장음표시 사용
191쪽
i 6 De lege poenali, S irritante
aiidada aestur constitutio P j lv. aduelaus com-rmittetues limoniam confidentia Iein, quam iecit Na- Ic. ι . a 3 nnm. ii o. ubi limoniacos eonfidentiales uat bem fietis ob tantis, ipso facto ; quod autem non requitatui lententia declarat otia cruntius, docet idem Nauat. de Suater bur ius loto ui Q.nu . is. ei tactans sentetitiam,quam docuerat tam 1. de relu.tib. . et mavirima. cap. 63.m sine. Et mouetur, quia Ponti sex inten-d i hac conliitutione praecludere viam committendit se delictum spe subtetfugiendi iudicium, quod patet
uos sientur, utque et men es let declaratum , iam fiduis Maii fietus sudie uni e uti a se non es le intendens Mimne. ppi seuerate pollet, quod est contra IIc luem pontificis. veitim non credo hanc constitui lo*ς in q qad ν Priam niuationis beneia citum, e inhab . tale a ad alia contrahi ante sententiatii declarat O-r in criminia.quia iusseienter sitiast intentioni Ponis, si delinquem a die eommissi eliminis obnoxius Histrioni'aati at, neque aliud ex polluletur,quam de- Uar ito delictu, Vt p tuaius existat. Et ira inter pietan da est lex sora seu v HI. quam confit auri si tegor. X lli. pi uri berie ficu, obtentis, recipientcs in culta aliqu: d stitia .rse iustilia , eodemque modo deh
in examine conat mentes, ut sei licet absolui non postim a peccato simoniae , ius dimisi beneficiis, quae quomodocunque antea obtinebant, subintelligitur,la fuerit eos a climen declaratu. se salas d. luia Up. is .isci. a. n. 3 4. Leisivi. b. 1 de institas. 3s.dus. as. num. 4 4 .dcxeneraliter nullam legem aliam in beneficiis io culti ante sententiam declarat etiam et imitiis . etiamsi dicatur ip acto . nulla deelaratione praemis a docet vas l. disp.rss. cap. . Couarti 1. p deo sal .cap.6.I 8. n. 8.
α alii ab eisdem relati. Quarto obitet potest poena inhabilitati nil voeis acti
ua. vel palli uae ad aliquam cathediam, ilicium vel bean ficium . sepe erimi ob erimen rem missam piluat ut quis potestate et scitidi cap.cam inretiae elemone. c. i . de hs I. Pral.ttar m. p. cum in cunctis , de elei T. cap. qviladiae Matem .de couctison. nasenda. eap. la. de e cedisti Ira arorum uap. koi ne sede vacante in s. Et in mul.
tis uniuersitatibua fiunt ipso tute inhabiles ad cathedras obtinendas, qui aliquos QSagatores corruperint, vel eum aliis eompetitoribus pactum fece tint de Ostione facienda oppositione, ut ipsi etiam vicissim in ut a oppositione ced int. Item quia apii corrupti inhabiles nulla qxpectata tententis fiunt: quod eonstat ex ita tu
ra Vetum supradicti textus non satis piobant; eoncedo enim piluationem , quae incurritur per centuras, hanc vim habete secus vero priua troiae n,quae ratione delicti imponitur. Et stipi ad cii textus de ligatis censura loq auntur. Item debet censura esse denuntiata vi non soluin .iuaed etiam potestate ei gendi quis priue- tu : at si eensura eligendum ad ii ingit etiamsi oue alta sit .reddit elus electionem pas am nullam, ex c. positi- uis 3 ρωM. L .lerica excin anu .mus . Solum c. cnraus e suis , da e re L potest ingerere dimentiaten ,' Haibι ptiuamur canonici potestate eligendi, si c. igcusciens et indignum. Sed non habemus emcax argumentum ad negandum requiti pa ti . sententiam de .rai riam crimittis;imo potius nobis fauet commui is D gala de poeni a. qua temperatidae sunt, quoad fieri solvi: cum autem haesi propria Pena,quia priuat ruie quaesto. stilicet e testate iam habita prius eligendi. 1 eo satis probabile requiti sententiat deelaratoriam itinnis h t idem censeo de supradictis statutis niue statum priuantibus vore aetitia. N passiua ad aliquam electionem.Nam licet dieant .ipsa f. i. M halde mi,d bent tamen tempeiam facta pet iudicem declaratione:
tenet hanc lententiam Solus ι b. i. d. itis M.qu. c. ara c. ad 4. . I, 4. q. s. M. 3 ad finem. Ledelma 1 p. 4, . g.
Motin tam . I .da νψ .lνal aaisp. 99-s 93. Ia Ex his ergo constat sitis probabile est e ultra cenis suraa, x meguias halam, nullam aliam poenam eontrahi iplo facto ante sententiam deelaratoriam criminis.
si de Piopria poena loquamur, qualis est piluat o alia cuius tutis quaesii, seu ineept possideri ; etiam si lex, aut statutum dieat contrahi ipso facto . absque alia deis es ratione. 5e processu ; quia ita habet praxis . de esurici pluribus exornat vitia allegatos supti Prosper Fati-
ao .er a C 3. Quod in tantum verum est, ut nullo modo possit talis 'ma mandati eaeeinioni, i, is talis declara toria intei ueniat. Ad quam deelatatoriam faciendam Ciratio partis requiritui, vi testatur tutius clatus in
1 3 Sed obii ei es. Ergo frustri apponuntur in sese nati verba ipso acto,de absque alia de ela ratione si poena non contiahitur eorum illo delicto , sed expectanda est iudieis sententia neque dissetentia vlla erat inter logem stamentem poenam ipso facto , S legem statuetitem poenam se tendam sed omnis lex 'eCalis dicitur ecia de poena ferenda, de non lata. Respondeo negando allum plum i ctim enim l cena ipso sacto a lege imponatur, non requirit sentcntiam condemnatoliam, sume it declaratoria caimini a secus uod est in sententia fetenda. Secundd Omnes. aiatis. qui post ecim missum delictum fiant, veniunt irritandi,ti iri ita bile, snt i qua te s ipso fictri Oh delicium . pri-uens officio , beneficio,vel bonis, tenetis pc st sententiam strictus testti uete fiseo peteilii, v s alienaveris, potest testindi contractus si in damnum fit ei celebratus erit quia omnia transeunt elim illo Onete.Tertio haeredes possu t e ueniit ad pei soluendam rixi am i ea. lem , quam debebat de stimus. quia transit res ad illorcum illo Onete. Seeus vero est in 1 cenis serendis, ut latius dicemus . eum de confiteatione bonorum sermo habeatur. Ratio omnium est,quia lex, quae scenam imponit ipso facto. piluat quantum est dele delinquentes bonis. sub eonditione tamen . quod delictum deelatetur : quare non indiget,ut iudex sententiam litat de pti. uatione .sed de declaratione delicti. At lex quae imponit enam se tendam , non priuat. sed remittit iudici, veprium. Eigo est Hai a disserentia inter unam . 8e aliam legem: N ita editi eat de pluribus exornat Sa as aio. 13. de legorii. stis sero. Thom .sanchez I L .in D/cal,
192쪽
An poena apposita ex mutuo Contrahentium constensu debeatur ante sementiam iudicis., Si asres, ad i. s. obligaram, debeturi
3 inseriis dari messe prascriptionem poena coniurionaris. 6 Solutinιαν rasiones prima E secianda sententia. 1 1 oquimur de poenae appositione non reprobata per lextum in cap. gemma, desponsal. sed de poena , ad cuius solutionem licite possunt conti alientes se obligate. Et quidem eum omnis haee obligatio ex interet ne contrahentium pendere debeat: si ipsi se exi tesse obligauerant ad soluendam poenam ante iud eis senteneram, imo etiam . antequam ab alio petator .dicendum est obligatos manete . se sentit Suarc E I s. s. de Iet. c.6. n. s. , alij statim reselendi. Disti euitas autem est, quando non exprimunt hanc obligationem, sed sollim di eunt se obligate state con-ttactui, quod si testiant, soluturos elle talem poenam: an tunc , inquam, poena debeat ut in conserentia a. a Titples est sententia. Prima Mimat debeti in conscientia, etiam parte
Pinnam fit ex contractu, sed quod ex contractu debetur,in conscientia debetur: qua et itione in ι. resimpium,s pacto, f. iam Iis, datur aetio aduersus debitorem Umalem; dieitur enim ibi siqias in paeso poenam stipu- Divi est,ptis postea a Misjι M pacto, mel ex stipulatione
suo arb/ιris. Ergo signum est debitorem poenae in conscientia esse obligatum. Confirmo argumento desumpto ex voto poenali, ad euius obligationem vovens lenetur, nulla expectata semetitia, si ptinet pali promi sso non stetit: ergo etiam debet teneti homini, si a principiti obligatione destitit.
3 secunda sententia docet, teneti resilientem acon tractu soluere poenam , casu quo ab alio eontrahente petatur , nulla expectata iudicis sententia r se docet
detur esse intentio eontrahentis, ut petitio partis loco sententiae suecedat. Hia, s eo nitahentes intelligerent iudicis sententiam expectandam esse, hoc expliearent. Praeterea obtinete sententiam iudicis non leuem pati- tui difficultatem. Ergo non est obligandus innoeens hoc gravamen subire . t sibi debitum ieeupetet. nisi ad id se expresse obligauerit. - Tertia sententia, eui tanquam probabilioli aghae.1eo,ets duae praeeedente, sint satis probabiles assirmat, Non debeti hanc poenam , quousque a iudice deelaratur . ex contrario sundamento. Quia mens contrahentium .nis aliud verbis exprimatur non vigetur esse obligate ad poenam, nisi saeti condemnatione. Tum,
quia haee obligatio est ob itan tessionem legi, sibi
imposta. Sed quando quis transgreditur legent a tute communi impostam, non eontrahit poenam, praecipues requirat actionem absque sententia iudicis. F rgo ne q te etiam cotta here debet poenam,quam sbi ipsi imponit ob transgressionem suae legis sne sententia iudi- eis r tum etiam quia has poenas saepe moderatur iudex, quia exuberantes sunt, imo ex stylo curiae non fit eondemnatio harum poenarum , nisi quatenus interest , ut testatui Sancher loco statim reserendo , cum Avendario in sua d. lisnario, Derba poena.& Cutierier de iuvi
rament. I. pari. cap. 36. n. Io. Ergo oportet, ut ad earum
obligationem inducendam sententia iudicis accedat, qui adueitat,an snt poenae exorbitates, an etiam damianum aliquod innocenti sequutum suetit r nahi seclusa his easbus . non debet ad menam condemnare. Tandem in easu dubio intelligi debent contrahentes apponere poenam, tu tategulam poenarum iuras communis, quae non obligat ante latam sententiam saltem deis Haratoriam 1 & ita tenet plures resetens Thomas Sania cheΣ, setiptorum moralium princepsas,. i desponsalis.
s Ex his in isto cum Sanchea, Ze Gutierim Iscis riparas, debitorem poenae eonventionalis praescribete posse solutione si non petatur eotam iudice ex I.e es, C. dapν ascripι. 3o nn. quia dum non petitui. possidet bona fide. tivo addendum existimo cum Rebuisti is priam. constu. regal. glossa l . n. . hane menam,& quamlibet
aliam legis praeteribi posse post condemnationem, si a
parte antelessenteno petatur spatio 3 o. annorum, quia et ere potest debito, eleditorem nolle iure suo uti. seg statis temittere ; scuti contingit inhaerede, a quo legatarius non petit legatum, & in domino , qui seit seu datarium cecidisse in commissum.& non petii se n-
ses. L num. 1 1. Regina id. ιι b. t 3. n. ag 3. Bona cina alios te fetens disp. t. q. I p. I. s. r. n. 3Ο.s Argumenta vero in contiatium non obstant.
Ad primum primae sententiae respondeo,debitorem poenae esse obligatum ex pacto soluete posta conde misnatione , non antea I &hoe sufficit, ut possit credito agere aduersus illum. Ad eonfirmationem concedonotum p nate statim obligare; quia in voto non est imaginabilis alia semientia praeter eam , quam shi quisque imponit, suus veth in debitis homini factis. AA argumentum De undae sententiae nego esse ill intentionem contrahentium , sed potius eontrariam ut constat ea probatione nostrae conelusonia.
sv N crvM 1 v. Quas poenas teneatur exequi delinquens post latam sententiam. I Non potest condemnas. diei inesηινι, quiasiis falsis
ΡRimo est certum delinqueotem res stete non posse iudici infligenti poenas legis, post legiti-
193쪽
i 8 De lege poenali,& irritante.
λmierit nitiam ,esto positi sine resistentia sugete,ctim ue Ueium eenseo hane sententiam coiramur. e v. l. m pocna scauissima est , quia ad fugam habet ius a natu ia, petandam ellet quale si calcei sit dolus , dc irritis,non ad ictiliendum nullum via habet; quia nulla ei itina. videtis obligatus ibi peti stet e. de a sortiora sit ibi tu icturin mira , ut iuppono. Si autem ex praesumptione tractetis r quod docet Sila sipra num. I 6. Et adem salia damnatus sis ad staue supplicium,non est,inpto- centeo, si eondemneti, ad exilium te irae insalubris, de babile, poste te almis defendete a minastiis iustitiae si longo tempore ad itiremes , de ad quamlibet ali/m aliquam spem habeas euadendi; quia te ipsa tibi inseo actionem de se nimis molestam, ptaecepta enim hum 'tur iniuria, quam potes vi repellete , sicuti si inuasus na, humana debent este t at inhumanum videiu , si esses a surioso, docuit Lestius ιι,. a. d. isse. p. 3 i. diab. . Obs 1g-tis, ut in poena adeo molesta ipse s s minaster tu me. vasqueae .s.1 74. cap. I. Solus i. d. iami. 3tio. 6. dieis conita te ipsum. Ergo die dum est te non postea t. 6. ιιι. .quo. 6. a1l. 4. Salas disp. i s VI. .n-.87. ad hoe obligati.Et confirmo Communis sententia te Aduertum tamen non polle te ministros uulnerare,sed net, ut videbimus loquendo de eonfiscatione bono totum armis terteie, quia non licet tibi iniuriam Lee tum ) non teneti delioquentem defette bona fisco, sed re , cuin iudex iniuriam non insecat. At Bannes a. i. satisfaeeie noti impediendo fiseum possidere. Ergo'ιι cr. 6 8.aνι. . cum Ulcioe.cie alj relati , Couatr. i . r. etiam satisfacies non impediendo iudicem, ut exequa cap. . num i s. etiam admittunt te illos vulnerare posse, tui in te sententiam.
si hac via Ipeni habeas euadendi: & videtur applobati Quod si diras : Iam impedio executionem,cum su a Lessio uxemp o sutiosi, quem licet tibi vulnerate, si gam ab exilio,& carcere arripimalia via eius inuasiones declinare non pote,; suffieit Respondeii potest impedite exemtionem . utendo citam ribi in te fieti iniuriam , etiamsi inserens ut iure pioptio defensionis , non tamen infelendo vim. talem non Ieruiet. Adde omnibus bis eondemnatis praecipi obediae sena Securidbc. edo etiam eettum delinquentem,neque tentiae , sub comminatione glauioris paenae. Ergo si pes iςgem,neque per sententiam condemnatoliam obia gnum est solo timore poenae velle iudicem te ad litin ligari polle ad poenam moltis, mutilationis, verbera. gere, ut obtemperes, quat e s in aliquo casu lex p aenalistionio grauis, ac infamis Iibi inserendam , quia bono censenda est ad totam poenam obligate, hie de bot esse, commui unciu expedit delinquenti hane obligationem cum praeeipiatui tes ita ardua,de diis citis: de ita sentitata grauem imponere, ut ipse tui ipsu vindex st;lossia probabile Lessius lib. 1.c. 3 I d b. 1 .num. 3 s. salas cienter enim fit sitis bono communi,& poenae debitae apto delicto, si eum ab alio imponittit, patieni et susti 6 Iti poenis autem peeuniatiis tenenda est co munia neλέ ita Suatet lib. s.capo.ad finem. cap. i o num i 1. sentetitia te obligatum esse soluete poenam saeta con Vasquea dio. 7 s. mei disp. 1.quo. i. ρtinct.ν.f. a. demnatione , vel declarato delicto , quando p na cie
Hinc sit, non polle reum obligati sumere venenum, pellatione, vel alio te med o tutis infirmare non potes: vel abstinete a cibo oblato,quia nunquam hoe est ii, se docet Bonaei naIvia n. 3 o. vasq. de ligib. 43 p. 7 3
cessarium bono communi,vi ipse suae mortis sit exeeu Salas M. 5ua ea ror : dc ita docuit sua tea lib. s. de Iet e p.r num. 1 3. ct ido. num. . Grassis I p aetaslib. 2. p. I i. m, P c p. ι o. num. 14. vasqueet da p. 173. p. 3. Salas disp. 1 f. Requiritui tamen, ut peiatui ab eo , cui est soluendaῆ86. Lessius ιι a. eap. s.cias. c. ntim a s. quia ita habet praxis , di usus communis; quale dum Regina idus lib. I n. 288. quamuis contra teneat Boa non petitur,tetinere eam potes, de suffcienter priae'urracina dio. . Grest. qua l.vιι.ρώκῶ. s. m. 3.eum Aia mei et ibi condonati,ut in puncto antecedenti di imus. gon.11.quas. 69 ε t. . Emam. Saa vertimuieta activi, Aliae autem quaestiones de confiteat one bonorum,num. 34. de reo fugiente a careete,deelinante iud cium ,negante unum tamen mihi eertum videtur facta eond/m veritatem cum de haeres , de de reo setivo habeatur, natione ad mortem, vel exilium,quam condemnitio aptius explieabunt ut: neque enim omnia an unum Io
nem fugiendo vitare non potes, te posse,im3&debere eu eoaeetuanda sunt,cum sua loca habeant destinat ad loeum deliinatum proficisci,collum praeparare, manus apponete,3c alias actiones esseere quae ab alio mi- PvNC TvM V. nistro iustiria commode fieri non possunt; quia haee cooperataci ad mortem,censetur temota coopetatio,& Vtrum iudex teneatur poenam imponere de se indisserens,moriemque non indueens, de ex alia lege prascraptam. pat te honestatui susscient et praecepto iudicis,de exem. Plo aditantium,qui ii te ire uiolentet videtent, iudiea- a P iniv, s rami,s, tu lator pors,si ι amen obser
Salas disp. i s .de Iusin. . r. 8a. Sayrus ιιι. 3. c. . n.4 I. Suareet ubi testatur de communi lib. Dev. O.nam. , . a π C qui possumu, de Principe supremo, seu de t pio Bonacina aio. I. qu. I. i.ptines. .f. a. num. 23. Vasquer L. legislatore, vel de iudiee insetioli. Si de Planci di i 3. p. 3. pe supremo, seu legissatote loquamur.D Thom com 4 De aliis pinnis, nempe verberatione,exilici,carcere muniter receptus 1. i. q.67.art. 4. ati,non esse Oblgata diuturno. communis sententia docet, teneli poenam dum poenam taYatam delinquenti impenete, sed possς exequi, si ad executionem eondemnetis sententia .ltia remittere,& arbitrati consentium tulissae in- ma,quam appellaticina, vel alio remedio tutis non po- ris ratio. f.ri Iuthm. Ratio este videt ut a quia cam iptutes infirmare. Vnde non potes a carcere sutere. ab exi- ad imponendam illam poenam non possit arctari nisi otio exire, de seruitute liberati,quia est iusta sententia, sua les . N lex non arctat leg scitorem : si sane non re praec pro iusto parendum est. se D.Thom. a. a. q.sa. esse ribi gatum. Verum s absque legitima eausa rigo ανι. 3. Titaquellus plures reserens in Is inquam. C. ae rem legis tepetat ei. oeceat et ad minu venialite :quia
reuocantra donataon. Iba reae ν arti . n. a 'i Naua II e. 2 3. sine causa excipit subditum ab obligatione legis com
num.σύ. Salas disp.rs. . r.n. 3 r. Clauis regia lib. s.c. 9. munis: quod s ab omni poena delinquentem liber-ret n. . Bonae ina .i p. t.' i p. .*.2. n. 3 3. Azor rom. .lib. s. sne causa idque cc staret,cerseo gratii ier peccaturum, cap. .c'. 5 Sua: eZ plutes reserem lib. I . p. ioin num. I. non adueis iis propriam ii sevi,sed aduersus potestat et m
194쪽
tibi a tepublica eoncessam, qua abutitur in eius perni- na suos tenet authores. neque ulterius contra eos pio elem , praebet enim illa re inissione Oecasonem multia greditur. qui procul sunt a delicto , ex is m, s. C.ὰ steatidi delicta. At hie casus ratus est, & non mora- panisatadi , pluribusque exornat Farinaeius lib. .niae.
litet contingens : semper enim praesumendus est Prin- sit.3.qu LIq.num. I. Ccuariu uias a. variarem , cap. 3.ceps Iemissionem concedens. moueri causa legitima; num. .apluies enim ea usae esse possunt hane remisionem con- a Disticultas autem est .quia ob erimen laesae maiesta cedendi, quae in inferiori iudire locum non habent: tis praecipue diuinae, filii ptiuantur legitima quae illis quale, sunt benignitatis, & liberalitatis ostenso, inter- debebat Obuc nare,ob patris delictum. Item exeludu cessio alleuius maenatis, remuneratio, & gratificatio tutab ossiciis,& beneficiis. Deinde mus pio alio se ob. obsequiarum delinquetitis, vel eius progenitorum, de ligate potest ad poenam subeundam , ut optime tradits miles ; aliqua enim ex his eatilis intet ueniente cedit Decius ea . qua sn Eccles rtim de constit. ct cap. h. rarim remissio iti commune bonum,ae pio inde licita est: sie m.Romaon,/.t s. snsis ML a18. Ergo iam unus pro Salas iuspra 1 fect . s. n. io'. Sua te 2 Lb. s.cap. 1a .n s. alio puniti poteti., Quod s de iudire subdito legislatori loquamur, 3 Respondeo filium priuari legitima , quia non erat
communis sententia doeet. teneri poenam taxatam de- st ij, sed patris, prauatur tamen ossiciis iam habitis. Aelinquenti legitime conuicto imponere,sue poena sit pe- iure consequenda alia ob delictum patris; quia est ali cuniaria, siue corporaps:ita sua t)upra,plures re serens, quid illi ua : quare non tam pi tuat ut tune filius , quam de salas,qui sappresso nomine suareet , hane quaestio- pater filii priuatione , sicuti contingit in David que nitiem iste nidem verbis explieat. Ratio est manifesta: Deus ob homicidium,S: adulterium priuauit stio quinam vel lex imponit poenam ipso facto, vel signat se ei natus erat: dc in hoe sensu vera est sententia glos Iaerendam , si con Ilitust ipso iacto . iudex declarans deli- an cicum homo, as quas I. s. res supple. quam receptam ctum . eo ipso deelarat poenam incutiam . neque hane elle omnium consensu assirmat Felin. c. i. a. e. ιιtini neursione n potest ipse impedite, alias legislatore es dicens valere statutum,quo uxor seruitute,vel alia pre sit luperior: s autem est serenda poena, de audex pto- na puniatur pro culpa mariti: nam tune illa seruitus Odit ad punitionem delicti, eum necessarso aliqua te. non tam est pcena uxoris,quam mariti, siquidem in viii gula tegi debeat, ut aequitatem se tuet, de haec nulla alia dictam delicta a marito commissi imponitur. Vt , u aptior esse possit, quam lex, legi debet conformaria tem hoc velum esse possit,debet delictum mariti tali, Adde legem i iam de poena imponenda aliquem astrin- conditionis esse,ut non censeatur suffcienter ponitum se te, quia est lexe at nullum alium praeter iudicem poena marito imposta , sed requiratui ad eoniuncto, astringe te potest . quia nee delinquens ante imposi- extendi. Nunquam tamen valeret statutum, vi/elictum tionem tenelut illam subire , neque alius platet iudi- vniua in alio etiam coniuncto puniatur, ipso delin eem illam impone te. Ergo. quente relicto incolumi. Videtur enim esse eontia 3 Sεδ obiicies prim Z. Aliquando poenas indices au- rationem delinquentem a poena liberare. & innocen gent, liquando minuunt ultra laxam legis. Ergo sis tem,quia ei coniunctus est,illa assicere. Ex voluntate inum est non teneti seruate leges in hac parte. Secun- autem propria optime potest aliquis puniti obdeli ct saepe timotati, Ae religiosi interpellant iudices pro- ctum alterius, s ipse se poenae obiecit, cessit enim iuii delinquentibus; ut constat ex tota ea a-i. sauia proprio,dc obligationem alterius in se aceepit. se Bo tem ipse neque augere,nee minuere posset poenam pro nacina disp. a.de peccat. Das. 7.panti. s.circa em. suo albitrio, d lex seruan/a esset,inutilisac vana,imo
illicita esset talis interpellatio. Eigo. PuNC TvM VII.
Respondao ad primum Concedo saepe iudices auge. - .re , vel minuere poenas delicto ieeundum se imposia, i De eiac u legis , qui est irritatio quae sit 3 quo nego tamen id fieti vitta taram legis absolute, esto si ruplex Z& an lex irritans dicatur poena lis, vitta laetam talis legis in particulari; lex enim aliqua vel fauorabilis.
speetalis imponit poenam delicto, ut frequenter com mitti solet: at si speetalem grauitatem , & de imita- I Legisator humanus potes te hasar ann gandi isti m. rem habeat, ob illam grauitatem, augeri poena potest; a mpisciter lex irritare conινastim potes, bel ipso iών qui, ita est aliis legibus praeseriptum: ut sumi potest ex vel expectasa sententia. i. quia uia reis. .panassus hir qui notamur insa in o. 3 Irritatis alia implicisa, alia explieita. l. Eeontra velis si delictum non attingat grauitatem 4 An ini ιio dicoda siti Iax fauoνabilia,iei non. communiter contingentem . quia fuit prouocatus, Aes ita ita accenses, temperari potest 'ena,ex ι assem I T Egislator humanus non solum habet ψim obli- timctri paenis. Item ratione aetatis. vel senilis,vel pum Lugandi subditos , sed etiam annullandi eoium tisia,eae L Uliam σάου minori AEt de pcmia peeuniariis actus . quando bono communi expediens iudieauetit, pauperta 1 est sussiciens oecaso temperandi poenam,ex ira vi censeamur taliter ac s facti non essent;quia h eLLιhau .s..ti. .e ostis otii. Ex quibus costat solutio potestas aeque reipublicae est neeessalia ad commones unda obiectionis: ehm enim in horum considera bonum , sevi potestas obligandi. Adde quemlibet ei tione multum possit affectus,meritis interpellari potest uem posse suis contractibus conditionem apponere, iudex, ut mitiorem panem erigat. sub qua se velit obligare,& non aliter.Quate ergo non poterit respubliea,cui omnes voluntates subditae sunt,
Pu De et v M VL fgnate conditiones, sub quibus, & non alia, ualeant gesta pet ipsos Denique ab essectu eonstat hane po-Aii poenae solos delinquentes ligenti testatem esse in republiea ciuili,& Eeclesiastica;plures
enim sunt eontractus in vitaque republica itiiti, quii P viris pro vidim aliariis ρώnisi pars. seclusa lege illitante validi solent , Proponis ν ob i. d. Ilia priviris Iuliam ob nimo a Duplicitet lex illitare contractum potest . vel ipso parris. iure. vel expectata sententia. Contractus it titus ipsos risiis a iniri iure est ille . qui ita est nullus, ut nulla indigeat iudieia irritatione: hic est cohtractus matrimonii elandellini, i DRimbin hae quaestione est regula generalis, nul- vel intra gradus prohibitos . eontractus impuberum,
1. lam pro delicto alterius puniti debere, quia ρο- ab auo rerum Ecclesia non seruata serma,& alia hu-: iusmodi,
195쪽
18o De lege poenali,& irritante.
iusmodi. ge quibus in sequentibus;c Otractus verδ,qui iplo iure non est irritus, ted per sententiam venit aritia andus ,est conti ictu Min quo est fleceptio ultra medie talem iusti pretii .ex ι. 2.C de rescindanda sandit.Vide de his pluta exempla apad vasque et disp. is 3 is . &Legitim lib. r.ev.i 7 .dub. 6 . Salas de ιαιώ.disp. t 6 ses. i. er . sane her rimaιrim. lib. L p. num. 3.3 Item illitatio alia est implicita , alia explieita: vidieunt Doctotes in ι.acuus luti missis NI iuris. O ev. actus legitimi,/odem lis.in s. I tritatio explieita est, quae verbis explieitis habetur ut si lex prohibeat actum,&insupet adflat, quod si fiat,non valeat .sed eateat robote
fit mitatis,iuxta cap. decet orcimari .ae ammiam. Ecclesia
νώm iri 6. Implicita irritatio est,quae per verba aequauaia lentia fit, qualis a Docto: ibus connumeratur illa , in qua piae se ibit ut forma seruanda in eontractibus:defi.
& aliis plutibus, in quibus ob noti seruatam formam,ctus redditur nullus se in his omnes conueniunt. Ex quibus constat,an ii iitatio dicenda sit mensi, lex vel non 3 Dicenga inquam,est poenalis,quoties in poenam ali- euius delicti imponitur, ut contingit in lege irritante matrimonium ob uxotieid ij, & adulteiij crimen eum promi ilione sututi matrimonii, ex toto ris. de eo, e rixia in ma rimoniam . quam polia ι per adulteνiam de in lege irritante electionem ad beneficium ob smoniam commissam, de generaliter quoties lex irritationem assignat in odium transgredientis legem, de ob solam legis prohibitionem lex s cenalis est, sic tradit Sane her
priuate aliquem potetiate contrahendi, vel acqui tendi, quam alias habebat, onus graue est,& aptum, ut in pee nam Aelicti re et ab apponi possit. At si irritatio non ob eo minissem delictum, sed ob bonum eommune religionis, teipublicae,vel aliquorum priuatorum apponi. tui .sue irritatio sit dilecta seu indire 9 a implicita, seu explieita,non debet eenseri poenalis: talis est lex illi tans actum ob non seruatam formam praescriptam si uteontingit in matri motio ob desectum patoehi. & teiastium, de in testamento non habente testet requisitos,& in alienitione terum Eeeles ae sne solemnitate piae.1etipta in clement. da rebus Ecclesiis non adienana. item lex quae dilecte Se explieite illitat, s illitat actum ob bonum eommune religionis,vel teipublicae,non debeteenseti menalis talis est lex irritans matrimonia teligiosorum Aleti colum,affinium , ct consanguineorum; attendit enim debitam honestatem , de religionem. Deinde si itiitet ob bonu n priuatorum , non debeteenseti poenalis no enim censenda est lex poenalis,quae illitat professionem ante i s. annum completum . neque cotractus pupilli s ne aut horitate tutoris imo potiua .idelut fauorabilis. Neque obstat aliquando his legibus irritantibus grauari eontrahentes , quia illud gravamen non pet se intenditur a lege solum enim lex bonum commune,& rectam reipublicae gubernatio. nem intendit , ob euius conseeutionem a s qua onmanis ciuibus imponere potest: de ita tenent Sancher, sua ter de salas spra,ecinciliantes Doctores agi man tes, denegantes legem irritantem esse poenalem.
Pu NervM VI M. An eo ipso, quo lex actum prohibeat,
ι hi generati te imp riamtis,tii sti sator.'tioci seri ηο vult. tamiam prohibuisses ficiat,ca ira Masi e pressa ex legulicear volantiate coligere. hCe est, ut ea,quae lege feri prohibent ut, si suetint facta, non solum iii utilia,sed etiam pio insectis habiant ui : licet legisl itot prolubuerit taniatum,neque specialiter dixerit inutile esse debere,quod actum est. Neque valet dice te hane esse legem ciuilem,& solum in tetris imperatori subiectis vim habere possie,quia hoc esset vetum , s aliis legibus, Hispaniae, Galliae, repugnatet: quod non eonstat. Deinde iure canoni eo videtur talis lex approbata. eap. imper alι. a. Libi Neνiari consistitiona aperta sanctitim est ,υι ea, qua eanιra lues sunt .non saltim intimili sed etiam pro insectu habenda μι. Item in ras. 6 . .a ret.. νὼ in c.dicitur, eontra su 3fώθι.Alem pro insecta haber Et ratione probatur,quia aduersus voluntatem sepe: icitis,in seriotis voluntas nihil e sicere potest; ita voluntati superioris prohibenti actum, aduetiatur voluntas infe
lioris effetens illum. Ergo. Picipiet hanc rationem dubitandi tenent communitet Ii: tisi erita contr-ctus . de alios actus simplicitet prohibitos elle irritos ipso iure, quamuis lex noti addat irritos esse. se Panormit. cap. nail. . d. ribas Eetis,a non ad enand. ct in e . a Apostoli eam,da regularis. m. D.53liaest. oba lex, qu. ag. glossi
Seio hiate sententiae varias limitationes . &distimctiones a Doctoridus adduci eo quδd multa prohibita
snt,quae t men si fiant,factum tenent .es. ad ApoIIoliis eam iri regulans. e. unito,de tria lib.s & alii, atque adducunt Suat. lib. s. ae legis .cis & Salas disp. 6 es. 8.& optime impugnant ; quaptopter illis omissis, quiddieendum si paucis exponam. a Dieen tum ergo est,ex eo solum , quod lex prohibeat actum . non censetur actus nullus in conscientia, sed insupet necessarium esse .s velu nu Ibtatem causare, uti vel bis id explicantibus,docet SuareΣ n. it. de
omnes Theologi. Ratio est, quia prohibete,& irritare sunt omnino distincta quia prohibere actum est obligate ne fiat ; irritate est inemeaee reddere volui a tem in illius essectione Elgo sola pio hibitione legis non s-gnificat ut irritatio. Eigo neque illam inducere potest: quia solum inducet e potest id quod fgnificat. Diees non spnifieati irritationem, si lex , Non diabitim canoiani Eata a Ponti fiee non adessit, at supposta illa leage irritante actum , lege prohibitum , iam lex prohibens s mul illitat. Sed eontra,quia illa lex ad summum habete potest vim in tertis impetio subiectis ; non in aliis, quia est rimis odiosa,& onerosa .Ergo non est e ut obliget italos Hispanos, & Gallos. praeterea quia in his tetris imperio subiectis, non videtur in illo rigora
accepta , ut contractum reddat ipso iure nullum sed annullaridum, iuxtae. vides,dist. xo. ibi quiaqvila contra leges accipii ν ore legem dissolvit meritia scilicet a iudice. 'ργο in se is hab/aιών, supposta sententia. ita tradit Molina illa disp. 88. ad consνmationem primi argumenti.& Salasn- 23. Suater Is s. p. 28.η. .sseqor. Saepe enim actus est nullus, non quia re vera nullus ut ipso
196쪽
iure sed quia ope ereeptionis.& sententiae , iugiee la tae fieri nullus debet a puncto , in quo fuit factus,ca- .su , quo actus capax sit huius irritationis , & poenae. Deinde quia Ecclesia Olura prohibuit matrimonia
elandestina. eat . is Oh,bstis, de elanae Ana destonsarione. quae tamen non erant irrita : vi constat ex Trident. Μ. 24. p. i .de νεμνmat. Item adiltimis .oto simpliei eastitatis prohibitus est contrahere at si erant rahat matrimonium tenet. Prohibitus est quis Aouare rem alteri promissam ; si tamen donet,valida est donatio. Er- go non ex prohibitione directa , & per se sequitur i ritatio : & alia plura in eoiissimationem huius sentenistiae adduci possunt, quae libens omitto, quia per se est manifesta. 3 Sed quid dicendum in nostro regno Rei pondeo ex sola prohibitio te facta non inserti annullationem ipso iure, quia nulla est lex , quae hane vim sinplici prohibitioni tribuat; mih potius Eoip.
trarium eolligitur ex consuetudine satis recepta : sunt enim plures leges prohibentes minist. is iustitiae munera accipere, quae si accipiant, acceptio valida est, gum non infimatur Item prohibent ut acquirere ludo vetito, & tamen dum non repetuntur acquista, retineri possunt. Quapropter elim lex irritationem intendit, non est eontenta simplici prohibitione, sed addit
Ex his eonstat solutio rationis dubitandi. diei-mus enim Iaron dasitim , neque in terris imperio subiectis habere vim ipso facto, seg ope exceptionis, 3c per sententiam , quia non vigetur expediens esse alio modo reeeptam. Adde esse illam irritationem poenalem , vi constat ex illis verbis legis initio propositis.
In irritatione autem poenali , etiamsi sit ipso iure, potest expectati sententia deelatatoria criminis, uti diximus in poenis impostis ipso iure de dicemus. Capus autem imperiali, loquitur de quodam testamento. oderat secundum leges imperiales irritum ipso iure,&liebi ibi subdat generalem rationem, quia erat contra legem . intelligi debet non de lege prohibente praeei- se .sed irritante..ei Ae irritante in poenam. Regulia autem Illis 6 .de νutilis ι ris , ubi ea uetur habenda esse pro insectis , quae eontra ius sunt. Sane her II. 3.de matrim diis. s. ntim. 4 aci 4. eens t intelligi de his quae fiunt contra ius dans formam actui. At neque hoc est neeessarium t nam etiams solum si eontra ius prohibens tantlim potest a iudice pro insecto habeti, s iudicet esse eonueniens ob transgressionem legis talem irritationem apponere. debet tamen amas capax esse iliaritationis i nam aliqui actus semel validi ea paces non sunt huius Meebis, vi matrimonium, ordinatio,& aliis miles. Ad argumentum ex ratione petitum,di eo inserioris vciluntatem eontraire non posse voluntati supe- oris: at voluntas superimis s tantum prohibet
actum, non tes stit illius valoti, seg eius honestati, eaque de causa potesta subdito valide. licet illieite esset.
P v N c et v M IX. Quando lex irritet actum ob non seruatam formam a lege prsescriptam. 43'Quid μ f. a. st γο ιυρIM.Lia jubstantiatu. alia
c vi ac una ex consilio peritorum, ι ene actus nullua
I sma,n. i O. ι .qui testamentia fruere pulsant. Alciat. Bb. paradox.c. 1 6 in prιne.est e quandam ordinatam se. Item, qua res poscitur. Exemplis manifestari potest, tam in laetamentis, tum in contractibus, S ultimis voluntatibus, in quibus omnibus Misatur talis series Iesum, quae sacramenta, contractus,eetestamenta ad suam persectionem deducit.
Duplex est formabalia substantialis, alia accidentali . Substantialis est,quae dat esse rei, accidentalis i luci supponita ob desectum enim sol mae substantialis peraua eius substantia secus oh non seruata solviam accide talem. Exemplum uitiusque format videri potest in matrimonio ἐ praesentia enim parochi testium requiritui vi forma substantialis, quia illa deficiente , deficit
conrra ausue liciationes autem,& aliae solemnitates Eecletiasti edi non requiruntur, ut forma substantialis, sed tanquam aecigenialis: nam esto non set uentur,adhuc perleverat actus , & in e. quia propter,de eles . praesetibi tui forma substantialis,& aeeidentalis. a Tota ergo dissicultas est,quomodo cognoseenda st forma substantialis,& distinguenda ab accidentali 3 Et omissis Variis dieendi modis sorma substantialis indueitur , quoties lex dicit hoc esse semiandum pro forma, quia tune forma stat pio famosoli significato , ac proinde pro sorma, quae dat esse tet: se docet alios reserens Fari n. at res ubi de leg. n. 2O 3.pag. 1 9. ver dic pri-m.. secvdd quango alas irritatur actus Tettib si loquatur conditionaliter. se Farinae. ex communi sententia. Qua ah quoties lex tribuit facultatem actus faciendi.& simul modum praeset ibit,talis modus censi tur indua lux,ut substantialis sorma probatur ex e. c in ditisei,da rescriptic.venerabili iuncta Ilusde et c..elualuia censetur dans potestatem , dare illam limitatam: hoe est ,sub illa forma seruantiae non alias,& eum ex de semi potestatis actus ruat. tuit actus ob non seruatam talem formam:& hoc est verum,etiams non apponatur clausula ittit anx& ita tiadit gloss. in Clem. i. de ἰυνε pa romve o ἐκhibentes Felin in e. ex parte,da e est ιιιι in ν incipanorm ibi n. s. & probatur ex ipso textu, ubi Pontifex dedit saeultatem conserendi certas perebendas ex con-
Sio Episeopi:& quia hoe omissum fuit declaratur eou
197쪽
i82 De lege poenali,& irritante.
Quod is habenti alita potestatem, fgnetur forma seruanda,non debet censeti irritus actus ob non serua tam socinam, nisi a lege ipsa itrixetus expresse : doce at
Doctores lupra relati moti a contrario fungamento, quia talis actus procedit a potestate antea habaa, quae non debet censeti test licta . lnisi optesse de tali test ti-ctione constet ;non autem constat ex eo praecise , quda mandet ut teruari talis sorma.
3 Haee doctrina limitanda est,ut non proeedat, ando datur potellas, & simul praecipitur solina apponi. quae de iure communi inest accidentalitet, de non substantialiter ; nam tune non debet pia sumi,ut substantialein expostulati. Exemplum est manifestum incoiitra tu matrimonij: si enim alicui aes mandatum , ut contrahat tuo nomine, praemissis de nunciationibus, ipse tamen omittat deminciationes, contractus legitimus est, quia non censetis illam conditionem alio modo expostulare, quam a iure expostulata est:cum autem a iure solum Aesolemnitate accidentali. & non tu santiali si requisita vi bene plobat sanctius b. 3 .de ma-rν m.δθ. s. eis cit ut sane, neque a te alio modo expostulari, nis elate expliees. Idem est si Sacerdoti licentiam eonee das a is stendi matrimonio, diligenti examinatione praemisia, an sint contrahentes impediti ; quia de tute inest talis inquisitio, ut sorma accidentalis: sic docet Sane heg ib. n. Baslius de Leon lib. s de mairim. cap. 39.n.6. Salasai p. isseEl 9. num 39. verse. Unde haedi sere νιι a Fatinae. 1.p. rumint.vbi de ille naO3 pag. 2oy.versseptimo.
Idine fit primδ Episcopum exeommunieantem noseruata forma a iure requisita, cap. t de sentent.excomm.
in c. hou est, ineseti plura de sine expressione cause va- ivi excommunieate, illicite tamen quia praecepto apponendi talem formam , non censetur potestas restria etha: sic glossa,Salas Bonaein Suat. Emanuel Sa supra.
3 Fit ieeundo procellum factum .in quo omissum est iuramentum, quod iudicibus praestandu erat in principio litis, iuxta l.rem non κmiam, C.ae itidae. validum elle.
ut ibi glolla notat,& suar. s.c 3 a. u 3.quia lex expostulans iura irentum illud, non restringit potestatem iudieis. sed in liruit quia sacere debeat. 6 Fit tertio. si tibi habenti potestatem augiendi e sessiones. praecipiat superior,ne audias sceminarum,aut mercatorum, nisi explesse restringat potestatem ; integra ti, i ad omnes pet sonas manebit, esto licite uti illa non possis respectu sceminarum,& mercatorum Ita Savitas, M. I . iam. 3. qui idem dicit de aequisitis ludo prohibito . di de muneribus receptis a ministris iustitiae qui non tenentur ea in eoiistientia restituere, quia esto prohibeantur reeipere , non tamen sub clausula irritante, & cum alias habeant potestatem valide illa recipiendi, non debet censeti restricta, nis expresse
Fit quartδ,quid dicendum si ad illam quaestionem,
an cum tibi datur potestas ad aliquem actum,& appinnitur claulula, ut sat de consilio aliquorum, s secus facias teneat sactum3
Respondeo tu, ta supra dicta . s aliunge non habes potestatem ; sed simul eum appositione illius clausulae
potestas conceditur, magnum indicium est nullum elleae iam .non petito consilio.est communis sententia Doctorum. ex eap. t m an metrii de elere ubi irritatur electio ob omissum consilium:& idem habetur in cap.no- νι/,de his 3 ite fiunt a Pν laio. ita sylia est. consilium,qu. I. ct q. Panormitanus ea ad Apistolicam..e regularasu , circa Memiar ιV n. d. gici su adi ean . haox rom. ἀθ. i 1.e. s.quast. q. Bona cina disp. s. uast. 3.punct. 4. 6.1. n. 3. Molin. ι EI. s.de ι .disp. at .n. a. At si aliundς habenti potestatem mandatur consilium peti ob illi omissionem non debet censeri aetiis nullus t tenet Srlues fvνa,& Panorm .cap.ex parte,de consitur. circasmSalas disp. 16sin. o. n m. 3. Ratio est,quia tune prae sumitur coni lium mandari, ut recte actus praesetur, non vi valide.
8 Fit quintδ , quid dic eudum si, quando statutum
mandat fieti aliquid ratio loco. & tempore , an actus contra factus irritus sit,& nullus Plutes Doctores assit mant nullum esse, quia indueitsormam substantialem sie Felin. ι.cum .ititia, de res i
dum est,generaliter loquengo actum validum esse, nisi lex ut statutum ulterius plocedat annullando ae lam: doeuit aliis telatis Farinae.1.m fragmen .ibi desue A.
I 8. quia tune non intelligitur circunstantia temporis,& loci,vt forma apposta. s Aduerto,quoties dubium est .an forma inducta, sit substantialis, vel aeeidentalis, praesumi debete substati. tialem, praecipue s sauorem contineat: tradit Farinae. n. 2 ai . cum Mat heslao singuι. i 3 o. esse. 3.Roland.conf
tentia, ut effectum sortiatur. 1 Si ἐνἀt.1 ostieeiais .ctia iam facto ab omissianem fr-
1 Seeundis sente /iis docet esse tum habere. si Toria dising it inire aiaam ρώblica potesatis, vel propria.
I ob non letuatam aliquam accidentalem conditionem, censeo non habere essectum integrum , quousique a iudice deelatetur, sicuti diximus de poena a lege imposta. Exempla sunt. s a lege illitatetur donatio, venditio,& alis actus, ex quibus gabella non soluitur; quia tunc actus praesupponunt ut tith sacti, & sine ulla legis res stentia; illitatio veth postea lubiequens poena est in odium delicti eonimissi. Ergo debet tequi nat; Din legis poenalis,quae indiget sententia saltem declaratoria eriminis & ita ut probabile de sendit suarea
2 Dico secundo, quindo illitatio comitetur actum, seu illum anteeedat,& imponitur ob solam legis prohibitionem si in odium transgredientis, probabile etiam est
198쪽
est indigete sementia deenrs otia, iόcet suaris pnn.I. de indieat Sanchea ncim. 9 de Farina eius lacu cuiatμ. oeprobari videtur ex ea si rare, M , de inmin s. ibi .cr in poenam 'asim eunti 1 7,us electio eadem virum vacue-ιών. Idem habetur in cap.notiti, de his quis iant a Pν Ialo. Excipiendus est contractus incapax irritationis . si semel valide fiat hie enim statim irritus fit ; et si in poenam apponatur illitatio : constat in matrimonio pro hibito ea , qui cognouit consangi tineam uxoris , vel commisit adulterium sub promissione eoniugii , vel mortem intulit uxori animo dueendi concubinam; quibus etsi in plenam delicti commisit illitatio fiat statim habet essectum , eum matrimonium attentat ut, quia alio tempore habere non potest. & tradit SaneheΣιν. . demia ι ram. ὀθ. ne. Adueitendum latrien est ex Fartilae.n m. a M.quoties deelatatoria requititur ad executionem poenae impositae ipso iure, tandum ei te delinquentem, ut poena. executioni mandari possit. consentit Clarus in praeste. 3 n. quast. 3 a. m. s.versitim adde. Tuscus o rho decla rasis,conia 96 niam. 3.cts 3 num. 62. Ratio esse potest,
quia illa de elatatio est actus iudieii, de sententiar, qu tine eitatione fieri non potest. Secundo aduerto cum eodem Farinaeio , Tu seo, de aliis ab his tu simoisi deesaiatione dati appellationem, quia nihil est, quod obstet. Exeipe, nisi Actum estet no- totium, vel periculum in mora sie Felin. in e. 1. de sionis salibu/, nam . . Er in eap. Riati Phias , num 4 . de re scriptis. 4 Dissicultas autem est .an in contractibus,& electi nibus, quae irritati possunt pet sententiam, esto a principio ualida siti si lex requitat aliquam solemnitatem, di addat vel ba iit itantia,omisso illius tolemnitatis, de conAitionis reddat actum nullum in conscientia , vel tantum in foro externo, Ac mediante indicis sententia. Exemplum est in testamento minus solemni, quod leges has imantiara eum esse, δε ιιuam. hac cons lassima, C.qui ιestamenofacere possωm. item in electione facta s. ne consensu Capituli. de in alienatione rerum Ecclesiae in qua re inuenio plures sententias. Prima afflinat ό s actus nihil eontineat eontra nam utalem iuilitiam.& aequitatem,esse ipso iure validum, quousque re seiudat ut . quia lex initans illum,sundatur in falla praesumptione qua putat electionem este alicuius indigni . alienationem in damnum este E esiae, haereditatem staudulentet esIe retustam .si ergo electici est digna de alienatio cedit in utilitatem Feelesae.& intestamento nulla est fraus eo inmisssa, credibile videt ut legem nolle talem actionem irritate:ita d et Nauri.
stat de libera voluntate testatotis, posse, inquam, in conscientia haereditatem aecipere, de retinere, quous que haeredibus ab intestato applihetur a iudice. idem docet Medina ἴδε rastis. num. I, sine. 3 Secunda sententia doeet huiusmodi leges irritantes statim sortiti suum es ctum, neque indigere sententia aliqua. se Salas dispiar. 6.sen. Qiν finem. Suar.
alι os adducens lib. s. p. 34. ditim. 3. M uentur,quia cam
la irritationis halum legum , non est Raus, vel dolus,
qui in sngulis east , interuenti , sed illorum periculum , quod adeste eommuniter recognoscitur. Quae rario semper subsilit,etiams in aliquo casu particulari nulla fraus, nee dolus intereesserit. 6 Tertia sententia distingi si inter aetiis sactos virtute publicae po .estatis, & intor actua factos virtutes Fera.de Cabtra Sum. Mor. pMs I.
testatis propriae, de dominii. Actus publicae potestatis
vocat electionem Praeuali. alienationem ierum Eccie sae,acius pi iti liae potestatis, & domini j institutionem hae sedis in testamento , venditionem,& alle rationum
Propriarum rerum. Si actus sit publicae pote statis , ce set lixe sententia ipso susto esse irritos, i lex irritos ella decernat, neque indigete sententia ; quia cum eorum valor a publica potestate pendeat, & hie potestas media lege illi resistat , ii non set uetui talis conditio , desernia .absolute actus nullus est eensendus. At s actus a priuata potestite pendeat,non debet censeri itii tua in conscientia , ex eo solum, quod lex itiitum este decernat , quia bono communi per legem intento suffcientet satis se si ieddantur iri iti accedente sententia.
Existimo enim Prineipem media sua lete habere em caelam inhabilitandi pei solium ad do uandum, S contrahendum alia sol ma.quam ipse piae libit, quia hi cpertinet ad commune bonum 1 qua te si hane intentionem sum cienter ediplicet sine dubio habebit e flectum, de irruam reddet donationem. Adueitenda tamen iunt verba legis S rigorose pensanda an leddant actum nullum in se;an solum in fauorem alicuius partis, an lo-lum reddant actum nullum in extet toti solo : hoc est, ne ex illo 'aliquid in iudicio,. et evita piobari possit Siveiba legis irruant actum in fauoiem utriusque con trahentis , certum existimo habere uim nulla expc ctata sententia; si veto in savorem alicuius, ut contingit in alienatione terum Eeclesae , 5e mi in iis , ccusen. tiente Ecclesia,& minoi e conit actus dissoluitur. Tandem potest feti illitatio soluiti quoad probatio. nem externam ,& fidem Dei endam , uti dicit Molin. Om. .de itisti .disp. a i .pag. 19ν.υ sin hae Imaaio dum cili. de Suatea tib. s. de Misis,cap. 3 i .n. 6. I. circa timcontingere in te flamentis. Amimant namque te ita menta minus solemnia non esse inualidata a lege, quo ad naturalem obligationem, sed solum qu ad ciuilem, de sotum exterius e quaproptet concludunt haeredem
se institutum posse retinere haereditatem , dum non exigitur ab eo;attamen s per iudicem applicet ut haeredi ab intestato,qui certe id expostulare potest,extingui eo ipso ius haeredis instituti,quia ob commune bonum lex liabere potest hane effcaeiam , auferendi ab unci dominium, de dipplici i alteri sed hae latius,cum detestamentis su et it sermo.
ΡvN crvM XI. An lex eo ipso , quo irritat actum, prohibeat in conscientia illius executionem.
I Lex ire ιans intim , nais prahibet illim executionem
4 cum lege irritamesse prahibui a contariis unam Espondeo ex eo piaeelse,qudd lex irritet actum, I non prohibet illi ui executionem ; quia irri-tio est essectu, distinctu, ab obligatione. Exemplis res declaratur. Mattimonium. & pios sto irritantur , si
fiant graui metu , & tamen non peccat sc contrahena ex communi sententia i ratione enim metus excusatura peccat . Item testamentum conditum sne debita solemnitate est irritum :& tamen se condens non vid tur peccare quia nulli Leit intutiam .non instituto p terat enim illum pia termittet e.non haeredibus ab intestato; squidem nullam illis obligationem Labet. Ergo utitur tute no libere de propriis bonis disponens, Neque obstat ex illo actu as quam deceptionem, auta inimi
199쪽
r α bata,& sepe probationes deficiant, hac via optime tua
inimicitiam oriri,quia hoe est pet accidens, quod susti- cienter honestati potest , si ob rescindendas iniquas
querelas, importunas reces , 5c vexationes ita disponas: se tenet sal ascisoat. 16JH.6. Suare E lib. I. c. 1 o. pracipue M. a Dites.si contrahetes mutimonium clandestine,&professionem siue debita serma Leeres, peceales grauiter,esto sorum esset decretum irritans. Elgo susscit irritatio actus, ut pio hibitionem inducat Respondeo,distinguendo eonsequens, susscit illitario actus, ut plohibitionem indueat per ipsam legem: .nego. At si aliunde ex lege ipsa naturali oriatur prohibitio , transeat. In supt,flictis castius de matrimonio clandestino, & piosessione sine debita inra nascitui prohibitio ex lege ipsa naturali, qua tenetis actus perdinentes ad religionem.& iustitiam valide praestare,iuualiqua legitima eausa excuseris. 3 Item si irritatio iacta est in fauorem alicuius , cui fauori ipse eedete potest . non peccat invalide actum
aciem : de filia tenuneians haereditati paternae eou- tenta dote non peeeat, esto inualide tenunciet. Uxor alienans sendum dotalem cum licentia maliti, quia haeirritationes non sunt absolutae , sed dependenter ab ipsis; pollunt enim tutamento illas fumate. Ergo non
lunt censendae pecore in tali tenuntiatione & aliena. tione :& ita tradit Salas n. g. SuareΣIupri n. II.
. Dixi in prineipio legem illitantem actum non prohibete illius executionem ex eo plateiae , qudd irritar 2 st: ut aduerteres tape cum tete irritante coniungi prohibitionem, quod tum ex verbis legis,tum ex materia solligentim est.si enim vel ba snt praeceptiua ,directa ad pet sonas,clatum est esse legem praeeipientem: si autem materia ita si exectata a lego, ut in ipsius odium irritatio sat, tune eette praeceptum de illa vitanda intelligendum est adesse . quod optime explicuit Suare Σιώ. s. de legibus cap. ao .naan. io .sie enim linquit lex irritans eollationem beneficii pet confidentiam in conscientia prohibet illam 3e lex illitans electionem religiosi ad Episeopatum acceptatum sne licentia sui Praelati .ptohibet talem acceptationem: se etiam turpia imgata. dum irritantur,in odium se libentis,prohibentur,
vel saltem pio hibita esse supponunt ut, in I tur adfia
1 Si fe=enda D a itidici,omnii in illi. moail impediiur, quibus impiat in sententia. a si iniquis mediis impιaias irritation; sententiam,pro
basiliis tenes suaret te obligatum esse rescindere,ia--ι si non condemneris.
3, sua debιam supponi ad nostram sententiam.
s Irritatio in fauorem priuata persena illa renuntiantaeusat.
aD Euoeanda est in meminiam distinctio sepiadi- incta, de irritatione ipso facto , & incurrenda per
iudieem. Si irritatio sit serenda a iudiee,impediti omnibus illis modi, potest,quibus potest impediti aliquascntentianum enim haec dati non possit nis causa pio- pediti potest illitatio. a Disseultas autem est, si hune desectum probati
nis iniquis mediis obtineas scilicet incutiendo metum parti laesae, ne rescissionem intentet,vel f intentat, ne is gas vetitatem , aut subornas iudicem,aut salsos testes
inducis 1 an tune teuearis in conscientia contractus te
scindere,etiams a iudice non fuerit irritatus Suarea lib. s.di p. a i. piobabilius existimat te teneri Plobal,quia pet iniustitiam impedisti ne rescindet et contractus. Ergo obligatis illum te indere cum possis,& confirmat: nam vel tenetis restituere aliquid actori, eo quδd impedisti actus rescissionem, vel non Dicere autem te nihil restituete esse obligatum , affirmat esse incredibile r si autem obligatus es aliquid restituere, necessario dicendum est , te esse obligatum restituererem ipsam,& eontractum dissoluere, quia alia recon
pensatio non est faeienda, cum debitum testitui potest in propria specie.
3 verum ut meam sententiam pronuntiem,supponolui e naturae te obligatum non este rescindete contra Elum , sed solum reparare damnum factum. v. g.vendi
disti te in vitia dimidium iusti pretii, tenetia, inquam siure naturae reddere emptoti partem illam pretii , in qua exeessisti iustitiae aequitatem . & insuper damna ,si
aliqua euenerunt ex dilatione .uius restitutionis. Ad rem autem reddendam nunquam teneris , nisi posita sententia,& applieatione iudicis, qui valet reseindere contractum in poenam excessus, & iniustitiae rem L temptor autem ius non habet recuperandi tem, nisi adueniente sententia, & applieatione iudicis.
Seeundd suppono duplieitet te posse impedire hane
irritationem, vel per actionem iniustam aduersus emptorem, vel per actionem iniustam aduersus iudieiunaractio iniusta aduersus emptorem, est, si dolo,ui,metu,&fraude emptorem detineas, ne eontractus rescissionem proeutet, vel iudieem impedias, ne sententum pronun- ciet. Aetio veth iniusta aduersus iudieium est,si intel- rogatus in iudieici,negat ueritatem;ad idem reduci potest , s precibus , aut donis, absque aliqua vi iudicem petsuades,ne rescissionem faciat. His ergo positis,4 Di eo primo,s pet actionem iniustam aduersus emptorem impedis te scissionem contractus, leuetis e n- tractum rescindere quia damna,qur ex iniustitia facta alicui obueniunt,debent reparari. Item emptor,& qui
libet alius habet ius , natuta eoneestum , ne iniuriosa impediatur a consequutione legati.haereditatis mune tis,vel alterius euiusque bene se ij 1 qua latione di eunt communitet Doctorea, te teneti ad restitutionem, si vi, dolo , aut fraude impedis alimi legatum,quod de unachus intentabat relinquere.Nam licet ad legatum non
habeat ille ius vllum in te , supposta deelatatione voluntatis defuncti 1 habet tua ne illi hete deela ratio inlutiose impediatur. Ita smilitet in praesenti dieendum
est neminem habate ius ad testissionem eontractus v
lidi,nisi supposta sententia iudicis 1 quia tamen habet ius ne inlutiose haee sententia sibi impediat ut i ideo si
illam impedis, obligatus es iiiiutiam reparare:& cum possis testindendo contractum integre reparare . ad eius rescissionem teneris. Et haee doctrina non solam habeat verum in te scissione eontractus . sed etiam in qualibet poena applicanda actori : nam licet actor non habeat ius ad poenam . nis supposta sententia,& appli-eatione iudicis;habet tamen ius, ne iniuriose impediatur talis applicatio.
ue Dieo seeundo .s pht actionem in instam aduerilis
iudicium impedias contractus rescissi ne ira, non tene iis re se indere se videtur sentire Naua tr. cap. Is n. 48. de vasqueΣ ae legibus dispar s .cap. a . quatenus affirmant, nullum reum obligatum este ad restitutionem
rcenae debitae post eondemnationem , etiams inique,
200쪽
si iustitiam aduersus ei raptorem,quia emptor ante sententiain non habet ius iustitiae, ut tibi pretium reddatur, ted solum habet ius a lege illud intentandi,& procuranii. Ergo cum in iudicio negas vetitatem , non committis inuistitiain aduertus emptorem , quia Ipse emptor non habet ius iustitiae, ut in iudicio veritarem mani sestes; hoe enim ius oriri poterat ex eo,quod habetet ius iustitiae ad reseindendum conitae tum: at hoc
non habet ante sententiam .seg solum habet ius ad procurandum , quod est ius legale. Ergo nulla mi uilitia
aduersύ5 emptorem committitur, ae proinde nulla est obligatio reparandi. Confirmo.si denuneiatori delin. uentis applicanda est aliqua pecunia cib denunciatio em factam,& tu impedias illius consecutionem,communior lententia . quam etiam approbat Suattet tib. s.
cap. 21 num 7.tenet te non esse obbgatum,quia ipse non
habet ius iustitiae.ad poenam antecedenter ad iudicis applieationem: sed similiter emptor non lilibet iusiu- sitiat ad releissionem contractus, nisi applicatione sacta. Ergo. Ad intentativam autem , dc procurandam applieationem a lege habet ius 3enunciator. seuti habet emptor ad tele indendum contractum , sed hoe ius non praestat negationem veritatis in iudicio est e contra iustitjam eommutaturam. Ergo. Neque etiam ius, quod habet emptor ad eontractus rescissi item : nam quod unum ius e tieellum si ob bonum e mmune teipublieae,ali ad ob speciale patiis laesae ae .cidentalium est , si utrumque ius est eiusdem rationis, nil ieet legale. 6 Ex quo fit serengum est, s eonsequutus suisti bsn ficium validd, sue pet alleuius resignationem, sue per ordinatii prouisonem;de alius,quia cognouit aliquem
defectum , ratione cuius ea gari electio potest, intentet easlationem ; tu vero negango etitatem in iudieio,vel alia via,quae non si actio inlutiosa impedias irritationem , non teneris ad ullam restitutionem, quia nullaminiustitiam aduersus proeurantem irritationem comis
mittis ; illa enim illitatio tanquam lex poenalis iudicanda est : si e doeet Suater de beneficio non per resignationem acquisito , sed vacanti absolute,& ab ordi. nario tibi coneein. τ Restat loqui de irritatione ipso iure i inposita. Supinponimus ex saepe dictis hane irritationem imponi posile vel in pinnam delicti commissi, vel in fauorem reipublieae. aut membrorum eius. Si irritatio imposita est in poenam delicti commissi. quaeumque via delictum exeusetur,excusabitur irritatis , quia cessante adaquata eausa legis . debet ees late lex. Cum ergo adaequataeaula si culpa.& hae cesset .eessabit irritatio:& ita docet alios reserens Suareet lib. s de teribus,cap. 22. num. s. Difficultas tutem est, an ignorantia irritationis poena
lis exeus et ab illa in eurrenda, si delictum,cui est anne et a comitii ilum est. Nuie Aissicultati satisfecimus,eum de ignorantia poenae constitutae pei legem loquuti sumus ; ibi enim,ut probabile,defendimus non contrahiroenam. 3 Si autem de lege ictitante ob bonum commune loquamur , qualis est illa, quae testamenis,electionibus 'matrimonio contrahendo formam praescribit , ob nullam viam , neque ob ignorantiam,neque ob urgentem aliam causam-. impediri initatio potest , quia esctusi tritationis a sola lege eati satur , de eum ilia de se eis. eax si Opetari talem effectum , non poterit a subdito impediti. Couε Duo quia amas non potest habere valorem, nisi ex voluntate legiuatoris r at legislator res.stit .aloti , quando non seruatur forma ab eo praescripta. Ergo. Neque obstat legem humanam eum graui detrimento non obligare:quia lex non obligat ad it/itationem, sed illam in ponit;& ita tenet eum communi sententia Sanchez plures reserens tis. s. ue Mam . E M.d. castra Sum. Mor. Pars I.
num. 22. Henriqueet lib. ii. cap. s. a tim. s. Contrarium, huius conclusiotiis videtui tenere Titaquel. alios rvia rens de legib.eonnas, tib stiga 6.ntim. Auetan. Ma
s ais. dicunt enim necessitate compulsos non implet tu sol mani praesetiptam, non vitiate ob inde actum, leas imum esse, ex praesempta inquat voluntate legitia-IOris nolentis in eo calu obligate. At haee doctii ira vera esse non potest , niti cimi 1rtitatio fit in peeoam clest iiii latici serenda per iudicem, es noti ipio Acto.
uorem alicuius prauatae personae ; tunc certum cli irritationem impediri polle apla pellonale nunciam e , ex cap.aὰ Apostoli eam,.e Hotiliarib ct e. tuti,do toro. quia tunc lex non intendit caulare irritationem . nili inquantum alteri eommodum suetit. Qua ratione contractus pupilli sine authziitate tutoris de teligios sine licentia praelati .esto irriti snt,si tamen cedant in utiliutatem pupilli,& religionis, debent valete, quia in e rum specialem fauolem irrita decernuntur. 3e quod in
fauorem alicuius initoductum est , non debet in eius dii pendium retorqueri ex , Λ .si .de .e/ulis iuris,snc. se docuit Nauatr.ω- . 1 aeregilliarib num. 3 2. Salas
Alij assemant leuem formae substititialis omissionem vitiate actum. se Suater, di alii. Alii negant,uteilli. Salas,Molina,Bona cina, de alij. x Dieendum tamen est videis implicatum dari leuem omissionem selmae substantillis: nam si aliquid forma substantialis omittitur vel illud quod omittitur perii et ad substantialem sormam actus, vel non ; si non, iam non est pars solidi substantillis.& de illo non est quaestio : si autem pertinet aa substantialem formam, implieat s ne illo substantialem formam est de consu-quenter a luna, qui ex illa constituitur ae proin non est leuis, sta grauis omi Eo, de probatur eis meiter ex ι. eum ira , si ρν ιον,1fia uans Bums.ubi transis actio censetur nulla,s non de omnibus inqui serit,qua Oratio mandat thoe est de caula, de modo,& de perlonis, quamuis de quibusitani quaeserit. Adde vix possvcontrarium opinarates assignate , quae formae lubstantialis leuis Oimissio iii : nam in saeramentis omissio unius litterae, si mutat sensum,non est leuis omissior iis testamento, & in contractu matrimoni j omisso unius testis, non reputatur levis omissio , in imo istione, synon praecedat in simia.& se de aliis. Quae ergo signat potest leuis omisso ὶ ergo non est eoncedenda , de se