De S. Isaaci Ninivitae: Vita, Scriptis et Doctrina

81쪽

ΙII. - Aethiopicae et etiam arabicae longe praestat graecet Versio, tum antiquitate l), tum num sero codicum in

quibus ad n0s usque pervenit 2). Ex his autem plerique

sti Νon est dubium saltem saeculo IX versionem leon metam

1 uisse. Hae enim epoelia recenti OP non e St Cod ex graecus PariSi en

82쪽

referunt versi0nem antiquiorem e Syriaco immediate consectam, alii pauciores Ver 8ionem a praecedenti paulo diversam ut quae sorsan ab arabica translatione originum ducit,

libri senim secundi ut tertii arabidi ordinum et divisionum hi exhibent l) dum pri0res syriac0rum codicum dispositionem magi S Sequuntur. Attamen nec ordo n0e partitio alien bia damussim convenit, quod satis facil0 intelligitur ex modo quo ipsa 8Jriae a collecti0 laeta videtur, ut Supra exp08ui 2).F0r0 0mnes isti codices hanc inScriptionem habent, uno alturove verbo tantum di verso : του οσίου) ἐν αγίοις πατρος

ἁγίοις Παῖρος ημ ων Σαοθα, Scilicet Ssineti Patris nostris Succi Syri ascetue et rensichoretile, qui episcopus civitsitis nives filolus est, Sermones rescetiei trilnSluti si sqnetis

patribus nostris abrumio ei Patricio philosophis 3ὶ et iniqui a Sancti patris no 3tri Sabae ) Silentio deditis.

Pluribus praemittitur homilia de Silentio et vita solitariuin qua celebrantur Isaaei Ninivita0 laudus 5). In plerisque etiam codicibus opus in du0s libros dividitur

necnon eos qui tantum ProlationeS ex Isaaco continent. Ex hace numeratione quanti meta Sunt noStri Auctoris opera satis liquet. l) E. g. CO d. palmiacum 362; Vide SUPPR, pag. 58, n. 2. 23 Pag. 55. 3, De usu voci8 PtλOσ0 Ρου pro monacho, es. Cangit Glograrium Vraec. ad h. V. - Vide etiam Antonelli, DiSS. αἱ asectis, eap. lI, ubi suse loquitur de variis nominibus quibus monachi de gignati

fuerunt.

4ὶ Laura seu monasterium Sancti Sabae sita est in Valle torrentis Codron duabus leucis ab Hierosolymis et quinque a mari ΜΟΙ - tuo. Podibus MCCLXXX Supra hujus aquas consurgit. Disse illimo est accu8Su magna eX Parte Speluncis constans, plantis et Viridibus carens, nihil ni Si Saxa ostentans, aquis tamen abundan S, Ideo ut omnin cibaria ex civitate ad Velienda sint. 51 Us. supra, praescit. Pag. VII.

83쪽

quorum prior Serm0nes Ι-XXXVI complectitur, p0sterior

incipit a qu0dam pr0l0go qui nihil aliud quam est sermosyriacus XXXVII.

Quaes etiam diximus de modo qu0 laeta vi lotur collectio operum Isaaci confirmat quod in graeca versione irrepserint tres formones Johannis Sabau qui nostro Auctori adscripti sunt etiam in quibusdam codicibus graecis ubi separatim exstant li. De persectione hujus versioni S plura obse PVanda esSent. Gonoratim omittit l0ea dissicilia et cum Isaacus unus sit ex dissidit limis intor Syros scriptores multum abest ut sit ini0gra

translatio. Saepes sensum auctori S interpreS non est a8Sequutus. Verba graeca verbis Syriacis apprime quidem rΡSpondent. et Sic utilis esse pot0st ut determinetur significatio Vocum Syriacarum quae in I Saaci operibus 0ccurrunt ; sed periodis sensus omnino salsus haud raro subjicitur. Non tanta cura eam examinavi ut certum judicium d0 ipsa surru valeam Iattamen recordor in primo libro loca omissa numero

majora esse, convenientiam Verbalem inter textum et versionem adaequatissimam, et loquuti 0nes perperam redditas numerosiores I e contra in Secundo libro omissiones esse rari-OreS, SenSum veriorem Sed minus litteralem ac in primo

Unde suspic0r primam partem ab uno alteram ab altero interprete confectam suisse. Inde forsan quaerenda est divisio operis in duas sectiones in graecis eo dicibus. Illa graeca translati0, juxta recensionem quae ex Syriaco

immediate procedit, edita est Lipsiae anno MDCCLXX

84쪽

pariter Cyrillus 3), Zingortu 4 in aliique qu0d eum inspicere

n0n potuerint. Revera non est cur eos pigeat. P0Stquam et

eg0 frustra per omnus Urbis Parisiensis bibli 0thscas librum quae Si Veram, exemplar quod possidet Universitas Lipsiensis, teste Bieli 0 5j, qui eo usus ust in examinare Volui ; sed quamvis in catal0go notetur, in bibliotheca repertum non fuit; deniquo aliud in Musaeo Britannico inveni, quo

in specio, novi illam editione tu eumdem, qui in variis codicibu8 Servatur, textum e0ntinere arbitrario modo ab odi-t0re disp0situm G praestati0nem non e S Se niSi graecam Ver-Sionem eorum quae do nostro Isaac0 habent Fabricius 6ὶ et Assse manus I 110tas quo hic illic a Nicephoro additas parvi

QSSe momenti uno verbo artum criticam penitus descere

nec oditi0110 in iis laudibus dignam essu quibus celebrata fuit in reuerisionibus quae suo tempore pr0 dierunt T).

85쪽

Antea jam qu0ddam si agmentum graecum publici juris

sederat Petrus Possinus in Thescuro Asoeticorum lin.

Illud fragmentum, cui titulus sedit IIερὶ λογ Θμων, de cogitet-

tionibus, convenit sub initio cum sinu serm0nis Abriaci ΙΙ, sed unde insedium et linis deprompta sint reperire nequivi. IV. - EX graec0 in transiit pars quaedam operum Isaaci 2j. Serviliter sequutus est latinus interpres graecum textum ; immo haud raro sensum non intollexit stquae jam Satis obscura graece erant omnino inintolligibilia reddidit, eo praesertim quod, deficiente Sane interpunctione, n0n bene distinxserit varias periodos, et ex sententiis plane diversis unam phraSim Saepe constituerat 3j. Hujus latinae VerSionis plures exstant in variis Oceldontis bibliothecis

codiceS qu0S recensere SuperVacaneum habui.

Prima vice typis mandata suit Venetiis, anno MDVI, sinen0mine typ0graphi aut editoris, cum titulo Sermones besiti

Isaac de Syrisi 4). Pr0diit quasi est 0rmaret unum librum

dedit J. A. Ernestius in sua Neu te theolvische Bibliotheli 1 Band , 1 stuck, Lipsiae, l77l, pag. 154-145), in qua plura tam

audacter dicta invenies ut auctori S arrogantiam retundere non

dubitavit ejus correl jgionarius Saxius Onomasticon litterarium, ed. 2', 1775, pag. 475). Nee video qua ratione poSSint esse haec opera tanto subsidio editicae Sacrae, ad re Stituendum graecumtextum Bibliorum, ut vult ErneStiuS. ly Parisiis, l684, pag. 518. 2) Latina haec Versio complectitur nOStros Sermones IV-VIlI XΙ-XVII, XXXIII-XXXVI. XL-XLII, XLIV, XLVI-XLIX ; non tamen Singulos integros, nec jSto Ordine. Cf. ins PR, pag. 67, not. 1. 5) Qui rei exempla desiderat conserat textum latinum eap. 51ὶ cum versione noStra Sermonis XLVIII qui infra ex integro editur. Append. n. Ilὶ. M Editionem non vidi. Hoc dico lido Mitarelli BGbl. cocta. mss. S. Michaelis, pag. 545 qui addit et inde Basileas inter Ortho-αooesyraphsS Pare , anno 1555. D Sed heio errat. Duplex collectio circumfertur Sub hae abbreviata appellatione Orthouomoser horum; una quae prOdjit Ba8jleae anno 1555, curante Heroldi, in qua opus Isaaei non reperitur; verus titulus est : Orthoasaesura hatheolvi a ; altera quam curavit J. Grynaeus, Qui titulus : MOHumenta S. Patrum Orthousaeostrapha, quae etiam Basileae lucem

86쪽

continuum capitibus distinctum. Roceptum fuit postea opus

dierunt Basileae anno MDLXIX, ubi legitur sub hoc titulo Sancti Dasici Syri et presbyteri antiocheni de contemptu mundi, de operutione corporilli deque sui objectione liber li. Inde transiit in alias coli section0s, nemp0 in Bibliothecum

veterum Patrum Margarini Bignit 2ὶ : in Maa imum

Bibliotheeam veterum Patrum et antiquorum Scriptorum eccles. Phil. Despont 3j et in Bibliothecam teterum Patrum A. Gallandi 4) qui, quamvis in prae satione doceat

opus osse Isaaci Nini vitae, in titulo tamen nom0n Isaaci presbyteri Antioch uni servavit. Denique haec ultima editio

adspexit sed anno 1569; et in hac revera Occurrit nostri Auctoris Opia Seulum. Credo tamen Venetam editionem Grynaeo fuisse ignotam, et hune ex aliquo codice manu Scripto libellum deprompsisse suadet brevissima adnotatio in qua editor auctorem libri nationus yrum et eccleSiae antiochenae presbyterum ex titulo so colligere dicit; dein postquam aliquanti SpoP monachalem institutionem, Ut Resormatorem decebat, per Strinxerit, Subdit: si In caleo libri haeo verba adscripta sunt. Vixit anno D ni MCCCCVII, unde colligere licet vixisse Isaaeum monachum eo tempore quo in Occidonio Rupertus PalatinUS princeps imperii Romani sceptrum tulit Hano annotationem amanuenSi S tempuS designare non

Majorem adhuc mirationem excitant verba Papebrochii Acta Sanct., die Xl april, T. II. p. 29. in carpentis auctores illos qui librum Isaaco Antiocheno adseribunt si licet, ait, StyluS nulla em parte oraecam aut Syriacam Sapiat Oroinem D. Suam Voro profert sententiam : si ΝOS i pSum, inquit, attenti US perlegentes, primum quidem vix dubitamus quin medii aevi Scriptor aliquis, et quidem latinus, auetor operiS praedicti fuerit D. Rationes quas assuri adprobandam hanc Opinionem non minorem quam ipSa conclusio excitant Stuporem. Aliquando fallax severior critica l

87쪽

a J. P. Migne in suo cursu Putrologiae completo l).

V. - Quaedam addemus de versi0nibus operum Isaaci in modernis lingui S. Italica exstat translatio elegans et vetus, pro hist0riali us idi0matis pretiosissima 2j, continens eos Sermone Squi in latina versione recepti sunt. Typis mandata suit prima vice Venetiis, anno MD ; gothico, ut aiunt, c haractere impressa est sub hoc titulo Questo e il libro de labate Daco de syrisi. De la perfectione de tu vitre contemplativss. Et in siis logitur Venetiis per Bone tu Locul ellu preSbyteru, l500. Rarissima est haec editi0 3). Iterum vero pr0diit

l) Patroivia Graeca, series graeeo-latina, tom. LXXXVI, coli. 799-888 : Series latina tantum, tom. XLlV, Coll. 919-994. En concordantia inter latinum textum et Syriacum.

Secundum ex tribus Sermonibus Johannis Sabae de quibus supra loquuti sumus pag. 65 DOt. 13. 23 u Fu questa opera traSportata net volgar noStro per quanto si stima Deli'eta di Dante, O in quel torno, ed e ripiena di belle voci, di oloeugioni e forme di dire pure, native e Simplici. DPaitoni, Bibl. amli aut. antichi. TOm. 2, p. 190. 5ὶ Constat opusculum pagini S 70 minoris sorma0 in 8. Post titulum incipit liber : Come Panima Si ste possare in Dio et uel contempto uel muriclo. SUrmone primo. Uanima la guale amo Dio, etc. In fronte libri depingitur Isaaeus sub figura sonis habitu monachali induti, porcumjuxta Se pascentem habentis et baculum tonentis manu dextra cui pendet etiam tintinabulum. - VePSO folio invenitur haec adnotatio: si Venuta e in luco questa angeliea Opera la quat aeui una perSona potra e8ser cara e de grande utilita: ehi tende andare per Via de persectione e agustar la mor de eSSO summo bono : e puo ebla inaPSi la via Ohiara o lueida de contemplatione e vera perseetjone. Edita p. to venerando abato Ysane de

Syria. D

88쪽

- 68 opusculum Florentiae anno MDCCXX, curis celeberrimi

a Milano curavit novam editionem cui tamen multum

praestat illa quae prodiit Romas anno MDCCCXLV 23

typis vulgatum fuit 4ὶ.

vitasi in Bibliotheosi Patrum Eeelesiae Dris V. Thalliosor, pr0 dierunt 53. Syr0rum hujus collectionis opusculorum

versionem confecit cl. Dr. G. Eicheli, qui hos Isaaei sermo

l) Titulus integer : u Collarione ueli' state Isaac et Littereael Beato Don Giovani ualle Celle monaco Vallombrosano Ea'altri. In Firenaa nella stamperia ui A. R. MDCCXX per Gis. Gaetano Partini e Sancti Franchi. sin-4'). 2ὶ Haec editio data fuit promovento celeberrima Academia stella Crusca. Duplex est: minor in-16) in duo volumina, majorsin.40) unico volumine constans Biblioteca cla83ica sacra. Seeolo XIV. Tom. IIIJ ; ad usum Sostiorum Academiae. qui ea pro testimoniis in suo Voeabulario allegandis utuntur, praesertim Ordinata fuit. 5ὶ De versione italica ejusque variis editionibus cf. Pationi, Biblioteca remit autori antichi. VeneZia. 1774, T. 2, p. 190. Giornale αρ' Leiterati H italia, Tom. XXXII. Venegia, 1 Tl 9, p. 544. - Mitare iij. Biblioth. costu. mss. Sti Michaelis. Venet. 1679. Append. p. 545. - Zambrjni, opere Voluari,ed. 4'. Bologna, 1878, p. 525. -- Bruti et . Manuel uu Libraire, ed. PariS, 1862, tom. 3, col. 460. 4ὶ Exstat tamen antiqua translatio ex latino facta in cod . latino Biblioth. Nation. qui n. 1489l signatur. Isto codex fuit monasterii Sti Victoris Parisiensi 8 ; constat variis opusculis latinis atque hoc gallico simul colligatis. Paginis 508-570, alia manu ac praecedentia defeeipti Isaaei Sermone S, iidem qui in latinis editionibus, aliter tamen distincti, reperiuntur. In eipit opusculum : commense letiore ae YSaac abb6 ue Syrte ue Pame amant clieu. S'ensuit le

89쪽

DE STYLO AUCTORIS EJUSQUE OPERUM MOMENTO.

De stylo Auct0ris n0stri cur longioreS simus non eSt, cum ipse lector ex multis fragmentis quae inveniet in socunda partu Dissertationis et potissimum ex tribus huic subjectis sermonibus judicium serre poterit. Prout familiare est Orientalibus modum dicendi hab0t metaphoris 0ppletum undique quaeSitis. EX genere animali, ex varia humanae Vitae condicione elegantes petit similitudines monachum lepide c0mparat aVi, Serpenti, cani, Sui, negotiatori. agricolae, nautae, aegro, athletae, etc. Dictio est pura et inter correctioreS linguae Syriacae scriptores haud infimum l0cum sibi vindicare potest. Verba peregrina raro adhibet : graeca voeabula tarn frequenter usurpata ascriptoribus subsequentium Saeculorum admodum pauca apud ipsuiu reperiuntur 2j. Vocabulari0 utitur ditissim0 ot

1) Νo vel bibliophilis aliquid desiderandum remaneat indicabo adhuc duo opuSeula quae prae manibus non habui, sed putat Bria notus Manuel reu Libraire, loe . eit.) esse nostri Isaaei : Lib abbatis Isach ae Ordinatione animae impresSus Barcinoriae per Iacobum αἱ sumiCl Castellcmum. 497, --δ' : et: De Reli-oione tractu isto siet Abare Hach en romance per fraν LernalBovi saceraste hsrmitaris αε ἰαδ montanas ste nostro senora stemonferrate. . . In sine : DUO 9ratias. Finitus hic libellus a ua Sanctum Cucufatum Vallis Argiariae, maeim novembris anni

90쪽

voces hucusquo n0bis incognitas adhibot aut sonsu aliunde non probato u Surpat, ita ut ex ejus scriptis lexica pluribus vocabulis ditescere ignotis, aut jam notis novas significationes assignare liceret lj. Ellipsos si equontes sunt. Periodi c0ncisae denso sibi

invicem Succedunt produnt auetorem cujus mens rei prases sentis cogitatione incaluerit set quase animum replossent cumulatim ut alios cohortaretur incenderetque effuderit. Elegantiam quaerit I tu Sum Verborum amat. Plerumque continua oratione usus est: aliquando tamen doctrinam suam per' modum interrogationum et reSp0n Sionum proponit es. serm. XXXVI, LXXV ΙΙ . saepius vero per breves ot distinctas sententias Ser m. I. IV XL, XLI, XLVIII, etc. in . Capita h0c modo ordinata haud immerito c0mparare S generi

dicendi apud auct0res primi et praesertim s secundi libri de Imitatione Christi usitato.

tim0niis quae usurpat 2j. Scripturae ei sunt valde lamiliarses. Frequenter allegat epistolas S. Pauli 0t V. T. libros propheticos, maXime EZechielem. Citat adhuc Dionysium pseud0-Αreopagitam quem Vocat Episc0pum Athenarii in 3ὶ,

l) Quaedam, Oeensione data, infra notaVi. 2 Ne putes monach 08 praesertim in Aogypto quamvis orationi plurimum vacarent homines Semper ignaros suisse. Quidam inter suae aetatis erudito S computari possunt. Abbas Ammon suripta Origenis. Didymi Alex , Pierii legorat; abbas Theonas litteras graecas, latina S et aegyptiaenS callobat; Arsonius imperatorum Honorii et Arcadii praeeeptor fuerat. Palladio. qui monaster jaΑ0gypti visitabat, abbas Apollonius socios dedit monachos lingujs latina, graeca, copti ea erudit OS. Cf. Palladius, Hist. lausiaca; Migne, Pati . Gra . tom. XXXIV). 3, Cod. I 4633 f. 5lb. - Ut jam Observavit Assemanus B. O. t. 1,