De S. Isaaci Ninivitae: Vita, Scriptis et Doctrina

71쪽

LXXXII. Cur monachi vitam auuehoreticum eligant cum Deus misericordisim praetulerit l). - B. O, I,

LXXXIV. Epistola reSponsoria ad quemdam fratrem.

li Hic sermo media epi St0la Philoxeni Mabugensis insertu8 eStin graecis tranSlditionibus, Ut dixi. Us. Supra pag. i5. 2ὶ Inter opera dubia aut ful80 adScripta Isaaco nostro hic recenseo tantum Oa quae Syriace eXStant. - Do iis autem quae in RPabicis graduisque codicibus Sub ejuS nomine purpuram circumin-rutitur loquar paragrapho Sequenti. 5) Dubia mihi est haec epjStola : I' quia a magna collectione

72쪽

exulat; 2' quia nee in Versionibus graecis, nec aethiopiea reperitur; 5' quia tum ob conceptus tum ob Stylum, Summam analogiam praesert cum operibus Philoxeni Mabugensis, cui libenter eam adjudicarem. 1) Eadem motiva ae pro praecedenti Opere dubium movent. minus tam2n. 2) Fragmenta sub hoc numero in Scripta αubia VOCO, non eo quod ab Auctore nostro abjudicanda reputem, Sed quia quamVjSattente semel et bis opus integrum perlegerim Sermonem eX quo desumpta merunt non reperii. 5ὶ Fragmentum eod. 145PT inscribitur : . αδ βα- .

Primum fragmentum cod. 14 29, cujus initium deest, constat brevibus Sententiis; altorum inscribitur ; tertium habet titulum: Di--l et incipit e- Σ3 om

44 Istae preces quaS eodices liturgici nostro Auctori adseribunt non semper ad literam ex ejus operibus exscriptae Videntur. Plures enim quarum initium convenit cum textu sermonum in 1ino ab eo recedunt; ideoque hie Pejeei.

73쪽

C. - OPERA FALSA ADSCRIPTΛ.

LXXXVIII. Liber de causa ecusarum. - Cs. B. O. I,

1ὶ Istud opus physico-theologicum in novem libros partitum prosequitur loe . cit.) ASSemanus et Faustum Naironem aliosque rotundit qui illud Isaaco nostro adSeribunt. Is Se ASSemanu S ex praefation se docet auetorem suisSe I Saaeum EdeSSenum ep. qui propter turbas, Sede Sua Pelieta, in proximOS EdeSSae monte8 SeeeS-sserit ibique laudatum opus dictaVerit. Sed A. Polit mann , qui fuse de isto opere ejusque auctore disseruit MitSchrist fur a Dche Moruenia ια GesellSchat , I861. TOm. XV, pagg. 648-663ὶ illud Jacobo EdeSSeno adjudieat. - Cf. quoque quae adnotat Payne Smith Catal. cocta. MSS. Bibl. BOαἰ. Coll. 585 Sqq. , ubi etiam Peperies singulorum librorum et capitum argumenta HSque ad cap. III lib. VII). - In codice OXOniensi s fiunt. I23ὶ hujus operis scriptor non tantum Angliae, Franciae, fiungaPjae, Magnae Rus Siae etc. mentionem facit, Sed diserte TureaS id temporis ostias Danubii in dolore adsirmat fol. 20 l). - ReVera Varii, eOdieeS inter se satis discrepant; attamen infirma mihi videtur opinio Potit manti dum recordor Jacobum EdeSSenum eadem argumenta, ratione diversa tractasse in suo Hexaemero. Cf. P. Martin. JOurnal asiatique. 8' S6P. TOm. XI, 1888). 2ὶ Opella haec in codice habet titulum hortatio Mar Isaaci. Constat XXXIX sententiis quae omnes a formula incipiunt. En quaSdam :

Suspicor osse opuS alicujuS monachi qui voluit hisco brevibus sententiis doctrinam I Saaei Ninivita0φὶ contrahuro. Hoc sOPSansedit Johannes Monach US Apameensis , nam in cod. Lond. jStRS Beatitudines proxime antecedunt et immediato soquuntur ejus

74쪽

I E VERSIONIBUS OPERUM ISAACI NINIVITAE.

Abs0lutis quae spectant ad primigenii textus operum

Isaaci recen Sionem, quaedarii de eorum versionibus addere eo D Venit.

I. - Αb arabica incipiernus, non quod sit ceteris praestantior sed quia istam haud muri t0 ut viduturi tanti facit J. S. Asse manu S li ut crederes eum uam Syriacis codicibus antepOS utSSe. Integra servatur in cod. vatican0 CXCVIII 2 . Isto codex, Syriacis litt0ris Sud 80rmone arabico exaratu S constat soliis 262 bombycinis majoris formae in-s'). Portinuit olim ad Thomam presbyterum ex urb0 Hesna qui illum dono dedit Curiaco presbytoro ut abbati monasterii S. Mariau Syrorum in des0rto Suetensi, ut docet adnotatio solio 2JIappo Sita. Partitur in quatu0r libros quibus praemissa ost vita Isaaci quam supra latino deditnus. Inscriptio prirnae partis fert In nomine Patris et Filii et Spiritu suncti unius Dei; ope etaurilio Dei eieribere aggredimur libros saneti sapientumque murimi Mar Isaae Syri. Sunt autem in quatu0r partes divisi. Concedat Dominus opemque serat ut et doctrina et opere iisdem libris proficiat tum lector tum quisque monasticum institutum amplecti desiderat per intercession em Dominae uostrae et hujus mugiit saucii. Amen. Historia hujus sancti.

Comple titur liber isto XXVIII sset mones quorum tituli logi p0ssunt in Bibliotheca 0rientali sLoc. cit.).

l) E. O. tom. I, pag. 446 Sqq. 2ὶ Fuso describitur in Calai. Bibl. Vati . . t Om. III, pagg. 4274 2, ubi plura corriguntur eorum quas in Bibl. Orient dicuntur. Attamon, sie uti ibi arabjca syriacis, hie Syriaca arabie is intermixta sunt. Ego vero in computando Sermonum numero, in praesenti paragrapho, eo dicem arabi eum sequor.

75쪽

Librum autem hunc totum uti apocryphum hab0o. Videtur esse compilatio Sermonum plurium auctorum quam ipSeamanuen Si S nostro Isaaco adscripsit. Omnes isti sermones

a syriacis c0dicibus qui 0pera Ninivitas continent exulantot primus nihil aliud est quam liberior translatio sermonis Isaaei Antiocheni de creatione hominis lin.

Ad calcem hujus libri legitur fol. 50ὶ adnotatio Sequens :

gbsoluta sunt quae eae primo libro Mar Isaaei reperimus :reliqua vero in Syrorum regionibus dumtaXat eae tant. Unde apparet eum qui sermones hujus primi libri arabici collegit prae oculis non habuisse librum in quatuor sectiones divisum ad proludo n0titiam historicam toti collectioni praefixam opus esse illius Mosis qui huncce codicem exaravit. E0dem solio indipit libor secundus cum hac inscriptione :In nomine Christi animarum nostrarum illuminatoris et men-lium nostrarum directoris. et imberissitatis nostrae adjutoris, scribere aggredimur partem S cundam libri saneti Isaaei Episcopi civitatis Ninivae, qui abditato episcopatu ad eremum Serecepit vitamque suam in solitudine transegit. De iustitutione monastica deque se essu a saeculo 2).

Absolvitur s. I 39b hac clausula : Emplieit liber saneti magni et praestantis Mar Isaac de timore Dei. Mus oratio

13 . χ3l- , . CfP. B. O. to m. I, pag. 222 D. 18. 2) Enumerat Asse manus Secundi libri XLV sectiones juxta divisiones hujus codiciS Simulque codicum Syriacorum. Sed attentelegonti Catalogum apparet in cod iste arabisto duplistoni Seriem Sermonum signari quarum altera IX Sermones, altera XVI continet. Prior complectitur SermoneS qui in Bib. Or. notantur I-XIII ; pOS-terjor eos qui deSeribuntur Sub numeris XXII-XXXIX. - Ceteri XIV XXI et XL-XLV, extant Sld numoris non designantu P. Surmonum III. IV. V et XXVII hujus libri textum syriacum repurii in cod. Syriae. Parisiensi 298 soli. 48b, 49b, 6 b. 64al de quo aliquid supra spag. 33) jnnui. Cod ex isto saeculo X 0xaratum sui S Sovidetur a quodam nestoriano serjptore, ut apparet ex Variis loquutionibus et ex modo quo Theodori Mopsuustoni nomen, rubris literis, honoris causa, deSeribitu P. Continet varia ascetica ex diversis auctoribus Collecta.

76쪽

- 56 eustolliat, dirigat adjuvesque omnes ieetores qui comparandis virtuti bus operatim nullant. Amen. Amen. Et mox subditur Gusdem sancti sequitur pars tertia, de amore Dei. Libur autem tertius incipit sol. 140a cum hoc titulo : In nomine sanctae Trinitatis. Liber continens sermones Patris nostri pii, praestantis , et spiritualis surieti perseeti sar Isauci, de monastico instituto. Estque pars tertia librorum ejus. Cujus benedicta oratio diristat lectorem ad cognoscendam veritatem virtutis rectorum verborum ejus. Continoi tortius libor XXXV s0rmones quibus addun

Fol. 23Tb legitur Erplieit pars tertia operum sancti Isaaei. Deus misereatur mei nos is pauperis per eju3 preces. Amen. Memento mei Domine tu restito tuo. Facta sunt haec

in deserto Seetensi anno Graeeorum I SI 2 Christi l 50li. Liber quartus incipit fol. 239b. Non praesert alium titu

lum quam haec verba : Pars quartu sancti Mar Duaci. Continet tantum Sermones quinque quorum Secundu S et tertius excerpta esse videntur sermonis LV ; quartus extat

in syriacis serm. LII) 0t jam ineluditur in formono arabico XXXI libri tortii. Primum Capita scientiae' et quintum apophlegmatu' Isaaei opus esse non apparot . Libser d0sinit l. 262 ubi scriba longi0rem exaravit deprecationem quae ita absolvitur ... Dignsire Domine, τρnisim pec6sitorum largiri librario qui Ser istos quilterniones erScripsit et lectori ei cuditori. Amen. Ercrcti Sunt hi confusi et Iraeteres anno l8l2 Chr. I 50li in deserto Seetensi per m nlim pecessioris omnium viliSSimi, nomine Mosis, homonymi

illius qni Druelem ob Aegyptiis liberavit.

Manifestum autem est hunc M0sum c0nsilium inivisse colligendi omnia Isaaei opera qua0 inv0nire p0tuit atquetros divorsas collecti0DeS in unum compegisse. quibu8 p0Stea hos quinque Serm0Πe8 addidit. Quae cum ita sint, quo modo laetum sit ut in h00 00dice ex variis collecti0nibus consecto

77쪽

pluries idem sermo repetitus occurrat si in bene intelligitur :

minus bene Vero percipitur cur doctissimus Assematiusliunc codicem sequutus fuerit in consciendo catal0go operum Isaaei Ninivitae 2). ut iri ulto minus cur consuso intermiSeuerit titulos serm0num ex syriacis codicibus ita ut in ejus senumeratione idem sermo bis vel t0r computetur 3). Cujus rei 0Xplicationem aliam invenire non possum nisi hanc onempe, cl. Virum titulos taui urn, non Vero opera legi Sse et qu0tiescumque diversum titulum inveniebat diversum osse

Qua0nam vero suit origo illarum collectionum quas in

unum volumen contraXisso Mosum monachum Scetensem

diximus ' - Ignoratur quisnam sui mones primi et quarti libri ex graeco vel potius ex syriaco idiomate in arabicam linguam vertorii. Ssecundus autem et tertius lib0 P ex graeco certi SSi me proveniunt. Auctorem hujus translationis osse

inan0 6, et c0nfirmat titulus versi0nis aethiopicae. Hanc sorsan fecit translationum sex quod assi graeco codice in qu0

s) V. gr. 80Pmo IV lib. quarti qui idom est ac sermo XXX lib. tertii. 2) B. O. I, pag. 4 6 Sqq. 5ὶ Sic in B. O. , sermo XX libri quarti, est pars sermonis XXI libri Secundi; Sermo XlX libri quarti ost pars Serm. XX libri tortii ;sermones XXIII et XXIV lib. 10 Ptii sunt fragmenta formonis i X lib. quarti; sem. XXV et XXVI libri tertii, sunt fragmenta Sorm. XVilllibri quarti: se Pin. XIlI libri Secundi ut form. XVI libri quarti, i rumosermonses XII et XXIX Husdum libri sueundi idem sunt. 4, Hunc hypothe8jm certam saliunt quae supra Obso P vavi de

78쪽

tantum termones selecti Isaaci contin0bantur lin et p0stea, reperto alio codice persectiori, sermones in pri0rio missos addiderit. Quidquid sit do hac hypothesi, arabicam collectionem olim duobus tantum constitisso libris quibus omnia Syriaca continenturin d0 monstrat dispositio codicum in quibus Servatur graeca versio eodem m0do ordinata 2ὶ Haec paullo susius tractanda putavi ne quis mihi in negligentiam Vertat quod arabicam translationem penitus neglexeritn quae Sane eum ex graeco procedat parvo subsidio es Sepotest ad criti eam luxtus syriaci : et etiam ut appareat

i) Moriae hi haud raro quase sibi placubant ex libris ascuticis in

proprium uSum exscribebant et sic saepe colligebant in unum Volumen exsterpta diversorum auctorum. Multos habemu8 codices hoc modo consectos et Saepius negligenti OPi manu exaratOS. HOC etiam Contingit Oporibus Isaaci. Codex parisiensi 8 875 Saee. X lihunc seri titulum : του οσιου πατρsc Ισαακ του Συρου, τουαπκ ητου και αναχωρητου λογοι θιαἶοροι. ἐν ἐπιτομη των λογων αυτου. - Haec Ver ba : in epitome non signi si eant librum exhibere quoddam doctrinae Isaaci compondium. Sed continere SeleetΟS Sermo neS aut Sermonurn fragmenta Verbatim tamen exeripta ut ex inspectio no eo licis mihi compertum e St. 2 V. gr. eo de et Patmiacus T ' . de quo ita legitur in Catal. Τευ ο

79쪽

50 quare catal0gus operum Isaaei a me consectus ab asse maniana senumeratione tam diversus sit. Praeter hunc vaticanum cod. CXCVIII alium non cogn0Sc0 in quo integra exstaret haec arabi a vorsio li; quosdam tamen invenio in quibus ipsius partes occurrunt, nempe

tinet primum librurn in sectiones num sero plures qua in indicavit Asse manus partitum ; et codi eos vaticanos LVI atque CCII sibi. 246ὶ in quibus servatur formo qui incipit Quatuor eg cssuSis procedit peccatum nimirum eta nimio potu, eae corporis Silnissite, ex divisistrum sit luentiet et er mulieribus ; et vi dotar essu ex serptum serm0nis syriaci quinti. Notandus otia in venit coiisex carshunicus Bibli0th. Bodloiana0 Mars cli 465 2). Rus inscriptio sic sonat In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti unius Dei scribere siggre

s) Dum loquor do isto codice eorrigam quae Superius, Pag. II, erroneo dixi circa testimonium Jacobi Saria gensis. Re quidem Vera hujus Viri nomen occurPit fol. I 0 b in sermone arabjeo XI. qui in enumeratione assemaniana est XXXII libri secundi B. O. t. I pag. 45 l) et in catalogo a me consecto est Sermo LXXIX. Fit matnmen remanet ConcluSio, nempe proprio marte ab arabico interpresto additum fuisse hoo nomen quod neque in graeuis neque in Syriastis legitur eodicibus. No dicas illud forsan doletum fuisse jnsyriaeis. Hi enim codices pleriquo desuripti fuserunt ab amanuensibus Jacobitis qui certe nomen Sariagon sis non omisissent Si jnvenis Sont. Ceteroquin, Valde impe0seeta QSi versio arabica, ut judiearo licet ex j98omui loco quem hic resero, se PVata eo dieiS men

80쪽

dimur petriem quetriam homilicrum principis sapientum sancti Mur Issiaci Syri cum pace Domini. Amen. - EX

Sola Vero enumeratione operum quae in isto codico continentur, mani&Stum est Scribam utrumque Isaacum, Antiochenum scilicut et Ninivitam, p0rperam c0n sudisse. Continet autem codex post duos Sermones soluta oratione soli. l-46),

epistola l97-205). Hasc omnia convenire Vidontur cum iis quase notat Asse manus in B. O. sub nii. XL-XLIV lib. III lli. II. - Ex arabica derivari aethiopicsim versionem jam innui. An alicubi int0gra haec Hystot n0scio. Parisiis in Bibl. Nation. duo sunt codices nils othiop. li4 et l57ὶ qui c0ntinunt Librum tertiEm operum asceticorum Mur Isauci Uinititue trcnslatum eg graeca in arabicam et eae arsilicsi in aethiopicam linquum. - Uterque code X recen S eSt. In c0dice li4 pra0mittitur brevis prologus arabici inter- protis diaconi Abu'l Fath. Auctor v0ro profitetur Se, rogante patriarcha Niceph0ro at Qabqalis hanc Vel Sionem conse-cissu. Opus continui tortii libri arabica0 versionis capita tri

aliter partitum. Pra0torsea in codic0 125 Husdum Biblioth. servatur asithi pice Liber Paradisi in capita CCLXXXIII divisus.

Ex hisce autum duodecimum set decimum tertium Supra centesimum sunt Isaaei sermones XI st XXIX nostri catal0gi. Haec v0rsio ab illa quae in praec0dentibus codd. reperitur paull0 diversa est 3 .