Samuelis Pufendorfi De habitu religionis christianae ad vitam civilem, liber singularis. Accedunt Animadversiones ad aliqua loca è Politica Adriani Houtuyn JCti Batavi

221쪽

eandem denegare, aut eosdem plane civitate ejicere Nec quamnam religionem alteri praeferre debeat Princeps, ullam regulam statuis, praeter nudam suam libidinem' Q Uinlisit, iii. qui hetiam idololatrica, superstitiosam,falsana fetam 3 U nde credemus principibus tam invidiosam potestatem delatam 3 Non sane divinutus,aut ostendatur autoritas divina. Neq; pecsubmissionem civium,cum nes civitates res gionis causa sint institutae ista uti l posteriores; neq; ejusmodi potestas ad finem civitatum ob tinendum faciat Neq; vero in naturali libertate cuiq; fas est qua libet religionem profiter maxime id fas foret,non tamen ideo alteri si

tim quaelibet religio obtrudi potest. Est quo cum grano salis accipienda distinetio religio

fiteri quamcunq; religionem externam, dummodo interna recte se habeat. Falsum porro somne publicum,id est, quod palam dc aperte

exercetur, in civitate habere originem a potestate publicae seu a summo imperio civili s cuin fluuii civibus eruere pes

222쪽

tam naturali aut quia sitis jussit, ecpotest item

indulsiti Falsum quos est, omne externum a potestate civili dependerescum ex mente ani etiam dogmata de rebus divinis, & conses siones fidei verbis conceptaeinter externa res renda sint Fallitur porro si id constaqui putat;quia imperantibus curae esse debetiit cives rectis opinionibus de Dpo velut statore justitiae imbuantur , igitur penes eundem esse circa revelatam religionem pro lubitu diponere,& quamlibet e religionibus,quae revelationi ortum suum adstribunt,publicam facere Classius fallitur,quando religio min pullice roboratam

ferre asserit Potest quippe hunc effectum hab re ad tautem animae producendam inepta & sufficiens:falsae depto & divinis eundem ecfeetium habere non possunt Et vel tanti non est tranquillitas publica, ut ejusmodi falsis sententiis procuretur , vel aeque aut magis com- mode per veras obtineri potest. Praese tim cum quae vulgus dementare possunt

haudes , cor datos fallere saltem perpetuo

223쪽

nequeant. Risuin continere aegre possunt aram spice aruspicem cum vident: Majore quoque autoritate, opus est ut

credamus Aquae ipsi religio 'bata dicitur, a Principibus independens,non obesse, quam quisque religionem publicam cum Principe &civitate profiteatur,cui electionein libream relinquit,q subpraesidium, et Hirari usi velit, nimirum Japonicam,Braminicam, Mulaam- me lanam, Judaicam, Christianam, & ex illis, quae Christianum nomen prae se ferunt, quae maxime ipsi ad palatum sit. Jd vero credat Judaeus Apellae Sane magnae partinorum intolerabile fuit visum 3ontificen- manum summum fidei Christianae arbitrium sibi arrogare, qui tamen non nisi unam re gionem orbi Christiano obtrudere instituit nempe in qua rationes sui Dominatus iundari sentit. Jam,si diis placet, Principibus datur ficultas quis det religionem publicam facuendi, tuorum cum plures dentur a se invicem non dependente pari jure ab ipsis diversissumae

religione acubi invicem repugnantes publi

224쪽

autoritate donabuntur,quarum singulae, ni fallor,veritatis elogio superbire volent. pr imum est, ut cum partes hujus juris sint, receptam pudice religionem tueri, mutare, corruptam punire, eandem religionem unus Principum pari jure defendat, quam altar non pejore deletum eat, dc eandem professos supplicio mactet. Jta demum juxta Evangelium esuriam Hutim publicae religionis non major erit vis dc autoritas,quam statuti alicujus posit,vi, quod pro lubitus io Princeps in sua ditione

nimo rum publico rum in si, dum Principibus transscribit. Atqui nec in Rep.J udaicidivinbi constituta d jus penes Reges fuit Nec mpostoli autoritatem docendi a Regibus habuer Doctores quam maxime publici, qui ad omnes docendos missi erant: Nec probari potest,Ecclesiam, quando Principes eidem a cessere, id jus constituendi Asinistros in soli

225쪽

signes heic partes Principum esse. Neqs veroid,quod Adramus intendit, ratio ab ipse allata

evincit, a parmumn mea circasDum tibero num

desumta cum autemPrincipes sint publici quibdam patres, pruipuam et o tum esse.

ter ani quod titulus patri spatria sit metaph ricus; alio siue fundamento ossicium pate num, ioRegium nititur,& alterius generis cu- ra liberis aetate tenera, quam integro alicui populo debetur Nec ut aeternam tem civibui procurent Principes, peria in hos sint collata,cui obtinendae alia medi ,aliam o viamus praescripsit. Et quanquam non negemus ab ista quoq; cura non alienum debere esse principem, ea tamen non eous ii debet porrigi,ut phalia media, quam divinitus praescriptatas i. . bata expromatur,& quae genio religionis quadransimulto minus,ut id eo principithus tribuamus potestatem civibus obtrudendi religione etiam extraneam quamlibet ; cum non quaeliabet religio saluti animarumst proficuae Sicuti Abrahamus ille credentium 'pater filiis suis

non praescribebat religionem prolubitu , sed

226쪽

praecipiebat custodire vi Domini,divinis r velationibus designatam dc confirmata. Neq; ex dicho Pauli i. M II r.exsculpseris , pracbu messe uasubditos regere ut vitam mi Daum tum in Milesia resede pietare degavit, quae via ad salute est aeternam. Nam pro quibus vota concipere jubebat tunc Apostolus, ethnici erant Principe queis nulla adeo pietatis cura erat,m- . primisClaristianae sed sufficiebat,si tranquillitatem praestarent civibus, qua data pietas ex aliis principiis proventura erat Sicut Augustus Caesar otia dis poetae, ut Musis suis vacare posset snec ideo tame Princip i circa impetus numerosae eloquentiae, auilem artis Poeticae negotii

vid eraCPorro crassi nimis est istaphilosophia: Pro eo A iam, i suom omnes Obnimia

fata halet eadem rescivitas adem Ecclesiae Uamnsiderara suaseratum d restate et civitas,

ideles A num leve hoc discrimen censetis anus, quod diversae quali tates mores ''ducunt,quas diversae obligationes, diversas jura comitantur Sane ubi capitis eadem est natu- raacpotestas dem ejus, diversaequalitates .

227쪽

reliquortim membrorum non impeditnat,quo

minus idem coetus videri possit sub hac aut illi qualitate Sic ubi Rex omnes cives suos in eo peditionem eduxit, quibus ipse ducem se prae bet,civitas,& exercitus ille essentiali aliquo discrimine haut differet. v. g. Populus Israeliticus sub duce Iosita in expeditione versans idem erat cum eo, qui post terram Canaan pacatus sub eodem judice insidebat. Enimverotacle sia & civitas, utut ex iisdem hominibus constet,non interna duntaxat campage differunt, sed Sc Princeps hautquaquam pari jure caput.Ecclesiae dici potest,atque civitatis. Nam huic quidem summo cum imperio praeest, nemini obnoxius. Sed Ecelesiae caput Christus est, qui

eam verbo suo per Doctores Ecclesiae annuit clato regit, sic ut ne vicaria quidem gubernaim

di potest Regi sit concessi Et quanquamChristo data sit potestas omnis in coelo & in terra shaut ranaen dicipotest,eodem modo ipsum es se caput civitatis, sicut est Ecclesiae. , quitur; F non totas et cilitas tam ian Ecclesia nes et udinem credentium in republica. Atqui etiam

228쪽

ubi omnes cives sunt Christian Ecclesia est mrepublicaevelut collegium in civitate. Falsum autem,quod subnecties quo sensu & Ecclesia'

posterius dieium est ita supplendespersim gula oppida, in qribus Ecclesia dabatur: Anailitia dc justitia , quae&ipsae sunt in republica,

non valet consequentia Nam militaris functio,

& justitiae administratio ex vim sine civitatis profluit; iadnitem cura Ecclesiae. Eiprincipi ue dius belli ac justitiae commissus est,non munus praedicandi Evanse i im Unde duces bellici,&judices egio mimeri suis , liliantur,non itein ministri Ecclesiae, qui & ideoproprie mihistri Principis & reip non siint,sed ministri Christi de

Ecclesiae. Fun omissi et mo ad nete inem intri na m 1 si retinere dicistis. Atqui si fides est exauditu,& esedere nemb potest,nis praedicetur,' etiam illi,qui auditum praedicationeEvangeli movent, non sane nitiis ad religionem inte

'am se Abat,velutinstrum lita quae dispensani Evangeliu,est cujus auditu fides oritur Falsiani est, ipsis Principibus non Christianis jus csse

229쪽

eligendi Ministros: Nam potesarem aqualem esse. Atqui Princeps non Christianus eiii cives Christianos suo sub imperio habeat, &Eces siue in sua ditione domicilium praebeat , in ipsam tamen Ecclesiam nihil potestatis habet

quippe extra eandem constatutus. Falso quoq;

dicitur postquam Princi facti sunt Christi

ni,vocationena Ministrorum non amplius pendere ab Ecclesua non secus at stanno, Ammal,

em sms, mpera a vi , As sese de re Nam Princeps dum Christianus fit, ponsed minus Ecclesiae, sed potius subjeetias fit capi' Ecclesiae risi o nec ipse omnia jur ces hae in se transfert,sed de illis pro rata participat nisi qua ultro Ecclesia in ipsum quid contulit

quod quidem re ne in unum conferri potuit Et quare non possit Ecclesia siub Princh buc tistianis essemineo re , mpe' mam ms, hiraeque .et agere a Tuid, et decernere peram rei metra faciat satam ex consere sariam inter civitatem scit statum, & multi tudinem iussolutam datur tertium iam N . - -

hium, in quo vis cogendi, siminas potestas hecessarianones Possinthaec illusti tal

230쪽

Amplo: in in civitate societas seu Cotigium

mercatorii: quod statutis & dire storibus coh-s su membrorum constitutis regitur. Jn id quos collegium adscribi vult Princeps collata certa serte Sanehacadscriptione idem non ad-

tabsolutam dispositionem in collegitum i iisq; bona; sed potius statutis se collegii subjicit,nec aliqua prae reliquis praerogativa gaude nisi qua magnitudo sortis collatae,aut praestatio e iqua extraordinaria, Vel consensus caeteroruultro tribuit:nec in eo collegio consideratur ut Princeps, sed ut mercator. Etsi heic aliquod sit

extet no

stem Imperite ducitur clesiis, ob estu multitudinemper Principis situ pullic id popu&amere quanu losui totii spopulus Nam haec tantum admitti possimi de civitate,non de Ecclesia , quae multuna inter se differunt. Jn civitate uerum est:quod Principi placuit,legis habet vigorem,ac pro ratione vortantas est. Jdem potestatis in Ecclesia tribuere

Irincipi vesanum, & prope blasphemum. Et Principe in haeresin aut errorem prolapso, Dd a qui'