Illustratio sacri patrimonii, seu, De bonis et possessionibus ecclesiarum : vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, origine & fundatione oratoriorum, parochiarum, episcopatuum, monasteriorum, ecclesiae seruis, mancipijs, colonis, cas

301쪽

is De bonis possessionibus Ecclesiarum

sit oὶTί- ad Metropolim fluam redeant , eique obito iure e ,, es 1 stadant, nec a Canonica se Episcopati communione stinc puvi, sint ferent. Vt videre est apud Syrmondum in capi e tulis Caroli Cabul. Verum huic contentioni ac mo

litioni finem non fecit Synodus Tullensis, nam durabat ista Metropolitarum conflictatio Innocent ij III temporibus, qui totam hanc litem in fauo rem Turonensis Episcopi diremit,sacro diplomate,

eentii In CUI Initium est. Doleat Dolen is,gaudeat Turonensis Sc-

burgis clesia r Ali censent Dolensi idcirco factam occa-a sionem viamque apertam ad vindicanda Metropoleωs iura , quod in ea Ecclesia primum sederit Beatus Samson Archiepiscopus Hibernia pulsus, qui quamdiu vixit, ius palli ad specimen hemoriam retinuit antiquae dignitatis, quod ius pallij

etiam successores sumpserunt, unde nata opinio Metropoleti S. In Dioecesii Pictonum,nouae sedes in Lucionensi& Malcacensi ciuitatibus erectae, ex Monasteriis. Bonifacius VIlΙ. Apameam Narbonensis Prouincia ciuitatem Cathedra ornauit Ioannesi in

fingendis Episcopalibus nouis plurimus fuit. Th lo sanam Ecclesiam pallio illustratam iussit praeesse sex Episcopalibus de notis institutis Montis albano D. Papuli, Lombariensii, Rivensi, aurensi, iram picensi. Idem Limosam quae postea Monasterium effecta cit, de D. Ponthim fecit Episcopatus, ita Albiorum ciuitas in duos Episcopatus scissa est Castrensi nimirum sede intra eius fines collocata sic

φῖς aur,e; se hoc est ex sua amplitudine odo-

302쪽

Liber secundus. 2 mensem Cathedram peperit, Lemovica Tutelen -ssem, Ruthena aurensem. Nouissimo vero faeculo nouae Dicae cc se in Bel

gio erectar, postulante Philippo Hispaniarum Rege. Is enim per Franciscum Sonnium flagitauit Pontifice Paulo ΙU. ut quia Episcoporum penuria laborabat Belgium, atque is terrae tractu tam vastus, ac cultus paucorum admodum Praelatorum sollicitudine regeretur, liberet summo Pontifici nouos in Belgio Episcopatus condere, Meos qui iam fundati erant ab extraneorum Praesulum auctoritate liberare. Pontifex postulationem Principis septem commisit Cardinalibus examinandam, qui typis figuris Regionum ac Prouinciarum diligenter inspect is, ad Sacrum Senatum, quid circa id negotii gerendum sibi videretur, retulerunt. Itaque summus Pontifex cum consilio sacri Purpuratorum Senatus ita decreuit nempe conformiter. EX trauaganti Ioannis i. quae incipit Saluator noster de rabendis ac diνnit iubjι , diuisit ac diuulsit Ecclesia Camera censem, Traiectensem, Attrebaten

semin ornacensem antiquas Belgii Cathedras, a Prouinciis Rementi MColoniensi Diuisit etia quatuordecim insignia oppida videlicet Mechliniense, Antuerpiense, Harie mense, Da ventriense, Leouar disie,Croen ingense, Middel burge se, Busco ducesse, Ruraemon dense, Namurcense, Aud Omarense,Ipre se, Gandauen sed Brugense, a suis Dioecesibus videlicet Cameracensi, Traiectensi, Leodicia si, Morinensi&Tornacens erexitque in ciuitates Ga- Nn l

303쪽

ivs De boriuo posessio linus o si iis in thedrales Ecclesias tres vero fecit Archiepiscopatus

Cameracensem, Ultraiectensem, re Mech liniensem nouam Dicec sim Devote Vero patrimonio eorum Episcopatuum sic constituit Pontifex: nempe ut nuncluSApostolicus, visis ac lustratis Regionibus de Monalteriis ac Ecclesiis intra fines cuiusque Diceceietas condicis, assignaret Archiepiscopo Mechimiens quinque millia Ducatorum auri de Camera , unicuique cro Episcoporum tria millia pro annuis reditibu lumen d IS ccccritSl cimis&obuentionibus cclauasticis. Interim vero

dum ista agit perfici possent, Rex Hispaniarum in iniitraret Archiepiscopo Mechliniensi tria millia ducatorum auri de Camera, unicuique Episcopo

uessicinno dilibu ac prouent.bus Ecclesiasticis perdictum incitim 'his hecificandu ac repartiendis ex nunc prout ex tunc, mi contra postquam fleci cati, ac repartiti fuerint. in

terim donec 'ecificatio' reparauio ui modi factae essectum ortitae sint oenon lira Mechbniens .

missium acci iubet ea Episcopablu m no praedictis mi te S quingentorum ducatori ni simili in annuos redi

iuster ipsum Philiphum Rege ex reditabuso prolieA tibin, quos eae dicta Regione perci ita gnun Asm Amιbiepiscopo Mech liniensi ac singulis Episcopo pro ζω

pρre ex lentibas singulis annis , quousquesec fatis Gr

304쪽

restartitio praedictae, ac pro ea saniμm parte, qua plenarium suum effectura minu sertitaefuerant, e non vltra int/grei proportionaliter persoluendos pro earum dote , piri consilio adi m authoritate etiam perpetuo applici approl min.

Ex quibus patet de dote piscoporum semper

Romanos Pontifices fuisse non mediocriter sollici tos quippe qui non ignorabant ad sordidas artes ad foedam Principum & Magnatum adulatione Clericos non ah magis conrilio quam eluctanda ac amoliendae paupertatis adduci.

Hinc exori fuerint Antiquitati praesules illi atque Episcopi, qui, ad similitudinem eorum qui otiosi cinguli honore praecincti, vacantes olim dicebantur. Vacantiui sunt appellati;quippe qui sine certa se dein Cathedra oberrantes, eo se conferrent,qu cumque vocaret quaestus sordidissimi lucri cupiditas, de quibus insignis est locus apud Synesium epistola 6 . ad Theotimum. Πεμο υσί ες βα-- . zz C:

oberrant nonnulli apud nos B. cantiliis ines enim me barbira dictione uti, it per nomen sitati res in Rep

blica nonnustorum improbitatem signific intius exprimm m. I uolunt habere edem ratam: constitutam σreliquerunt Ecclesiam suam, nυn calamitate, sed ut o

305쪽

De bonis oe possessionibus Ecclefiarum,

Iuniarii errone fruuntur honoribus illuc oberrantes, ubi

maior quae Fus.

Erant apud Gallos eiusdem fere conditionis spiLcopi,qui se Scotos dicebant. Illi sine sed di cathedra palabundi cum certos ac constitutos reditus non haberent,omnem suam spe in praecipiti ac temeraria Presbyterorum atque Diaconorum ordinatione collocabant aduersus quos Concilii Cabiennen. lonensis editus est Canon 3. Sunt in q ubusdam lo- ' '' is Sebit si dicunt Epi copos esse: multos neglige te a que licentia dominorum uorum siue Magi frorum Presbyteros e Diaconos ordinant, Morum ordinationem, quia plerumque in simoniacam inciri haeresimo multis erroribus subiacet, modis omnibus irritam fridebere, omnes no consense decernimus. En ergo Lector humanissime, quae ad Ecclesiarum omnium Capellaru oratoriorum,Parochiaru, Monasteriorum,Episcopatuum originem ae fui, dationem pertinent.

306쪽

P Lures adhuc sunt Beneficiorum Tacrarum

aedium tituli de quibus, nisi res eas in alium locum referendas censerem, hoc libro esset pertractandum. Ex monasteriis enim pullularunt prioratus quos a Monachorum cellis antiquioribus initium duxisse crediderim. Cum enim e Monasteriorum coetu de frequentia in solitudinem ac tranquilliorem secessum exercitatiores Philosophiae magis dediti commearent, cellas plerumque in desertis N inacessis locis conditas petebant, cum Abbatum nempe consensu,unde antiquis dicti sunt λ οῦ- . Sunt laurae ac para lauri appendices propagines: surculi Monasteriorum de quibus frequens mentio apud Palladium cin Codice Iuris Orien .

talis. Ista vero remotiora a ciuitatibus loca, nunc subseruiunt derivandis Monachorum coloniis si quando nimia turba frequentia maius Monasterium turgeat, aut si quos oportet solitudine ac disciplina austeriore corrigi Pleraeque vero cellae nunc in sim plicis tonsum Prioratus cesserunt quia olim in istis cellis nulli erant Presbyteri, aut Abbates quemadmodum in aliis Monasteriis.

Hic quoque de Xenodochiis leprosariis dici

posset quarum institutio ex Concilio Aurelianensi quinto repetenda verum materia ista nimii ampla

307쪽

est, ut possit hoc volumine contineri ista exponemus cum ad administrationem bonorum Ecclesiasticorum noster se prouehet stylus: illic, quaecumque in gratiam pauperum excogitauit Ecclesia narrabimus e quibus patebit in bonis Ecclesiasticis summum perpetuo praesidium pauperes habuisse, proindeque illis indignari nihil aliud eis quam in uidere solatia miseris: calamitatibus aeternitatem

LIBER

308쪽

29 I

in ecte, nempe de mansis, praediis, eruis,

Colonis, libertis. OΤs QVAM communem quandam bonorum Ecclesiae licturam oculis subiecimus, nunc doctrinae ratio postulat, ut singulas fructuum ac obuentio-nd species aggrestamur quibus Ecclesia eo galit qui se pro Imperii salute,& Reipublicae plendore sacris altaribus deuouerunt. Neque miretur aliquis tot tubis ac canalibus in Ecclesiam Opes confluxisse, nec quidquam antiquiuS,auci Iucu I-dius populos Regesia enabuisse, quam ut aemulis largitionibus Sacerdotum stipendia augerent de extra inopia metum in calamitatum dimen, seu Clericorum, seu Monachorum Sotia collocarent. Indignum est humanis casibi ac miseriis premi,qui miserias quantum possunt iugi obsecratione ab hominum ceruicibus arcen ,

coeli saepimi me nostris sceleribus indignanti Vindices flammas suffuso lachrymarum imbre restingunti Certe quidquid Politici aculeam inuiduae mordacis scommatibus obstrepat, sordescit Oo

309쪽

292 De bovis Ecclesiarum in 'ecie. in paupertate Religio, reuerentiam in sordibus amittit. Si tu isto squallore, que illi nostris re busta impatienter optant, non tam sui amorem mortalibus allatura esset quam fastidisi. Quisvnquam in haris mapalibus subulcorum sacra patiatur celebrari quem non assiciunt templorum ruinae, labes, rudera. Quis non irascitur incultis altaribus ieglectis ' Quod si haec mortua ana.

Rimata religionii adminiculam e fas est non lucere purius ac nitere elegant IUS , quam cetera quaepcophanas domos instruunt quis nisi inuidiae dira frenesi vexatus, velit ad extremam inopiam Sacerdotes adigere,&perpetuo cum calamitate tu ctari, quos supra templorum, atque altarium reuerentia an Aioresceremoniae consecrarunt. Videamus, ergo quid populis legibus Religio debeat, .siuaui commemoratione beneficiorum, eorum votis acgenerosis largitionibus gratulemur. Bona itaque Ecclesiae, de quibus in hoc libro acturi sumus, sunt mansi, seu praedia, at Odia, seudi, serui, mancipia, coloni, tabula rij.

310쪽

De mansis Ecessarum Variae agrorum conditiones apud Romanus, Limitati, Wignati, redditi locat vel ligatis. Assansorum diuisi in apsos investitos Man inpres-brteratis quot Bunnuariis con lat.

AGRi omne sin praedia ab initio libera sunt,

seruitutes, dominia hominum voluntas induxit: imposuit vincula terris maribus hominum ambitio&exile istud punctum, quo res nostrae concluduntur in portiones ac sortes, societatis impatiens dominatio dissecuit. Inde bella, caedes, nequitiae, proditiones, quidquid scelerum,Numen irritatin nostram incusat amentiam qui animam, qua nihil homini esse charius potest, terra viliorem fecimus in dum agro ruri fines ferro bellisque protende nitimur, terminos alioquin fatis angustae minuimus Vita . Cum ergo natura agros liberos fecerit , quas illis, gentium iura seruitutes imposuerint Videamus. Nec enim aliter mansbrum praediorum, quibus Principibus Ecclesia donata est, poterit intelligi, quam Sagrorum conditione omnes breui imagine comprehensas oculis subiicia

Servitutes agrorum e victoriis populi Romani variae eon

natae sunt, ita enim Siculus Flaccus lib. de Condi