장음표시 사용
91쪽
frequentissime Evagrium 8), necn0n Interpretem s0i Ex iis judicare licet quanti sit m0menti Isaaei asceticum
C0nceptus qui tramitem sermonum componunt, illi sunt qu0s apud ascetie0S Scriptores cujusvis aetatis invenire assueti sumus. Quod mirum non est, si quidem, etsi diverso tempore diversis mediis, tam on semper eumdem finem sibi
pr0p0Suit theol0gia ascetica l0j. Multum quidem recedit a simplicitate Patrum Ap 0stoli-c0rum qui doctrinam practico eX ponunt, multum etiam a sagacitate Scholasticorum qui rem asceticam l0gice et juxta principia phil0sophica tractant. Ad utrosque tamen accedit: ad pri0res vero quia, Sicut ipsi, n0n ex prop0Sito Sed
pag. 45 l) primus inter Dionysi laudatores Isaacus noster recon-Sendus est. Si autem vera est Opinio nostra de Isaaci aetate. jam patet haec opera ante sinem Saec. V scripta fuisse. Quaestio dolibris pseudo-Αreopagitae docte tractata est a cl. B. Jungmann in in nOVR editione quam nune curat; egregii Operi S J. FeSSl0P. InStitui. Patroiviae, to m. I, pagg. 635 Seqq.; Oeni ponte, l890).
92쪽
- 72 occaSione data, et Saepius ut petitis responderet, Scripsit; asip0Steriore8 autem, quia non tam praxim respicit quam causas et principia. Ex hac quidem commixtione spe calativae et practicae scientiae non rnodiocris quandoque eXsUΓ-git confusio jam satis ex natura rerum tractandRIUInr0s0rmidanda. Quoddam certum psychologiae Systema non habuit aut si habuit n0n apparet. Ceteroquin tala lamab0st ut semp0r claritati studuerit, ut ipso fateatur Se aliquando obscuritatem quaesivisse, si ne prosunda mySteria divinao contomplationis in contemptum eorum quibu8 ign0rantur venirent ii li Haec omnia quidem saciunt ut ejus opera hodie lum parvae essent utilitatis practica0, et vix lectores obtinerent, maXime apud nostrates, ubi sav0rum non assequuntur libripit nisi qui, suavi facundia repleti, omni d0 trina sint destituti. Etsi non sinu defectibus prosiant ista opera maxim0 tamen pretio habita suisso apud monachos cujusvis loci et temp0ris jam dixi et probavi. Summa se adhuc utilitatis
essent ei qui th00logia0 asceticae historiarii texere vellet. Mirum est enim, cum plures d0gmaticam historice eXp0Suerunt, neminem e SSe, quod Sciaria, qui ad c0nficiendam mysticae theologiae historiam sese accinXerit.
Hisce dictis, jam ad secundam partem hujus Disssertati0nis procedamus atque ipsum Auctorem audiamuS
93쪽
Du doctrina ascetica nostri Auctoris nune tractaturus expositorein p0tius quam apolegetam aut impugnatorem agam nec quae minus recte dicta apparent corrigens, nec quae probanda laudans. Quantum licebit ipsam et Isaaeivserba adhib0bo, notis hic illic subjectis, ubi magis neeessariau videbuntur sive ad clariorem textus interpretationem sive ut conserantur verba, method us conceptus Ue Auetoris cum auctoribus qui du hisce rebus egerunt. Primum quidem ideam generalem et quasi Synopsim Systematis proponam ; deinde pauli 0 susius singulas partes
Secundum igitur Isaaeum nostrum p0rsectio hominis in hac vita sistitur in contomplation0 lia, elain rerum divinarum l . Η0e est principium iundamoniais ot veluti cardo
94쪽
totius Hus systematis. Omnes itaqu0 conatus 00rum qui ad persectionem tendunt huc spectare debunt ut seipsos contemplationis capaces reddant. Huic vero arduo negotio homo totus totisque viribus incumbere debet. Jam aut0m in homino distinguoro licet triplex elementum corpuS, animam et spiritum ; unde triplex operatio, qua homo veluti triplici gradu ad culmen asceSeos RScendit. In prim0 gradu operatio corporalis homo purgatur a materiali contactu Saeculi viresque corporis d0mantur : in sucundo gradu operatio animae, i et o in
anima mundatur a recordatione rerum mundanarum virtutibus quo ornatur I in terti0 autem veratio spiritus, i ino 3 ιο, in insens contemplationi Vacat, quandoque etiam recepitoxtra0rdinaria Dei dona nempe Visiones, extaSim, donum prophetiae aliaque hujusmodi. Unicuique operationi respondet diversus gradus scientiauγνωσιςὶ quo generali0ri n0mine vid0tur Auctordo signasso mentis affectioneS cuju80umque generis, quae singulas operationes con Sequuntur aut comitantur. Triplox itaqu0 scientia distinguitur. Prima scientia, quae hominis corporalis eSt docet Vanam gloriam, honoreS, OrnatuS, otium corporis, Studium Sapientiae humanae ceteraque quae ad
glorifieati0nem c0rporis speetant l); habet pessimos effectus pusillanimitatem, debilitatem, desperationem, timorem
daemonum, metum hominum; auditum mortalium, curam
morborum. Sollicitudinem de alimentis, perturbationum prae morte, timorem bestiarum et animalium aliaque uS-
95쪽
- 75 dum generis l) ab hisce omnibus homo operatione QOPpOrali, praesertim fuga mundi, jejuniis vigiliisque purgatur.
Cum autem pr0secerit homo in hac operatione corporali attinget secundum ordinem scientiae quae est eorum qui in operatione animae laborant, et funda montum habet ins0gregati0no ab hominibus, in lectionse librorum sacrorum, in orationibus et aliis operibus bonis Ox0rcitioque virtutum quae hisce mediis acquiruntur. Vocatur etiam scientia operativa quia per actiones sensibiles, mediantibus corporis sensibus, perscit exterius operationem suam 2). Huic succodit tertius ordo scientiae qui est omnino spiritualis. Volat mens per regiones inc0rporeas, attingitima inoxplorabilis maris divinae providentiae, Scrutatur mysteria spiritualia et, in persectione quam impertit sensibus internis, exemplum praebet internae instaurationis. Habet suos gradus prout et ipsa spiritualis operatio cuiros pondet : in hoc tamen saeculo et quamdiu carnis onere
premitur anima fastigium attingere nequit 3 .
96쪽
u Talus ligitur in Sunt tres scientiae ordin0s secundum tria in quibus perficitur cur8us hominis, Scilicet, corpuS, animam et spiritum . . . Primus est refrigerium animae in lab0ribus cursus post bona : medius sest incentivum animase in impetu ascensus in scala fidei ; ut tertius requies est animae ab
operatione typusque ipsius suturae. Ii h
Haec ergo Sunt Summa principia et veluti cardo totius systomatis asceticae the0logiau Isaaci n0stri. Illa principia. liaueque divisio in ejus 0peribus non adeo clare exprimuntur ut legenti statim appareant. Attente tamen scrutanti mentem Auctoris sacile patebunt, nec textus moX proserendi, arbitror, dubium Subsistere permittunt 2ὶ Ceteroquin, partitionem hominis in corpus, animam ut spiritum non esse nostri Auct0ris pr0priam sed et apud
multos Patres occurrere monsam ViX neceSSe eSt. Undenam
vero christiani Scriptores eam acceperint an ex salsa interpretation0 l000rum Sacrae Scripturase ubi auctor Sacer
97쪽
distinguere Videtur inter animam et spiritum li an p0tius ox platoni ea philosophia i Huic p0steriori hypothesi assentiendum esse mihi minim se dubium ost. Quamvis d0 sententia ipsius Platonis qui triplicem animam posuit in h0mine 2ὶ disputari p08Set, certum videtur Hus discipuli triplicem
elementum in natura humana communiter agnoviSSe :corpus σωμαὶ, animam principium sentiens) et spiritum πνευμα Seu νους, principium intellectuale). Gnostici et Manichaei eamdem sententiam sunt amplexati, admittentes in homine animam b0nam et animam malam, quarum prima a Deo altera a genio mali originem ducebat. Platonicorum
εἰς την Παρα ρυσιν καταντητωμεν κεντα διηνεκως την συνείθησιν ἡ Ψυσικη γνωσιc κοα την τού θυατου ριυ μ ηυ αδιαλεί τως επεγείρει, καὶ ἶρον θα τινα, την ' υχηυ γ μων βασανι ουσαν οὐ παυεται τίκτουσα - εως της ε ξοθου ταυτης Μ εἰτουν αχρις ού ταυτηοὰ τῆς Παρα Ψυσιν κατασπασεως ε ελτοντες, εἰς την κατα Ψυσιυ αυθις επαυελθωμεν. et νικαυτα θε παλιν η ἘρυοἹκγi γνωπις θλιψιν γεννα, καὶ κατη ρειαν καὶ φο8ου Θεου, καὶ αἰθω καὶ λυπην, καὶ σπουδην, και θανατου μνημην, καὶ υΠερ των ἐφοθιων φροντιθα. ετι δε καὶ αναπείθει γ μας πενθει πολλω καὶ δακρυσιν εξαιτε ισθαι παρα του θεου το εἰc ελθειν εις πην Πυλην ταυτην τουτεστιν εἰς την ὐπερ ρυοχν κατασπασιν. Edit. LipS. pag. 95, nota)- 1) V. gr. , in N. Te8t. : I Cor. XV, 44 ; II Cor. II, 14 ; Heb. IV, 12 ;TheS. V, 23, etc. - Quando autem Sive in Scripturis sive apud Patres spirio S et anima, vel Spiritus et mens, Vel mens et anima in homine ponitur, mUHS PPO anima Sumitur et Uiritus pro donis Spiritus Sancti, aut Si mens ab anima distinguitur, distinguitur solum ut saeuitaS HUS, quin unquam tres aut plures humanae naturae parteS RSSjgnentur. 23 De sententia Platonis es. eum his quae habet in Timaeo, ea quas do ipso Scribunt Plutarchus, cte placitis Philosophorum cap. t V); Cicero, ACQUUm. quaUSt. Lib. II; Alcinous, ue uoumatibus Platonicorum; Themj Silus, in paraphrasi libri l Aristotelisiae anima, ete
98쪽
naris hane doctrinam instauravit eiqu0 haeresim substruxit quae in Concilio oecumenico Cpolitano, anno 38l, damnata est. Huic turpissimo errori trichotomiae, ut vocari Solet, addictu in fuisse Isaacum ne reputes. Auctor noster eodem sensu ac Patres usurpat tripartitam distinctionem. Corpus ipsi est n0strae naturae materiale elementum et quandoque metaph0rice turp0s inclinationes ad quas tam seu exprimendaS Saepiu8 utitur vocabulo caruis ili a 3. Per
animain intelligit quod vocant Sch0lastici partem inseriorem animae et per Spiritum ι--α in quod appellant partem Superiorem. Attamen his vocabulis non sensum ita definitum tribuit ut ea non alia significatione adhibeat. Vocem enim haud raro pro anima simpliciter usurpat et per ι-or frequenter Spiritu ui Sanctum designati Vicissim ad operationem animae significandam vocabulose sensust Utitur, et voces Laom mens ,- cogitatio) vel etiam' cor) promiscue usurpat Sive ad Operationem animae, Sive ad operationem Spiritus designandam. Haec adnotare necesse videbatur ut melius assequatur lectormentum Auctoris ejusqu0 testi inonia mox proferenda saei lius intelligat. Ex his etiam jam apparet quam disserat s3 stema Isaacia systemate h0diedum iniser rei asceticae Scriptores communiter recepto. Dum enim sex parte Subjecti t0tum persecti0nis n0gotium considerat Auctor noSter, recentioreSex fine et objective rem sumunt. In omni humano Studio, ait S. Thomas ili, est acciperti principium, medium et terminum et ide0 consequons est quod status spiritualis
99쪽
sorvitutis et libortatis secundum tria distinguantur, Scilicet, secundum principium ad qu0d pertinui status incipientium, et medium ad qu0d pertinet status proficiuntium, et terminum ad qu0d pertinet status perseetorum s. Et inde re distinguere Solent, ait Suareg li, theologi mystici tres vias purgativam, illuminativam et unitivam η. Haec divisio soliumnis est apud Scholasticos eosque Sequuti sunt omnes recentiores. Originum ducit a vulgato Di0nysi0 qui primus uam statuit ii libro de Coelesti hiera
ipsi ign0tam non suisse quamvis eam non acceperitvseluti sundam sentum sui systematis ad cujus expositionem nunc progredientes, ne longioreS Videamur, neque ultra molem inauguralis Dissertationis erescat 0pu Sculum noStrum, multa notatu digna praetermittemus praecipuaque tantum