장음표시 사용
691쪽
mali iam oppositam alietii virtuti stisseit velle obiectu ira. quod illi est materialiter,contrarium,ut in praesenti lias se it υel damnis eate Petro,non quia damnum
illitis est sed quia mhi est utile ; quod obiectum solum
est materialit et contrarium virtuti beneficentiat . &misericordiae , N ehatitatis i efiieit ut sane consulenistem alicui surtum peccare di peccato iniustitiae, quod de te constat, & peceato maleficentiae, & immiserieordiae, & inglatitudinis . si si benefactot, & odii aduersus charitatem , quia illud obiectum potest esse
obiectum materiale omnium illarum virtutum. Dein is
de sequitur fornieantem , seu intendentem sotnieari ex affectu voluptatis peecate alia peecati specie praetet intemperantiam .scilicet aduersus ehatitatem , demisericordiam,quia sbi malum innit,& aduersus gratitudinem Deo debitam de beneficientia aecepta.Ergone se multiplieentur precata, dieendum est tam convissentem sotnieationem , qu m illam eommittentem
non peeeare aduelsus charitatem, neque ad et sus misericorgiam,quoties maluna,quatenus malum est, non intenditur.
Pto resolutione aduerte dupliciter te posse alieoi
virtuti contrariari; Primo si conitatius fs eius piae ct
piis, & obligationibus; secundo si contrarius ss non solum eius praecepti, , sed ei iam eius sormali obiecto. Explico eremptis. Charitas Dei , & proximite obligat illos non offenderet. s autem illos offendis,aduersus charitatem peccas : at eius formali obiecto etintratius non es. nili talem offens meae displicenseria Dei, vel proximi velis.Ite virtus obegienti di te obligat praeeeptis superioris obedire , unde si illam violas, aduersus obedientiae obligationem iacis ; at non facis aduersus sormale obiectum ipsius, nisi ea violes qua- enus praecepta sunt,& eonsequenter non saeti aduersus ips m virtutem sormaliter .His postis.s Dicen Aum est,chm alium tuo exemplo ag peccanis dum indueis,te peceare contra obligationem chai itatis Dei,& ploximi.& contra obligationem misericordiae,& eontra obligationem obedientiae Deo debitae.& cOrta obligatione gratiiuginis ob benescia aceepta, quia haec sunt species.de ei reustantiae generales Oinmu peccatorum .in quo eum ptima sententia convenio. At non peceas eo nita sol male obiectum charitati seu miseri .eordiae, in quo secun/a sententia mihi placet. Nam ad peceandum contra formale obiectum charitatis D i,
vel proximi, non suffiii Leere illi malum, sed insuper requiritur. ut illi sat ex displieentia miscinae Sunt enim
aliquae virtutes Prae in voluntate colummantur.qualis sunt charitas, edientia .gratitudo .misericordia. Vt ergo iis vitia eontrarient ut formaliter , debent esse ex contrario motivo,& Obiecto,circa quod ipsae virtutes procedunt.Explieo. Ex glatitudine obligaris Deo si uire ob benefieta aeeepta; vi igitur gratitudinis actum exereeas, debes seruitia praestare in beneficii accepti
gratiam, & recognitionem 1 alias non eris forma litet gratus Item obligat te obedientia mandati, superiotis obedire at s vis sormalem dc u obedientiae exercere, debes obedire superiori quia tibi praeceptum imponit. sie ergo dicendum est de actibu eontrariis his virtutibus i si enim pereas post beneficio m.& gratiam aceeptam, oblig itione gratitudinis violas, quia contra Obliis gationem debita ex gratitu/inc facis;at non te opponis
gratitudini formalit et .quia ad hoe necessarium etat,ut ex contemptu bene se ij gratiae acceptae peccares, ut docuit D.Tho. 3 ρ.q. 88 ara. . Ad pluribus telatis Vasq. supra .e.s . . . item mobediretia sormalis non est, quoties praecepta superioris itali spreueris;alias Omnia poe-eata es lent inobedientiae sormies de s tune est quando transgrederis praeceptum ex intentione transgrediendi seu c5tradieendi superioris mandato, se uti neque obedientia Mimalis est , nisi quando obedis praecepto ex intentione obediendi di subdengi te supellotii ita d
cuit D. Tho. a. 1. q. O . . a. iaci I. inobedaeria tamen est.
& contra obligationem obedientiae i..eis;ita sinu luet non peccas peccato contra benescentiam . & misericordiam formaliter quando ruitiam, hoe est, peccatum Iroximi intendis . niti iniend.is,qua te rius ruina,& ma-um illius est; quia alio modo ruit ei icordia seu chari. tali sotinalitet non opponitur. At uete contra obliga tione e halitatis,& miserico idiae facis. Seeos est de aliis
virtutibus quae in opere exuino consummantur, ut it stitia. pleias temperantia, Δ aliae lim testeum enim tuis
stitia non respiciat. nisi aequalit,iem, quandoctinque aliquis aequalitatem constituti, motus ob honestatem ipsius .actum iustitia elicit, se quoties inaequalitarem constituit. iii iustitiam Mimali tet committit. At non est se in miselicordia,charitate, obedientia, S gratitudine,quae necessario respiciunt propria obiecta sub ,si qua ratio e sormali.
stis aliquam virtutem, vel omii tendo actum debilum,
pecces non tequiritur,ut sub motivo conitatio virtuti operiatis, quia virtutes non sempet imperant intis proprios ipsius,sed obiectis maletialibus colentae sunt. No
emm cu tibi imperat ut ieiunium,impet tur abstinentia
sub motivo temperantia, vel sub mortuo obedii. ntiae: solum enim abstinentia secundum se tibi impetatur. Quare ei si malo fine ieiunes, praecepto satisfacis, ut duximus. item eum ex viriuie misiticordiae, vel chai ita is
obligatis Petro necessitatem patic nil lubuenire, non obligatis buenire ex motitio charitas. vel miseri t-diae quia non obligaris actum internum misericordiae, vel charitatis et iecre, sed actum extet num,qui est suta uentio nec ellitatis, qui id citi est, sue hoc, siue illo fine fiat; ac proinde bene potetis pcccare omissione a Avet-sus chalitateira, vel misericordiam, quin dest tuas obi Oum formale harum virtutum. secus vero dicendum esset,s pecores pet actum contrarie Oppos tuin esuritati , vel misericord ae, quia tunc deberes operati ex
tauta. Prima enam lententia solum probabat illv aes useandalo su eontrariu esse charitati proximi, miseri or diae.aliisq; virtutibus: quod credo esse verissimu quoad obligationem ha tu virtutum. tamets no si eo titiarius eatu formali obiecto, quod ad peccatum non requiriis tur,quia ad peccandu contra aliquam virtutem minus necessat tu est, quam ad operantiu ex ita .seeunda si niatentia solu probabat inductiorum illam ad peccatu 1 5 esse formaliter cotrariam charitati,quod satemur libotet;at quia est contraria eius obligati, ni, hoe stissicit,ut absolute contra illam si .& tali, actos dici possit e nil achati late est e. Neq; Obstat vincii actum plutis malitias habete, & plutibus virtutibus este coi. trarau, quia hoeno est inessuenies incit eunt antiis generalibus omnium peccatorum. Neque inde fit consilent. m fornicati nem grauius peccare , quam fornicantem , quia est cicontra temperantiam peccetiar non ita directi,ae ipse
inieator. item et li peccet conr ia charitatem proximi.
ipse fornicator peceat contra charitatem sui.
An ex peccato public E facto malitia scandali
692쪽
, D Atio dubitandi est,quia tune nescis quis mouen- dus si ex prauo tuo exemplo ad peccatu .aut, quae peccata oe. asione tui praui exempli essicienda sint. Et gra ptatium tuum exemitum leandali malitiam habe
re non potet . I robo consequentiam quia nullam malitiam contrahere quis potest,quin prius illam cogno- seu 3d sibi repraesentet ut reum autem nulla malitia tibi specialiter repraesentetur, nullam specialiter eontrahis: dicere autem, quod omnes malitias . Ontrahis , videtur ridiculum. Item certum tibi esse potest non Omnes videntes esse mouendos ex tuo peccato ad peccatum sed ad summum aliquos di nescis tamen quos sint. Ergo tale scandalum, neque speciem neque numerum peccati habet determinatum e & videtur ita sentite. Nauarrsen. p. .num. 3 3. ubi a3 peccatum moriale requirit certam aliquam personam e fre inducendam,
neque suscere linquit) eredere aliquem generaliter peccatorum. Sicuti nec sussicit ad peccatum suspicati aliquem malὰ vi uete in aliquo oppido , eis nulla iit ad male suspicandum ratio, eap.Osm de electione. Esset tam i n si in partic il ri de aliquo male suspicatetur. , Nihilominus dicendum Omnino est peccatum p blicum malitiam generalem scandali ha te; quia negati non potest de se movete ad malum,de ad contemnendam virtutem, & liberius viciendiam . de per acetis dens omnino esse,s nυlius ex illo moueatur,per se t men est .vt aliqui moueantur. Ergo iam peccans e iusa
est huius mali ; Quod autem in particulari neseias, ad quod peeeatum videtites mouendi sunt,& qui lint m
uendi non obstat. qri ominus determinatam malitiam scandali contrahas, stetiti contraheres, si aliquos ab Lque vita determinatione persuadeles, ut peceatu mortale committerent, talis pei suasio de una est, de unam malitiam habet,etsi oblinum videat ut esse nimis ecimis mune, de eonfusum: quae autem haec malitia st,teputo esse malitiam aduersus charitatem reducti vh : eha ritas enim ut regina omnium viti utum obligat ne fiat
aliquid, quo Deus offendatur, 3e eius diuina amicitia deperdatui. Ergo qui daret occasionem , ut Deus offendatur. & eius diuina amicitia dissoluatur, adueriasus ch iritatem procedit Ergo peecas peccato standalii
3 Ex quo sit re peecantem publieὸ teneri sat eri ineonsessione , publiee peccasIe, quia eum non seiatur,
quoa personae mouen- sint ex trio malo exemplo, debes petie alum exi' icate : u enim scires . quot per rim mouereimir de ad quae pcccara, Sc numerum personarum , δέ speciem peccatorum tenebaris explicare:
alias non sati,saeis, siquidem non declaras speciem
Fit secundo, si tuo facto quantumnis plaudi stias
videntes vel non esse mouendos ad malum , vel solum esse recinendos ag veniale peccatum , solum pet-eatum veniale scandali habebis, quia in tantum peecas hoe peccato , in quantum causa mortalis est p. erati alio tum. Ergo si solum eredis alios ad veniale tantum peccatum mouendos isse, ueniat tet tantum pee-
ΡvNe TvM V. Vtrum pecces peceato seandali offerens alteri occasionem peccandi, vel oblatum non tollis,cum possis i, ne id seriptis , ct ad qώilib/t res ius fris ex-
est. Deser ιamen cerio de correctione consare. 4 Permittere peccatum, τι te iniumne serues, licet.
s Ossore occasionem peccandi ob praeci. Ios sines non es
I I ea intentione, ut delinquat, non ausetas ab illo I occasiouem peceandi, clarum est te peccare cheireumflantiam praui finis. Dubium tamen est an si ali quo recto fine mouearis, a peccato excuseris 3 Moueri tamen potes , vel ut deprehensus in delicto puniatur, vel ut eo trigatur, vel . t te indemnem seueres quocunque enim ex iis modis mouearis, non videtis peccato alte, ius consentire, sed permittere. a Dicendum talmen est, si permittas peccatum aIt
rias , solum ut deprehensus in illo puniatur , peccas: quia non videtur haec suffciens causa honestandi permissionem Ioena enim tion est per se digna, ut appet tur,eum solum ob receatu possit imponi: imo cum antecedenter ad peccatum poenam peccati intendis tacite ipsum peecatum censeris intendere: sic tenet Med.
peccati mortalis reos elle custodes cum te abscondente IUt viatores illve ingtedientes eompellantur ad poenae solutionem,quod est salis dulum. 3 Vetum si permittat peccatum alterius. ut sed ea prehensus corrigatur,eonstat ex his quae diximus. HIA de correctφtinna. s. lieite seri posse, quia tune vi 3etur Geiens causa honestandi permissionem correctio ab
tionis simiotis , ct e Eeaei oris spe compensetur suiseleniet permisso delicti presentis. 4 DieO seeundo vi te indemnem silues, sotes geli-uum permittere, qua ratione potest maritus sulpicans uxoris adultellum, vel illius se. reio conscius, as hibere
secum testes,quibus possit adtilletium probare, de diuortium nee te. Cum enim glauissima viro irrogetur iniuria, s uxor adulterium committat,& cogatur smuleum illa cohabitare. poterii hane iniuriam propulsare,
Ze cum non appareat ulla via commoda qua propulsare possit, nisi siermittendo peccatum, de testibus e m- iobando delictum licebit pei mittere, & testes adhi-
3 3.MOl.ι EI. 3.ae ιώμι .dis'. 1 s .m fine. Dissicultas est , an liceat ob praedicto fines offerre delinquentibus occasonem Aelicti committendi 's communi, sententia negat id esse lietium, quia id
non est permittet e malum, sed σd moltim cooperari: ita Eman. Saa G, bo peccatum. n. Sancti. lib. io de marr.
693쪽
cere marito paeisci cum uxore,ut amasici eius eastita
tem violare tentanti, conniueat concessetis us,&
locum, non ut ad utimium perficiat , sia vi in elimine deprehendatur, quia talis oblatio est: tacita . imo expressa acceptatio adulteiij intentati , quod de se est illicitum. K verum petr.Nauarta Io. ι δε restit. cap. 4 l .part. diab. υlt. num. to . sn 1. edit. existimat lieete , sed lato osset te delinquentibus occasionem peccandi. Et probati potest. Primo quia Oiselli potest occaso medio aliquo indifferenti. vi contingit, si pat volens deprehendete filium nraniem, relinquat clauem in arca quas oblitam apponatque nommos eo in loco , quo commodE i Pos possit furtipere , & surreptionis conuinci, tunc, inquam .ae ionem praestat indisserentem.&io hoe ea se tenet Ioan . sancti. LIFiat. 3 s. circis finem, cuin aliis. Item si mulier sollieitata ab aliqui auius non possit impori unitatem repellere. utatur aequi uocatioNe aliqua, qua sollieitanti videatur annuere, in re tamen Non annuat,non videtur peccare. si enim dicat sollicitanti placet mihi, ut tali laci. a. di tempore venias : Ostium apertum erit. Veiba haec itigissetentia sunt,& li-eet sonent sollicitanti aceeptationem adulti iij . at revera aceeptatio non soni. Ergo licite poterit illis vii, eum sis seientem causam habeat viendi a qui uoeatione. Deinde esto illa uerba attentis ei reum stantiis videantur esse acceptatio adulterii intentati. At te bene perpensa acceptatio noti sunt,eo quod siepe soleant
non ad adultellum perficiendum . sed ad puniendum
intentatum assumi. Non enim dicit mulieri contenta sum, ut tu pIauam voluntatem exequatis , sed solum diciti eontenta tum, ut tu hae nocte venias: quae verba indifferentia sunt, vi veniat ad adulterium , vel ad recipiendam illius punitionem, qua mulier pellat m lestiam, de defendat honorem. Adde ι. sq.usνus Io. Cod. δεθrsu , ubi diei tui posse seruum requisitum ab aliquo de furto eommittendo nuneiare domino. & de eonsensu domini aliqua set te ei, a quo fuit requisiuis, vi se deprehendatut in sulto findens. Ergo sgnum est eonsensum domini non fuisse verum consensum, sed petmissionem,ita similiter in easu de adulterio non
est censenda vera acceptatio,& cooperatio,sed permicso. Hae sunt,quae aliquo modo probabilem videntur redde te supradictam sententiam non stilum in solo externo,in quo talis consensus Ron Obstat accusationi suris de adulteti sed etiam in soto coti scientiae. Doctores enim . quos refert sanch. s recte videamur . non dis inguunt de solo externo & de soro conseientiae , sed absolute dicunt polle mali tum cum uxore paesti, ut vocet amasum tali hora, de se voratum capiat,& puniat, ut videre est in Areu ed. ld. g. ree ilar. titu IO. DI. 2 num. I . Ac aliis ab ipso relatis. Sed ea Doctorum
iudicio submitto. Pu Ne et v M VI. .
virum pecces peccato scandali, si parato gra
ue peccatum committere, suadeas committere leuius. x S. νecia Dia ρυμ diuertere μοmmωm a gramor. yee-
3 s Pisiam pro conservia,L vita Petri teneretur propriam exponera,volsatiem Dis diuissis,posses ne confarrae tunc hoe mimia malvi Resoluιιων re non e
γ Proponιιιὸν secunda sententia negans. 8 Parato ratim. , Er letistis ymatum committere. licet tibi ad leuim pris dare,s in Mes Asia admittiIur. Prima sentent . si Saparaim nonsa butus peccatum committera. non ilia
ri possit:& ita tenet explesse Mol. 1. DI.de sui . ract. a. ἀ*ut 9 . hac tam n conclusione Thom Sanch. lib. . de mair. Δρώι. a. num. is .er M. Lessus lib. 1.de sumi. c. s.dub H num. is . neque vitiis in hae palle disten iit. x securus O, certum est deletini nato occidere Petium, nullo modo licere consule te, ut Paulum eius consa :-guineum enecet, uel percutiat.& utilenti a Paulo sui alicentum, persuadere, ut a Ioanne quitiquaginta stire iuri
quan is contra teneat vasq. in opus.de 1 andisti. . b. a. umero 14. 6. mihi tamm videor. Quia se consulens infert tertio damnum , quod ipse non tenebat ut subire ὲ non enim tenebatur diuitias suas offerre, vi alterius indemnes seruatet . neque vitam suam exponere. ut alterius vitam conseruatet. Ergo si medio luci consilio causa es illius damni,profecto peccas,& ad ressi tutionem tenetis:& hae ratione plures condemnant factum Loth . qui Sodomitis volentibus iri re inhospites.obtulit filias staptai s irim enim iniuria his liatum Hebebat prauam voluntatem sodomitarum auertere, di ita tradit Lessius.lib. 2. Isaiiab. s. r. 1 . Petri Nauai r.ι. 3. de restit tae . . nu. a in secunda ea ι. MOLIupra. Sanch.plures reserens n. 4.3 Dices. Ergo quando Petrus teneretur si am vitam, vel diuitias exponere . ut grauis imum damnum olicuius euitaretur, polles volem. hoe glauissimum essucere, persuadere , ut Petio diuitia, via vitam auferat. quia de hae pet suasione conqueti non potest , cum ex
illa non obligetur dainnum aliquod pati, quod ipse alias pati obligatus non esseti Concedit Vasu. in opust.
esto Petrus teneatur vitam, vel diuitias suas exponere ad vitandum graue reipublicae damnum : at ipse itis tens non potest illi tale damnum effcere, si A peccat grauit et .Ergo tu no potetis consulere talem 3 amni ilia latione,aA lummu enim poteris materiam minoris peccati proponere. ut statim dicemus,nou ad illa inelinate.
4 sed quid s dubius si aliquis, cui debeat iniuriam
in seire . determinatus tamen inferre uni illorum, poteris ne suadere,quod minus est v g. interminatus est s
rati .vel a Pelio Aiuite, vel a Paulo paupere, licebit ne tibi consulere, vi Petro diuiti stiretur 3 Respondeo licitum tibi esse soldm in genere constati re .minus peee tum esse a diuite quam a paupere surati,& casu quo ipse determinatus ut surati, ut peccatum minus comi ita tr
694쪽
: n hoc enim nulla apparet turpitudo, cum alterius vo luntati determinationem electionis etiam minoris mali relinquas. verum non poteris consulere, ut a diuite
furetur, di pauperem relinqv x, quia huiua sulti deci rini nati caula et is quod surtum serie non solet , si uulti crati silium non adesset, itaque de caula diues de te merito eonqueti potest tui ea uia illi damnum sactum elle so te non saetisdum ; de itat ei Nauarta.& Sanch. sepia, & Lellius. lib. 1. Opiter s. b. 3. nti
ue Tetties Certum est flete inarti perpetrate grauem altim lieitum esse materiam minoris mali proponere,
ut sie retrahat ut a maiori malo committendo. v.g. So-somiam intentanti,ti ebit tibi sernieationis materiam
proponere,& determinato homicidium facere, ut b na foretur , licebit tibi ploponere . quomodo exercendo usuras possit bona consequi . quia hane propositionem noti inducis directe ad sotnieationem, neque ad usulas. sed solum viam oliendis,qua grauius paecat uni euitari pcissit, Ac licet via mala sit, at tu non inclinas,ut illae peteat sed solum dieis illam esse viam similioris peccati vitandi quod verum est ; & ita tenet
statim tes retigi. Et tu hoe sensu exeusant plutes factu illud Loth. Venas i s. Dieunt namque Loth, solum in oblatione liliatum obtuliste nefandis illis viris mate. tiam explendae libidinis minorem illa,quam ipsi interi tabam, at nullo modo pei sua sile , aut eonsuluisse, visaeetent 3 id enim praue illorum voluntati reliquit:&probabile est ita Loth ex eo sati poste probabilius tamen exeusati posse vel ex animi pertu ibatione , qua non attendit parentum obligationem esse tuendi pudicitiam filiarum , neque eas tanto periculo exponendi . vel quia solum ad deel arangam immanita istem sceleris , quod Sodomitae intentabant , obtulerit filias, non quia intelligeret inde eas alicui periiseulo exponi , scuti soles 3ice te iracundo , Intersee
me de ne illi damnum facias non intendis,ut te inters eiat. sed solum desistare assectiim,quem habes reti hendi alterum a peceato. Exeuari autem debere Loth peeeato in hoc facto mihi eertum apparet :& a .Petria ubi nominat ut Loth iustias eum e sodomi seductos suu . quo tempore filias obtulit. Signum ergo est in tali oblatione mortaliter non peccaste.s Difficultas ergo est , an determinato graue peeeatum sacere, liceat expresse consulere,& persuadere . vi minus effetar.s alia via diuerit non potest prima sententia tenet id licere,quia non persuades minus malum
absolute.sed sub eo ditione,quod aliud grauius si is
iacturus. Sed ea su quo grauius sit effecturus, bonum est illi persuassere. ut minori malo contentus si, quia in hoe utiliter eius.& Dei negetium geritur. Ergo non
a sp. i. ae restit. q. a. p. . n.8.vahasofusi de sand dtib. r. Ir a. Va'. sequitur, Ae quas transcribit omnia, quae d. seandalo affert Basil .de Leon iis. de matre p. 18. s. s. n. I6.3e viAetur este sententia D. Aug. relati iχ ορ. si quod verim est. M.q. v. ubi loquens se volente oeci. derr v xcirem. de ducere concubinam , dixit utrumque nefarium est Nee debere unum pro altero perperiare,
sed utramque vitate . sed si factutus est. quod non Iliacet. iam saeiat adulterium, fle non faciat homicidium. Ecte qua ratione August.consulit minus malum par
to maius Leere.' Seeuuda sententia A et nullo modo iste te minus Fred is Castra Sum. Asor. para Lmalum cosulere palato maius est,eere. Quia illud con. suum de de minori malo absolutὸ est de malo : eomia palatiuum enim supponit positiuum,sed consulere ab solute malum , est illicitum. Ergo. Secundo , electio libera leuio iis mali nunquam est licita , quantumcumque fiat a ge terminato grauius commistere. Ergo nunquam erit lieitum eoo lilium illius. Consaliuin enim nunquam potest licitum este de materia, quae nunquam potest esse licita : de ita tenet Caietan.
8 In haeete pii mo dicendum existimo priorem sententiam esse vetam, s consulas, de persuadeas minus malum ei qui non solum grauius, sed etiam minus paratus erat eis cere ; quia in tali non consulis ad minus malumsed ad carenta am praeei se maioris; neque deter minas dἰ linquentis voluta ad minus malu,tid potius
retrahis a gi tui comittendo:qiiod hoc ex eplo manifestatur Detei minatus erat Petrus occidere Franei scu,ut ab illo suretur pecunias persuades .ut contentus si sur-to,relinquat occasa ne intendit Occidere, rogas, ut eo tentus si vulnetare in hoe enim eonsilio nemini danum inferes,n5 Petto, squide curas ne tot eriminibus eius anima maculetur,neque Franei se Au utiliter eius
negoetu saetas. Ex quo si lieere tibi non solum consulare furtum Petto in illo casu, sed ad eam actionε ma terialiter sumptam adiuuare, eo quod non adiuves in
actione, quae de se illieita ,3e mala st,sed potius ψtate procedit bona.& hoiκsta est, siquid ε procedit ex tacito, di praesumpto consensu domini,qui vi mortem eui inter censetur tibi saeuitatem donate adiuuagi furem,vitali adiutorio impediat ut eius Oeeisio : de ita tenet sanel .n. 18. Bonac.n. 9. Vasq- sana.Iιb. I. n.a 3. At in
iis,in quibus ipse facultatem coeedere non potest, ut in vulneratione sui, non licebit tibi adiuuate, etsi possis
consulere,quia adiuuates ad id,quod est intrinsece maluin se notauit.Va'. Bonae. de . alij supra.s Dico,seeun/3.non licet tibi eos lete minus malum et,qui paratiis no erat illud esse eret Itaqὲ non licet tibi inieatione suadere ei qui paratus est comittere adulisterium Vel sed omiam se Doctores secundae sistentiae,
quia iam illius pereati,quod consulis, verὸ tu causa es, dia uete peceatorem ad illud indueis,etiamsi tecto fine
piocedas Ergo peceas .item ille peceator no iecto medio utitur ad vitandum malum graue, perando minus. Ergo neque tu recte illi consulis,cum consulis operationem minotis mali ut grauius e uitet. Iis argumentis
pressi Doctores,intima sententiae dicunt in pei suasone
minoris mali, non malum pei suaderi, scd electionem, seu antepositionem minoris ad maius:quae antepositio ex suppositione determinationis voluntatis ad maius malum neeessari A facienda est, si recte pioee 3atur. At quis non videat line esse illudere verbisnuna enim et aio minoris mali quantuncunque a praua di det crmi nata voluntate mali maioris procedat mala sit persuaso es consilium illius mala semper et it . Neque unqua/atur praceptum eligendi minus malum, sed potius da. tur praceptum abstinendi ab illo,& a grauiori.
io Neque obstat aagumentum pro prima sententia s ctu: Dicimus naque persuadere minus malum sub quacunque eonditione nat .esse intrinsece malum,neq; si o-nestati ullo modo posse.Ad loeum D. Aug. relati incis quod vertiti. Respondeo cum glossa ibi uel bo adulterium loqui non consulendo , sed permittendo.
vel dieete possumus Augiis in. ibi tantum intena isse Κ Κ k i rectius
695쪽
tectius actorum .si agulterium Reetet quam s saeetet homi eidlum . Muti dixit Epiphan. Moses.
bete. & non plura. id eshminus in alum est, se etiam poterit dic mitius malum est,consulete minus malum,su I mnsulere grauius rat non esse malum tale eonfliu non viget ut ex Aug. deduci, nis solum sit eoostium ad minus malum . quatenus minus est, seu quatenus dieit piae eisὸ earentiam maioris. At qui perseadet urtum oecidere volenti, non soldm persuadet ea remtiam homicidii, sed etiam malitiam furti, quae etsi tetrahat ab homicigio, non tamen est formalis carentia illius. at Sed inquires. An possis volenti surripere num mos pauperi togate, ut a diuite surripiat non determinando diuitis personam ρ in qua re Thom. Saneh lib.
da iust.ds. 3 3 s. S. Me taman eane sone, sentit non esse eulpam, quia tune nullius damni videris causa. damni pauperis repulsor. Item quia non indueis ad aliquod peceatum, ad quo a ipse sol inductus non st,
sed potius eius prauam voluntatem temperas ipse enim eum ag sutandum 1 paupere inductus si absolute inductus est ad furtum eommittendum, quia in quolibet indiuiduo species, & genus eontinetur. Ergo ei m r
ias, ut , hirto paupeiis abstineat, fle surtum diuiti
Immittar,eum non determines, cui diuiti saetengomst,relinquis eius voluntatem in determinatione priori. Eteo non peccas.
1 veQm in hoe casu duplieitet te potes habete vel eonsidendo surru diuiti vel illud proponendo. Et quidem v solum proponas conuenientiam . quae relueet in
anteponendo pauperem diuiti: vi s di ea minus pre-eatum est,minόrque iniuria irrogatur diuiti, quam pau- Neri,ac proinde easu quo unum illotum si saetendum. minus malum est eligere surtum diuitis, quam pauperiarnulla est eulpa in tali repta sentatione quia ibi tune non est consilium, que inductio aut persuasio, ut den e stat. At si vetὸ indueis ad furtum diuitis sne dubio meeas .mod ptobos quia tuum consiliqm tendit
ad commutandam prauam voluntatem furis , non in
aliquod bonum, sed in aliud malum,etsi minus , tendit enim Ioeo stitii laetendi pauperi subrogare sultum saetendum diuiti Ergo praetendis ad aliud satium . ab
eo ad quod sui erat determinatus . fleterminare. Ergo peceas. quia esse pet nam diuitis indeterminatam non stat,quominus furtum, ad quod indueis aliud si ab eo, ad quod erat prius fur determinatus, 3e , quo praetendis remouere. Adde si inducetes ad furtum ἡpietis minando personam,omnes praeter Vasq.conueniunt temeraturum, quia iniuriam irrogas. eo quod eausad terminata sis illius damni,quod alias non eget siciendum, si tuum eonsili in non adesset, sed quando non determinas personam , etiam es causa damni. etsi non determinati vage sumpti. p est huius .el illius diuitis.Ergo tereas Merito enim omnes diuites de te con
queri possunt , quod voluntatem sutis ad illos ineli
naueris,alias non inelinandam. I3 An veto teneatis ratione huius eonsilii testitu te,s surtum alicui diuiti factum sit 3 Thom. saneh etsi eone eret si consulente meeare non obligaret ad restitutionem siquidem lis. . d. m I .H0. l. n. 23. affrinmat consulentem minua damnum ei qui alia via auerti non potest a maiore . non esse obligatum testituerer quia eonsilium inquit bonuim est in substantia cum sit e minori malo comparatione maioris:& solum sit maialum in modo, quia est contra thalitatem, quete obligat, ut omnia mala vitentur. At Aieenδum eristimo oblis
gationem esse restituandi .s diuiti factum sit damnum: quia suisti positiva eausa illius 1 nam iliat non fueris causa,'t hule diuiti potius quam alteri damnum si R. Ehum,quia tamen fuisti causa e simi aluiti fieret .e sequentet suisti causa huius in partu Olari. Qui evim
neget te obligatum elle restituere. s aliquem non e gitantem de surto ad sutandum indueas, eis in nominata persona, cui debeat furtum fieri r Elgo haec uni Misalitas non obest obligationi.
Pu Ne TYM VII. An mulier se ornans,& virorum aspectibus se offerens peccet peccatoseandali.
7 Exponitur factum Iudith,quod lute daUrina vita ba- ων Asare. a C I ornatus est iuxta qualitatem personae , de eom- munem usum, nullum est peccatum se ita orn reae aspectibus viro tum offerre modo ab si praua in istentio i etiamsi sciret turpiter ab aliquibus esse amaniadam r esset enim graue onus mulieles obligare semper inornatas procedere, vel domi inclusas esse , nullisque vi totum aspectibus offerat. Quod si ornatus superfluus si,non existimo ex hae parte peccatum mo tale esse sed solum veniale.vt doeet Caietan. 1.2ε. 6'. an. 2.Nauaris .eap. 13. n. I s. ct sqq. Ae Sine hib. i. Decal. p. s. n. r . ex commoni sententia Bonae. damare φη .pansa . I .quia sunt tot mulieres ita se supe
sue ornantes, ut vix Ae nulla affirmari possit grauem Measonem peccandi tribuere. a Quare solam eontrouersa esse potest , an quando mulier stitet se ab aliquo turpiter amari. peccet,seo nan/o, eiusque aspectest offirendo Nauatr. Ianoav. 13ariam. 1 f. seqq. la e probat non esse mortale. neque peccatum alterius ei esse tribuendom , etiam si nuda pectora ostentet,ut pulchrior videatur.3 At si res exacte consideretur , ex Himo a ui hores dissentite non posse omnes enim ad liberandam puel lam a peccato Leanflati rationem honestam excogitate debenti de illa interueniente eam a mortali exci sint:
qui1d dutum est priua te sciminare libertate propria,&ime quod h1bei egrediendi a gomo. 1 andi ad ostium, vel fenestram ob malitiam adolestentis e. m lmpiter amantis. Quare Ludouie L p. i. p. instrect .cap. io Prisissem obligat semel , aut iteram se domi continete,
alii telati a Saneh. via n. is. excusant a m Driali obeausam necessariam vibanitatis . ne scilieet inurbana censetetur, si vicinas, vel amicas non inuiseret. Idem que est dieendum de alia simili causa. Quocirea dieendum est. si nulla neeessitate, vel vi olitate . sed solum ducta vanitate, aspectui viri ea turpiter adamantis se Oiserat,peccat mortaliter i ita ex pretia
nite debet omnes Dinores .Pri ho quia ex Obligationec ham alii
696쪽
Trach. VI. Disip. VI. Punct. VIII. 66
charitatis quilibet tenetur vitare ruinam proximi . si commode possi: Potest autem commode, quando absique iactura alicuius rei neeestitiae . vel utilis potest.
s Diras etluati libertate , N iure quod habet hae.& illae diseuttendi. Ergo semper est causa iusta excusans.Respondeo si iti huiusnodi eut se aliquis hon stus finis adesset:qui non est solum exercitium libertatis, utpote eommune actibus bonis in malis: ateor non debete ob malitiam adolescentis piluaris quia priuatur aliqua re sibi utili δε necessaria: at priuari cursu impertinenti.& Ocioso. non debet scemina vi molestum reputare in licet illa reputet molestum, non obinde excusari potest 1 seandala,quia non habet honestam causam ex sationis: non enim est honesta ea a quam ipsa de se
s unum tamen est omnino cemim si puella se pia sentet vito animo excitandi,& ro iansi turpem amorem pereare mortalites,quia finis, a quo actus suinit spe ciem. iniquus est. ν Aduersus lixe obstare viget ut factum Iussit h. quae videtot se ornasse animo excitandi Holofernem ad ii
bidinem r orauit enim eapei. Capiaσιν laquea aeti oram Doram in me. Sed in hae citati me . quae tam ex se uenti charitate,de tecta intentione proeessit,nullo mo do admittendum est pereatum . neque etiam in orn tu tui Dominus e tulit splendorem. Nam ut text. di. cit.Omnis ista composito vota ex libidine, sed ex virtuo te pendebat. orauit ergo Dominum , vi Holofernes caperetur laqueo centorum suorum ad amorem.& sa
miliati talem honestam,non ad libidinem di ita glossa in praesenti. quae optime hune locum explicat, & liberat Iudith a talumnia. ec peccato.
pu Nexv M VIII. An vendens, vel subministrans indissetentia,
ex quibus proximus sumit occasonem peccandi peccet peccato scandali.
8 ea a stimi a is honestandam sub muration horum indiferantium oron potes c/rta regula definiri. T Ndifferentia voeo, quat bono. & malo usui deserisi uire pessui, idoli venditio,aedificatione templi, remigatio, de alia plura,& possunt in bonum fieri, de in
malum.si enim vendatur idolum ie' eruaridum in meis moriam antiquitatis, de in detestationem eaeeitatis, &itti sonem illorum, qui tale adorarunt, venditio bonaeae si veth vendatur adorandum, & eolendum , mala Est. Ergo cum venditio ex se non habeat magis hune prauum usum, quam bonum, se i id habeat ex animovensentis, vel ementis, efficitur ex se indifferens esse. vi tecte dixit SylueZverba infidelitas.q. 4. Ualen. I. a. 40. i. qaast. 1 o. p. s. od sinem. Suar. dιθ.i . da charis. λ. . - . s. sancheae lib. I. is deealaa T. Num. 6.1 Ex iis autem indifferentibus , alia sunt, quae rcguis latitet in malum usum omni tempore destinantur, alia quae solum aliquo temporealia quae potius in bonum. Venditio veneni idoli,clauis salsi regulariter in malum usum omni tempore deseruiut,esto aliquibus personis in bonum possint deseruire.Eeontra venditio armorum, animalium & aliarum rerum, quae communiter v duri tur de emuntur, in bonum usum destinantucialiqui i men male illis vi utiir Camium comestio in Quadrage sma omnibus communiter prohibetur, ac proinde ea- Ium praeparatio.& venditio eommuniter illo tempore in malum usum destinatur.3 Dico ergo. Primo, si vendas res,quae communiter in malum vium destinantur, vel semper, vel occasione temporis, non potes illas vendere,aut praeparare, quin tibi moraliter eonstet eum cui ven/untur, aut praeparantur, ne illis usurum. Quia alias peccatum alterius tibi imputabitistaeum ei materiam subministres rita e
& medicinis eonfieiendis deseruit,res est elata nia licere vendere nisi illis,de qui b. no praesumitur illud velle
4 Qubd si roges, quando tibi moralitet constabit aliunon in malum . sed in bonum viam supradictis rebus debere uti Respondeo exqualitate personatu,& modo petendi colligendum esse , communiter tamen praesuis mendum est de bono usuci publice,absque affectatione secreti petantumato enim quis ita audax est, ut si delictu velit efficere. non e utet sectetu . hae enim ratione caupones,& maeelli vendentes carnes tempore ieiunii, de coenam porrigentes petentibus excusantur 1 peceato scandali, quia praesumuntur petentes non soluere ieiunium, d ratione priuilegij, vel alterius causae excusari, qua excusationem ips caupones examinare non tene tur,quia fieri e6mode nunqua potest: ita ex Caiet. a. a.
3 Dico secundo si res e5munitet in bonu usum ordinetur licebit tibi illa vendere,& subministrare,quoties non eonstat de abusu pei Elis quia horum venditio, &subministratio solum esse poterat mala quatenus inten. tioni pratiς deseruiret Hete tame intεtio ge nullo debet praesumi. Ergo: S ita ex eommuni sententia eu D.Tho.
mortale sale te ea,quibus alii possunt ben de malEvti, eis plutes male viantur. ut aleas, gladios, sucum Ace. 6 Quod si credas ploximum male viserum iis indis rentibus, teneris,si eommode potes .ea illi non ventite, vel subministrare,quia i u ex ehatitate obliectis proximi
peccatum impedite. s possis, a sectiori ob igaris mat tiam pereati no subministrare, Sylvest verti infrisi M
ιιι. .an 1 ecal.ea. .n. 4 Dixi, si eo min&dE possis: nam si ab lue tuo detrimento non possis ab eorum venditi ne . vel subministraticine testiae , non peceas subministiando . quia in tantum peecare potes, in quantum media illa venditione. vel subministratione peccatum alterius censerucausare .s quidem subministiatio ex se mala non est. At cum tibi talis subministratio utilis, vel necessaria est , causare non censetis peccatum a1-tetius, sed potius eenseris uti tuo iure , di libertate, depeceatum alterius permittere , t bene docuit Thom.
697쪽
et Contra viderat tenete Man. t. tomitim. in Iacanaa
caupones posse libere cibaria ministrare , & vendere iis qui ieiunium soluunt,quia neoue indueunt ad te-nium violandum sed actionem de si honestam, di deseruientem sistentationi naturai faciunt. At et ego deis bete eausam legitimam intere edete quae actionem hi nestet, cum non tolὐm non impedias peeeatum . sed materiam illius sibi in isties:& ita docuit valen. 1.2.ι λ.9. q. alunt Io. 3.circa finem Lessas tib 4 .e . ιt e. a.
8 Quoeitea tota di me illas est examinare , quae ne cessitas vel utilitas tussiciat excusare te vendentem, vel sibiministrantem indisseretia, ex qui Eus proximos ma-lὸ utitur in qua re eertum est non eandem earisam pro omnibus esse tequisitam:aliae enim sunt actiones, quae
solii in in detrimentum spiti tuale illius . eui male tra&bministratur . cedunt, ut delatio e cincubinae . qua dominus uti vult, alim quae in detrimentum . & mitistitiam tertii t vi si v lit mutilare , vel occidete , vel alias iniuria, sacere Item alia est subministratio remota,alia proximior. Remotam voco ei inducere domum , metetrici lectum sternete. Proximiorem vo- eo, si eam comiteris domino eo putandam. Item vel est paratus proximus eommittete delictum. vel noti pQuotieseunque ergo desietiim virtuti eaeellentieti aduersatur , vel subministratio proximius peceato aeredit , vel pto et imus paratus non est . grauiorem causam excusationis requirit in eo , qui materiare su
ministrat. Quae autem haee si, praeseribi non potest certa tegula . sed prudentis arbitrio pensandum est, iuxta grauitatem peccati eommittendi,& oceasonem a se datam , & praepalationem illius ; ex calibus speetalibus insta subiicien/is elucidabiret.se Sanch. c. 7.
tamen est eertum , s ex delicto damnum ali i innocenti est inferendum . debere maxime attendi, quam graue si ι Attὸ enim ita glaue erit, ut metito debeas
pati iacturam gravem diuitiatum, ut illa d euhes, tradit Sanch supra .numero is . Suar. Jeci . . numero 4 Bonac.
Pv Ne TvM IX. An ministrans indifferentia excuseris a peccato,eo quod proximus alias erat transgressurus praeceptum,tametsi tu illa in- γ differentia non ministrares.
t Proponitur cas. . t Plures censens in hoc casu non esse seandalum moris
3 π Τ Iolaturus erat Petrus ieiunium , et si iis illi eor- v nam non apponeres , occisurus Paulum , etsi gladium non ministrates furtum committere, eis si alam non adhiberes. Exeusiris ne a mortali appianendo coenam,tribuendo gladium, scalam adhibendo Nolaniater apposui apponendo ecimam . nriti inuitatago ad illam i nam inuitare ad ecenam est inuitare ad id. quod
hic & nune nulla ratione honesta seti potest i ae proinde est inuitare ad pHeatum ; Seen I vero est de praeparatione illius; lla enim praeparata .non obligat ut Petrus illam assumeresed potest relinquere, I pauperibus ieiunio geobligatis uibuete. 1 Plui es existimant in hoe caso non esse seandalum
. Da me. Omnes ii assi Di am ita uisantem ad cunam die ieiunis . vel porta gentem illam ei qui alibi ἐαὐaturus est . excurari a peccat . Idemque debetent dicere de aliis actionibus sit, ra positis Ratio . quia illae
actiones de se stata non uant: alias nunqu m possent honestati. Ergo solum sunt mala, quia molieni, εἴ aA- iuuant in mala operatione : at hi e non iontingit, quando ipse operaris eodem modo male Ope aiutus esset estiss tuis actionibus, ac illis positia. Eigo
illae actiones non videntui illi causa malae operarao- ius. Confrmo. si associare, furem , vel homicidam non temeris ad res uutiomni . quando eodem modo
nitum . vel homieidium patiat ei ut . ae si socius non fuisses. quia tune non censetis fuit i , vel homici/ij caula esse. Ergo neque peccas moti aliter peecato scandali, quod consstit in eo. qnod causa suem peceati alterius. secnndo ab ios actionibus indisse tantibus
eaten iis potes obligati abstinere qclaienu exeulas illarum abstinentia peccatum in dii mi i at in pta senti non ex euiatur. Ergo non ligatis abstinere. 3 Thom. Sancti. ιιλο i. υτ Deeai. capite . numera s. Ais linguit duplex genus ad ionum in dissolentium. Alia quae retiaote tantum Ordinantur ad 'μ tum aberius, quales sunt vendete aptium faciatica iuro idolo . appotiere mensam , pia parare ibatia tot tuto ieiunium. Aliae . quae proximius peccato alietius Meedunt, quales sum leatam an inoi ei e solari voleti isti humeris sustentare , ut per sene si iam ingrediatur,
praebere gladium sic determinato occidere , inuitate ad coenam praeparatam soluturo ieiunium. si de iis vltimis actionibus set mo sit, existimat Sarich. te non excusari a peccato motiali generalis sca DA ali . ex eo solum quod proximus peceaturus sit, quia hae actiones ita proximὸ pectato acredunt ut metito dici
queant malae, nisi aliqua vigenti causa exi usentur.
At de actionibus primi generas amrmat probabilius sibi videri non esse eulpam tuo, talem . sed soli invenialem. Esse autem culpam onialem pri bat, quia probabile semper est . te non ministriste mari iam alium non ita intenie , di affectuose pcccaturi m. Tuaque negotio est quoddam mon tionisue Diis quod eis non sussciat a peccato praei emi iei ocu te . forte a sumto reuocabit. Addit altior in Dei oon soli im inclinare ad coopetandum b n . etiam qPando alii comperatores existant,sed etiam ad vitandam diti cim onsensim,etiam quando alii non destit,qui coorermiuiri add autem non sit mortalis culpa probat quis videtur haec leuis cooperatio: conlςntit BOnac.as p. i.ἀ t.
4 Verum mihi probabilius est non sissetenter μυcusati supradictas actiones a mos tali ex L o solum qHi .dpi Oximus aliis actioniblis vlotus est t,si tuae non adesi sente quia haec eonditionalis non tollit, quominus rue auia ii, illius peecati, ει iis eodem modo calata , acs pio, inius aliis adesonthus adimus pecentum tinnesset : quo/ se probo i quia s proximuΑ v. g. alibi
non es let soluturus ieiunium , tu nulla exula intereedente coenam subministraris, sero omnos con-Deniunt te peccaturum . quia M.quo moso concultis
peceato alterius. At quod alibi pio, imus soluimis,sε ieiunium, non immurat tuum concursum , qui in sub ininistratiotie coenae eonsistit Eruo eodem modo ne urtis. Praeterea contra distinctioni m Saticher est, quia tota malitia halom actionum itid si acntium sumitur a reemto, quia adiuuant r eum aute hoe gratie
698쪽
st, ut supponimus , semper debet date malitiam grauem. Elgo vel esse alibi proximum peccaturum excusat, ne peccatum ploximi iis actionibus indifferentibus tribuat malitiam, ueI si non excusat, non poterit illam minuere. Adde esse proximum eodem modo peceat uistum, esto tu non ministres necessaria peccato,est tot inges,& sorte ita n 3 erit,potetit enim alia via impediti a peccato , vel Dei inspitatione remoueri, quantumuis modo si determinatus. Ergo quantum est ex te teneris
hune effectum honum possibilem promouere,& imp
dimentum ei non apponere: S: ita tenet Suar.as a G. de charit se l. 3.n. 2.o sects Neque obstant rationes eontrariae. Nego enim iis actionibus indifferentibus te non contur rete peccato alterius, ae si alibi proximus peeeaturus non esset. Ad confirmationem concedo te socium suris, vel homicidam non teneti ad damna ex sulto vel homicidio sub secuta, si tua societas necessatia, vel utilis non fuit adsultum .vel homieidium patrandum,vel ad patiandum animos ori, de vehementiori animo,quia tune ad surram,vel lenticidium positue non concurristi. At si tua foetetat lieet indeterminate necessaria. vel utilis sue
tit , quia selliret sine illa , vel alia delictum patratum non esset , existimo sine dubio restitutioni te esse
obnoxium , quia tune positive concurristi. Qua ratione praebens statam , gladium , & alia instrumentaneeessaria parato Oeeidete, vel sutari, iudicio obligatum esse ad damna subsequuta,quantumuis alius praeberet. Praeterea est O eoncederemus te socium tutis,
vel homieidae non esse obligatum testituere damna, quae sur . vel homielga 'eati sit , quando ali s su tum , vel homici gium esset sequen3um non obstante tua societate : at non probat te non peccare contraeharitatem, si possis peecatum proximi impedire,quia
authotitatem peceato praebes. Adde esto associando non pecces in illo easu,tua foetetas nullo modoxoneuriarii surto,vel homicidio , sed est omnino per accidens. At ministrans indifferentia,quae necessaria sunt ad pec- earum vete coneurtis ad illud,licet enim non possis impedite peccatum . quia alius esset eadem ministia turus at hoc non tollit , quominus vere concurras. Deinde impedires hoe numero peccatum, quod tibi mo-go, tanquam eause indiret, imputatur. Ad secun dum di . seandali generalis malitia non consstit in eo , quod peccatum absolute non impediatur, sed in eo quod ad peccatum non concurras.
peccare i Si opis .quodper. sne peccato fieri non potest, pereus
3 Talis peritio generalem malitiam scanaadi habet, misia Σιmes alias non peccarer deferenta tali petissano.
pereri actionem licitam , a qua alim separare potes
, Sia hoe inussigredias eausa iam in eν evite, alia/ no. T 'I opus. quod ab illo peiis . ipse nullo modo ab L que peccato esseere potest,manifestia est te peeis
ore ea specie peceati,qua est peccatum, quod petis,ut si petis Petto,ut lutet salso malefetu alio maleficio dis soluat, ecidat, rnicetur,&e. peccas ea specie peccati, qua Petrum pecease intendis, tenetisque in consessione manifestate talem petitionem Nam esto scires euiden tet Petrum tale delictum esse effecturum . neque tua
petitione moueri,nihilominus tua petitio mala est, utpote de obiecto malo. a Hine insertur, an possis Petro determinato solue
uentur, quia inuins ad ecenam, non quatenus est solutio ieiunii, sed quatenus est sustentatio humanae naturae.Item inuitas usuratium aA mutuum, & ethnicum ad tutamentum , quae tamen debent male praestare , &tamen non peceas. Adde martyres incitasse earnisces. ut sibi tormenia guriora insertent,quae tamen licitὸ inferre non poterant . Ergo bene potes inuitare ad actuinqui alias peceaminosus futurus sit. Nihilominus dicendum existimo nullo modo tibi licere inuitate ad coenaeum, qui alias soluturus est ieiunium, quia inuitas adactum,a quo alius separare non potest malitiam. Ergo peccas.Quid enim interest actui esse malum ex obiecto, vel esse malum ex praecepto, si de facto ab illo malitia separari non potest 3 Ergo cum ab hac ccima, ad quam inuitas, separari non possit malitia, inuit ado ad coenam ad malum innitas.Ergo peceas, & ita tenet vasq. q. I.
traria. Ad primu ,dico te peceare eis inuites ad coenam quatenus est sustentatio naturae, quia ab illa coena tali tempore facta, inseparabilis est malitia,sicuti peccares, s ad fornicationem inuitares et si stilum inuites,quia est coitus aptus generationi. Ad secundu dico optime posise ab ethni eo peti iuramentu &ab usurario mutuit, quia non petis rem,a qua malitia separari i 5 potest : in iura mento enim hic & nune facto.&in mutuo hie,le nune coneesso,non inuoluitur malumvllum, at accena,quam
petis nullo modo separati potest malitia. Ad tertium
respondeo martyres excusari ex bona fide,& gelo religionis, quo putabant opus esse constantiae tyrannos ad tormenta prouocare, ex se tamen nullo modo licebat.
ι Quia Veto talis petitio diei debeat generalem malitiam seandali habete Est quaestio de nomine,cum ce tum si habete malitiam , quam habet actio, quae est seandalosa, squidem habet malitiam illius peccati, ad
quod resertur. Distinguen flum tamen censeo. Duplici ter paratus quis esse potest c5mittere peccatum. Primo,
quasi in habitu, seu sub conditione. si ei offeratur o
caso,qualiter meretrix,& usuratius sunt parati. Secundo, nulla adhibita conditione , sed ita paratus est exequi tale peccatum , ut moraliter loquendo executurus
sit, seu ti eum aliquis Aeterminatus est oecidere inimicum. si a parato primo modo petas delimam. een. seo petitionem tuam esse scandalosam . quia causa est huius peceas i,quod alias non essiceretiit. At s a parato secundo modo petas, etsi pecces peccato , quo alius peccaret, non debet tamen dici proprie seandalom.
quia scandalum activum insuit,& eaulat ruinam pro ximi ,&ita videtur loqui Suar. 4.tomin 3δ.ἀJur. 22. feci. num. ro is . ubi dieit non adesse circumstantiam
standali, si petas ab omnino parato. ct in 'ut. t o. de
charit seu. 3 numero a. ubi assimat adesse scandalum, si hie & nune peccatum non esset committendum,nisi peteres, quantumuis esssit paralissimus : neque videtur
contrarius Thom Satich. lib. I. in Deeal cap.6. numero
i . sed potius fati et nostrae sente lim, eum probet voluntatem peceandi stare optime posse , quin piceatum
hic,& nunc e Aeetetur,nis adesset petitio. Ei go iam petitio inducit ad preeatum, ae proinde est scandalosa in illo casu. Maior disseultas est de inἡuctione in dilecta , sei.
licet petendo rem indisserentem, an scilicet tunc ex- eusetis a peecato scandali, si proximus omnino paratus si peccare v. g. Petis a ministro peceatote tibi saeramenta ministrare , quae scis in peeeato ministraturum a petis ab v sutario mutuum , qvod seis non
concedendum absque usiniis ὶ Communitet Docto tesdie un
699쪽
4ieunt licere quia petis quoa tibi utile est .de alius recte piae stare potest, quod s non piae stat , sbi imputet.
1 vetum hoc intelligendum est, si eausa rationabilis adst petendit nam s aeque benὸ, ε. sucilὰ ab alio sacramentum,vel mutuum accipe te poteras,nciri video,
quomodo te a peccato mortali exeusem , siquidemeausa es , quod alius hic , nune peccatum mortale 'eommittat, alias non commissurus. & amor diuinias,& miselleordia in proximum te ostigat vitare , qua tumcumque alius ex malitia peecet, peccata tua , dc aliena , quae eommode possis. & ita traflit Naua tr. sum. cap. 1 . num. 26. Suar. tora. s. in 3. p. dso. I 8. Iea. a. eorol. 1. ct de char.δι'. io. 5 1. 3. ntim. a. Saneh.lib. I .in deo .cap. . num. s. Valen. 1.2. ar put. s. q. 2 i. p. vers. e satu mi. Bonac. d. puI. a. de peccat. quo. . p. I. g. vmeo. numero x. vers Adao,Mq. ae se naias q. 3. art. 8. Ab. 3. Quocirca mihi non probatur,quod dicunt Caiet. 8e Nauart. supra illo cap. 1'. n. χa6. esse solum peccatum veniale petet e mutuum ab via ratio . si ad expendendum in ludis, de negociatione s perflua peteres , quia tune nulla est causa honestans permissionem peccati, ut bene aduertit Basl. de Leon.
. PvNc TvM XI. Qua ratione filia famuli.& serui possint parentibus, & AOminis ministrare in eorum peccatis 3 Et quid de captiuis remi gantibus in bello iniusto.
to Remigantes in triremibus Turearum,so aliqui con- Amrini ornabditis es timore morias excusiari posIe a censura 2 peccato.
timore mortu honesam p. se. 1 CI ministratio sit in te de se mala, 3e turpi, nemini' O est Eubium esse graue peccatu, vi s concubinam quaeras, illisque inuites ad copulam gomini,si dominum in lixa adiuves, qua intendit oecigere inimicum,smul eum illo pugnando , dee. Hae enim intrinsece mala sunt. , Quare disseultas est quando ministratio est rerum . indissetentium de se , de abest praua intentio. An inquam ratione filiatior is . simulatus, vel seruitutis, excusati possis illa ministrando, esto scias dominum, vel parentem talibus rebus usurum sole ad peccatum 3 Distinguendu censeo iuxta superius dicia de actionibus mimis indisseientibus hono , di malo usui, de de actionibus, etsi indifferentibus proxime tamen malo usui deseruientibus. Item de actionibus innocenti in tutios; de de actionibus solum peccanti damnos s. si ministres indifferentia, quae reputantur remota actioni prauae, ratio simulatus, filiationis. de e. sume itterieti sare. Indigetentia nimis remota voco , ei seondire,mensae ministrate lectum concubinae sternete, illam ornare, uum,quo usura est praeparare . ianuam domus illi apeii te deserre munuscula, inter nuncia,uriabanitates,de alias milia. Haec enim omnia non vi fleniat ut ita proxime peccato accedere, quin hunestati post stit ex lubiectione debita domino . de parenti de iis
s si indifferentia proximiora peccato subminstres aliam causam grauiorem honestandi administratio nem expostulo , qualis esset, s pati r toruis oculis te aspiceret, dc timeres male tractari, vel f dominus a domo sua te expelleret , de expulsus cogeretis me nisdieate , vel penutiam pati , praecipue cum non ita sa-eile alium dominum inuenias, qui smilia, vel peioraministeria non petat, vel f in eius domo te sustinet,id si te abiurgando, do increpando, vel debita me cede defraudando. si enim aliquod ex iis damnis tibi prouenit, eo quod non ministres actiones indiffetentes de se. de prauo usui ex malitia domini gesitui ciues,pot 1is illa ministrate quia tune non censeris peccato illius eooperari, sed potius permittet e. Vnde licet tibi tali urgenti occasone pressb concubinam potiare, fgnare locum domino,ubist. Item dicere conet ininae; dominus meus dicit, ut illum hae nocte expectes vel eum vitia . Item domino ascendere volenti per senestram, ad rem habendam eum foemina , poteris pe/cm susti. nere, stalam apponete, quia sunt actiones Ae se ingis fetentes a de ita tradit Naua tr. I b s. conss. in sectin edit. cons. s. de Paenit. circa finem. ubi postquam plores ex his eatibus apposuisset, concludit. Ex his vide tot colligit ratio defenden/i i mnes praedictos a pe cato saltem morti sero , modo , ut in casu proponitur, non placeat eis peccatum , de faciant obsequia praedicta ob aliquere bonus finem , puta eo quod habeant illa eausa ossitis sui, vel iustam mercedem t liet enim haee osse ia , S Obsequia snt valde coniuncta peccato, non tamen sunt secundum se, δέ suapte natura peccata , de ideo seiungi possiant a peccato per finem diueν- sum. de seiunctum. Haee Nauarr.3e idem tradit in eo s. seq. S lieet in cons. 4. visus suerit contrarium dicere , loquitur quando ob malum finem hae ministrantur ; eandem doctrinam docet Aetor. tom. 2 . . s. t. morat. I b. I a. cap. et Irim. quast. 3. Petr. Naraarra.
c Quod si dominus libidinem aggressurus petat,
.l illum eomitetis, de eo si odias. exilii mat Thom. sancti. suo cap. 7 a .a 3 .esse omnino illieit uin, s eustodias , de comitatus dirigator, vi inuadas at concubinae competitores,eum illisque pugnaturus, hoe enim
700쪽
de se eotis at esse intrinseia reditum. At s solum ut eu sfodias herum , s sorte aliquis illum damnifieare intendit , vel moneas, ut aufugiat, eum adestqvi illum offendete possit censet aliquando tibi licere . quia est quia indifferens tali 1 eus odia, At qui maximo te periculo exponis non solum dominum defendi tidi . sed etiam ex . edendi inodum defensonis, & ex alia parte tali secutitate post a. dominus maloii libidine peecat, quam si ii motibus agitaretur, id ed maxima causa tibi necessatia est. Non explieat autem Thom. sane h. quae haec st: existimatem tamen debere esse .li timeres non obediendo graue iacturam in bonis fortunae h oris, vel corporis leuior enim causa non vidctur sussieiens
sed quid dicendum,si eog itis seribere, vel deser.
re litteras amatorias continentes turpia , & mouentia ad lib. dinem Thom.s na ι . induatav. . min. a s. existi illat haec prorsus esse illicita, neque unquam honestari poste:idem tenet Bonac. q. . ae matri. l . mim s. Rebi. it i. p. deabIgal iustiιIib. h. er i . n. m. sine. quia verba turpia sunt intrinsece mala, nisi inter coniugatiis, aut sponsis de sui tiro. Et go idem crit descriptis. Idem a sortiori diaetidum eli de setiptis asdu .llum piovoeantibus . q alia essent, s in eis d: retur. Conueni .mus cias tali hora , de tali l. eo pugnat uti ; quia haee nulli bono usui possim ae eruire At hie disseultatem ingerunt. Quia haee seribere, vel desilie non videntur miri sece mala , si absta te malus finis: turpia enim verba scribi. Dossum. sicuti seribunt Dinotes . ad ponderandam malui iam illorum , qui ea ex malo fine proterunt. pos n. itque fetibi, & dici titin t mquam ex proprio mara te, sed ea alieno. Item non se ii δ , sed irrisorie. Ergo scribere haec iba turpia de se non est intrinsece malu quia solumum turpia, Zc mala quatenus a prau animo procedunt,& in pt tuam finem diriguntur Ergo seeluso hoe animo,& hoe prauo fine mala non esse videntur,& sotiioti neque etit initi Meee malam seripta illa deserte αδ cone ubinam, poterat enim illa desitre, non ut moueat ut ad coitu in .seg ut illam irrideat,& eciburat Ergo illa actio deserendi,quatenus a te procedit bono usai deteris ire potest. Et idem esse videtur de seriptis ad duellum prouocantibus,& ideo Eman Saa veris
a sectatum. numera '. evit. Ompliat. excusat famulos has litteras amatorias de se ientcs, , licet Nauati. Iιbra quinto, cons s. d. poenis en . Me damnet mortalit et strigere cone binae litteras , ut post coenam peccet,
ideo damnat, qoia est circumstatilia mali finis. Etiaso si hie finis malus e est at ex parte seribentis, seu deserentis . eestabit ex parte illius peceatum. Neque obinde debent diei is deserentes lenones , quia haec faciunt necessi a te pressi . non ut prauam fierimenti Dem presimoueant. Haec su, d. , bitatione dicta sint. Vnum tamen est certum haec nunquam
honestati posse . nis vigens causa interce tat. secundδ existi no , si dubium tibi negativum . vel probabile tibi sit , an haee scripta eontineant verba inuitantia ad libidinem , vel ad duellum pol tis s famulus sadeserte, quia in ean diib i ta licine subiectionis potes, imo plui ibus Docto ibus placet te obligatum esse obedire : Ae ita de hoe casu expresse tibidit Rebell. i. pa, te LMose rivi de obligat. ius. quastione 34. numera
a Rursu, si famulus si alleuius g ntilis potetis dominum ad idolorum templa comitati . de gcnu fle.. tinte domino tu similiter genu sectere, taliter quod ex tali genuflexione non intelligaris idolum adorare, sed solum urbanum este , R debitum domino obse- qilium praestate: nam si videntes intelligunt te laolo genu sectore, ex nulla eausa tibi eiset licitum , quia est intrinsecδ malum exteriorem culium, di reuerentiam
idolo exhibere , & iuxta haee in ulligenda est petitio
Naaman ab Eliseo,ut adorante eius Atimino in templo Remmon ipse similiter adoraret. . mg.s Ora 8.Si enim loquebat ut de adoratione idolo exhibenda, omnino erat illicitum a & quod videat ut loqui probat quia potivit ab Eliseo, ut oeprecatet ut Dominum sbi ignoseipto hac adoratione.Et ptopheta DO applobans, sed perinmittens dixit,Vndem pate. Si autum non de adormione idolo facienda, d de adoratione reuerentialiae urbana domino saetenda loqueretur, vi locutum fuisse di
defesso Iidii. . b. 6ae s. ius'. io de charsea. .n.s . Rebellia. st Ib. a. de oug. q. t .sem Dicendum est approbari potuisse ab Eliseo.Aduertit tamen N optim δSuat.ια Aelli negotio posse Naaman de ela-rale ex vibanitate Ac nussectionem procedete . squidem publiee se profitebatur eultotem veri Dei, cui ut meditur, templum exaedificauit , si qui dem ad litine finem tetiam ex Hierusalein adduxit. 9 Si veto de ministeriis mititiosae actiotii de set vieniatibus loquamur . & haec indissetetitia siti, se isti sunt comitati furem, uel Melsouein. sustentare scalam, d Ie gladium occidere volenti, & smilia, eis possint in aliquo casu honestari, at hie dcbet HL grauisiimus,&longe maior quam in superiotibus actiOmbus , quia tune non solum agit ut de vitando heri meeaio , seηpiaecipue de vitando periculo , di damno innocentis. Quoeitca spectandum est damnum in cice tuis,& com parandum e .lira satratio, quod tibi elieni te potest ex e es.satione tali, ministi iij. nam s damniim innocentis est vitae,& tuum in pi cuniis,& non multum graue,cui dubium esse potest te obligatum esse obstinere, di pati inlud damnum. ne innocens pereat di ita tenet Sanch.
tradicat. Quod autem admouere statam furanti, tr dere e vim volenti oceidere , ver ostendere ubi sit inimicus. snt actiones de se indifferentes probatur, quia polium bono usui destruite, & sol tim ex malitia alterius in malum detotqtienturi 3 ita tradit D. ΤhOm.
i ci Hinc oritur non leue dubium quae causa sussciens sit. vi a ulpa Lbetentui . aptiui Christiani tonigantes in Tot canim triremibus . vel app in tu es scalas ad occupandam ci utatem , ves porrisesitos amia . ad
Christianos occidendos. . ι .:
Pluies Doectores tenent nullam adi sti causim ex-eii anteitia . ulpa , eis a ech sura excuset r ii a docuit
MCuentiar,qvia cooperiati bello iniusto, rapi hae . Aedecisioni in nociniis est intrinseee malum . ita illi miseri captiui temigantes, & alia sacientes hane eooperationem videnti it piaestare. Ergo. verum piobabilius millio est nullam culpam committere hos' temigantes, si timore mortis, via aberius glabissimi damni remigent, liave Osseia indifferetilia praestetit . quia ij non dilecte , sed indirecte eo alie antor I coopera
tio autem in directa s i t pet acti uem de se indifferentem honestari potest causa gi alii iniet cedonte, ut de cocipitatione inditem ad libiti inem , ad itatem re ran iam . ad irreligionem ad ira otii reuhricliniis D iactores. Ergo.Quod aurem rei riga, io.& alia hui, ita odi prout 1 captiui, procedit ructio tu indissei es, inde costa