장음표시 사용
561쪽
32 De modo iudi c. proced. in caussis fidei.
ordinario praesetri. Moveor quia subdelegatus Helegati Pontificis summum ipsum pontificem repraesentar,& vices ipsus gerit sicut S ipse delegatus, & eisdem priuilegiis gaudet: quod eo inllat. Quare si priuatiue delegato coci ila esset in aliqua causa iurisdictio,ipseque alium substitueret, substitutus procedere poterat eum iurisiictione priuatiua aliolum , ae poterat ipse delegans, ac proinde scot ipse delegans est supelior, se substitutus Neque obstat doctrina Bari si, M. fuim,quia loquitur in easu longe diuerso. Fateor , inquam .rectorem,su iudieem ordinretium. s eligat subititurum extra casum necessitatis ratione motbi, vel
absentiae . & absque expressa Prinelpis facultate non audere substitutum priuilegiis , de immunitatibus substituentis, nee diei debere iudicem ordinarium sed delegatum. Vetum sex ptiuilegio Principis eligat substitutum, ut loco ipsus eausas cognoscat, de decidat, eisdem priuilegiis,& praerogatiuis gaudet delegans: ut
ipsemet Bait. tradit in nec qiaequam, h. usi decretumn unctis iis quae dixetat I observi M. n. s.ct s. e of
sese proconseris. & tradit pluribus relatis Matanta de
totibus concessum si a sede Apostolica eommissarios eligere, quibus suas vices integre committere possint, essieitur sanε eandem praerogatiuam electos habere, ac habent ipsi Inquisitores eligentes.& ita tradit Molin reisus a Iustit. di fiat 18.n. . verse. quia sapienti
5 Aduerto tamen in Hispania hane Au bitationem sublatam esse,eo quod ex recepta consuetudine , imis ex priuilegio Sedis Apostolicae non possunt or/inarii
citare, ea p. te, & in earcerem getrudere delinquentes,
sed depositiones testium,seu denunciationes s aliquae apud ipso1 fiant , debent Inquisitoribus transmittere, quibus in hae parte e cessa est integra iurisdictio,&ab ordinariis sublata se docet Molin. tristi. s. At h.
Nam licet neget priuilegium esse a sede Apostoliea, affirmat tamen ex consuetudine, & prascripto Regisse obseruari.' Secundd insertur In qui store.& Episcopo procedente Aiuism quod contingit, cum uterque procedit,separati m. formando diuerium. de distinctum proces.sum) teneri sbi inuicem communieare procellus, ut se vetitas melius elucescat & sententia sine errore proserat uti iuxta dictum textum iri capter hocMaec tamen comunicatio no solum est facienda in fine litis,
quando nihil superest saetendum, nisi addis nitivam
sententiam procedere, sed etia quando unus commode procegere non potes ,nis vitis processu,& actis alterius, & postillat sibi ostendit in quo casu semel tantum ne fraudi loeus sit in toto negotio copia tribuenda est .habetur expresse in extra g. i. de haerit; mer m vives. Unde cum ad torturam rei inquisitor siae
Episcopo, neque Episcopus sine inqui store procedere nora postit, ut dic iis .emeitur sane tunc facti dam cste pro sus communicationem: alias imprudenter procederent non visis indiciis , & probationibus ad
Sectis voto dieengum videtur, si testis torquendus e sit , quia tunc nulla videtur processus eoi municatio nece flaria,cum unus sine alio procedere possit. se pe-gna, Farinac.& Moliti simia. de Decian .srassat crimis. lib. sae.11 mar .Hodie tamen praecipue in Hispania to-Ia haec communicatio procelivum cestat, siquid c in lollim Inquis tores procelsus aesum , fle illis factis voeant ordinarios,illisque eos ostendunt, &ex illis sententiam simul cum inquisitore proserunt q iod ubique seruati conuenit,vi benedixit Pegna Ares. s. p.φ
8 Tettio insertur ex senisis. Gem/nt. i. non posse inqui storem sine ordinario , neque ordinarium sine inquis tote , etiam quocumque illorum solo proc
dente,duro tradere reum earceri,sue arcto, qui magi ag petnam quam ad custodiam videatur: ex cuius prohibitione non sequitur teum inelusum in earceri' se curo a fuga . expc situm tamen aliorum communicationi non poste in alium strictiim,& durum carcerem mutari tune enim non ad pretiam mutatur,sed ad de . bitam, rationabilemque culicidiam . sie aliis relati d cet Farine. 186 n. s. clarius Molin .de Asit risis. s. gi q. 28M. ι 3.versm i vera
s QDrto infertur non posse Inquisitorem sue Eri. seopo di creesano, aut eius ossiciali,vel episcopali fosso
vacante Capitoli super hoc delegato , aut econtra reum tormentis subiicere .aut condemnare:quod si se cus fiat nullum est, S: irritum ipso iure se expresse AHA Ciemem. i. Ex quo plures Doctores insetunt,si in tali torment reus confiteatur,consessionem se facta illi non nocere; quia est extorta contra iuris Oidianem , ac proinde nullius momenti, etiamsi ratiscata laetiti se alios reserens docet Farinacius se hos.
io Quinto insertum non posse Inquisitorem sine Episeopi consensu, vel eo absente sine coniensi vicarii priuare haereticum beneficiis, & diquitatibus Feci e-sallieis ante haeresim possessis. Proso, tum quia est quaedam haeretici condemnatio , & poenae impositio,
quae ex .Q. Clement. i. fieri non potes ab Inquisitore solo tum quia expresse id cauetur in cap. τr coni g. δε ι metis ian s. ibi priuamssi praserea, vel trixagos n-- ei mai Agni inlim in aliti beneficiis Feclesia isti. δα- res noriam, vel eis assentism viciariorum βιον um consilio.& notarunt ibi glosia, Archidiacon. Geminian δ: alij, quos refert,& sequitur Farinaciusq. 8s n. 7. siman
ne Episcopi,aut eius vicarii consilio haereticum dieni talibus Ecelesassicis priuare: nam si dignitates specitates snt, glosia is dicta e p. ii cmines, & Archidia
n in existimant nullum esse necessarium Episeopi consitum At eredo hoc intelligendum este , non esse Miseessarium ex vi,& Hispositione ZH. cap.te eo iri in quo soldm consilium, non consensus videtur te quis tus. versim ex Actia ciem8m. i. ct dino capere hoc, δε horiseis n 6.non solum consilium, sed consensus Eoiseopi requis tus est ad quamlibet haeretiei priuationem factam ab Inquisitare, cum ibidem expresse caueatur non posse contra haereticum sententiam proferri,nis diceecsano reo ni sto. ii sexto infertur, obligatum esse Inqui storem re quirere Episcopum, et econtia quoties unus sine alio proredere iaci potest . sic habetur in Hes.ci meri. i. Haec
autem requisitio semel tantum facienda est, qtita ibi
non cauetur pluries Hie faciendam: ncque oportet inrequistione exprimere,ut intra octo dies compareat,
eum hoe tempus ab ipso iure sit praescriptum , quod currit a pucto requistionis. ic glossa in aesa CD-is .
562쪽
uel per nuntium,vel per epistolam, de ad domum quia in iure non est forma praeseripta. Ergo quaelibet sulf-cit. ita Vmbert Loeat.Campegius,Decianus, de Farinacius supra, ubi num. ιεχ. cum Bonifac. Vital .assiimatreqoisitum debere accedete ad locum , ubi est requi- gens . Ee processus formatus, secus s uterque divisim processit: quia tune communis locus eligendus est, nisi obstet consuetudo : & placet. In Hispania autem semper Episcopus, vel eius ossietalis ad tribunal inquis timnis aceedit requisitus, quia sui dixi solum Inquisitores processus faciunt. Quod si Episcopus requisitus ab Inquis tore, vel Gontia Inquisitor tequis tus ab Epist pol ubi Episeopi independenter ab Inquisitoribus procedunt noluerit, vel non potuerit conuenire, potetit unus alteri eommittere vices suas, vel suum fgnifieare per litteras eonsilium,& eonten sum. se iri iuriis ci ment. Notanda tamen est dictio disiunctiva iei. non enim dixit Pontifex requis tum eommittere posse requirenti viees suas, Ze simul eonsilium,& consensum s-gnificate sed unum ex illis posse . quia id suiseit , de
uno communicato alterum superquit: ad quid enim viem destiuiunt, seotistium . de consensum signis. eat. Item quia nemini videtui cone essum per se . de per alium in eausa procedere: si autem requistus,& vices committere posset requirenti, & smul praestate consilium. 3e consensum, & per se latione consilii, de pet alium ex delegatione facta procederet; atque adeo quas dupli et voto Ergo die endum est unum tantum ex illis posse. se glossa in a.Clamen Aresa eosofum. quam immetito impugnat Bonifae.de vita l. num To.
r a vetum si requisitus non potuerit, aut noluerit conuenite. de insuper viees suas intra octo dies . puncto requistionis alicui non commiserit, aut suum consilium , & eonsensum non signifieauerit; eo ipso requirens potetit ad sententiam procedere, ex sanaridia Ctiment .vbi notant glossa verbo consensum, in Ine,
Ancharan. num. Imolanum. I 3. Bonifacius Vitali nisnum. s. 63. ct 7o. Zabarella mimi I. Ac alii, quos refert, & sequit ut Farinacius qua l. 86. num lo8. Limitant tamen aliqui, nisi impotentia eonueniendi, vel signifieangi consitum ex infirmitate proueniat: si e Bonisaeius de Vitalinis δέ is clement. I. num. s. verse sprapio infimitatem. Farinaesus dict. quasi 186. num. 9 . At talis limitatio mihi non probatur, sicut nee retia quis Doctoribus ; cum textus in Acta clementi dixerit proeedere posse requirentem, s requis tus intra octo dies non potuerit, aut noluerit conuenire.Clim ergo haee saeuitas sit in savorem fidei, ut causae reotum citius expediantur,ex quacumque eausa impotentia proueniat, censenda est concessa. Adde textum generaliatet dixisset si non potuerit eonvenire , vel eonsensum
significater 8ee. Cui etgo de impotentia Ob ab se tiam intelligi debet, de non de impotentia ob infit mitatem ; Quod si transactis illis octo diebus requistus conveniat. vel consensum praebeat, aut vices eomis
mittat, s res si integra admitti debet: se ex Anchar.&Zabatella docet Farinacius m .i io. quia terminus ille non ad ereludendum requis tum, illumque iurisdictione priuandum coneessus est, sed ne fidei negotium impediatui, si requirens procedere solus non posset rquod tamen non impeditur, ex eo quδd requis tu admittatur, cilin lata sententia non est. At si requistua conueniat lata iam sententia non poterit prastare suum consensum, aut viees eommittere: qnia non Aebet iterum causa iudieari clim uete & firmitet iudieata sit. se post Ancharan. loan. 31 Imola,& Zabatel. in .s cie
principat 3 Aduertendum tamen est obligationem in Inqiii store tequirendi Episcopum, de econtra procedere, quando requis tus haberi potest ; seeus vero si haberi non possit. iuxta teditum in dola Climent. ibissm ad
inuicem eopiam habere et Ieant. Dicitur autem copia.
te litisti non habeti,s fuerit absens extra pro inciam, vel dice ee sim millo te licto delegesto. sic Boni sarius de Vitalinis in LClement. i.num. 6s. imb ei iam intra ipsam dioecesim ita temotus ab In qui store esse potest,ut me
rito diei possit illius eopiam haberi non posse. Quocirca arbitrio prudentis hoc mensurandum est , ut tradit Umber t. Loecit. in iuuatiat. inquisi. Derto expectare.
verse. idem fiat. Fatinaesus alios reserens quaest. 186. num. 6. An autem in isto easu requirendum si Capitulum a non eatet difficultate, quia videtur esse quasi sedes vacans. At omnino tenendum est requiri non debere, quia solum te uirendum est Capitulum . seu ut melius di eam P delegatus ipsius Sede vacante, vel quas. Ex sola remota ablentia extra dioeees m non est Sedes vacans, ut de se constat, neque etiam est quasi vacans;cum haee solum contingit ex captiuitate Pra s-dis, aut quando pro Episcopatu non sunt litterae expe
4 Secundo est aduertendum in Hispania nullum haereti eum brachio seculati relaxari poste, etiam eonsentientibus inquis totibus, de Episeopis, nisi consulto supremo inquisitore, eiusque senatu,ut habetur in
quadam Madtiliana instructione edita anno Isgi. cap.ε6 relata a Pegna 3. part .aire L quas. so. comment. 96.3e a Molin Dacf. s. Hi usi .d qui . a s. num. 14. circa finem. ibi enim diei tui. Vetum tamen in causis grauisismis non di bent vota In quis torum ordinarit,& consultorum exeeutioni mandari, etiamsi fuerint consoriamia in consulto Senatu, 3e solitii est, Ze iussum fieti. Causa autem grauissima meritis reputat ut aliquem vi ta privari. is sed quid netendum , edm Inquisitor . 3e ordinarius Aiscordant in his, ad quae uterque smul concurrere debent Responseo, spectato luto communi Pontifex esteon sitiendus, ipsIque causa cum summaria informatione est remittenssa , iuxta dictum textum in capter hoc,
ctus textus solum loquat ut de sententia ἡissi nititia, ea usa est, quia illo tempore solum ad diffinitivam sententiam eonvenite tenciantur Inquis tor. Et Episcopus. At eum ex Clemenι. i. non solum ad difflati tuam senteni iam, sed etiam ad interlocuto iam torturae eondemnationis in poenam mancipationis, ut duclori eareete ad eustodiatii irrequisiit , Ae ad poenam destinati teneantur uterque concurrere ; escitur sine, s in oli- quo ex iis dis τὰ et Episcopus,& inquisitor, Pontifici esse eausam remittengam, sie Molin. tralias fritas caestur. 18. m. i . Eymerie. quast. so. oc Pegna ibi, tam- mens 99.versiam ita .rit inaesus ploribus comprobansqviaest. 8s. num. 6 . In Hispania autem eausa remittitur
inquisitori generali , de eius senatui, de prout ipssvidetur, executioni mandaturi se relati Doctores.
Quod sine speciali commissione sedis Apostolieae fieri nequit. ob praeiudicium Otδinariorum , ut bene aduertit Molini,pνa Ilo nam. 14. ine. testaturque se a fide dignis accepisse esse in hae parte , Sede Apostolica pil- uilegium concessum.16 Triplex tamen restat examinanda dissicultat.
Prima, an Inquisior sine Episeopo, vel e contia possit
563쪽
334 De modo iudi c. proced. in causis fidei.
s pectum vehementer gehaeresi eogete abiurare Et quidem in Hispania manifeste constat id fieti non posse , sed ordinatium ab inquisitore esse voeandum. At attento iure communi fieri poste assirmat Lampeg. iu
ama, 1;de in puncto iuris assirmat Pegna toris infra allegandis . veriorem esse hane sententiam. Neque sun damento destituitur, quia haec ablutatio non est contra reum, sed pro reo,eum ratione illius suspieionem purget, & Eeelesiae rei ineolpotetur . Caeterum omnino Aieendum est,minimε posse a solo Inquisitoi e sne Episeopo, vel econtia fieti abiurationem.primδ,quia haee biuratio ignominiosa est delinquenti, eiusque consanguineis . illumque reddit obnoxium morti, s inerimen abiuratum ineidat. Ergo reputati debet glauissima poena,quam delinquentes vitare conantur, pintius quam torturam. Sed reum condemnare ad poenam non licet Inquis toti sne Episeopo. Ergo neque licet ad hane abiurationem. Seeundo, quia abiuratio est non sit contra reum qua parte per illam purgat suspicionem ; est tamen eontra illum , quatenus infamem, di poenae te laps subiectum teddit: sie uti tortura non est contra reum,qua pat te pet illam purgat indicia; est tamen contra illum, quatenus dolorem infert. Esse autem hoe modo contra reum sussicit, ut non possit Inquis tot sne Episeopo . vel Gonit, in tortura imponenda proeedete Elgo etiam suffcit ut non possit purgationem, abiurationemque indicet e.sic docuit ut tutius, & securius, & in praxi magis receptum eum Ey
ramus Haritiae sancta Inquisis, is,tis. 3. qa . 4. se daai disione processia in easses fa s,num. a. Molin tras. s. deissit. ιθ. 18 n. s. vos idem auentam. ν Ex his insertura Attioti . nequaquam posse Inquisito tem sine Episeopo . vel eius delegato haeredeo poenitenti ablutationem indicere ἰ quia haee abiuratio indicitur per sententiam, qua declatatur reum hareti eum fuisse simulque ex vi illius omnia bona eonfiscanis tui,& sub ectus redditur morti si relabatur, quae omnia grauissimae poenae sunt, ideόque non debent inquisit res sine Episeopo, neqite Episeopus sne inquis tore procedere. Excipit tamen ab hae doctrina Molin. dies. 41'ut. 8. num. 36.vossium dicendam,eum qui captus a Mautis Mahometanam ba resim professus fuit, & aufugit . & sponte ad tribunal sanctae Inquisitionis aeredit, delicta manifestans,& poenitentiam expostulans. Hune ergo dicit posse ab Insui storibus abique ordinario reeonciliati , tum qu a secreto reconciliatur, haeve sesque abiurat: tum quia nulla est dubitatio hune ad reconelliationem esse admittendum,quae videtur esse causa , ob quam praesentia ordinaria expostulat ut e &ita testat ut Lusitaniae vidisse quendam captiuum redis euntem ad fidem se abiurasse. Caetetum neque hae exceptio mihi probatur. Nam vete hie ablutans subditur p*nae mortis . s relabatur. declaraturque in exeommunieationem ineidisse, eiusque bona fiseo esse addicta. Cum ergo haee omnia poenae sint grauissimae, non debent ab Inquis toribus tantam imponi. Et ratio
omnium est,quis insuprade .cap.per se e ct ά. Cremant I. prohibetur, ne Inquisitores ad sententiam eontra reos
procedant sine Episeopis neque Episeopi sne Inquistori biis. At haee indicta abiuratio eis non sit mram popolo . sed solum in tribunali, est sententia contra reum . si quidem illum exeommunieatum declarat, &poenis haeretici subiectum. Ergo non potest ab reo sine alio proferri. Quapropter nullus alius Doctor hane exceptionem apposuit. Neque valet dicere cerium. &indubitatum esse talem reum ad reconciliationem esse admittendum, ut inde Aleamus non debete Inquis torem requirere Episcopum. Nam etiam est certum p Σ- nitentem haereticum publieum ad teconelliationem
admitti debere i neque tamen inde si posse sne Episeopo ab Inquisitore admitti.is Sed quid dicendum, s de facto eontingeret Episeopum sne Inquisitoreaut inquisitorem sine Episc
po reum ad abiurationem cogere,ialis se abiurans manetet ne subiectus poenae relapsΩAssirmat Pegna par iunct. q. 4 αν--.97. HGe. rursus dico; quia nulli bi cautum est hane abiurationem iactam eoram solo Inquisitore, vel Episcopo nullam esse, etiams cautum sineti non debere coram uno solo. Nihilominus contrarium teputo probabilius, quia in dict. Iemens. i de His res eis, s. dura, postquam pontifex dixerat non posse Inquis totem absque ordinatio, vel econtra ad sententiam contra reos procedere,concludit: non valebis,sssum Hasumptumfuerit tu ι,γ' inane sed id quod irritum, & inane est , nullum praestat essectum. Ergo hete abiurationia sementia non subiicit reum obnoxium poenae relapia . qui est effectus legitimae abiuraiationis.
Is Seeunda dissi euitas est, an sententiam dis niti-uam . qua reus absoluitur, vel in tetici toriam , quae .im sententiae diffoitiuae habet, qua similitet reus absoluitur a tortura, vel alio actu, & parua possit Inquis- tot sine Episcopo , vel eius delegato, aut econtra pro seire a Cettum est in Hispania id fieri non posse , quia ita ea uelut in instructionibus datis particularibus Inquisitoribus , quas ipsi obseruare tenentur, eo qu/d iuxta illas iurisdictio ab Inquisitore generali conceditur. sie Si maneas evisol cinstitinisu. 3 .mbride abstari
At spectato tute eommuni aliqua maior est dubitatio Simaneas locis auigaris, negat id fieri posse. Rojas sa-gui. I .nmno .vmbert.Locat. fiudiciatanust. q. as. ubi dieit hane ege aequiorem opinionem, licEt contrariam veriorem. REintil. Mandosina it. Rom. Imquisi verba Inqvisita ν, ιιι. . Carretius ιυε de haretaris, num. 1.Loelius Zechius μmm. lan.tis.de Me,eaparim .dehaeresi, m. eos princ Ioan . Aror alari. ιb. g. cap. 18.quast. is .dicit hane esse tutiorem aequioremque opinionem , licet eontraria si magis iuri tonsormis. Fundamentum esse potest, quia antequam In qui stor proserat eontra reum sententiam,debet Episcopum rein quitere N inter se communicare processum,& examinare an reus si condemnandus,vel absoluendus. Ergo
assistentia vitiusque non tam est pro actu sententiae, quam pro antecedenti ad ipsam, ne aliquis error com mittatur absoluendo eum, qui sortE damnati debet. &eondemnando eum , qui debebat absolui. Ergo nullo modo lieet Inquisit oti ad absolutoriam sententiam pxoeedete ipsb itiequisito seeundδ. si valida esset sententia dissinitiva, qua solus Inquis tot reum absolutὸ absoluit aut qua absoluit 1 tortura, cum inter se conis ueniunt de reo condemnando, vel absoluendo, & diceordant, eausa non debebat remitti Pontifici, contra textum ia eapter hae ἔ sed absolutoria praeualete debebat, vi pote quae non est contra rium. Propter haec eenseo hane sententiam in praxi seruandam omnino esse. quam sieteputat seruandam Pegia dira ct. 3 .p. q. 48. comm/nι. pr. vers ex his omn/bas , licet contrariam sententiam in puncto iuris vetiorem esse assi tmet. ao At quia negari non potest contrariam sententiam communem esse,& a grauissimis Docto tibus approbatam, placit eorum sundamentum te ette, quod se se habet. A iure antiquo rςcidendum non est nis in quan . tum iure nouo expresse eorrectum inuenitur. I. Ianei -
regular. At iure antiquo indubitatum est Episcopum se
564쪽
solo poste totum negotium fidei definite. Ergo etiam
poterit iure nouo . dum non inuenistur expresse pro hibitum. Sed in tute nouo non inuenitur In quis toti, neque Episcopo prohibitum absolutoriam sententiam proferre . sed solum eondemnat otiam. solum' enim prohibentur prosecte sententiam eontra Iect , ut constat ex iucta Clemens tibi neqae is sententiam procedere conaria eos. Ergo pro reis bene potetit quilibet sententiam absolutoriam proferre. Et confirmo. Ratio ob
quam in dicta Crement. prohibitum fuit Inquis toti sine Episeopo, & Episcopo sine inquisitore, reos duro caris
ceti tradere, tormentis exponere, contra recis sententiam serie, suit sati,facere querelae multorum, de m lestiis, & velationibus factis ab Inquis toribus praeter tu inquistionis osseti,in cuius exercitio metas iurisdictionis sibi eommi ilas exeedebant. At hare satisfactio omnino cessat, cum reiis absoluituri neque enim de
absolutione suit querimonia saeta, sed de condemnatione iniusta Ergo de absolutione nihil in illa Clemen-ιIna dispositum suit. Ergo stare debemus dispositioni
iuris antiqui concedentis euilibet indepen/enter ab alio posse proeedere. Deinde, ia argumentum 1 eontrario non est leue in iure, quando contrarium dispositioni iuris antiqui consorme est. In dictis autem text. per Me,ct Climent. ι . multorum e haeretis. solum prohi-hi tum inuenitur loquis toti ferre contra reos sementiam sne Episeopo. Ergo tacite concedit pro eis ferri. Ad idem est argumentum des inpium ex rescripto Vr-hatii IV .incipiente, pra cunctu,ss tiro, ct Crement.7. . eipiente, Cion 1emtiquorum meminit Pegna Iseo Κυν- ιο, ubi inquit Pontifex 1 Contra huiusmodi exemptos usque ad sententiam diffinitivam ad quam fetendam, si erit condemnatoria, cum eonsensu ordinatij proce datis. Taeue ergo insinuat, sabsolutoria foret, eonsensum oldinarii non requiti. Neque in contratium urget textus incas.peν has, de hares icti , in c. ubi abso lute cauetur de qualibet lententia danda per Episto.
pum, Ae inquisitorem, simul pro rei debere. Non, in-rcaam, obstat: nam licet ille textus loquitur tam de
ententia contra reos, quam pro reis 3, tamen in casuspeetali. se ilicet cum inquisitor, & Episcopus diuismprocedunt, in quo si unus alteti non deseri, statuit Ponti sex, ut smul per virosque sententia proferatur. Ergo eum aliquis illo tum solus procedit ex supras.cap.
non tenetur neque procellam alteri communieare, neque ad sententiam proserendam illum vocare. Ex di eia autem Clementina t. solum tenetur , quando aduersus reos procedit. Ergo si in illotum fauorem senatentiam profert, voeare dioecesinum non tenetur: &ita doeent pluribus relatis eum glossa in dicta Clemant.
Fateor sundamentum esse ax esse, sed non ob illud recedendum esse a sententia negante posse inquisi rem sne Episcopo, vel vice vetia reos absoluere.Quia licet textus de sola sententia eondemnatoria ex preis λloquatur;in directe tamen loquitur de qualibet sententia ob communicationem, di examinatioheiu processus sententiae prae requis tam . a i Tettia dissicultas est, an pernitentia earcetis, triremis, portationis vestis eruee signatae imposita ab Inquisio te,& dictee sano simul possit a quolibet illorum inutari,& relaxatia Huie discultati antecedenti disp. satisfecimus: ibi enim resoluimus tute communi speiactato virumque simul debere eo ricurrere ex es ut commis deharnacia n 6. Alias seu sti, utriusque aut horitas in illius imposui onee, postularetiit, si quolibet posset postea relaxate. & occasio garetur fraudi eum quilibet consentire passet condemnationi, quam reputat iniustam,sub praetextu,qudd statim eam reuorare, au mutare poterit, nihilque in hae parte firmum esset.& ita vltra Doctores ibidem relatos pluribus firmat Fatinacius num. s. ln Hispania autem eae speciali summi
Pontificis priuilegio sui credendum est) solus Ioquiis
stor generalis mutandi, & relaxandi poenitentias delinquentibus impostas saeuitatem habet , ut testatur Fatinacius fora. S: Si mancas eat holica insit. t t. I s.
PvN civ M XIV. Qua ratione iudex iaculatis se gerere debeat
x Martii ν forma prasiripta a Bonifacio VIII.
1 Itia solam in euntiis, hώim eriminis nutu ν tione se intro ture potest. 3 Non potest princepsseisiarissartitis Gnaera, qxibus hae crimen puniatnν, si ahquo modo contraria
8 Proponuntur aliquot obiactiones, q a d item reddam severiorem doctrinam. DLx Ltiem se voce vir ab Inquisitore pro reis capiendas, lenHuν auxitium maestire. io Iudex saeularis υχuens obedire, aut sententiam ab Inqusiore pratiram omittens exequi, cogendus
es excommunicatione, alis ue pernis. I ptime traditur 3 Bonisaeio VII I in eap. ι inis qui onis de hareiicis, in s. ubi in primis approbat leges ridetici Romano tum Imperatoris in deis uotionem Romanae Ecelesae promulgatas , quatenus Dei, & Eeeles ae sanctae suae honorem promouent , &haereticorum exterminium prosequuntur , & statutis canonicis non obsistunt. Seeundo uniuet sis saeculi potestates di dominos temporales monet inquisitoribus, de ips parere in investigatione, capturaque haereticorum. t tib mandat praedictis potessatibus,ut condem. natos ab Episcopo.vel Inqui store,sbique relictos puniendos, recipiant,s e dilatione anima diaersione debita puniendos, remota qualibet appellatione, vel proclamatione. Q inrid prohibet disti icti ils ne de hoe eti-mine,utpote Eccle siastico cognoscant,ni ve delinquenistes a earcere liberent, neve condemnatoriam lenien tiam retardent. Quod s contra supradicta praesumps rint,excommunicatione innodantur,eis in illa per atinum steterint,tanquam haeretici sunt condemnandi. a Ex hae derisone insertur ptim , laeularem iudicem in cognitione huius criminis utpote Eeclesiastici, nulla ratione, neque directὸ, neque indirecte se introismittere posse, uti expresse des nitum fuit in eap.υι inis ustionis. ibi. Pνοι b. mus,ne ι de hoc crimine Gaim πιανι si Eceis stis m) quo modo cognossant,vel audient.
565쪽
ss6 De modo iudi c. proced. in causis fidei.
3 Seen d δ infertur non posse Principes. iudicetqusaeculaies statuta condere, quibus praeseribatur mod procedendi vel puniendi hoe climen, sdiuet sus est ab eo, quem Ecclesa obiecitat ; quia hoe ellet de crimine cognostere,& salce mittere in alienam mellem: tu d-que expresse prohibetur in eapsatutum civitasti ,ae ha ratie Det 1.Dein sequi aptae se libete moJum procedendi in crimine haeresis ad istisdictionem Eeelesiasticam pertinet , cum erimen sit Ecclesiasticum. Ergo neqv quam licet iudieibus seeulatibus statuta tondere,qui bus talis modus procedendi praescribatur. Ag de statuta lateorum concernentia Ecclesiasticam iurisdictionem, nulla sunt nulliusque essectus dum a Romano Pontifice non approbantur,ex dicto cap.υι inquisi sionti,in princiores. quae in Ecelesiarum , de eo ust,tut onis. & notant glossa,& Docto tes ibi.quos refert Decian. react.crimin.
Cum ergo statuta piae selibemia modum procedendi in elimine haeresis, Ecclesasti eam iurisdictionem concernant, nulla erunt, si a iudicibus lateis fiant. Dixi nulla esse statuta lateolum praescribentia modum distinctum proeeden3i in elimine haeresis ab eo, quem Ecelesa obsitu M. Nam si statuta solum augeant, promoueant talem procedendi,& puniendi modum, valida sunt, firma.& laudabilia quia haee non cedunt in diin inutionem Eeelesiasticae iurisdictionis et sed p tius in illius augmentum Cur ergo valere non debent Et ita validas, & laudabiles elle leges augentes poenas per ius canonicum haereticis impositas, aut impositas ab Eceles asti eis iudieibus obse tuari mandantes probat
Tertib infert ut non posse iudices lateos,& saecula
res magistratus examinare eausis, & procellus haereti-
eorum , qui sibi a iudieibu Ecclesiastieis puniendi
committantur ; quia hoe esset eo nita prohibitionem supraa. p. vi Hqvisit oms in quo sbi mandatur, ut reos relictos ieeipiant in dilatὸ animadueisione debita puniendos. Neque de tali erimitie utpote Ecclesiastico cognoscant,aut quoquo modo iudicent, neque exectitionem sententiae adimplere det tectent, vel alias dii cte. vel indirectὸ impediant. Si autem reos sbi commillas,& eo tum causas iterum possent examinare,non diceret ut teci pete reos animaduersione debita puniendos,sed potius examinandos,ut puniantur, vel a punitione liderent ut . Item iam executionem lenient iae latae adimplere det tectarent; ae tandem de haeress erimine verὸ e gnoscerent: quod omnino eis est prohibitum. se glossa ibi Λ υ-bo insitate,υersonis sententia. Ioann.
nisa, & aliis pluribus firmat Fatinae 3tias. 97 de poenis
a Quatth in set tui obligatos esse iudiees lateos debita animaduersione punite, hoe est, prena mortis haereticos sibi puniendos commitas i quia haec est poena aduersus illos per leges impetiales , Ponti seibus approbatas statuta: quam poenam tenentur statim,& abiaque ulla dilatione exequi . se habetur in δέ o cap.m inquisitio .g. ρν .hamm, L hereticin s. Dieetur autem statim.' sine ulla dilatione exequi si intra sex dies ex eis elationi mandetur, quia ex rescripto Innocent. VIII.
in ei piente, Dilemia fili , euiisque meminit Pegna,&Farinae.ssatim referendi hoe spatium conceditur. In- q. iit enim. Elide in officialibus taeularibus sub exeommunicationis poenain aliis censuris Ecelesiasticis praecipiatis atque mandetis,ut infra sex dies,postqirim legitime Relint tequisii. sne aliqua dictotuna p ocen
Sed quid dicendum, si iudex lateus eognoscat si ae-
teticum saliis testibus eli. condemnatum, poterit tume exequi sententiam, aut poterit ab illa supersedere, aut quid debet sacere Grauissima est quaestici, quae alibi ex profesto agitanda est. Pendet enim ex illa quaestione an innocentem probatum nocentem possit iudex condemnare,& executor sementiam exequi. quam late disputat Lessus de iust.Ab .aes 19. dub. io. Breuiter ergo respondeo si euidenter, & absque vita tergiversatione. vllave procellux visione malitiam cognoscat, ab executione sententiae abstinete debet satis enim probabile est in noeentem, ut talem cognitum condemnari non polle:esto nocens probatus st. At si malitia non si ita clara,& aperta. ut sese obiiciat, sed altiori examine indiget absque dubio iudex saecularis tenelut sententiam latam exequi, quia ipse examinare non potest processum , neque potest praetextu iniustae condemnationis executionem retardare. Idem quod dicimus de iniusta sententia ob innocentiam delinquentis. dicensum uis detumcum euident et constat de nullitate sententiae ob non seruatum iuris ordinem vel quia fuit lata a iudieeine Ompetente. EU eatente prorsus mi isdictionei quia tune non ex aut horitate publiea, quae nulla est, sed ex
propria reus condemnaretur,quod est iniquum,ac proinde executor ab exeeutione supei te dure debet. se ita-dit in viroque easu Repert. inquist .vem exectitonioso prauit M. Conrad. Bruti. rνactiae harei κ.P. 4. Op. I s. m. io tr. st i 3.Decian. in s.crim./ib. s. cap. 2 s. num 3
π . Gundi sal u. L haretis.quo I9.nAm.6. ct r. & Ω-ciunt ea.quae tradit Farinae. de panu temper. Pagyntium. 7. 88. 92.9 . verum s nullitas sententiae eae se euidenter non appareat , nullo modo lieet saeculati iudiei exeeutionem sententiae contra haereticum dinferre praetextu nullitatis. Neque enim fas est tali iudiei probationes recipere etiam ad effectiam supersedendi a sententiae executione,& causam remittendi su perioti nam esto in aliis delictis hoe fieri possit, quando in eontinenti probationes offeruntur, ut optim λ
ct n.8. de rescripe. sal redo in adiut.ad prus. Bernard. Dia et cap. I 14. num. 4. N alij, quos sequitur Farinae. quast.M .nurn.91.2 91. At in elimine haeresis ob satio rem fidei hoe prohibitum elle videtur ex rescripto Inia Docent. vi II supra alligato. 3e ita it Simanc catholic. in
stitiam . . Anullitatem setitentiae iudiei, Ecelesasti ei.
non polle ab eius executione abstinere. Mouentur,quia vel cognoscit iniustitiam ex actis vel aliunde. Ex actis cognoscere non potest .eum apud ipsum facta non fue- tint, neque ips competit illa examinate,quod s ea viptiuatus legit, ex eius seientia. utpote priuata moueri non potest ad sententiae executionem suspendendam, cum in executione sententiae gubernati non di beat obsesentiam priuatam, sed publicam seut iudex in sententiae prolatione non mouetur ex scientia oriuata. scd ex publica, quam eonstituunt tesses, & pri bationes.
566쪽
Tract. IV. Disip. VIII. Punct. XVI. I. 337
ctgo namque iniustitiam, vel nullitatem sentetiae eoagnosci non posse ab executore per scientiam publieam,ob rationem dietam, sed necessivio cognoscenda esse per scientiam priuatam. At haec cognitio se scit, ut nequaquam postet executor ad executi ne senten tiae procede e ; quia procederet ad executionem rei iniquae, qualis est vita priuare innocentem. Neque hoe honestati potest ex scientia publica,quae in errore sundatur, & veritati cognoscitur euidenter contraria. Sieuti praereptum Regis hellum iniustum aggredien iis non honestaret militis pugnationem scientis elle bellum iniustum: ut bene expendit L stias HB.A io. n. 83. loquens in propriis terminis de executore semienti e euigenter an iustae. Aliud sundamentum malo rem dissicultatem habere potest. desun itur iraqite ex texta in cap .pastoralis, 3.quia vero, de scio, ct pol sata ἰ- .d DP . ubi in hete verba Innocent. III prorumpit Quia vero saepe contingit, quδd executio sententior ordinario demandatur,quaenuisti an si ipsam iesu. stam esse cognouerit, Aebeat eam executioni mandare,an sit ei potius subsistendum 3 Attendentes itaque, quAd non cognitio, sed executio tantum demandatur eidem Respondemus, quia cum orssinarim teneatur os squi delegato r eis ars tumia istum inta meis μίnnii ολ rini reritin eandem, nisi apud eum scere post, Et ab εοe onera 'sum absolvit. Cu ergo iudici laico solum executio,& nulla cognitio demandetur; eficitur etiams cognoscat se utentiam latam eo tra haereticum initistam esse,debere illam exequi .sed neque hoe sundamentu conuincit. Respongeo namque debere me rum executorem exequi sentetiam delegati iniustam, quae solum est iniusta in iis,quae condemnatus cessere potest. At cum in priuatione vitae eedere nullatenus possit, nequit, si iniusta sententia lata est, executioni Inandare.quae solutio colligitur manifeste ex si ossa ias asino rex υ, ω'so e siniar, in me. Inquit enim, Nota.Non semper obediendum est iudici si euidenter iniquum est mandatum ipsus, siue contra ius .cia quod culpatur,2 3. pH l. i. Secus s alias fuerit iniustum. cap. lex aram e .c.m mini ire,2 3.quae'. s. qnia hoc praeceptum iam non diei tui iniquum sed iustum ex iuris tis re,& exequen/um. Nam ex quo sententia lata est, Iieet iniustam eontra ius litigatoris, a qua non est apis peli atum . elapso decennio de iuris rigore mandanda est executioni. argument. I. ubim C. De sire pondente. Spcinianea enim appellationis omissio turpitudinem purgat,quae sententiae inerat. argument. I.se obturpem, do coniues ob /uum eati . vel f appellauit Geudo,& ceubuit, & hoe etiam de rigore iuris introductu e st, ne lites protrahant, dee. Ecce qua ratione iuxta glossam supraAictu; textu loquitur de sentetia iniuia1la,id est,iata contra ius litigatciris, eui iuri ipse cedere potest ; seeus Ae sententia iniusta,quae iniquitatem continet,qualis est priuare vita innocentem lic talitet cognitum. ltem eo loci dixerat glossa executorem non teneri sententiam latam exequi,s seiat illam nullam vi s ellit lata aut horitate salsarum litterarum eo
quAd iude, salsis instrumentis , vel dolo aduet si ij v stirpauit iurisdictionem: in quo easu supersedere de
bet ab exedinione , s incontinenti haec coram executore tibiiciniatur; poterit enim illas recipere, ut cau
sam superiori reserat quod intelligendum est , ut dixi in aliis eriminibus ab haetes , in quo nulla cognitio iudie inlis habeti a lateo potest.
quis tote in auxilium pro capiendis haereticis, illisque custodiendis,teneti fauorem praestare,ex suprad. textu ut imWisirionis, S ex constituti ne innocent. IV. V hani IV. & Martini v. quarum meminit Vmberi.
praestare recusauerit, vel sententiam ab Inquisitore la tam executioni mana are distulerit, poena excommunicationis cogen/us est,& aliis arbitrariis poenis,pro qualitate dilationis, & contumaciae. sc Pegna 3 sincaerector. q. s. eo encs s. vesc ergo D Mur. Farinacius equas. 186 num. Is . Adde huiusmodi recusan
tes exequi sententiam ab inqii istoribus latam, vel mittentes favorem praestare haereticis puniendis, ctim snt requisti, suspecti redduntur Autoriae , ae proinde tanquam contra nutores haereticorum procedi potest aduersus illos. se segna dino commendiss. sesia pavieis. Iacobus Grassis lib. . Leg. e. igar. 21. Farinaestis φ186. n. is . Quod si roges, quomodo Inquisitor eogere poterit abique irregularitatis timore iudicem laicum, ut exequatur sententiam in haereti. eos sibi traditos, optime respondet pegna ducto e-mem. 8 Afine. Neque enim expresse praeeipere debet iudiei lateo ut poenam mortis in illos exequatur , sed solum vi sententiam a se latam exequatur, vel melius ut seruet constitutiones , & leges aduersus haeretico editas. Nam in hoe modo compulsionis eum mors directe petita non si, nulla est occaso it regularitatis contrahendar.
ctanda esse volumine integro indigebat. Principaliora illius te seram. non tam disputando , quam summando ita ut nihil omittatur ex iis,quae ad persectam cognitionem modi procedendi in hoe sanctissimo inquistionis tribunali requiruntur. Vt autem cum distinctione proeedamus, per vatios 55.discursus diuidendus est.
s. I. Qui possint esse testes in causa fidei.
t Rimen haeresis ita graue est,& reipublicae per- niciosum,ut meri id in eius detestationem imstes alias inhabiles admittantur, ut sc facilius geli-etiim puniri possit,&extirpari. Quocirca Omnes praeter ea pitales inimicos admitti posse in hae causa, do
vers Aem stam, ct triba resis, ν . a. de alii discuta reserendi quod examinatione indiget. 1 Ptim δ ergra admittuntur excommunicase, eriminos infames, Geii eriminum, qui alias erant inhabiles. habetur expresso in cap in sit fauore de haererἰcis,
567쪽
38 De modo iudi c. proced. in caulis fidei.
3 seeundo admittis tui rettuli etiamsi poenitentia
non egelint periti iij,ex texi is cap rectisivi. I. iacet, Aharettio in s.Nam lscet periurus a testimonio repella- rur,quia de veritate suspeetias est. p. simnviti ad te- sibi. At Duote fidei ad testimonium dicendum convitra se,& contra alios admittitur , quoties ex circui
stantiis,& ingiciis colligitui vera deponete: sc Glolla, & omnes an sepraci. cap. de optime tradit Cundisilii
aduertendum non quemlibet rei iurum ad testificandum admitti,sed solum eum, qui primo celauit veritatem , & postea reto fidei eam manifestate intendit: quia huic tantum periuro conceditur eius testimoniuvalere, di dino es. Meti u Quocirca s in alio casuperaurus extitit, aut de salso damnatus fuit eius testimonium non admittitur etiam in causa haeress. quia in hae causa non omnes inhabiles a/mitti debent, sed tantum illi, qui , iure conceduntur admittendi, alias si omnes indifferenter possent admitti, non leui
periculo calumniae fideles innocentes exponerentur, ut bene eomprobat,& defendit Decian. reis. αἰ- . s.casn & ex illo Farinae .p lis sis. . di si ubi
dieit sibi uideri hane limitationem verissimam. 4 Tertio aduersus Christianos iudaietantes,vel quomodocunque a fide apostatantes admittuntur Iudaei in testes,ne hoc tam graue erimen de mi probationum impunitum relinquaturi habetur expresse Acap.rant Christanos,ae hinetia.in s. ibi per Chrisianos, seu Italos renuaei, de tragit ibi glossa Archidiae. Geminia n. &
3 Quart3,ob ea em rationem haeretieus in testem agmittitur contra fidelem in causa fidei s enim Iudaeus, infidelisque admittitur, quare non haereticus Neque obstat aduersi,s hoe, & superius aictum textusta e .d sim de hostiis ubi dicitur ec eis omnino cre- Andum es γά fidem risiis ἰgnorantero eis nulla s-ges est habenda. Non,inquam Obstat, quia ex eo quλdeis omnino credendum non sit, D n insertur nulla ratione esse credendos; sed solum insertur non esse eis omnino,iregre,plene,& persecte credendulac proin- Ae eorum testimonium non esse plenum, perfectu, sed imperseehim. Et secundum hanc rationem in hoc erimine valere eorum testimonium, & praxis inquistionis docet, ubi haeretici aduersus fidelem de hΨtesideponunt, eorumque depositio aliqualem probationem fieit:& ita tradit Pegna aduersus Eymerie. 3. p.
Mastata de pra stomb.conclus. 8s I r. 9.6 Quinto,domestici,samiliares.& consanguinei aduersus alios domesticos, miliares, & consanguineos admitti in testes in criminibus exceptis pollunt. imbseruu aduersus flaminum . pater aduersus filium, &filius aduersus patrent,vxO1 aduersus malitiam & maia ritus aduersus uxoremIvis. c. ad Diis analest optat
enim Ecclesia hoc ta graue erimen in suis si iis omnino praecauere,de s commissum fuerit punire Ne ergo desint illi probationes testes qui alias repelluntur,admittit. Adde hos testes alienos esse a suspicione, climeonita sibi coniunctos testimonium dicunt. Deinde domestici melius quam alii domesticorum mores, de cognoscere possinit. Ergo per illos aptius, quam ret alitis probari desicitura domesticorum potest. n-
ν sexi δ mulier etiamsi a testimonio in causa sanguinis repellatur, eo quod ob stagilitatem sexus , pix si
matur eius testimonium infirmum, iuxta textum e pr estum in e foram res as de versor lan eat. de te tum in cap. Malierem. 3 ,. q. s. de utroque loco glosia.
quod intelligendum est , s ad instantiam accusatotis producta sit in testem secus s iudex ex ossicio exami
nataei ir,vi ex glossa, ct aliis in eap. quoniam, de verbor sigris notant Fatinac θ. sy q. & Masearduis 1 .eones 76ror. ar Nihilominus in crimine haeress,ali Isque ex ceptis criminibus non est dubium admitti,ex textu in cap tam capter tuas,desmonia, & ibi glossa, & Doctores.& tradit plures reserens Massicaaci upra , . 22.
tatis sint,s snt goli ea paees in hoe erimine ad testificanssum admittuntur a imδ ad id possunt cogi,& torqueri,ex textu in I de re sis is pristdf. de quasson .si enim in crimine laesae maiestatis humanae hoc procedit a sortiori in elimine laesae maiestatis 3 iuinae pro-eedere debet;& notauit Farinae. de haeres. q. iss
Ine. Advertit tamen Manaia. eonestis. 62. n. s. debere deponere cum authoritate tutoris , alias nullum esse eius testimonium, ex l. iam . C. de authori praesan .
Sed hoe requisium in practica non servari testatut
9 Ex his omnibus videtur inferri sere nullum aliumnis inimicum a testi se do in erimine haeresis repelli.
Hunc autem prorsus repelli omnes Doctores ad mitia tunt : eo qui d inimicus saepe salsum deponere , non verum dicere proe sumitur. cregitur enim non ex Telo iustiti sed e, vindicta procedere: sic;tque textire in
sistin . Si enim ob inimicitiam ab aeeulando quis repellitur.e .per mas,tap licet Heli, de Simonia a se titili , testificando repelli debet. in qua actione grati ius nocere pratest. Aduertendum tamen est non quε- libet inimicum, sed capitalem , a testimonio dicendo exelum. Cum enim hoc delictu grauissmum sit no est praesumendum absolute testem, qui grauiter Offensus non est, sal,5 testificari. Sed quia pro qualitate inimicitiae sal statis praesumptio oritur,ea ge causa et seius
testimonium admittatur, admittitur tamen tanquam infrimum:& ita docet Eymetie. i p. b.ὰedefensianam reorumn. 3 18.ve prim de ibi Pegna comm.18.ver stu
io secun/ct aguertunt aliqui Doctores de vero inimico conclusonem esse intelligendam. non de inimico suspecto,qualis est, qui eum meo inimico amnita. tem, vel amicitiam strictam contraxit. de hoc enim
dicunt admitti posse, s Inquisitori visum silerit; estode illiti, fide multum diminuatur. se Campeg. In δεδὰ Lad Zarachaeraehri haeretis.c., i .ve .lesti im quoque -- pessimotu Ioan Caldesin. trariae haereticu, rab dis his qua
568쪽
nem contraxit, unus cum illo effectus est, ac proinde tanquam insegri restis, sed tanquam t6les d. easdem qualitates accepit, idemque de ut loque praesu- minuti. mi debet se Hieron.Gabi .eonci 78. n. s. s 24. 15. Pe-gna dict. comment. ii 5.tersia D mρνasumiantari ibi enim
probat a testimonio repelli, Ptimo qui cum meis inimicis commorantur , eo accusatoribuου quast. s. cap. rapiatantur, cap.ciam oport- , ae accusatioκιbm. Secundo
amicus iniimus inimici mei,quia vere eli meus inimicus. Tettio qui assanitatem cum meis inimicis contradiit , ex doctrina Baldi, in l. labem, C. de anumisso tes amenIo. ii Tettid aduertunt excludi inimicum etiam reconiae iliatum. quot intelligendum est de reconciliatione gerenti, ob timorem ne adhue in animo reliquiae inimicitiae pei uetent. & occasione accepta vindictam sumat falsum deponens. secus veto de reconciliatione antiqua.& bc ne si, data;quis tune nulla est inimicitiae suspieio rationabilis . de tonsequenter nulla causa, Ob quam a testimonio si repellendus. sic Pegnaitici. eo
hittio iudicis relinquitur,vi testatur Degna supra. Fari
restum in gul 1 in , fallens. ME. 16.in t saltini. Adde hanc reconciliationem nunquam praesumi, ideoque alia reganti incumbit onus probandi; qua a semel inimicus pro b itus pei seuerate in inimicitia praesentitur. l. in ipsi M. Ae ibi Bus. C.familia emifundis.& tradit Meno
11 Quatth aduertunt Doctores. & optime, non debere inimicitiam et ea parte procuratam. si enim pro-eutata fuit ad repellendum tessem.qui crimen manifestaturus erat; non debet illi prodesse, quia non est iustum ut ex sua iniquitate commo3um reportet. te An
per staudem, iudicis arbitrio rc linquitur. se alios res
tens Fatinacius nurn .ss. Nunquam tamen creditur te-
si dieenti partem inimicitiam procul aste , debet enim aliunde quam ex suo dicto pii buri. se ex Rota testatur Ciescent.decf. n. esse .m tu. de testibus.
Quomodo supradicti testes aliὶs inhabiles
1 Hi testes adstam probationem delitii, non ad issius
1 communis sententia aedit hos inhabiles a istendos
c Contrariam dicendum est. 1 TIRima dissicultas est, an agmittendi sini hi testes x inhabiles non sol tim ad piobationem delicti, sed etiam ad alia adminicula.& cum delicto contudia Cui dissiculiati respondeo admitti solum ad probandum delictum , & citeum stantias illius intrinsecus , delictumqtie inserentes a see iis vel A ad ei reum stantias extrinsecas, etiamsi delicto pra supponantur nee statio. exemplis explieo. Haetes, punienda ab Eeclesia com-imitti non potest nis a baptirator testes aut ε crinainosi, re alias inhabiles , etsi ad haeresim probandam ad mittantur . non videntur admitten/i ad piobandum Baptismum;quia Baptismus eum haetes nihil eo nimia ne habet,quia ex Baptismo haeress non insertur . neque econtra; bene tamen admittuntur ad probanda indicia, ex quibus haeress insertur. v.g. ad prob indam similiaritatem eum haereti eis. eonuentie illa secreta , de alia huiusmodi,quia haee Helictom inserunt.& sunt de illiu intrinseea substantia. Confirmo ex doctrina Bart. in I. quaestumbus,1 ad legem Hliam male L ubi assit mat adiamitti infames ad probati dum rectorem euiusdam prouincim non admisisse successorem Regem;ae proinde laesae maiestatis crimen eommisiste eis non admittantur ad probaladum legitimum se estore ni e se ; cum tamen esse legitimum successorem necessatio praesupponat ut ad erimen laesae maiestatis committendum. Secundo confirmo ex Baldo in a thor. steITili prodώ-ctus, num . .C.derestAus. bi si statuto agmittant ut inia fames ad probandum adultetium, non inde infertur admitti ad probandum martimonium ad c sse, cum ta men sine matrimonio adultellum elle non possit .. 3eratio Omnium est, quia nec matrimonium inserta nuterium, neque necessio in reuno inseri repulsam subiaditorum , neque cum his delictis aliquis commune habent. sic doistissimus Fatinaeius h b. 1.yraxis ait. s. q.ss. a. tostibtis. . num. s. & faciunt ea. qua adducit qua T. 6 .num. 69.vbi loquens Aeeasu, in quo testes inhabiles admittuntur, si velitas aliter probati non potc st. conclu3it huiusmodi eongilionem; quia exti inseca est negotio, pro quo ips admittuntur, ab aliis, quam ab ipsorum testimonio probanda est. a Sed obi ieies. Qui dat formam, dat consequentia
ad formam: I vino concesso, conceditntur ea, s ne quibus esse non potestrali , videretur diminuta , i md inutilis concessio & habetur i. a. iurisιmo, Τλ lsra Π. mn luditum . ad letaltim .ad ram mob Ioma deprecων-or,bas. Sed erimen haeresis punibile ab Eeeli ha sse non potest.nis a baptigato. Ergo conec sto infamibus, ut elle testes possini in hoc erimine,conceditur similitet , ut possint testis eati ea . sne quibus state et i mennullatenus potest. Propter hane rationem Angel. in I jam in. 3.st. ad legem Iaham maiest salycet .in authenis
murat . in fine, existimant testes admissos ad probandum aliquod delictum, admitti debere ad pri bandum ea omnia . sne quibus delictum esse noli potest , quia Omnia illa , dicunt, sub lautialia. Catieri, ni ego cum supradicto Fatinae. Bati R Bald. existimo nullo modo substantialia delicti dici debete ea . quae in alio genere delicto praesupponunt ut . sea sollim illa , quae praesupponuntur.delicto, tanquam illativa illius. Esse autem baptietatum non insert haeresim, neque illius est
pars a neque matrimonium inseti adultellum neque
569쪽
s4o De modo iudi c. proced. in causis fidei.
ii ccessio in regno inseri te ilionem subditi; igeo exeoneessione saeia te libus alias inhabilibus, ut testentur de haeres 1 de adulterio ae lebelli ne non cone ditur tellati de illis se praesuppolitis. Neque aduet seshaee pugna vulgaris tegula .concessor no eo needi smolea, sine quibus este non potest, quia intelligit ut de iis, qua sunt in eodem genete,de quae se mutud inserunt. 3 Secunda dissieultas est , an ij inhabiles admittan tur si via ac eulationis procedatur. Plutes negant ad
nota ἁψAnctionemaeonsentit Fatinae L hines.ques .is3. n. s. Mouentur, quia ij inhabiles a testimonio dicendo sunt exclusi. eae s L qtis. .cap. 3 . de praseriptionib. ππ.licet.de probationis rapaestimonia tae resibis. Ergo in tantum admitti potetunt. in quantum eis fuerit a lege cone essum At in suprade .inguaifauorem, solum eis conceditur, cum iudex via inquistionis procedit, quia solum de illo modo procidendi textus loquitur: ut constat ex illis verbis, in negotio. ἀμιonM. Ergo cum sit a regula generali exceptio, non debet extendi ad accusationem. Deinde aecusatio non est sauotabilis ut inquisitio cap. uu Episcopus. Haus.7 .Ergo priuilegium pro inquisitione concessiim non debet ad accusationem extendi. Denique si in aetasitione ij testes
admitterentur,eorum admisso non tam innuo tem fidei,qtiam in fauorem aeeusatoris aedundaret,euius sauere non intendit;& haee sententia est satis probabilis. Nihilominus eontrariam probabiliorem reputo. Non enim censeo priuilegium admittendi inhabiles restes in elimine ha-sa voluisse Pontifeem arctare ad ea sum, in quo via inquisitionis proeeditur. alias hoe expressisset.Neque ex vel bis suprad.textu sons δει --n. haec restrictio eolligitur.Inquit enim Pontifex : In fidei fauorem eoneedimus. Oi in negaris inquisitionis h - νει ica prauitat M exeommunieati,& participes vel socii criminum ad testimonium admittantur. Cum enim dixit n nustio in tisaionis. quid eommune dixit, suevia inqui litionis.sue aecusationil procedatur; quocunque enim modo inquis tot plocetit, haereticam prauitatem inquirit.& in negotio inquisitionis versatur.Curetgo pricii legium in fidei sauorem eo neessum,limitanguis est ad ea sum. in quo via inquisitionis, in negotio inquisitionis proeedat ut . eam possi intellisi de quocunque modo procedendi3& ita intelligi assiimat
ue Tettia diis euitas est, an hi inhabiles admitti de
beant absque tortula in hoc elimine ereepto. Negat communis sententia generaliter loquens in criminiis hus exceptis . prout videte est ex pluribus, quos refert Farinae da testis. Pasto 6. m.s6.O s7.σquas.s a. a. num. 23.cr seqq. de specialiter loquens de elimine hae. resis doeet Campeg. in aduit.ad Zan .r sy. de hereris. e.'Aιι.c in υobo irauistor ver a vim insuri. Mutin.
p. .verscarer m no risubdit tamen suffeete torturae metuiri.Gundi salia.tractis hararie quast. i, num s. Clarip c .criman q4s. a i. ver viam etiam. Et hane esse veram opinionem tenet Pegna statim allegandus. Aduet tunt tamen omnes leuiter Eine hos testes torquendos. Fundamentum praeeipuum sumittit ex Loι υν menassea rei eanάuia 1 de testibus ubi a l littetam dicitia i Si ea rei eonditio sit, ubi araneatium testem , vel lim tempei sociam admittere cogimur sine tormentis, testimo. nio eius credendum non est: quae lex applobatur in cap.
si ijstra . . quae 3 in medio.
6 Caeteium credo hos excommunieatos , infames, eliminosos, socios climinis, seu alias inhabiles pers nas admitti posse, de tegularii et se admittendos flein testes sine tortura, quoties ex ossicio examinantur, vel ipsi satiorem fidei, de ex ptoptia conscientia eoacti 3 eponunt. Non enim videtur iustum torquere testem, euius nulla interest testimonium, bonoque communi.& teipublieae fauet. Alias si testes hi seitent suum testimonium admittendum non esse . nis plius tormentis examinentur,& firmentur. testi scando omnino auet- terentur,quod in graue reipublicae, de religionis detii. mentum cederet. Neque obstat lex impetialis a tute eanoni eo approbata. nam loquitur de teste pro dueto a parie in sui fluorem, vel ab accusatore pro sua intentione suo danda. Hune enim testi,quem iudex adivit tete costitur, credi nori debet absque tortura,& metito; quia ipse non partes iudicis, sed res, vel accusatoris saei tiae proinde suspectus de vetitate redditur vlita inhabilitatem, quam habet: debet e go illam suspicionem to mento purgate. Secus vera dicendum est de testibus ex ossieto iudicis examinatis, di qui sese zelo fidei, de reipublicae testificando iserunt;& ita hos testes admitti sine tortula regulariter est praxis uniuersalis inqui-stionis, pto ut testatur Farinae. quast. 338. num. 68. &ego in Hispania se practicati vidi, te late defendit Si
re quas.64.eom. Ii 3 versutis etiam. bi licet contra. nam sententiam dicat esse veram: at hanc esse beniis gniot , Ze fauorabiliorem fidei I ac proinde sequemdam. Et eoncedit in aliquo casu albittio iudicis testem totqueti posse Laelius Zechsum .ie. tu.LMe. b desareis e. p. t . num. l . vos ct idem si Ascius e imisis.
Quarta disseultas est .an huiusmodi testes inhabiles, infames, eriminos, socii criminis, excommunicati admittantur in desectum aliarum pre bationum i Non desunt,qui tenseant solum in illo ea su admitti debere, ut docuit Eymerie. 3δ. direct. quot. 69. quia solum in illo casu reputatur eorum admissio necessatia. Caet ium omnino talis sententia reiicienda est, quia eontra tia videtur textui. in fides fauorem. ubi dieit Pontifer,insdei sauorem hos admitti posse, praesettim in desectum aliarum probationiam; adueibium enim prasertim ampliatiuum est.& denotat in omni casu admittendos esse,maxime in illo. Dictiones enim maxime, de pras ιιm,explieant ea sum minus dubitabilem, de imillicant, seu supponunt magis dubitabilim , ut copiose scribit Albertc..nytis dictionario is verba praeseri,in ; le multis
seto impedimenti consanguinitatis. praesertim in gradibus diuina lege prohibitis, deciditur reddere non posse. Ex quo textu arguit neque etiam teAdere posse,s impedimentum sit ex gradibus humana lege proh Dbitis. Ergo smiliter in nostro easu dieendum est. Deinde testes infames,& aliis inhabiles admitti,cuiti ve ritas alii et haberi non potest . iure communi sancitum est e ρ.veniens ei αδ testib eapsentae resιbias euo s. de
ibi Abbas in a. nos ab ct in I. consensa supra plagiν. δενσαδνι. de aliis plui ibri legibus. de Dohotibus com ia
570쪽
nrobat Farinaeius θ. 61. n. so. Ergo non esset speetalis fauor fiatii hos admittere, si 1 ollan admittendi essent in aliarum probata mitra desectum , contra textum in ea . Asa fusissem. Et ita hos eine aAmittendos, sueuo sint aliae probationes, siue defietant, docuit lotin n. Andita dia3.Op in eis Morere,u. . umberi. Locat
8 Quinta disse ultas est, tin hi testes possint admitti in haeretici defensionem,s ab ipso indueantur ξ Negat
scripta per Crotium de resibus r. it . de Gigas de renmiae Ias maiestatu, tib 1.m . quomodis, ct per quos σι men tisa maiasatis probetur , φ i . Mouentur ex auctoe In eis oram, ubi in fauorem s/ei eonceditur
hos ad testimonium admitti contra haereticos, cte dentes autores,defensores, &c. Ergo per argum cntum a eontrario admitti non possinat pro ipsis. C ere.
rum credo pro ipsis admitti posse,etsi non saetant pisnam fidem, praecipue cum defenso aliter habeti non potest: si enim ob fauorein fisci, de actoris ad probationem criminis admittuntur . cui admitti non de bent in fauorem delinquentis ad eius innocentiam proban am - Neque textus Asae; fauorem, contrarius est , quia satiot fidei est hos testes inhabiles admitti, etiam dum esse non possint aliae probationes. At inhaeretici desensionem solum in aliarum probationum
cius sibi eontrarius 'vi'. sa. m .s . & saeit textus tacap. litteras , ae praeis tionibus, ubi frater in erimine haeress agmittitur ad purgationem fratris, cum Omnes domestici iure civili. & canora ieci a testimonio in fauorem ipsorum domesticorum repellantur, ut con
stat ex l. testis, Is de usibus, ct cap. s reses, 3. testes, 4.
9 Sed quid de D miliatibus confinguineis,& domest ieis,valet enim eorum testimonium, si pro reo inducantur Negant plures quos congerit Mascard Δρυ-
es μιν, d. haret ita di 6 ubi loquens de eo,qui tempore mortis consolationem , seu verius desolationem)ab haereticis postillauit, quem non esse tunc sanae metis probate nitebantur hiis vel haereses . dicitur casu quo id probandum sit non per uxores, filios, familiares, vel de suis aliquos sed per testes alios fide 3 ignos, 3e specialiter fidei relatores probandum esse. Et ratio est, quia ii ob eonsanguinitatem, amicitiam, vel subiectionem praesumuntur veritatem oceultaturos, cum
tua intersi delinquentem a delicto liberate.Caeterum credo hos admittengos non esse tanquam integros testes ob nuper dictam rationem. At ut testes diminuistae veritatis. seu non integrae opinionis admitti posse ad innocentiam probandam. eum nullo iure expresso reperiantur exclusi, imo potius admissi, is ea litterari de prouuet viatis. Neque obest textus in cap. fl3. lntelligi enim potest prim A, non esse admittendos tanquam testes integros,& plena fide dignos. vel ad reprobationem aliorum testium, quibus probatum suit defunctum sanae mentis suisse , cum more haereticorum consolationem in extremis postulauit, in quo Fred de Cas,o Sum Asor. pars Leasti domestiet , testimonio dicendo excluduntur. quia receptum est a communi sententia testes reprobat otios debere esse cimni exceptione maiores , ex textu A e. i. ct ἐξ ossa, is D γλ sephamas Papa,de Meeptionistis. & tradit Speculator in tit. A resibus reprobis ortis,in princip. o m-. 3. Rota tis. Are GH'. in
antiquis, Aef. 1 r. Grammatic. conss. II. numero 3 I.
Boetius aeri di m . uec. Hippolyt. Riminat d. aliis relatis , conss. 8 9. n. o. tib . quae doctrina a sortiori procedit, ii agatur de reprobandis testibus omni exceptione maioribus. Tunc enim clarum est testes reprobatoricis similis qualitatis esse dedere, ex I. Usatam niti Iedfri Huedas tam AbsurAum enim est que libet obligatum esse probate causam per testes omni exceptione maiores; δe aduersarium illos reprobare posse per testes diminutae opinionis.Non igitur ex supradicto textu is cap. βιν , insertur innocentiam rei probati nullatenus pollie; sed solum infertur non ponse probari reprobando testes legitimos,quibus rei malitia probata est i & ita hane sententiam dessendit
Qua ratione examinandi sunt supradicti testes, eorumque testimonium publicandum.
ea 2.i ncors cst omnium sententia compelli posse is Omnes inimicis capitalibus exceptis) ad testificandum de haeresis crimine,quoties ad eognitionem veritatis id expedire visu fuerit Inquis tori, ita ut eo-gi possit fratet aguersiis fratrem,& filius aduersas p trem , de uxor aduer us maritum. se pluribus firmat Fatinacius q. 188.n 1. Neque gesendere se potest v eatus ex eo quδd extra terminos iuriseictionis Inqus stolis existat ultra duas diaetas in quo casu testis compelli non potest ad comparendum. cap. nonnuehis reis scriptis, east saevium, eodem th in s. quia fauote fidei hoc priuilegium a lestibus sublatum est,in Inquistotibus tre idem est 3e Episcopis in eausa fidei plocedentibus)eoncessum, ut possint testem quantumcumque absentem voeare,& citare, de ad comparengum compellet iuxta texcin eap.M o fessi, aenique Ae hoet .la s.