribuit, nimirum coeco de coloribus. Porro nihil minusquam de interpretatione Scripturarum veter P. batur quando Christiani quondam ad tribumnalia Ethnicorum trahebantur ; nec unquam ita in ierunt Christiani, uti r controve

sis fidei insideles consulerent. y quam ad horum tribunalia inviti fuere protracti, excis' enda fuit sententiaequalem libido istis suggessit,cum nullum remedium suppeteret istortinavim declinandi. Eum porro effectum Noster facultati interpreta I dc deiniendi articulos si dei tribuit,ut pro talibus publice sint habendi, ibi obedientiausing eius igitoriis Merni

240쪽

debeatur , seu qua quis defungi queat ratem: professione,verbisq;&gestibus, quaecunq; in trinseca sit animi sententia, ita ut ad is tunc co- gi quo ii possint Atqui cum externus gestus, &sine mente sonus, quo animisententia discrepat,nihil minus sitiquam religio,non video,cui fini fetitia ejusmodi potestas principibus tribuatur , nisi ut plures praetextus sint innoxios vexandi. Claristus per ejusmodi coacti nem doetiinam suam propagari noluit, ut si vel maxime veri sint articuli illi a Principibus promulgati,incongruum sit eorum professionem poenis civilibus sancta: Sed si falsi iidem

sint,mni veromiserrimi plecti, tuti errorem prae te ferre noluisti Nisi praeclarus hic fructus tam egregiae docti inae est, ut ea posita omnium tyrannorum persecutiones justae, &velut a legitima potestate profectie declarari queant. Sane quae nunc in Gallia omnium bin,

tionem provocant Hutino patrono facillime defenduntur. Quam argutumautem est illud: u metem uminctio susicum tui .

Atqui seni homines id quidem manifestam