장음표시 사용
41쪽
aa Opis VII. Ex Notitia utri que Imperii.
Nam lices ab Attila destructa fuerit, paulatim tamen, ut Inclytis eminportis, quale jam Strabo fecit, fieri amat, ex cineribus reviviscere S in sedem Patriarchalem assurgere coepit: circa medium enim saeculi VI. centum circiter, ex quo cladem Attilae perpessa est, annis In prae- de ea Justinianus Imperator dixit: urbem esse Occidentis maximam. fat. Nov. sepiiὲs ab Seratoribus habitatam, ut ritὶ hunc textum ex Graeco legit Illustrissimus Scipio Maisejus , & licet intellexisse tempus ante tua ' ..i Attilam ex his verbis Justinianus videatur, nisi tamen restaurata fuis- s. ioi. potius dicere debuisset, olim talem fuisse ac tantam, non vero adhuc esse maximam. Denique etiam Τridentum urbem binis turistibus illustrem asserunt: ast neque in hac multum haesito, nam, suemadmodum jam dixi, Exscriptor tabulae, Librarius VI. VII. aut orte etiam VIII. saeculi fuit, cui Celebris illa aetate videri poterat urbs Τridentina, utpote quae Longobardis tunc in Italia dominantibus una ex Regiis Ducum hujus gentis fuerat, ex quibus Εvinus, Gaidoaldus & Alachis Paulo Diacono , Husingus Ariboni memoratur. Dein si singulare quidquam ex hac Tridenti praerogativa velis eruere, illud forte eveniet, hanc urbem, cum sola sic delineata compareat, urbem Regionis totius, Rhaetiae nimirum Principem fuisse. ipsi Augustae Vindelicorum, ut figura, sic dignitate parem, quod nee ipli Scriptores Τridentini unquam dixere , nobisque aliis insuper ex rationibus non constare, palam suo loco faciemus.
CAPUT VILEx Notitia utriusque Imperii.
Non imparem Authoritate Itinerario aut Tabulae celebrem illam Notitiam utriusque Imperii vivente adhuc Theodosio M. Veron. circa finem Saeculi IV. aut certh ad initium quinti sub Ju-1II. s. is 4.niore conscriptam, atque hinc Tabulae Autographae coaevam censent In thorm Ethi liti, quam merito pretiosum documentum Illustrissimus Masse- ius. Nobilissimum Codicem Cl. Caryophylus compellat: accuratum si '' vero ejus ordinem Cellarius allatis etiam exemplis comprobat. p. ast. Conti-Diuitigod by Corali
42쪽
C ut VII. Ex Notitia utri que Apris. 23
Continet autem haec Notitia systema totius Orientis & Occidentis Imperii, uillar illius libelli, quem teste Dione Augustus Pisoni tra- l. m. p. didit, in quem exercituum S redituum publicorum ordinem descripserat, F 7 aut Breviarii illius ejusdem Augusti, quantum militum sub signis ubique esset , aut libelli Tiberii quantMm civium Sociorumque in armis.
Hi ne & breviarium Theodosii Alciatus compellavit, ut adeo etiam Tae. Ann. hujus Notitiae exordium seu methodum, usumque Augusti aevo cum M. Panci rollo non immerito quis posset adscribere , quae dein pariter pro ratione temporum, principumque mutata fuerit. Si ergo , Ut contendimus, locus tam nobilis Veldidena fuit, citra dubium in hoc systemate, ubi, quidquid urbium, locorumque eximium in Romano Imperio fuit, comprehenditur, erit inserta Zsed frustra revolvebam hunc insignem laterculum, nulli bi Vel didenam, Vetoninam nulli bi invenire poteram, donec excussis Rhaetiae utriusque locis omnibus aliquid modicae, & adhuc salus obscurae lucis in figuris X. locorum sub Duce Rhaetiae primae & secundae, ejus- s. m. I .
que Insignibus deprehendisse aliquid mihi visus sum, dum in Rhae-tiae I. & II. depictis castris ac mansionibus primo statim loco ac ordine bina veluti Munimenta majori ambitu & decore prae caeteris insignita conspexeram, quorum priori Augustanis, alteri Phibianis inscriptum legitur. Sub Augustanis autem Augustam Vindeliciae, seu, sit vocat Notitia, Rhaetiae secundae Caput, & urbem principem intelligi contra infirmas aliorum conjecturas eum scientissimo hujus . Notitiae Interprete Pancirollo arbitror, sub alio enim hic in Notitia l. 3. utriusque Rhaetiae descripto , aut depicto loco delitescere nemo somniavit hactenus: comprehendi autem in Rhaetia I. & II. urbem Principem Limitaneam, & antiquissimam Augusti Coloniam debere, quibus prudens assentietur; cum imperceptibile sit, talem lo- eum sinὶ militibus fuisse: si autem milites habuit Augusta, utique
Notitia, quae omnes omnino & locorum etiam omnium milites re-eenset, hos non omisisset. Et si ab Augusti jam aevo habuit, ut Ε-pitaphia complura apud Vel serum loquuntur, cur irruentibus sub Notitiae tempus tot barbaris demiserit Z sub Augustanis igitur Augustam debere intelligi ne dubitare quidem ausim. His jam rith praemunitis iddagandum nobis est, qualem ex Phibianis locum exsculpant Interpretes, ac Geographi reliqui. Agathodaemon, qui teste In praef. Cellario Geographicas Ptolomaei rationes in tabulas digessit, ad Ly-orh. an-
43쪽
24 Cuput VII. Ex Notitia ut sique Imperii.
eum non procul ab ejus in Danubium ostiis ponit pauculis ab Augusta Vindelicum horis: Paneiroilus hoc titulo longius & ultra Danubium removet: Ptolomaei Glossator Anonymus Pheniana, inquit, nunc Lavbianum appellant: Gerardus Mercator in Ptolomaei sui eleganti editione Belgica Bebenbustum seu Babenbausen interpretatur: Cluverius in sua Vindeliciae ac Norici tabula E Regione Augustae ad Guntiam fluvium ponit, eundemque locum censet, qui Ptolomaeo Phoeniana, Notitiae Piniana & Phebiana est: atque cum Rhenano Ba-benhausen ad Guntiam amnem interpretatur, addens tamen, at de s tu ejus nihil liquet. Beatus Rhenanus Castra Augustana & Phebiana
jungit, per Augustana Castra, inquit, Augustam Sugspurg accipio,
. quam primariam Rhetia Superioris urbem fui e non ambigο - -
Alemannis Metropolis posterius dista est, quando hec gens primam Rhatiam occupavit. Caeterim Phaebiana Castra arbitror Asiemannis in Beben-hufum babendausen) versa apud Clarissimum Ptolomaeum Pheniana
legimus &c. Jacobus Otto in uberrimo ad Rhenanum commentario non procul Laugingiaco fuisse , ubi nunc pagus est Soin ingenopinatur , nisi Babenhavsen restituendum sit, aut secundum alios Duxgau: Eadem prorsus Hossmannus in suo Lexico tradit, incertum, an ex otione, an hic ex illo hauserit, aperth enim unus alterum citat. Ferrarius Febiana & Phaebiana vel Phaeniana Ptolomaeo, Pyramio Bebenhausen, aliis Magingam dici affirmat, cui ibi Baudranus ad Isipulatur , addens tamen , aliis & melius Burgavium videri: omnium brevissim h Cellarius suam hac de re mentem explicavit: Phaebianis, ait, que doctis videntur 6se Babenhavsen. Quin vel ver-hulum addat, num huic sententiae suum addat, dematve calculum: Vel serus cum ubi tuto pedem figeret, non inveniret solum satis congruum, de Phaebianis velut ex composito silet. Inter hos ipsos Aventinum maximh miror, quod ille in condendis alias, explicandisque Vindeliciae locis plus aequo audax in omni Etymologia nil a Dii ne invenerit, aut exsculpserit: Ex his tamen varia in rem mearueruo , & inprimis quidem locum hunc diversis omnino mod1s in Notitia , Ptolomaeo , S a Librariis scriptum descriptumque deprehendo ; In Notitia enina mea ad figuras Phibianis contextus Febianis habet, Mercatoris Ptolomaeus Piniana, Pancircilli Pheniana, Cluverit Phaeniana, Ferrarii Phaebialia. De loco pariter ingens discordia inter Authoies, ut audivimus, Viget: Panc trullus cum Ferrario Laurianum Di iligno by
44쪽
Cisset VIL Ex Notitia utri que Imperil. 23
xium seu Lavinganum , Mercator, Cluveritis & Beatus Rhenanus cum Pyramio Bebenbustum, Jacobus Otto Dingamim aut Burgovium cum Baudrano faciunt, rationem nemo unus addit, Cluverius de situ non constare dicit, Cellarius autem omnino nihil decidit. Imb ut rem dicam , multi sine ulteriori Examine locum ad trutinam no avocantes alios sine haesitatione aut secuti sunt, aut litem declinarunt; Agathodaemon tamen plerosque excusare videri posset, eo In praef.
quod in tabula Geographica Rhaetiae, Norici & Vindeliciae illam hi diximus in hae Vindelicia nimirum locaverit, & quamquam Ceratarius monuerit, quod sit presse secutus Authorem tuum, tantum que habeat fidei, quantum ipse habeat Ptolomaeus, in Phaebianis tamen excusandus non est, ctim Rhaetiae illam Ptolomaeus indubiε adia scripserit, Agathodaemon verti in Vindelicia hanc urbem posuerit: nisi dicere velis cum Cellario, nec Ptolomaeum c& hine nec Aga- p. rs.
tho daemonem Rhaetica & Vindelicia probὶ distinxisse : Ptolomai r tiones, inquit, ut ejus trans Alpes sunt pleraque , etiam inalpina, turbatiores sunt. Veniam igitur mihi a tantis Viris exoro, quod eorum vestigiis haud insistam, cum eorum nemo unus convenientem opianionibus suis rationem exhibeat; alia igitur via mihi ineunda est, ut illud saltem, quod firmiori nitatur conjectura, assequi valeam. Notandum igitur nobis prae caeteris est , locum Phibianis inter delineatas in Notitia urbes 8c mansiones ad latus Augustanis eadem forma ac amplitudine esse depictum. Sub Augustanis autem Augustam Vindelicum totius Regionis Principem, ac Rhaetiae secundae Metropolim intelligi paulo ante asseruimus : quid si autem h regione sub Phibianis urbs princeps Rhaetiae I. latitaret ξ par certε ejusdem forma est, par Majestas, imo Phaebiana in Rhaetia collocavit Ptolomaeus , quam a Vindelicia gnaviter distinxit, cur igitur in Vindelicia quaeramus , cur urbem principem diversam non procul alterius principis Augustae locemus Z atque Uni ei decmque provinciae bina concedamus capita eodem aevo, in eadem vicinia, iisdecmque insuper praerogativis Z hoc fidem planὶ omnem superat. Ad exemplum igitur aliorum in Agathodaemone locorum , quae ille in Rhaetia II. seu Vindelicia erronee posuit, Taxgaetium nempe, Modurum, &Drusomagum, quarum olim primum Viri Rotimilam, aut Rie lingam , alterum, quod inter Brigantium & Lycum ille medium statuit, ac tertium Drusomagum nempe, quod Memingam , alii verti
45쪽
Campi nam Civitates volunt: nunc vero ex his binas Scriptores Rhaetici aperth sibi vindicarunt, atque Tavetschivm Curiam esse con-Diss. . p. tendunt, tertium verti Cellarius expressis verbis nobis adjudicat. s . de dum ait: monumentum ex illa bello posteriori etiam aevo, Pons Dro,
Druso in Theodosiana Tabula vocatur, inter Sublabionem S Tridentem situs, qui videtur Ptolomai Drasomatas esse . quam ipse in Rhaetia quidem ad
- ynes Vindelicia collocavit. Aa exemplum, inquam, horum locorum& nobis, Rhaetiae nimirum primae Caput, Phaniana & locum principem vindicemus , qui alius praeter Veldidenam ob tot illuc concurrentes Itinerum Directiones esse vix poterit: nec credibile enim fir, urbem tam nobilem & ob viarum commoda tam celebrem milites non habuisse, clam minus clara Civitas Teriolis tales, & complures habuerit: imo in Notitia omnino omissum fuisse, aut omit- . si potuisse neutiquam censeo. Neque obest in nomine illi cum Veldidena non convenire; nam ct nomen Vetonina eum Vel didena non congruit, & tamen praeter dubium Veldi dena est, iit comparatio docuit, quod & nemo Eruditorum hactenus aut negavit,
aut negare potuit: namque ex tot mutationibus paulo ante adductis merit, colligitur, hunc in Notitia locum nostrum immunem a Librariorum erroribus ad nos non pervenisse, neque urbi tam nobili , aut praesidio militari aptior alius in Rhaetia , quti ipso Ptolomaeo asserente pertinet, assignari poterit. Addo, non obstare, qu bd Phaeniana sub Danubio posuerit Ptolomaeus & Agathodaemon , cum I. p. & Danubium per multa divisum Capita in his Rhaeticis Alpibus. I. i. Μει oriri Strabo, qui graech scripsit, imo Herodotus & Aristoteles, quiteor. c. Graecus & ipse, in Pyrenaeo seu Brennero nostro nasci dixerint, ex quibus fortasse tam Ptolomaeus quam Agatho daemon complura hauserunt, & sic utique ad unum ex fontibus Danubii Phaeniana Castra sita reperissent hi ambo, ad Oenum nempe , quem adductis etiam rationibus Danubii fontem esse non omnino inepte asseri posse Hydr Scheuchre rus putat. Si cui haec sensa displiceant, illi respondebit gryph- adhuc semel Cellarius . in Vindelicia repetens : Ptolomaei loca, ut βο- Myy 'p' lent . perivmbata hic nimis sunt: quia ipse Notitiae Author homo Grae Nardino teste Constantinopolitanarum Regionum situs exa-LDr. ctis ima quidem diligentia, non item Romanas notavit, hinc pariter mirum non est , quod Augustam Vindelicorum Rhaetiar II. Caput, Veldidenae Rhaetiae I. Capiti praeposuerit, cum Imperatores O-
46쪽
Vm An suis in Itinerario Directionum π
rientis plus urbes limitaneas curare & militibus operibusque illo
aevo munire necessum habuerint: ut taceam, ibi insuper tunc te
poris Praepositum thesaurorum sedem habuisse, qualis nullus Vel di. . denae fuisse legitur. Si demum namque & hoc opponere possunt de his omnibus locis, nominibusque Romanos Scriptores altum silere referant, id mirari me minime ajo, cum res Rhaeticae in Livio, imb in ejus Epitomatore cnam Caput insertum non invenitur in MSS. S libri XX. Bellorum Germaniae Plinii Majoris perierint: Strabo insuper teste In praes. Hoppero ad AEgydium Τschudum Alpinas gentes, praecipvh Rhaetos ad Strab. non viderit, Plinius vero ac Tacitus oculati alias testes jejunὶ haec omnia tradiderint. Caeterum si tamen omnia haec minus excussa aut firmata acriter quis obfirmato animo rejiciat, is sciat, me hisce allatis colophonem addere Scriptioni haud velle, sed alia adhue -- hi superesse Veldidenae nobilitandae monumenta.
CAPUT VI ILsuis in itinerario Directionum urbibus
INtelleximus paulo ante in Itinerario Antonini ab urbibus Laure
co, Ponte Oeni, & Aquileja vias regias, militares, ae principes velut ad terminum dirigi, atque hinc tres has urbes Directi num Capita Veldidenam versus a nobis vocari fas erit, uti & Verudi denam terminum et solet enim hoc Itinerarium enumerare vias &mansiones intermedias cum suis distantiis plerumque ab uno aliquo loco principe, quod ideo Caput, ad aliud tanquam ultimum, quod terminum nominamus, dirigere. Haec igitur Capita, si ex antia quioribus Romae , Gentium Dominae, urbibus fuerint, etiam pro Vel di dena militare mox ostendemus. In more namque positum Romanis jam a primis Reipublicae temporibus fuerat, devietis gentibus Coloniarum vincula injicere; te te enim Seneca: Populas R Diuitigod by Gorale
47쪽
α8 cipue VIII. An suis in Itineraris Directionum
manas , quas Colonias in omnes provincias misit , ubicunque vicit Rom De Con nus, habitat. Rationes politicas Siculus Flaccus affert: Regiones avditi age. tem dicimus, in quorum fines fingularum Coloniarum, aut municipiorum
Magistratibus jus ἐicendi exercendique est libera potestas. Ergo haec
vocabula non me causa acciderunt, quidam enim populi pertinaciter adversκs Romanos bella gesserunt, qui in experti virtutem eorum , servaverunt pacem, quidam cognitasde V justitia eorum se eis addixerunt, E frequenter adiversus hostes eorum arma tulerunt, leges itaque pro suo qui ae merito acceperunt, nectile enim erat justum his, qui toties admi Foperjurio rupere pacem, ac bellum intulere Romanis, idem praestare, quod Idelibus populis. Primἡm ergo referendum est, appellationes ut ferent Municipii, Colonie, aut 'ssectare, municipia quidem putant a munitionibus dicta, alii a muniscentia, eo quod munificae 6sent Civitates, Cο- lania inde dicta sunt, quod populi Romani in ea municipia miserint Coi nos, vel ad ipseos priores municipiorum populos exercendos, vel hostium incursus repestendos. Exemplum rei de loco quodam singulari nobis
Annal. Τacitus subministrat: Silurum gens, inquit, non atrocitate, non ci mentia mutabatur, quin bellam exerceret, Castrisque Legionum premenda foret; Id quo promptius vetupet Colonia Camelasinum valida veterum Romanorum manu deducitur in agros captivos subsidium adversias rebelles , S imbuendis sociis ad incia Legum. Quam subacti pro in non
Id. ib. injuria vocarunt arcem aeterna dominationis: εc sedem semitatis. Ubir 31. N igitur Augustus teste Paterculo Rhaetiam , es Vindelicos ac Noricos, Pannonidisque Scordiscos novas Imperio nostro subjecit provincias, i nδ'' his etiam Colonias deduxisse nemo dubitat, talem in Norico Laumacum ab Augusti jam arvo fuisse ex Lapide Romano rite lecto, tacentibus lices Scriptoribus Romanis didicimus, imo in ipso Laureacensi versus Veldidenam via de mansionibus intermediis binae etsi posterioris aevi occurrunt Coloniae, Aurelia Antonihiana nimirum Ovilaris, &.Elia Hadriani a Juvavia, ex solis iterum Lapidibus notae. De Capite quidem altero Oeni ponte , Oe tinga ni minimveteri omnis caeteroquin silet antiquitas, sola traditio, & hine inde murorum ac fossarum signa urbem minime ignobilem, & certe A gustaeo illo , ac primo reparatae salutis aevo claristimam vicinorum locorum conferti lapides adstruunt, si autem intermediae ignobiliores tantae dignitatis fuere, ut Coloniae Hadriani & M. Aurelii audierint, quis urbi illustriori hanc ipsam, aut majorem etiam antiquitatem
48쪽
Urbibus aetate par fuerit Remena. 29
tem adimat 3 aut Consensu ni Scriptoribus Boicis satis curatis, satis illustribus t Noricum, in quo Oeni pons ab Augusto domitus, quis ab Augusto cultum neget Z an ad Confluentes, quales hic, opportunitatem annonae & Commerciorum neglectam, aut ripas fluminis incustoditas a tanto Principe somniet 8 His antiquitatis praerogativa Aquilejam facith praecellere ex eo convincimur, qu bd annis plusquam CL. antiquiorem Coloniam indubio Strabonis, Livii, Velleji testimonio constet: Licebit pro in haud temerariam iterum Conjectu ram repetere, si non integrum Itinerarium, saltem hanc, quae de Illyrico Norico ac Rhaetia urbes ac mansiones recenset, Itinerarii pa tem Augusti aetatem sapere, ac proin etiam Veldidenam, toties per harum provinciarum directiones recurrentem non aevo juniorem, sed forte superiorem arguere : Si enim Augusti aevo non extitisset, iqua ratione ab urbibus ante dictis , & Augusti aevo certe conditis vel restauratis velut ad terminum directiones fieri potuissent 8 Sed majora fortassis adhuc suppetunt, ante Augustum nempe jam steti sese, aut saltem stare potuisse, argumenta; fuisse enim in Rhaetia ante Augusti aevum urbes & Castella Romani Scriptores claris signarunt testimoniis : Bello quippe Cimbrico centum omnino ante domitam ab Augusto Rhaetiam annis, propugnaculi seu Castelli ad Athesin Plutarchus meminit: Barbari, inquit, trajecto Athisone propu- In Mario
gnaculum Romanorum occupavere, es Romanos ibi existentes, Virostes, ac pro patria digna pericula aggre1lbs admirati, inducias postulantibus sub aenei tauri juramento concessis dimiserunt. Haec enim in Rhae-tia sive Tyroli nostra gesta esse tum ex fuga Catuli ab Alpium tran- situ ad Athisonem seu Athesin , imb ad pedem Alpium nostrarum versus Veronam ut Illustri mimus Massejus docet considentis p a Veron. II- 'tet, cum viros hos fortes a reliquo exercitu interclusos fuisse pro- lustr. p. . num sit credere. Catulum vero antea adversus Cimbros copias in
Τyrolim duxisse idem Plutarchus, & in saltu Tridentino moras traxisse Frontinus & Ampelius docent, prior haec dedit : M. Scaurus Frontin. silium, quod in saltu Tridentino loco hostibus cesserat, in conspectum v Straxaς-nire suum vetuit. adυlescens verecundia ignominis pressus mortem sibi eon- ς scivit: Adj tinctus FloroAmpelius verti: L. Opimia subcrutatio Catulo Con-Εx Bibl. jsule in saliti Tridens ino Provocatorem Cimbrum interfecit ,δc iterum eva- Salinas. iriis cladibas populi Romani. cimbrico bello eum Cimbri TarentinasAlpes oe- cupaverant: Ubi librarii errorem corrigit Perigonius & rith Triden-Diuiti os by GOoste
49쪽
m Caput VKD An suis in Itineram Directorium M.
tinas substituit. Extendit autem Alpes Tridentinas usque ad Athesis fontem Plinius, ita pronuncians: Accedentibus Athest ex Tridentisoram Alpibus, Agisono S Patavinorum agris. Et ne forte quis propugnaculum tumultuarium exstruxisse Romanos credat, videntur a deleripto per Plutarchum Superiori induciarum foedere non multiam rudera illa Castelli foederis abludere , quae in Alpibus Tridentinis, seu saltu ipso Auriae quam Civitatem auream vulgi traditio obrepertas interdum antiquitates, Authorum tamen nemine quidquam afferente faciunt E regione Termini seu Trameni decimo quarto avidento Lapide sub hoc nomine Castelli Foederis supersunt. Sed quia unicum Castellum moramur Z quippe Synchronum Augullo Horatium si ventilemus, non Castellum aliquod, sed arces complures in ipso bello Rhaetico expugnatas disjectisque videbimus , ita
Drusius Genaunos implacidum gelius Bremio que veloces, s arces Alpibus impositas tremetidis Defecit acer plus vice simplici.
Si vero contra Horatium utpote Poetam excipiant, Castellisque nostris & arcibus contenti esse nolint, etiam Historicum dabo, & te- De Hist. stem quidem oculatum non semel asserente Vossio Tiberii bellis Lat. p. praesentem, Velle jum nempe Paterculum; hic enim adeo luculentum affert testimonium, ut illud nemo infringere vel possi, vel ve- I. a. p. lit: Quippe uterque Uerius nempe S Drugus divisis partibus Rhaetosaya. Virideucosque aggres, multis urbium ac cistellorum oppugnationibus nee' non directa quoque acie feliciter functi &e. Tuscos enim nostros, Tyr- I. r. m. rhenos, ait Dionysius Halicam. Dicunt nominatos a domiciliis mani p. tis , quae primi in his Regionibus extruxerunt. Ex his pro in Paterculi seu Urbibus, seu Castellis Veldidenam fuisse pluribus, ut credam, inducor; nulli bi enim per totam Tyrolim tam lat E patentem, fluviorumque aut torrentium cui frequentervi fere ubivis alias inundationibus , aut vicinis montium ob collectas diu nives saepius irruentium periculis minus obnoxiam, sed potius securo ac laetissimo segetum ac graminis proventu beatam per aliquot horas planiciem, quam ad Veldidenam nostram invenies , cum etiam alias ubicun-
50쪽
ciput IX. AN etiam Colonia Romanorum, M. 3I
que per totam Regionem sese Valles nostrae apertius pandunt, ibi etiam urbes, oppidave antiquissima in conspectum veniant: ut adeo hic locum aliquem , seu urbem vel municipium totius gentis praecipuum fuisse suspicari non ex vano liceat, quamvis ex defectu complurium monumentorum, quantum spatii occuparit, securh aD firmari non possit, nisi forsan magnam fuisse Augustae titulus suadeat, qui, si Veldidenae proprius fuerit, etiam locum prae caeteris nobiliorem, amplioremque denotat, hi Viri doctissimi, nobilissim s-que Massejus & Vel serus docuere , de qua re sermo inferius redibit. Non enim expugnatas urbes & arces diruere soliti sunt S. P. R. aut Augusti Principes, Ut Halicarnassaeus testatur, a Romulo Conditore more ac exemplo de diusto, neque semper servitute multarunt, sed ferε in agrum de eis captum Colonos ab urbe deduxere ; qua re ad libertatem frmandam, vel ad propagandam Imperium fngi accommodatius nihil potvit, ut paucis exequitur Pitiscus : Et haec T. l. s. interim ex Itinerarii, Tabulae, & Notitiae, quas non frustra originem Augusti aevo debere supra diximus, allatis, aliisque rationibus sume iant, donec asserta nostra etiam monumentis , & fortioribus adhuc Authorum testimoniis firmemus.
etiam Colonia Romanorum, in ilia,
Λ cuileiam & Lauriacum urbes magnas ae celeberrimas nemo
facith inficiabitur, qui illam Carnorum, hanc Norici Ripen-- ss Principes noverit, ad quod etiam nonnihil conferre potuit , quod utraque inter Romanorum Colonias fuerit: propter am- A. plitudinem nimirum, majestatrinque Populi Romani, cuius iste Colonia L s ς i essgies parva, smulacraque esse quaedam videntur. Utrum vero in ho-- rum Censu urbs caeteroquin satis ampla olim ac celebris Pons Oeninumeranda sit, ut Aventinus credidit; nolim dubitantibus Viris eruditis ex defectu monumentorum , forte nec Oetingae satis cura