장음표시 사용
571쪽
341 De modo ludi c. proced. in caulis fidei.
& ibi notant omnes, & specialiter Simaneas earialis..isuisti uis. . D. de Inquisi orib, uicis, num. 14. Rotas sui.9s .Eymetic.& pegna 3 - .q. 4 commem. Iab.Caute tamen, 3e prudenter, ut hene girit Pegna, agendum est , praecipue cum vitis illustribus, qui potius rogandi, quam trahendi sunt, & aliquando conuenien ius erit,ut inquisitor ad examinandum testem adeat ut si sit mulier honesta aut religiosi,quam non deeet domo exite, Se in iudicium trahi, vel alteri vices committat,quas committere posse diximus ex rescripto Vrbani IV. incipiente, tacet ex omnibus, &uaAit Pegna 3 in rem nem. io. Farinaeius quaest. 388.
a Rursus hae e vocati ,3c citatio testis extra iurisdictionem Inquisitoris eYistentis fieri debet ab Inquis-tore per litteras requistorias ab Episcopo vel inquisitore illius directus, ne videatur eorum iurisdictionem offendere:in hae tamen requisitione non est illi opus processum transmittere Inquis tore, vel Episcopo requisto,sed eo ipso, quod inquisitor dies erit sbi opus esse hoe, vel illo teste , pro causa fidei expedienda, tenetur requisitus Episcopus testem transmittere; alias censebitur impeAite inquisitionis ossicium. se
3 Testes in hoe erimine examinari possunt lite non contestata,& parte non citata. quia in hae causa non arctatur Inquis tot formam iudietatem seruare , sed procedere potest smplieiter,de ge plano. eap. f. de harenia 6. 3e tradit Rojas tu i 1s. Marsi. praesaerim. 3.
1 9 cap ve ratu.de Δι. ct rem fle alii apud ipsos. Dissicultas est, an se examinati prodient ' Viἡetur negare Farinacius, & Pegna Leo is tigato , Ω Arnold. Albertin. siquidem dicunt debere testem repeti parte citata,vt probetit Onita in uilitum , & solum ad imquirendum iuuare. Caeterum eredo se examinatos non solum iuuare ad inquirendum sed etiam probate contra reum.alias nullus esset fidei fauor factus . cum in qualibet eausa testes examinati parte non citata, Iiteque non contestata iuuent ad inquirengum , specialiter contra reum. Neque inde fit posse reum er talium depositione,absque eitatione condemnari quia ad condemnationem non solum requiritur probatio
delicti, sed probatio delicti ab inquisio non infirmata,ad cuius effectum necessaria est eitatio Deinde quia satis reeipta sententia est, & in genetalis inquisitionis septemo itibunali practicata , testes examinatos parte non citata repetenssos non esse, saltem cum inquisius annuit eorum examinationi neque sepeli postulat, ut aliis relatis optime docet Farinacius quast. a. a sum. t 0.ct dis hines, quaest. 1 88. nam. 1m versic. contra rium. Ergo sgnum est valete deposticinem testium parte non ςitata : & ita tenet Malearg. lib. I prasin. ques.s .nam i .Placha is epiram. LIM. cap. I9. num. In vers od eo inta miger. Farinaeius qtiast. τ2. num. Is. o deharesi, quasλ is s. n. 1 . si maneas eatholis.inlitur. Hris .rarii trestis,ia. nim. 1 f. ct 18. Rotassetia. i 66. Deeianus tractis. res n. lib. cap. 1 . mem. a . & alij
apud iptos. Limitantiamen Rotas stipia num. 6. Decian. c. 3 s. q. s. pari sus iis consil. a. niam. 6s. & alij relati a Farinacio quas. 1.mi ic.ut intelligatur, quando inquisius est potens,de ob eius potentiam timetur aliquod testibus damnum euenturum ob quam rationem nomina
testium non publicantur Vertim probabilius existimo etiam remota potintia inquisti non requiri citati nem rei ad 'alorem depositionis testium antea factae, sed solum, ut ipse opponat, s quid habet aduersum: se Si maneas Ioeo ast garo. Calderin. tractat. δε haeretio
, Ea his insertur deciso illius quaestionis, an testes
examinati parte non citata, fiat iterum post citationem examinandi ' Et respondeo cum communiori sententia iterum examinati 3 os esse, si inquis tus, & citatus aliquod o posuit, vel interrogatoria dedit, quibus veritas ampli due inuestiganda sit Nam s oppositionibus,& in te togationibus requisti non satisfaciant testes, eorum depostio antea sacta multum infirnaatur.Debent ergo
rum esse, quando inquisitus dictis testium se opposuit.& interrogatoria Hedit; secus vel 3 s nihil horum secerit,quia tunc repeti examen necesse non est,ctim eorum depositio non infirmetur, vi multis allegatis docet Farinacius q. a. n I s. ct de hares, q. 88. Ra . e.
Ex ossicio tamen iudicis repeti poterunt, Ee sepe r petuntur in criminalibus, quoties de grauissimo praeiudieio inquisti agitur, ut bene notauit ex Monternar inerarit. Archispiseop.e. 8 r.3 Iarinacius de hos, Hes. Mol i s sum .& fauentrivit dixit q. 3 .n.9. Quando autem restes iam eraminati iterum examini subiiciuntur, debent summari ἡ referre primam depositioncm , quin eis legatur, vel Ost datur; neque satisfacient, ii se generaliter ad prima dicta reserant. Nam esto in alii, depostionibus hoe seri possit, ob varia. tionis periculum euitandum, iuxta consilium Bari .in eos qui a res ms.f. de falsis. At in crimine haeresi,,ubi edi testium depositione tam straue damnum inquisio prouenit, quodque vitare facile non potest, eo quZA nomina testium n5 publicentur, neque illorum copia detur inquisito,necessarium est in siennsso examine deponere , ae s inue primε testis examinatus
suisset ut se velitas melius cognoscatur. sie simaneas inenclim violar.relig. tis. 3 3.m,.de testi pr. a O .Rolas singis ros. Farinacius 'i 88. Solum in easu, quo longum tempus inter primam, de secundam depositionem praecellit . poterit tunc testis deponere , prout recordatur,addens ex integro se remittere ad primam
depositionem , & per illam velle hanc secundam corrigi , si sorte in aliquo suetit illi contraria e ratione enim praesumptae obliuionis hoc potest admitti. Rotas, & Farinae iussaria.
6 item eum testes ex prima instantia examinandi sunt, aut eorum examen repeten Aum , debent coram
Notatio, de Auabus Aiscretis religiosisq; personis examinari r quod si Notarius Aesciat,potest eius desectu aliis duobus vitis honestis supplori : habetur expresse
ligiose personae, intelliguntur honesta, siue clerici,sue laici snt, quae s in fine depositionis , & postea per
Notarium lectae,& a teste confirmatae assistant,satissa cient/ispositoni supradicti textus. sic Eymeric. pari.
rδ ad examinationem rei. & testis has personas adhi- heri .sed usus obtinuit in praesentia Notarii. N fiseatis
tantum examinari Quapropter Franc. Pegna,eum Eymer. Areti. q. 63. eoman. I 1. existimat has personas solum ex consito, non ex praecepto adhibendas esse.
Dixi, s Notatius de seiat eius desectum suppleti polle duobus viris honestis, quotum unus scribere debet,
572쪽
de alter fetipia subselibet dineque opus est utrumque
Iupra, de alii apud ipsos. Facta autem testium sepositione reo publieanga
est, pressis nominibus testium, de delatorum ex text. expresso in cap. la de burarisis, in s. de hoc ob sauorem fidei, ne testes areeantur a depositione tam grauis criminis. Ex qua ratione insertur mani seste dandam non es le Aelato copiam cognominum testium , neque aliquarum ei reum stantiarum depositionis, ex quibus deuenire potest in notitiam aduet sus illum deponentis.
de haeres,q.i88 n. . ct 8. Haec autem doctrina proeedit, quoties perieulum testis.& Helatotis ex publicatione timetur. Nam si nullum adst perieulum , publieati nomina debent, seu tita aliis iudiciis , ut explesse dicitur insupradicto sextu, Caeterum iam usus obtinuit semper hoe petie ulu praesumi. etiamsi inquisitus potens non si, quia eius consanguinei,vel eius socii,& eompliees potentes esse possunt ad vindicandum. Item est perieulum non leuis in religione det timenti .s telles occultent delictum quod alias manifestarent scientes publicandos non esse Ad-d Gut tota ratio gubitandi in hae parte,ipiasque In quisitoribus fetu pulus ausetatur. extat constitutio Pij lv. in ei piens, cim sevi, qua sancitum est obligatos nunquam ege Inquis totes nomina testium delato publiea-
S Hine a sortiori innitur testes non esse eum reo consontangos Naira esto in aliis iudiciis, de eausis hoe saepe expediat ut leus se facilius eo nuineatur,& veritatem negare non audeat, iuxta textum in L simίλι- laueris, 3. quastioni, II adieram Iuliam dis adulteri ibi. qviasti.m μιιresse sabentur reus, re avo , o Paιroni ea rem,o qtii erimen aeruleris Tamen sauore sdei, ne haeoceatione abstinerent 1 delicto manifestando , expe- aiens fuit eos ab hae eon frontationis obligatione libe
se recitari,&emon ternar fractie. Archispis. p. 84. m. s. H. Mius de hises , qti 13. is i. num. 18. assit- mantes imprudenti isme facturum inquisitorem a te stes re inuentes consioni are eo me elleret extra dupli- m ea re Ptim A eum testis est simul socius eriminis, quia tune ratione societatis in delicto, & non ratione
testistoni j contiontare eompelleretur. Neque in hae compulsione videtur sequi aliquod consderabile in conuenient, cum testis stipsum simul condemnet, Aeretis obligatu, si ipsum Aeponentem manifestate. se
do dubium est de testium sal state, neque apparet via,
qua tollatur dubium . de veritas eluces eat; poterunt tune Inquisicites ag contioniationem testes compellere , ne innocens damnetur. Hoc tamen magna.prudentia.& eautela faciendum est,ti praecanendum omnino periculum testium Q p pter tenserit infra .r
serengi Doctores hane consioniationem satiendam non esse ab Epite opes sine inquisitore vel econtra ,quia est tes grauissima inid in generali totius otias inquis. Hia.de caetra Stim. Mor. Pars Llionis tribunali nunquam haee eonstoniatio fit,nis ex
Aeeteto illis sitissimorum Caidinalium ibi praesdentium .sie docuit Pegna, di Fatinacius is a.
g. IV. Testes criminosi .ic alias inhabiles,& singulares , qua ratione in hoc delicto probent.
a m tesses non egia probant, ct aliqua inde info
ve Ivi condemne ur in poenam extraordinariam.
6 In dubio.ΛΛ rastes ae Atiao in is uno astu deponant, praesumendi sunt δε ino aesti deponere. 7 Duo testi sutiliares omni exceptione maiores se metant ex pluriam sententia is reum condemnandia
rs Pros Alitis est oppossum. ab Sari s e irario fandamento num. 4. adducro. 1 testibus allax inhabilibus. ut sunt excommuis Lunieati,criminos socii eliminis, ludaei,& har tiei contra Christianum.& alios, quos supt, memini inmus communis, Se recepta sententia est non integre dolictum plobare quia licet fauole fidei ad testifican/um admittantur. admittuntur tamen vi periculo salsitatis
dicendae. subiecti neque enim hoc periculum quod intrinseeum est purgari potest iamissione : se pluribus comprobant Farinae ius 'viast. 188. num. 83. Pegna aidiis.
.e probationιb-, liba cones . 8x .num . . Ex quo fit du-liei tesse conteste, sociis criminis, aut alias inhabilius non posse reum ad poenam ordinariam condemnari, etiams indieia, & circumstantia eoncurrant, quibus praesumi potest veritatem deponere a quia huiusmodi indieia,& eitcumstantia expostulantur, ut eorum dictum admitti possiti non autem expostulantur, ut in tegiὸ probent: vi legenti textum in dicto eo in fidei uriem, acile constare potest,& tradunt relati Doctoi es. Quoetica depositio unius testis inhabilis lato as tortu
iam susscit,nis aliis adminiculis, S praesumptionibus grauibus adiuuetur. Depositio duorum sussilet ad tot-
tutam, vel ad congemnandum reum in poena extrao
dinaria. Ttium, et quatuor depositio ad condemnario nem ordinariam sumetet; quia multitudine deponentium inhabilitas illorum reparatur. sic Pegna,Mascar d.& Farinae ius sura , de alij apud ipsos, & tradit Optime loquens de elimine magiae Mattinus Deltio di via
Adge neque etiam probari delictum plene. 8e perfecte, esto cum teste alias inhabili eoncurrat testis omnino integer, valide dignu1;quiae, dignitate unius n 2 2 2 repa
573쪽
s 44 De modo iudi c. proced. in causis fidei.
reparatur alterius desectus. bene tamen repararet ut, si eum viri usque ge positione aliae circumstantiae & indi-eia eones iterent. sic doeuit optime alios reseretis Pegna D paνι .arreM.quo. 64. comment. 11 3. versest famaamiam. Farinaeius quas.I88.n-.69.
a Dissicultas autem frauissima est Ae inibus singularibus, habilibus, & hae dignis, an h plene probent
delictum Pto euius de eisione. Praemitto primo testem singularem diei eo ius depositio eon testem non habet, vel ,ut clatius dicam, cuius gepositio eum nullius alterius depositione coniungi- tui, sed ab omni alia distincta est .se ex Bald. in I. de qώibus,u. Isae letib. tradit petr Anton. Petra eractis fi
s4.q.64is n. 16.O seqq.3 Praemitto secundo triplicem enumerari a Doctoribus testium singularitatem, obstativam sellicet,admini eulatiam,seu eum uiatiuam,& diuersificatiuam se ex
Farinaeius quasis . n m. . de alii apud ipsos.Obstatiua singulatitas est, euius dictum alterius dicto obstat, di repugnat. Eeontra veth adminiculata, seu cumulata sngularitas est, cuius dictum alterius dicto sauet, di patroeinatur: vi s unius deponat vidisse delinquere, alius deponat se auditiisse; unius enim dictum alterius dicto fauet. Diueis fieatiua singularitas illa est, eum ex testium Aepostionibus diuersus actu 1 in specie . 3e in substantia colligitur. Vt si unus 3 ieetet recommisisse hae te sim tali die . & tempore, alius vero deponat alio loco, de tempore. Hae igit ut depositi nes arguunt diuersas hae te sis factas fuisse . aliti si s tum de unico, eodemque actu testes vellent deponere, sibi ipsi obstarent,de singularitatem obstativam in suis depositionibus haberent. se mutis relatis docent Pe-gna, & Fatinae pra. 4 Praemitto tertio testes singulares singularitate obstat tua nihil probare i quia sibi inuicem aduersantur.3e votus dictum aliorum dictum insit vat. ae phoinde
uas. 64. uiam. Quod stestes sint singulares singulagitate cumulata, vel admini lata sibi inuicem adiuuant, & licet eone ludentet ex illis gelictum non pro-hetur, probatur tamen essi acius, vi de se constatisquidem testis deponens se audito eoadiuuat deponentem de vi sit , & deponens de fama fouet deponentem de facto se Caecialup. Leumonentiι,nu. 26. an me versc
Petra a. Devox mus quas ta .nω .so .s sqq,& multis aliis exornat Fatinaestis quas. 6 m. ιι.9 -6.s seqq, idem licti non ira effeacit et reputo dieendum in testibus deponentibus singulatitate diuers ficativa, cum ex unius dicto alterius dictum non infirmetur,sed potitis Mueatur. se pegna 3. parr.δνector. comment. I a I. verse. ιι inia es diuissimaria.. Gabiiel ait. l. de resi-M , hb. I. concias a. a m. o. & haee non instinetit dictat
estium .s Praemitto quartε testes singulares singularitate cumulata , vel diuersifieatiua , licet delictum plene non probent quoad poenam ordinariam, pr bant tamen, ut reus stibiles possit quissionibus i & in peenam extraordinariam poniti. quia delictum ex illorum depolitionibus est plusquam semiplene probatum .se Pegna
6 Piae mitto quini δ in dubio , an testes de diue sis actibus vel de uno tantum deponentes, si in to eo,&tempore conueraiani , praesumendi sunt Ae unico tantum actu deponere, ae proinde esse contestes , & non singulares. Ratio est, quia pluralitas actuum non prae sumitur,ex eaeium Ioannes,de iri a jument. At si in lo-
eoin tempore Aiueis snt, & eae tali diuersitate diuersias actuum inserat ut , praesumendi sunt de pluribus actibus testati, de non de uno, ae proinde elle singulares. se pluribus relatis firmat Fatinaeius ques.s . num. l . ι . que ad finem quaest. iis positis. ν ptima disse ullas est .si duo testes omni exceptione maiores aduersus te deponant, quorum unusquisque de suo actu haereticali diuerso depositionem Lot teddetis de haeres conuictus,& subiectus condemnationi in poenam ordinat iam Affirmant plures relati a Mascardo concias 816.
sic. ergo quantum ad primam. PH lippo Pollio ub I c-mun. pin re ut. 3 4.isse contrariam opinionem, ipsosque sequitur Anton. Coram rom. cap. I.num. A. ante me Liam,verse. . . lamen est. Mouentur, quia huiusmodi testes licet non coneludenter piobent aliquam haeresim in specie, probant tamen in genere,quia probant haereticum c ile t siquidem per quamlibet haeresim
haereticus es. Et in hac generalitate eone Orὀes & contelles esse videntur, de hoe solliciti militat. si propo-stiones hae tetit albs a se simatae, vel actus haereticales acti ad unam sectam peti ineant .v.g. si unus testis adriuet sum tegi posuit ex Obseruatione legis antiquae Sabbatum eui Mille lius ieiunasse, vel te ei reumcidi permissse. Nam tune videris eonuictus esse ge illa secta, ut in hoe easu speciali tradit Simaneas in enchisid. vi ima νelis iis ι . ML da resibus siettilaribus, num. 11. Ο
i Vistis. 8 Caeterum probabilius et edo.& in practica omnincitenendum ex vi septadictarum depositionum praecise te non esse sussicienter conuictum haeres s. ut poenam O. dinariam luere possis: se pluribus firmant Rojus rem
dixit contrariam sententiam peticulosam este Pegna
ti est , quia esse non potest genus nisi in aliqua sp eie, neque species nili tit in aliquo indiuiduo. Ergo non potes probati haereticus in genere, quin proh ris aliquo actu indiuiduo haetes m commissile: atqui conelia Hentet 3e nullo actu haereticali in indiuiduo eo
uinoris per duos te' es, ut casus supponit. Eigo nunquam teddetis suffetentet ex eorum testimonio con
s Seeunda disse ollas est,an s duo testes deponant te
Mahoinetum adorasse, vel in obseruationem sua legis eceremonias, & lauatoria secisse, deponunt tamen de loeo, & tempore diuerso. an debeant dici contestes, vel singulate, Ratio dissicultatis est ; quia uterque te stis concordat in una,& eadem haeres,scilicet in ado ratione Mahometi discordat tamen in loco, di tempore. quae discordantia videtur esse exit insua , ac proinde in sussieiens infirmate eorum testimonium. Pr bant ergo concludenter. Item vel illi duo testes de
ponunt de eodem actu haeretioli , vel de diuelso.
574쪽
si de eodem actu gepenunt, iam tesses comesses sunt; i ,utem ge diuerss actibus,est depositio , cum huiusi in odi actus ad eundem finem tendant . & ad e,ndem haeresim pertineant. a qui ualenter de eodem actu de ponunt. Et confit m O. Si unus testis probaret te sui a-ium esse pallium a Petro die Iouis , & alius deponatate Venetis sequenti apud te retentum vidisse . manifeste , videris conuictus de surto , etiamsi de diuet si, actibus suetit sacta depositio a quia in eadem materia , di in eadem specie sulti conueniunt. Similiter ergo videtur dicendum de depositione facta ali-etitus haerest specialis. Et ita per hos duos testes probari integre te Daereticum esse , de ut talem conden
nati poste, defendit Conrad. Brunus lib. . de haeretieis,
1o At tenendum est hos duos testes singulares esse, Deque omnino , de plene haeresm probare t se doeuit aliis relatis sapientissimus, & satis de inquisitione be
ne meritus, segna ς pari.d rect comment. i. circa m
dicim,ver omissa igitur. ubi probat manifestὸ eum Cale
tano . de Soto D.Thom. huius esse sementiae, eandem actiter defendit Rojas vocans contrariam periculosa,rOct aeserat. seret. 6.n I s.Masrard. de probation. Ib. a. concLSs6.n. 3.Farinacius q. 64. n. 217.2e η vero. de pro hae opinione facit expressu textus su cap nihilominus, 3. quaesi. . . ibi: neque iterum voces,tanquam plurium admittantur,quos temporum diuersitat simul interfuissepto lubuit: di nota tibi glossa. alii innumeri,quos re etendo sequitur Farinae ius dict.quaest.64.ntim. a. Ratio ea est, quia testes deponentes de haeres eommilia
diuelso loeo,& tempore, non Aepcinniat de eodem numero actu sed de diuerso, eum impossibile st eundem
ctum.v. g. eandem propositionem haeretiealem longo tempore,imo vix unico die continuati . sed testes de ponentes de diuiso actu singulares sunt, & non eo niseordes. Ergo non plene probant. Neque obstat tempus, Ar loeum non esse de substatia haeresis, neque esse articulata:quia susscit quod temius,& loeus inducant di uerstatem lixi ess , ut depositiones sngulates stit, fle
ii Ad rationem dubitandi respondeo , etsi temporis de loci diueistas extrinseca sit haeresi , non tamen est extrinseca, quoad depositionem: eum Deiat diuersas depositiones. Adde hane diuersitatem temporis.& loci non extrinseeam, sed intrinsecam haeres quoad eius indiuiduitatem videi it squidem pro varietate temporis, re trici diuersa numero haeress constituitur. Ad primam eonfirmationem dico de diuersis actibus deponere,etsi tendant ad eundem finem , ad eandemque haeresim in
specie pertineant: sicut s quilibet testis de homieidio
commisso hoe mense testaretur, 3e alius de eommisso mense antecedenti. deponerent namque de diuersis homiei diis,& se essent singulates. sngularitate diue sseditiua quod si de uno tantum vellent dispone te .sbi ipsi, obstarent.& fidem tollerent Aa secundam confit mationem cocedo illos guos testes integre probate surtum: quia probant de eodem actu eontinuo,non de Aiuerso: teletitio enim eiusdem rei est idem actus continuos .eum prima illius usurpatione. Quotieseumque
antem testes deponunt ut de eodem actu continuo, non
singulares, sed contestes dicuntur , ut tradit glossa in
comprobat testes deponentes per soramen unum post alium adulterium copulam,vel alium actum uidisse,integre probate; luia ex quo vident unum actum conti-tinuatum,simul vidis ledicuntur,ut optime tradit alios
At in nostro ea se,cum in tam diuet se tempore,& loco eadem numero haeresis continuati non possit, essici tui
sine se deponentes de diuersa deposuisse, atque aded
singulates iciles esse. 11 Sed inquites. Quid si unus testis deponant te Ma-hometum adorasse tali loco,& tempore & alius deponat de eadem adoratione absolute, absque signatione loci,& temporis, quia illorum non recordat ut, an huiusmodi testes contestes sint, di non singulares Respondeo esse contestes,sed non integre, ideoque non plene ex illis delictuna probati. ptiorem partem, ilicet esse contestes, defendit Petra desdeicomm. q. a 2. n. 93.7s6. O 87 . Crottus de testib. p. . num. 32 i. in prim mer stertia=-Fatinacius aliis relatis q. 64. n. 4 Et ratio est , quia testis deponens de delicto abnque signatione temporis, eonuenit cum deponente de eodem delicto facta temporis signatione elim uterque
de eossem delicto deponat. Ergo in illa depositione inquantum ad substantiam contestes sunt .secundam vero patrem , scilicet non elle integrὸ contestes ex se patet,quia ad hane integritatem nihil speciale habere debebat una depositio ab alia , at una depositio sil nattempus,& locum, quod alia non signat. Ergo Item quia ex huiusmodi desectu tale testimonium non est plenum. Nam licet lo ciuilibus necessatium non si te ni deponenii signate loeum,& tempus,praecipue s an liquum st. nee de illis interrogatur. At in criminalibus, ubi clariotes probationes requiruntur,necessarium est; alias testi deponenti de delicto, loco, & tempore non signato fides dilegia non habetur , ut pluribus relatis defendit Fatinacius quest 64. m. IO7.13 Tertia Aiffeultas est .an duo testes deponentes aeeadem haeresi eo nimissa eodem loco, de tempore, si in verbis discordent, facient plenam pr bationem ' v.g. unus deponit te tali loeo , & tempote dixisse imagines venerandas non esse alius deponit te diffisse inutilem. Ze abolendum esse usum saetarum imaginum . qua in
existimat hos testes contestes non esse, sed singulares, haeresimque non plene probare. 1louetur,quia haeresis verbis commissa,in uerbis consistit: at in verbis huiusmodi testes consormes non sunt; ergo non sunt conis testes. Caeterum omnino affrmandum est hos testes
comestes esse &plene deliqum probare, docuit Pegna
ι Aeetie Lubi dixit quos si sunt duo testes, quorum unus deponit, quod Titius promist Seio duos solidos, altet vero quδd promise 1 .denarios,viique isti testes
erunt contesses, Si probabunt, nisi interrogati essent de qualitate voeis,& v iborum formalitate :& facit textus in cap.nihil obstat,de ιoborum signifieat. ibi, ni ni ob stas. nareana, alueo; as,mbi eadem dicuntur. Ratio aurem est , quia ea verba licet materialitet distincta sint, formalitet tamen eadem sunt , quia eundem sensum.
eandemque signiscationem habent, in qua signisca
terea e merboia signi eat. Ergo testes de illis deponentes, non diuetsi formaliter sunt,sed potius smiles . de
575쪽
s 46 De modo iudi c. proced in causis fidei.
Deinge deposito facta ret eadem formalia verba
suspicionem arguit salsitatis , ex textu in I. 3. I. I. ibi,
eonci. 1 368. n. 6. parinacius pluribus exornans q. 6s. n. 1 . Ergo dis eor3ia in cottice vel borum cum omnimoda conuenientia in sensu infirmate non potest testimonium deponentium, sed potitis illud saeit ei edi
gument. de ex solo de itistis. ib. s.quast. . Mi. 2.- l. a ivimprobat Pegna AN . comm .rii. circa finem, versicismo dissue adeo. Item satis receptum est inter Doctotes modicam contrat etatem testium eorum fidem non infirmate, ut constat ex pluribus, quos reserunt Mas- eald de probation. hb. s.conclusi si . num. s.sn .Farinacius q. 6s num 3 . Sed nulla potest essi: minor diuersitas,& extra tei substantiam q iam diuersos materialis verborum Ergo. Adde testes tune 3ici eontestes,quan-go inserunt identitatem facti, singulares, quando ex eorum dictis recepit sactum separationem. se Fallet. anpνactae. re min. irata .a .m quou commisι fastatem,
m. 89.rn princ. At ex horum depositione non infert ut
separata haeres s. sed potius una, de eadem cognitio. Aduertendum tamen est, si testes de verborum formaritate examinati estent, & unus de unis uerbis, alius de aliis deponeret .in tali casu nihil probarent quia tune in substantia depositionis dii eoides essent. se docuit
a 4 Quatta dissieultas est in tribus,vel quatuor testi- s singularibus omni ex deptione maioribus, quotum quilibet de sua propositione, vel actu haereticali depo nit, suffetentet centea ri= conuictus ad poenam orditiariam 3 Assiimant plures nee poenitensi Doctores. Caepol ou ι .in sine Marsil. eonfiiar. γ i. or singul.i incia
num ios. de alis rela i a Pegna, & Farinae. Drassatim alligandis. Fungamentum praeeipuum esse potest . quia testes singulatitate diuersificativa d ponentes mutud se i miam. 8e depositionem probabiliorem faciunt. Ergo ex hoe admini eulo, de adiutorio probari integrὸ delictum potest. Ii cm quia non est eredibile tot testes spectatae virtutis,& prudentiae salsum deponete. Adde manifestum inconueniens. stilletit posse haeretieum plures e populo peruertere,& ad suam salsam opinionem trahere. quin posset eo nuinci, si unumquemque solum
1 Caeterum e rego ex multitudine testium singularium neminem . ut haeret leum in poenam ordinariam xcideiunari posse. se tenuit Bero ius in cap .licet causam, num. 4: .versistisa tamen Atium.δρrabar.Croti .de reinb. p. .n. 3 16.ve . seu credo illam non esse veris. pegna 3 par.
os . & satiet Concilium Narbonense, S ditetiense, prout refert pegnas ra. Ratio praeeipua est; quia non
potest integre,& plene probari quis haereticus,quin de illo haeresis integre , de plenὸ probetur. Ar eum testes sunt singulares, haeresis plene probari non potest ; quia haec probari non potest . nisi probato actu hae icti e i. Cum ergo nullus actus haereticalis integre, & plene probetur a essteitur sine hoetelim lania quam esse plene
probatam. E confirmo. Vnius depositio cum alterius depostione non coniungitur ; quia sum de re omnino
distincta. Si ergo prima deposito in se impersccta est.
de delictum plenὸ non probat ex aduentu alterius,quae de re alia disti recta deponit,persecta reὰ di non potest. Adde eommunem illam doctimam glosiae in cap. -- naens , et r. verbo illorum , de Iesasm, quamque tradit Bart .in si quis ea aventa νη , g. r. g. de euendo. Ex pluribus,inquam, imperia his probationibus in criminalibus, non coalesccie unam peisectam, sed semper impersectas temanere. Denique in aliis et iminibus non conceditur persecta probatio ex multitudine testium lingularium. Ergo a sortiori non est concedenda inhoe hae telis crimine,in quo tot genera poenarum concurrunt,& uberiores, clariotesque probationes requiruntur propter truncatam,& deminutam de sensionem reorum,quibus nomina testium non publicantur.saepε enim testes , qui alias reputantur omni exceptione
maiores, iugleatemur inhabiles , R desectuosi s leo manifestatemur, quia obiicere poterat desectum nobis
io Neoue obstat fundamentum eontrarium. Fateor namque δepositiones singulares se mutuo aliqua ratione iuuare,quatenus quaelibet magis firma.de probabilis reddit ut ex alterius mi sortio,sed talis maior firmitas, S ptobabilitas eum sit orta a causa extrinseca,scilieellabalia depositione extrinseca,ec accidentaria, non extra
hit pii mam depositionem. v. g. a probatione imperse, quam habet. sed illam in suo modo probandi relinquit , ideoque ex multitudine deposivonum singulatium, quae imperfectae sunt, nunquam una probatio
de donat Omb. Ad consimationem concedo delictum se probatum praesumi vere esse conamissum . ideoque reus illud negans totquendus est.quδd si post quaestio-m m adhue in negativa perseueret, ablutate Acbet devehemcnti, ob vehementem delicti praesimptionem, quae per torturam in hoc casu purgari satis non potuit,& insuper poterit condemnari in aliqua pecuniaria poena, vel in poena carceris, triremis, iudita delicti. &persona qualitatem, testimonia, quae contra se habet, qua condemnatione fit satis inci nuenienti alleg to pro prima sententia. sc docuit alios teserens Farin actu qiM 4.num. χi 8.s ais. Mascat s. de probat.Iib. a concisi. Ss s. num. i t. 9 sq. oeci ter num.is. ct 1ε. Pegna dict.commens .iMpos meditim vers quartes quis.
An duo testes contestet omni exceptione maiores ad probatione n plenam
probara et itast. i ''l 'Estes omni exceptione maiores sunt, qui nul
I lana excepi ionem patiuntur cap.licet,ae te sus. Hos ergo D nece statios esse, S ad probationem huius criminis sus cete, manifeste videtur probare textus in cap. nullam, =sed hoc,in fine, I .q. . ibi, Duorum, vel triumre1tim quilibri iureconiaimi, ct iamnari poteria, iudita Euangelium dieens. In ore Lorum , vel triam sat omneu brum A qua genetali regula nulli bi isti enitur hdire. sis elimen exeeptum : & ita hane sententiam , utpote
576쪽
rAbr.ae probationibl. . & alii apud ipsos. Neque aduersus hoc obstat textus in Op.ρυ l. 2. q. . ubi adeonuineendum Cardinalem, si Episeopus si, i stes a. M a uitiintur, si pre,byter, 4 . si Diaconus vibis
Romanae,1 . si subdiaconus,aeolrtus,exoicis i. sector, aut C stiarius . . Non, inquam oblia .rtuni quia i l le text.
solum loquitur de Caldinalibus . ob eius excellentem dignitatem, cui hae e pra rogatiun debetur, ut non ita δε-cile condemnetur. Tum prIcipue , quia non loquitur textus de te ilibus fide dignis, sed de testibus inhabilibus,qui eum , testimonio repellantur, mirum non eis,sa tot requirant ut ad plenam sdem aduersus Cardinalem. Quhd autem supradictus textus loquatur de testibus inhabilibus , constat ex aici eap. Iliam, ibi: sed hoc partieulati pii uileg o de cleticis Romanae Ecele sae intelligitur. ρνσιer imp obitatem quorundiam qui cum nomini spe statae vitae, de sciuntiae, in accusati nem ministroium Dei repente prosiliuni; quorum v to vita adeo laudabilis est, ut omnibus imitanda appareat . de quorum assertione nulla dubitatio nasci poterit , eorum testimonio guoriam , vel trium testium, quilibet iure eo uinei, & damnati poterit. Ex quihus .etbis manifeste eonstar dispositioncm cap. prasticem anaste ad reprimendam malitiam aliquorum homi- Num perditorum , qui aduersus Cardinales, cletico que Romanae Ecclesae prosliebant accusantes eos, vi hac ratione ab officio remouerentur,ae proinde de his testibus talis numerus copiosus expostulat ut ad Cardi-Malem conuincendum. Adde consuetudine iam recepta supradictam dispositionem eap.prasu omnino cecsasse. se Dee io, iη eaρ at si cieriti, de ici .m 6. Aetolusibi, t. s. vers. Deritis. Iulius Clarus pra i co in I O quest .s vers detit ei iam scire plures testiens Farinacius a Vei uni etsi hoe ita sit speelato iuris rigore posse,
inquam ex duorum probatorum testimonio reum conuinei,& in poenam ordinariam condemnati: at et ederem s delinquent probatae vitae sit, id nunquam seri debere, sed oportere tres, vel quatuor testis adesse, vel saltem aliqua alia indicta , di cireum stantias , quibus praci matur delictum esse eommissum. Ratio ea es evid et ur, quia in hoe elimine minuitur multum defenso rei, eum in eius praesentia telies non examinemur; neque eorum nomina illi manifestentur; quibus sorte poterat aliquem desectum obiicere , ob quem eo tum testimonium non lesii et infirmaret. Quapropter Guia
e . dixit duos illos testes vix duos esse, eo quod vigente necessitate ordo i tuneatur. se docuit EF metie. 3 gaνt. cytiaLI. i. & ibi Pegna commem. in .cisca finem, verse qua intiis autem hac vera snt .Rojas tractat. de heia etico, assert. 4. num. io 3. & sauent telati a patinae loquas. 183. nam s 6. ct s . Dixi, suobus testibus teum bonae opinionis conuictum non gebere damnati in poenam orginariam , quia in aliquam poenam extraoris dii, aliam, arbittio iudieis optime potest, ut aduertunt relati Doctoi es, & suppon utit omnes.
g. VI. Qua poena assciendus sit testis in hoc tribunali salsum deponens
6 Excipe, nisi ille eontra quem deposuit, ut negatiam fuerit mone assctus. . si restificatus punitus non est, e tis non est in par-
8 Nastu se adferensia inter testem falsum imponem
tem haedi sim nunquam damnato, vel iam ae ita
punienatis restitis. i Di iis de 163,btis extenduntur via corrumpentes, mandantes, consulentes, cra.
3 13 Raeinlito testem salsum dici non solum eurn,qui
1 mendaeium dieit, sed etiam, qui veritatem Occultate habetur expresse cap. i.ae crimines si ibi, uterque reus est, & qui veritatem occultat, & qui mendacium dieit quia& ille prod illa non vult, & iste nocete desiderat. Et hos ei e salsos testes testatur Farinacius quaest. G7 num. a io.nullum h. bete contradicto tem, Modus autem imponendi salsum in elimine haeressest, si pro postionein haereticalem, quam alius recitando, vel interrogando protulit, tu testeris assi rimatiue proi ut ille; alsa enim est talis depositio, & crimen non commissi, in imponis. se Pegna Dpari,director qu/st. 7.
quoque si os tutis. a Praemilio secundδ . testem salsum ab inquisito te torqueri,& puniri posse. Nam lie et satis inier Dochores controuet sum iit, an delacatus rosit testem alioqui sibi non subditum punire , si in suo tilbunali delinquat communior sententia defendit, si si delegat uxa Principe id saeete polleint defendunt pluribus relatis
nacids quaest. 5 . num. so. ct seqq. Pegna seupra 'sic. quantum ad pγι-m. Ergo a soritori id facere poterit Inquisior, via non solum est delegatus Principis, scilicet ponti heis ad unam ea uiam , sed etiam ad plutes
caulas criminales.Deinde quia conlueiugine receptum est habete lii quis totes hanc potestatem,quam consuetudinem testatur adesse Pegna Deo allegato Farinae de hares. qua l. 88.num. o. Adde pro maiori securitate illis hanc potestatem csse eoneellam , Leone X. rescripto incipiente, dis/leximus, edito anno Is 48. euius te norem refert Degna in sine directorii, inter Interas Apo- solicas. O 'pradicta commor. a1. de consentit pari nam
cius supra. 33 Dubium tamen est, an solus inquis tot , vel solus Episeopu 1 possit hune tessem salsum torquere, de punire; Et qui gem s torquendus esset non vi reus, sed ut testis pio depostionis factae firmitate certu est a quolibet illorum in causa proeedente tot queri posse a quia q*ilibet illotum potestatem habet inquirendi, & exa-T E 4 rhinandi
577쪽
348 De modo judic proced. in caus1s fidei
minandi veritatem, quousque eausa in statu sententiae
.constituatur Constat autem ad hune effectum ne natiam esse sape testis tolturam.Emeitur ergo a quolibet illotum dati posse. At si torquendus esset ut reus,quod contingit, eum speei aliter eontra illum de nouo sor- matur processus; tune ab utroque smul, scilicet Inqui-store,& Episeopo torquendus est , neque potest virus
sne alio,iuxta expressum textum in clem.rati haresitis. I.propter.sersauro tamen ι radere Orceri, z e. se expies e Eymer. 3latirect quo. s. niam. Pegna δ i. comm. m. eor. i ver alterum est. Verum s de punitione loquamur,
at eor spectato iuris rigore posse Inquisitote sine Episcopo,& econtra testem coram se notorie,& mani sest Esalsum punite poena extraorAinaria, quia haec potessas .cuilibet delegato Principis in causa criminali conceditur,ut pluribus exornant Clarus in traei. I. .quaest. 38. verssea qiuro nunquid ansne.Couari praes eap. i s. n. s. Farinae.quasi s .num. 8.ct seq. & de quolibet delegato
habente tum dictionem puniendi delicta optim3 rt
bat Fachin Id. I cap. 16. exi. nultu. de leni ius. Nihilo minus quia stat resciiptum Leonis X. remissum ad Inquis toles Aragoniae anno isto, cuius meminit Pegna deso comm. I 2 2 exrea finem , verse. ilia etiam est. in quo
cauetur , ne possint Inquisitores sne Episcopis honerestem salsum damnare , ideo dicendum est ita obseruati debere : & ita defendit tanquam tutius Pegna supradaeo isto. Farinaeius quast. t 88. nnm. 4s. At cum supradictum ieseriptum tutisdictioni ordinariae, I de legatae , aliquo modo piae iugie et a limitat enim Inquisitoti, & Episcopo potestatem puniendi telles sal-1os , quam ius illis in integium concedit adeo ad alios Inquis totes & Episcopos piae ter deputatos Aragoniae vigetur non ege extendetidum , de illis namque solis loquit ut Leo X. ut testat ut Pegna supra. Aduerto tamen,s aliquando eontingat restem salsum saeculati tu
diei tradi morte puniendum , id debete ab Inquis totibus partieulatibus fieri, consulto supremo senatu , Zenon aliter, quia eum agatur de uita hominis , quae est res grauissima , neque ita certum est in iure hae poena testem salsum esse assiciendum, expedit maxime ne cuius ibet Inquisitoris particularis iudicio imponatur
Diis euitas est an testis falso haeresin alicui impo
primo , quia in reliquis causa testis salsum imponens punitur eadem poena, qua puniendus erat testificatus; sverum ellet obiectum ut deciditur ea presse in Li φν reualfrisiariis. ibi, Mira Fura resimonium Alo malo δὲ
esinu bine in sine, I ι .Pas . postquam dixerat August.
virum salsd accusantetra de adulterio uxorem suam non debere poena mortis damnati , subditur. in aliis autem salsis eum,qui testimonio salso cuiquam nocueri quod si probatetur, ius si, occidi, eadem plecti iubemus prena, qua suerat, si verum esset,lestis electen dus. Et eo neoidat rex regiacis Tauri .ibi, Pandos profare que a Mn resuo a pias alsa ente contra astuna per-sna en astuna Musa criminacen loquat sinos aueriguasse seu dic so false aqΜel, o a'nestos cotra qAιe septis mere. sis pena de muerte. οι rapena corporia, qtie ali .il testiga acie Suandose eomo se Disitio auda iamivma pena eο- tra pers obienes, mose lede rea tiar a aquei,o aqviestos
publieae,reliuionique Christiatiae summe pernicios viti;
eis citur sane testem deponentem salso poena mortis damnati non debere;quia illa est poena,quae imponenda erat testificato,si erimen obiectum verum esset. Se cundo probat ut ex rescripto Leonis X stipνa astuto,in quo Pontifex Inquisioribuq remittit punitionem restis salsi pro qualitate criminis,& cite unilatiliatum, etiamvsque ad traditionem, de te inissior em saciendam braehio saeculati. de hoc absque irregularitatis sericulo: sed nullus excogitati potest castis,in quo haec poena testi salsῖ, imponenda sit nisi eum is, de qum deponitur, illam subire debebat, si verum estet obiectum. Ergo iuillo casu poena mortis testis falsus puniri debet.NCiatii et dixi testem salsum puniendum elle prena moltis, si testis eatus illam subire debebat. si vera suis et depos-tio: quod non potest veliscari, nisi cum haeresiti alicui imponit.Dam s de alio climine in setioli, ob quod
testificato poena mortis imponenda non est,clarum citneque testi esse imponendam. sed aliam mitiorem iud Leis arbitrio,v. g. stigationis,lti remis vel existi, de pecuniae se sim c. rho .i Attis.6 .νtisri de te Bb n so.
s Nihilominus eontraria sententia e insuetudine reiacepta est, scilicet testem salsum in crimine hares, pix na arbitraria puniri, quae Iaio,vel nunquam extenditur
ad mortis poenam, sed ad sustigationem , vel triremis, vel vitamque poenam fmul. sc ignat. Lope et , supra,
num. 39.. de testib. qtias 6 arum. 29. Et sundamentum esse potest;quia is cui salso haeresis crimen imponitur. etiam s verum esset, moriem necessario non subiret, sed poenitens illam euitate posset; Dis esset relapsus. Ergo testi non est pci na mortis absolute imponenda. sed alia milior aequalis illi, quam haereticus vetus , Spoenitens subire debebat. c Dicendum tamen est prim5,Pαna mortis,& curiae saeculari omnino tradendum elle testem salso alleuit, resim imponentem , ob cuius depositionem euriae s eulari ut negativus fuit condemnatu & obiit:sie er
cta num. I .ubi pluribus Doctoribus,de ictit consimat. Ad it, in tribunali inquistionis Logsonen. pr.icticatum fuit. Et in hoc casu eli verissima communis sententia, quae negat testem salsum admittendum esse ad poenitentiam , scut haereticus admittitur ad reconciliationem,de qua Bald.Cynusuoan. Andr. Pancirinit. & alii
in cap. communicamtis eI a.de haereticis. & tradit Pegna 3 e dares comm H I. arcis etri eos quesiti Fatina c. quest. 188.niam. 43. Amon GDm ieg. 8, Tauri. num. s. N tradunt omnes Doctores num. 3. relati. Ratio est, quia
ille non solum ut testis salsus, scd ut vere ho inicida puniendus est. Idem crederem dicendum , si in careere existens testificatus obiret quia ei edendum est testem salsum causam illius moitis suisse.
ν Dieo secundo. ii testis salso hi te sin alicui impone
rei, si iamen veritas manifesta est , antequam putam testificatus subiret probabilius existimo, etiam attentcii tiria rigore non debere prena mortis assici. Probo quia poena talionis saltem in soro Ecclesiasti eo non est recepta. Neque in hoc casu est aliquis textus,cogens illam liti ponere. Nam textus relatus mes.satis hinc praeistet quam quod non est Pontifieius , sed Augustini ueti probat
578쪽
probat eadem poena plectendum 'esse testem, qua plectendus erat testiti catus, s de facto plexus non fuit. Imo potilis contrarium colligitur ex illit vel bis , .umqtii testimonios seAM3uam nocuerit, quae nocumentum non attentatum, sed cum effectu important. Item reseriptum Leonis X hoc elatius indieat,υbi concedit ut facultas libere procedendi absque timore irregulatita iis contra eos, qui vel tacendo verum, vel saltum deponendo, vel mitigando ad hane falsam de politionem oeciderunt, aut membro aliquo mutilarunt, aut bonis si is omnibus , vel maiori parte spoliarunt, dic. Eece qua ratione de telle cum effectu damnis eante rescriptum intelligitur. Solum video legem regiam Tauri nobis eontratiam elle sed elina illa in crimitie hae tessvtpote Ecclesialli eos nequaquam disponeti possit;esscitur sane in hoe climine poenam mortis exequendam non este , quando eum essectu intestificatum exeeuia non est licet exequenda solet s verum ess ei obiectum: de ii a tenet hane lententiam Farinaciusquέλι 88. n. 4g.s s 6 .n. 6. 2 27. Et loquens genet aliter de teste in eausa capitali sal, d deponente,in qua effectus non est sequatus, affirma poena capitali non est e puniendum, quia ex e risuetudine effectus non sequuto effectu,non punitur eadem pinna. Non enim iusti im est eadem poena punire testem deecinentem salso,ob euius depositionem nullum teli theato damn tim irrogatum est, qua punitur testis, ob euius depositionem salsam testificii omota successit. 3 Die o tertio, nullam esse digerentiam inter testem imponentem salso haeresim alleui de haeresi nunquam damnato vel imponentem salso hae te sim alicui iam de illa damnato ; quia in viroque casu testiseatus mollierat tradendus, s sima maneret salsa testis depositio. Nam uterque debcbat mori ut impoenitens negat tuus; chm seeundom probabilem sement iam nemini lieeat sateri et lineti haeresis noti eo missum. Elgi, si testis also imponens er men abas damnato, moite plectendus est, etiam plecti debet eadem morte imponens citis men ei, qui nunquam damnatus suit. Fateor tamen in imponente salsi, ei imen et,qui alias de haeres fui t dam
natus..em caelus procedete .cum hie nuda via , morte
liberati polidi nis Lusii af. de mensactum detegeretur. Nam sue neget haei es in impositam. sitie illam fatea
tur, mortem euitate non potest; quia in unoquoque damnaretur ut negaritius , in alio rela plus. At testis eatus de hae teli , alias de illa nunquam condimnatus suppetit via euadendi mortem, si erimen sateatur.
Lod an seii possit,in sequentibus examinabimus.
sum deponat. τ g. negando haeresim, quam sbi eonstat eo riunisisse, obligatusque est reuelate , poena arbitraria puniendus est , dummodo non accedat ad paniam moltis . nis sorte contingeret aliquis casus extraordiis narius 1 in quo ex salsa depositione testis . & veritatis oecultatione graue damnitin rei publieae immineret sedoeuit Stiraanc.ca hol instit ti/.64 rubr.detestιbus, n.so. ubi testatui sibi ita te seriptum esse a supremo Senatu inquisitioni xj& in Toletana instructione 4. eap. ι i. ita
d & loquens genetii litet de testibusq/ est. 6 Aas .multis
relatis exornat. Moueor, quia nullo textu cautum inuenio hane poenam imponendam esse testi in defenso nem salsi testis eati. Nam rescriptum Leonis X.in quo qualitet de depostione salsa eorta reos. vel in eorum fauorem loquitur, hane poenam illis non imponit: tum enim ibi arbitraria poena decetnii omnes illos esse puniendos usque ad telaxationem brachio saeculati. quod nequaquam potest intelligi, qui d haee relaxatio milibus debeat uti se iseit ii debeatur illis, qui sua de- politione causa suerunt,ut aliquis morti iniustae trade-
elur. textus autem in I. I. fi praeterea, fide μαν. de textus
in eapseMM LM. 33 q.s expresse loquitur de teste dip nente contra reum , non pro reo. Ergo ex huiusmodi depositione non est inserenda testi iam grauis pana, sed si stigationis, vel iri remis. vel utraque sit Di.
rauius offendit; sed qui deponit salsum , Meultaudo aeresim, grauius Aelinquit, quM si deponeret falsum illam reuelando nam ille ossendit diuinam maiestat cm, hie humanam. Ergo glauius pii iti debet. Et confirmo Qui contra fitetura. N rempublieam Aeponit, grauissina poena est dignus, quam qui contra Piritaliam.
Sed hic Meulians vetitatem, eontidis scum, rempublicamque salsum deponit. Ergo Agge eausam esse,ut ille hii elicus defensus , de alis per ipsum morte pei peruadamnentur. Si ergo cum est oeeaso temporalis damia tioni vita priuandus venit, a solliori eum est eausa in pluribus damnationis Aternae. Propter hae e Pegna parta reet commem .ina .r se par rario eortim,exitii mate uriae se eunti ita gendum esse hunc salsum testem: consentit Leelius Zechstim i pari tit de Me,rtibr de hors p. itin. a .mersquod si si ferivetum retinenda est nostra sententia,utpote aequior, & benignior.& in practi ea omnino tecepta.Et ad obiectionem omnino respondeo. Primo saepe grauiora peeeata leuioribus poenis humanis puniti vel quia graviora illa peccata non sunt ita frequentia,vel q .ia tion reputantur reipublicae ita damnosa, ut patet in periurio.& laeti legio.qilog leuiori poena punit ur.quam h micidium. vi l adulterium , cum tamen sint glauiora peceata,de diuinam maiestatem offendunt dilecti .seeundδ responseo non esse ita certum grauius diuinam maiestatem offendere, qui pet salsam depoli tionem haereticum occultat, quam qui catholicum haereticum facit reputari: eum hie non fidum hominem, sed etiam Deum, At rempublicam grauissime offendat.
resim occultantem, posse processem formari de erimine fautoriae, & tanquam fautorem haereticorum damnari. Illa tamen tune non erit condemnatio ob praecisam falsia telini sed potius Ob fauorem, de auxit: um ex haeretico praestitum. 1 Aduertendum omnino est, si testi, salsus se ipsum detulit,de complices si sotth habuit plene manifeliauit. mitius cum illo agendum elle. neque ullo modo molli tradendum,nis in ea se quo testifieatus moriem subii Lset .s A vci eareeti. vel exilio, uel in remibus d .mnari
a 3 Seeundo agiterio. si ex aliquo rapite testis depositio nnlla fuit, non obi nile salsa poenam integi E euitabit , sed soletin ordinariam. At extraordinaria arbitrici iudicis puniri debet, quia verε tentauit iniuriam irrogare, de salsitatem eommisit, de iudicium ossenditi se ex plutibus firmat pari narius q.s . talos 6. mi 93. Cr
i Dico quini b , quod dictum est de testibus salsis.
Aieendum est de corrumpentibus eos prece,aut pretio, ut salsum dieant. item de mandaratibus aut pet suadentibus ad salsum testimonium, aui etiam de mandanilisbus alicui, ut testes corrumpat. quia ii omnes effeaci res,& principaliores causae salsitatis este vident ur.5e ita habet ut explessἡ in re tipto Leonis X. ibi qui au talia committenda mamsco ni et pecunia assiciunt, e. de insta,aus alisi aci falsitim d ponendm, aut veru arandia i duxisse de notauit Pegna dicto commem. ira past m dii verse.atqvie hoc ipsiam. Sal Eedo fra tic. cap. 93. vers. O quod desestis . Fatinacius q.i38.n. 4. Loelius Zechius fama
579쪽
sso De modo iudi c. proced. in caussis fidei.
11 Dieo vltim ὁ. Filius, & nepos falsi testis in elimine haeresis condemnati etiam ad poenam mortis non reddit ut infamis. neque aliis poenis obnoxius, quibus haereti eo tum fit ii redduni ut quia nulli bi cautum inii nitur. & poenae extendengae non sunt, sed potius re
de haeres suspectus ob fautoriam. De haeretico, vel de haetes suspecto ob sautoriam qua ratione aduersus illum In qui litotes proeedatit, satis in superioribus dictum est omnia enim qua de inquisitione, accusatio ne Ae Aenuntiatione. haereti eorumque poe nis diximus, huic deseruiunt instituto sed pro illius complemento aliquae restam dissicultates examinanda.
sim telaνet. 3 S rauoret configonem in eanainenti, vel probra ex rarare fassam esse, vativi es reuocatio. 4 Reuocaria non in continenti facta neque errore probato non excusat ames hy eontrarium semiant.
x ontingit Ope haeresim quem sateti . εe postea
Greuocare eonsessionem factam. Dubium ergo est,an possit a iudieibus fidei hie retis condemnati Et quidem si consessionem non reuocei,clarum est,ex illa condemnari posse '; quia nulla clarior probatio huius delicti esse potest quam illa . tu e ex proprio delinquenta
C. dae poenis Et licet in aliis delictis sola consessio, eum de eorpore Aelicti non eonstat. insuffciens videat ut ad condemnandum. Li. 3. item illud. g. ad senaltison*le. S Iani .an. ubi Bart.& Bald .an auris sed nouosura. Vaesem uia Dotriviti de Angel.in L .C.de cos A. At cum hoe erimen interius potius,quam extetius pota elatur,nulla de eorpore delicti probatio tequitii ur, sed sola eo n- sessione geliquentis plobatum esse censetur : ut aliis relatis docet Pegna disees 3 ρ.ntim. M .lit .de don=κά-
a Debet tamen haee eonsessio specialis esse . scilicet quae suffetentet haeresim aliquam speetalem declaret, alias inseruiens erit eondemnati otii. Quapropter siqnis solum geneta litet diceret se haereticu insuisse, nisi haeresim de elatet, noti segetet haee consessio, ut tanquam haereticus ccindemnetur , quia sorte ex erroreptraeesset.quo existimat haeresim,quae vere haeresis non est. valetet autem si diceret se Luthetamim esse ; quia tunc iam exprimit et tores , quibus tali assentitus r se
3 Quod si eonsessionein sectam reuocet. distinguen dum cst. s illam reuocat in conlinenii.& in praesentia iudicis,ex illa condimnati non potest,quia eredendo mcst ex lapsu lingoae,vel ex metu, aut timore,vel ex alia causa exti inseca Delam i iusti. se Rojas traii de haresac. I p.num. Io . de multis allegatis docet patinae.qua .sa. ubi de reo consesso , 3e conuicto, num. 3 3. Si autem iam su4t a iudice, vel a sistati acceptata, tunc si reuocat,eti re probato, valida est reuocatio ; neque ex primaeonsessione eondemnati potest se si manc.ιit. 3.n. t 3. ct ι . Fatinae.de haeres. viast. i 83. ntim. Dct quast. si . ubi de leo consello,de eo nuicto agit. Debet aulcm nori solum et torem probat sed piobate causa in quale silerrauit.Hoc autem sussicientet pic balur,si pri bct metum vel a iudice, vel ab alio extiinseco illatum.Item ii multum tempus pracessit .in quo obliuio pia sunt potest .se inultos resetetis Farinae δ.q 8 l .num. 3 Α. au δου si reuocatio neque in continenti si, Deque errore probato, adhuc existiniat Drdaci Camera qtiam
itis mandam pii mam consessioni m. ita ut ex illa in oti possit reus euriae saeculati tradi; nisi scite constaret ex malitia reuocationem sectam esse quia prima conseia so eatenus e mea, eli ad se consessum c mdeirandum. quatenus in suo robo te.& nrmitate pei sistit. Ai ex re- iijcatione sis i minuitur eius firmita .ciam tota si iratiatas confessoni se, approbatione coiistentis piovenit. Ergo tota eius firmitas dest. uitur ex eiusdem reproba tione. Caeterum haec lenientia malia ratione sustinetenda est, sed omnino dicendum cum Farinac. quas .iS8 n. s. nullius valotis esse reuocatiorem conscisonis spiante factae erro te non probato sed illa reuocatior e n n o
stante posse & debere se eonsessum euiiς saeculari tra di tanquam immen iterati m si vel ipsam consessionem sictam non approbat, Ze eriminis poenirentiam expostulat. vel elioren in praecedenti consessione commiciam non ostendit. Et talio est manifesta , quia prima illa e fessio semper sima perfuit,quoties error in ea commissiis non ostendiciu ; quia nullus praesumit uecontra se dicere testinnonium salsum , eaque de causiqui reuocat errore non probat , neque causa allegata et rotis audiendus non est. Alias nullus hae te icus eo sessas damnati posset cum omnes ante gare nationem
reuorare eontissionem pollent r se ita dit loquens in genete de eoitisibet delicti consessone Patis de Puteo
g. II. De obligatione liaerctici dicendi verum, cum a iudieibus fidei in torogatur.
580쪽
a T Eseere potest reus in veritate , vel negando I crimen commissum,vel sibi salsum imponendo.& de utroque est dicendum. Primo dubitatur , an haeresim probatam testibus tenearis sateri ὶ Non est dubium te obligatum esse illam lateri, si vere commi-ssti, iudice legitime interrogante quia si in aliis delictis haee obligatio inest,a sortiori crimine haeresis S suin videris excusatus in casu quo ex consessione poena mortis tibi esset imponenda, & negando delictum hane poenam euitares , tunc si doleas de peccato , &tibi suppetat alia via impetrandi absolutionem ab incursa excommunicatione, probabilitate non videtur
carere te posse in respondendo amphibologia uti ; vi
1 At ii testibus contestibus conuictus es, & ob hane
rationem tanquam negariuus damnaris,credo te obli
patum esse sub mortali crimen siteli publice , neque posse alia via a precatis absolui: si e docuit Thom. sania
chra lis L in De duae-. n. ii .sine, vers iam excipientas. Ratio est . quia media illa consessione euitare potes mortem tibi imminentem, quam euitare teneris,scommode potes , quia non es dominus vita & dato
quad euitare non posses eo quod iis relapsus vel quia
non praesumeris ex ueto corde conuerti,cum ita tarde ad poenitentiam accesseris: at euitas ne xstimeris impcenitens in pertinax decedere e vita;ad quam es istimationem grauissimum tandamentum praebes. Teneris ergo hoe seandalum euitare. Neque obstat te in aliis delictis obligatum non esse post condemnationem confiteri delictum prios negatum , quia ex illitum negatione non caulas se andalum, scuti causas in negatione haeress,neque testibus, iudici,aut alteri tertio damnum infers,vi late expendit Sancheet Iseo M sato supra.
3 Secundo dubitatur, an s salsis testibus conuictusss, & ob eam causam damnaris, possis as euitandam mortem confiteri e limen tibi salsδ impostumaNegat
evimen sat eris non commissum, mentiris mendacium autem illicitum s m per st , & in materia graui mor te peccatum E rgo Tum quia licet pro tuendo hon re possis diuitias effundere, S pro tuenda vita honorem ,utpote rem inferioris ordinis. Hoc autem intelligitur, quando honorem, & diuitias proprias effundis. Sectis uerδ si honor.&diuitiae alienae snt. At qui eri- meti haeresis sbi imponit,non solum eius honorem,&famam laedit, sed etiam filiorum, & nepotum,& coni a guineorum. Ergo ex hac parte a criminis consensione impeditur. Verum hae rationes non videntur conuincere.Non prima.quia fateri optime potes crimen non comminitim absque mendatio , s subintelligas te commissile
non vere, sed prasumptiue . & aliorum aestimatione. Non secutissa, quia ex consessione eriminis non insa-mas filios,& consanguineos, imh potius minuis insamiam, quat ex condemnatione ob probationem testiu 3 illis prouenite debet. Nam si conssemnaris ut negativus,st ij. de nepotes ab ossetis, & beneficiis manente xclusi secus vero si facta consessione ad penitet iam reciperis. Ergo illa consessio potius utilitatem, quam damnum affert. Deinde si moriatis negat tuus, omnes pia sumunt te ira enitentem, S haereticum moti, ae proinde seandalum omnibus es; facta aut e consessione, de ad poenitentia receptus hoc scandalum reparas, Omnino tollis .Ergo potetis sciteri crime. Adde,quia
libet tenetur suam vita tonseruare , quando comm
de potest,sed fatendo elimen sic probatum consor svitamsua negando erimen, omnino perdis, & ex talieonsessione, vi probatum est,nullum tibi neque conis sanguineis damnum accrescit. Ergo non solum poteserimen sic probatum sateri sed videris teneri. Propter
haec salua pace ramorum virorum reputarem secure,& probabiliter polle impostum erimen admittere, &pro illo poenitentiam expostulare Decisonem tamen remitto iudicio Eeeleset,& Doctorum. Tertio dubitatur, an ob vitanda gravia r rmenta. possis haeresm non eommissam, at semiplene probatam sateri,& misericordiam expostulare Ratio dubitandi est,quia ob hane eausam potes tibi crimen homicidii, aut surti imponere , etiams inde montis sis damnandus, quia eu tanto dolore.& labore
non teneris vitam,& honorem conseruare. Sicuti non teneris scissionem membrorum pati t vitam conser
ues. Neque illud est te ipsum oecidere, sed potius ab
una continua,&molesta occisione liberare.Iudici autem in testibus non saeis iniuriam, cum ips in letum habeant,sierimen sileatis. Ergo nulla superest ratio, Ob quam si illicitiam.& ita eum Toleto, Augustino.&Syluest d et Lessius Io.i. i t. διά A. a. Ergo idem est dicendum in crimine haeress , praecipuὸ cum ex eius consessione si ex animo:& corde fiat, non mors, sed vita conceditur. Quod s dieas illicitam esse hane consessionem, tum ob infamiam, qua consanguineis accrescit; tum ob seandalum; quod praebes te delim quentem essetendo, sicile responderi potest. Quia se
pe infamia qua aliis acerescit no est tantae eo nuderationis,ac sunt tormenta,& Aolores,quos negans sustinere debebas ideoque pensanda sunt,& yrudentis arbitrio ponderanda, ut Aicit Lessius Apris n. so. Adde tibi imponendo falsum erimen Mon videris directε consanguineos infamare, & ius illotum laedere; alias cum ipsummet erimen e omitteres,contra iustitia debitam honori consanguineotu peccates, & in conse sone manifestare deberes, quos haberes consanguineos,ut se plenὲ iniustitia facta eo nosceretur, quod est inauditum. Non erso peceas contra ius debitumcεsanguineis,fatendo erimen salsum, sed ad summum peccas aduersus charitatem tibi, di illis debitam. At
hae charitas,imo iustitia non videtur cum tam grauigamno,& dolore obligare,scuti non obligat proprio honoruereto neque alieno scandalum autem ex huiusmodi consessione non videtur sequit tum quia multieensete possunt te sessu in esse delictum, n0n quia eommisisti, sed quia tormenta timuisti. Tum etiam,
quia si ex consessione delicti aliquod scandalum sequitur,& occasio praebetur aliis id ipsum committendi, paenitentia, fle dolore illius susscienter reparatur. Ergo ex nullo capite hoc esse illicitum apparet s Fateor hane rationem dubitandi efficacem esse, ae proindecente rem te posse sc reputatum delinquetem crimen tibi salso impostum approbare ob grauissuma.& pene insuperabilia tormenta vitanda. Dcbes tamen in approbatione vitare mendacium amphibologia utens. solum autem hoc limitandum censetem, si
nobilit multo si x, famili inque habeas nobilissimam,
de de republica benemeritam tune enim deberes atro. eissima sustinere tormenta, ne sess3 erimine tibi imposio familiam maculares ; quia bonum commune reipublieae etiam cum vitae dilpendio conseruare , de illasum eustodire teneris. se eolligit ut haec doctrina