장음표시 사용
671쪽
uua sit vera Dei omnipotentia, se. 63 s.
Neque aliter explieat mentem S. Dionysii S. Maximus in suis Scholiis, per haec verba seqtientia : Dicit S. Dionysius tu ro hoe seM. s.
Simonis contradicere sententia nostra , qua asserit corpus nosrtim re- Μ surgere ct immortale esse, tanquam res istasit contra naturam. . .Mago levit tam p ais uua vero Dion us divine solvit sententiam Simonis , qua dieit eon. t ' - νυ naturam Use eo Porum reserrectionem: eum enim Deo nihιlsit eonis 'rearium , quomodo viiquid erit ei eontra naturam Omnino rursu
,n hanc ipsam S. Dionysii mentem consonat Pachimeres , dum in sua Paraphrasi super hunc ipsum locum sic ait: Cum autem Deo nihil β contrarium , quomodo aliquid erit ei conrra nasuram ct violentum Pergitur mox ad S.Angustinum, qui adhne evidentilis nihil ex parte naturarum agnoscit, per quod aliquid impossibile reddi pos- guit s. Ausi t ; quatenus nihil est in naturis , quod in naturas alias non mutabile sit 1 Deo , qui aut hor est naturarum. Itaque postquam de te naturariim Deo praemisit, L. Mode Civ. Dei. e. 7. quod non ob aliud υσυ ' or omnipotens, nisi quoniam quidquid vult, potest, addit portenta,
quae nos dicimus contra naturam esse , non esse contra naturam uomodo es enim, inquit ibidem c. 8. contra naturam , qΜod vessit voluntate . eum votantas tanti utique condioris condita rei σου qua natura sit: quasi diceret portenta non esse contra naturam, hoc ipso quod Deus vult, ut non sint contra naturam. Hi ne itainque sequitur posse rerum naturas utut libet 1 Deo mutari, quois
S. Doctor sic express E concludit dicens : Sisur ergo non fuit impassiabile Deo , quas valuit in tuere sese ei non es impos lia in quidquid
voluerit, quas instituit, mutare uaInrast. . Qua conclusione nihil est eficacius ad probandum nullam esse essi eae iam rationis afferri solitae ex parte naturarum quasi impe- rabili aredientium quominus sint Deo possibiles res, quae 1 nobis propter 'ipsarum naturas sic , aut sic constitutas , impossibiles reputantum uiangi tua quia nempe tales naturae, qualescunque sint, sunt a Deo mutabius. Hoc pacto itaque poterit triangulum non habere tres angulos, a dis. Iicet praesens natura trianguli sit, ut tres angulos habeat ; quia Deus qui hanc praesentem trianguli naturam instituit, hanc ipsam in quamcunque aliam mutare poterit. Nec aliter discurrendum est de rebus caeteris, quae , nobis creduntur ac pronunciantur imposisibilas , quae praeterea omnes, nulla excepta , pertinebunt ad Divinam omnipotentiam : ut erat Ostendendii ut ad verius supra positam assertionem.
Resiondeo rationem illam , quae pro stabilienda impossibili-
672쪽
s Hum reautem ge actu .iem natura. eum esse ilia Ium, iuxta quem Deus mutate . a turas potest
Ae tum est alius sensus m et hapbysiis cos , iuxta
quem non est possibile nais turas rerum mutati aD a
636 Dissutatio sexta , Art. V.
tate absciluta remm impossi hili iam desunt itiir ex naturis rerum misvariabilibus, manere totam in suo robore , dummodo intelligatur vetus ac legitimus sensus, in quo accipi debeat, quoii Adversarius opponit, scilicet Deum esse condit Orem naturarum: unde infert Deum illas condidisse iit voluit: sicque potuisse contrarias condere , & etiamniina posse. quas condidit, in contrarias, aut etiam quocunque pacto contradictoreas permutare. Itaque sensus hujusmodi est Deum esse aii thorcin& conditorem naturarum, neminpe quoad statum reaiciu actualem, quem Deus modis multis mi tare potest, perficere, vitiare, destritem, renovare . die. sed non
quoa it statum intelligibilem essentialeua , sive proprium essentia. I iter rebus singulis, quae quidem potant omni actualitate privari, & omni particulari actualitatis modo ac statua sed nihilominu ex possibilitate in actualitatena venire non possiuit , quin habeant attributa , in quorum notione & necessaria unione consistebat inistelligibilitas earum in statu merὰ possibili adhuc manentium. Sic igitur potuit nullum esse totum , potuit prolude nulla esse pars ; sed tam nullum totum , quam nulla pars en potuit, qui tot uin partem excederet; quia totum adhuc possibila non potuit sine illo excessu intelligi. Potuit similiter nullum esse triangulum; sed si esse debuit, constare debuit ex angulis tribus , quia nec ira esse possibili potuit sine isto intelligi attributo. Potuit etiam cc tum non esse sphaericlina, potuit Ac terra non esse in centro Munis di edi locata I scd intra illud , ex hypothes sphaericam, terra non sic potuit collocari, quin esset undique aeqiud istans a coelo ; quia
dispositio illa nunquam potuit intelligi sine ista aequi distantia ; 8e sic de caeteris. qtiae non opus est persequi: quia jam satis constat
rerum naturas nunquam silasse, nisi uno modo intelligibiles, uno scilicet modo importante talia, vel talia attributa, siae quibus i telligi non poterant. Vel etiam 1 Deo, de quo absurdum esset dicere , quod attendendo ad numerum ternarium v. g. potuerit i telligere illii in parem perinde ac imparem : non igitur arbitraria Deci fuit in numero ternario notio numeri paris aut imparis; si autem talis notio non fuit arbitraria, quomodo arbitraria esse posuit productio praedicti numeri, qui esset inditarenter, aut par. aut impar Conformem enim necesse est esse productionem citiusvis rei prae intellectioni ejusdem rei. . Atque idem dicendum est de rebus omnibus, quarum natura non potuit esse indisserenter, aut haec, aut illa; quasi motus potii rit esse quies, aut quies Pometit esse motus; quasi lux tenebinta.
673쪽
ssua sit mera Dei omnipotentia, s c. 6 3
esse potuerit, aut tenebrae lucidae potuerint esse ; quasi ei reuinsellipsis, aut eu ipsis circulus esse potuerit, &c. Potiat tamen quae . lux esset est. vis natura , id est, quaevis res juxta suam naturam produci. aut non produci: & in isto produci loco, aut in illor & hoe aut illo modo sitas exercere proprietates: & exercendo illas, aut non exercendo, servire usibus arbitrariis Divinae Providentiae. Atque hic est sensus pliysicus, in quo Deus est verἡ author , conditor &arbiter naturarum, sectis ac dictum est de alio sensu metaphysico, juxta quem res non aliter considerantur,quam secundum suas notiones abstractas. Neque jam arduum erit hac explicatione praenain, trahere ia nostram sententiam illas ipsas Sanctorum Dionysii & Augustini aut horitates, quas Adversarii Objecerunt.
- Et prim. quidem tantum abest ut S. Dionysius aliud a nobis oti.
sentiat, ut ἡ contra quod sentimus invidie stabilliat, assirmando Α-M .. possibile in esse corporum resurrectionem, ex hoc praesertim,quod licet corporum resurrectio sit supra naturam ipsorum , non est a. ra 'tamen contra ipsorum naturam. Atque in hoc errabat Simon, qui qnx mi a.
cum plerisque antiquis Philosophis negabat possibilitatem resur
rectionis argumento ex contranaturalitate corporum assim pio.
Igitur S. Doetor in eodem paragrapho, sed paulo ante verba mobiectione citata , agens de vita Divina qua largitar omni vita re cuique vita esse uuam uamque aptam ad narnram Dam, docet hanc ipsam esse quae καν insuper hominibus , licet compositis , vitam qua angelieam proximὲ attingat, . nol totos , animas se ilicet &corpora , adperfectam ct immortalem vitam transaturam se pra-
Ae tum ut argumentum Simonis & aliorum , qui Simoni eo- xx xxv. dein in errore praeiverant, evincat, addit: fd quod antiquirati σῶ. ς η' Rxilit dem eontra naturam esse υνdetu , mιθι vero, ct - , ct vera is D - quod est eo vina res re supra naturam. Unde infertur , S. Dionysio annuente, quod si resurrectio corporum esset contra naturam corporum , esset ymita imis
utique impossi bilis. Cur igitur non erunt, generarim loquendo , possibilem impossi bilia quaecunque contra propriam naturam essent , si essent: ut totum , quod contra propriam naturam effet, si sua parte maius non esset: ut triangulum, quod contra propriam natur m esset,s tres angulos non haberet : & sic de caeteris, in quibus reperiretur par naturarum contradictio, ideoque par impossibilitas, LYYYψi Non est autem similiter disturrenduin circa res, in quarum s anti 'productione nihil esset contra naturam , sed tantum supra natu- ram ; quia Deus est naturae Dominus et atque ita potest illam de- 4..4.1'
674쪽
63s Disputatio sexta , Art. V.
primere ad quamcunque vilitatem voluerit, aut erigere ad quam tium. cunque voluerit dignitatem, licet ratio nostra non assequatur modum , quo id ita possit contingere; ut in praesenti casu resurrectionis corporum corruptorum asserit S. Dionysius eum qui βη. mentis sit,evidenti sensis ratione adjutrice vii ari contra ab rusam omnium causam non oporteνe. Qinae verba ab Adversario relata uobis non obsunt , qui talem rcsurrectioneni ,& supra naturam, re supra rationem esse fatemur; sed contra neutram esse contendimus , & idcirco possibilcui affirmamus.1xxxvii Tum nςque masis obsunt verba sequentia, licet in il Iis Adver- Et Inter. sarius magis considat , scilicet illa : Atque hoc ei dicendum est, ideo contra naturam Hrere ς ei enim nihil est confrarium. Nam per Ilaec ν--ε n. verba tantum vult S. Dionysius, quod si nihilominus esset in cor- . . '. Poribus corruptis vis corruptrix contraria potestati vivificatrici ostiam Divinae, vinceretur a Deo vis illa, quia nihil est contrarium Deo,
id est , nihil est quod quacunque contrarietate sua possit Deo reis sistere. Atque hic etiam in sculus, in quo S. Maximus & Pachimeres praemissa verba exposuerunt. Uno verbo negat S. Dionymsius rellirrectionem corporum esse contra naturam corporulli,quia si contra naturam csset, possibilis non esset: cum efficere non possit Deus ut corpora si inul habeant & non habeant suam naturam, quam haberent quidem, quia corpora essent, & non haberent, quia naturam haberent contradictoriam, vitae sciIicet post inceri
xxxxvIII. Quando itaque postea S. Doctor ait nihil esse contrarium Deo .
. . . . . . sive ita contrarium , quod a vi Divina vinci non possit, nou lo, exi inintia. quitur de contra naturalitate praetullia r nam haec , vi Divina vino . ' ci non potest. Nec tamen in hoc Deus impotens dicendus est, .itiei ooti sed ἡ contr1 potentior , ut non semel supra uotavimus. Non, ν' ' inquam , loquitur de contranaturalitate essentiali , quae est con trarietas naturarum , sed de contranaturalitate quadam accidentali , quae est contrarietas quaedani virium in naturis : & haec conistrarietas nulla est, nullius 1 cilicet potentiae , quando cum vi ac potestate Divina comparatur. εxxxxix. Secunῶ si attente percutititur, quae sit inens S. Augustini ei. ostentitue ea reni' in quaestione positam ι facilὸ rursus comperietur λza ..is Doctorem in loco citato neutiquam nobis adversari, sed ἡ conisti, favere plurimam. Nam ibi loquitur de portentis , in quibus
uire istist iam natura nullatur acciden aliter, sed essentialiter non mutatur: n s. m. turam autem mutari accidentaliter Posse, quis nesar λ At uiui
675쪽
uua sit vera Dei omnipotentia, s c. 630ri essentialiter posse, hoe est, quod pernegamus: & hoc ip-
suiu est, quoil ibi pernegat Augustinus, ut mox videbitur. In inter alia itaque portenta refert illuci stellae Ueneris , quae olim . teste Mareo Varrone, & , ut putatur, sub ReFno Ogygis, mutavit colorem , magnitudinem , figuram , curtum. Et hic quidem non agnoscit quicqua in contigisse contra naturam illius stellae, uti nec quicquam contigit contra nati iram Solis , quando , quod longε portentosius est, & striit Ee retrorsum rediit, teste Scriptura. Sed tantum S. Doctor agnoscit aliquid contigisse contra solitum & nobis cognitum accidentalem naturae statum et quare ait: Porrentum ergo sit, non contra naturam , sed contra quam est
Resert postmodum aliud portentum terrae Sodomiticae, quae antequam tacta esset de coelo , vernans & foecunda erat instar Paradisi ; ex quo autem tacta fuit , evasit plane fuliginosa &steri lis , nec aliorum pomorum serax, nisi quae sua quidem se perficie maturitatem mentiuntur , suo tamen sub cortice non habent, nisi favillam. Sed neque hic agnoscit S. Augustinus aliquid nisi in statu accidentali naturae mutatum , non autem in natura ipsa essentialiter spectata. Quare de ista Sodomorum terra tant uia ait: Eue non erat talis , ετ talis est. Ecce a conditore naturarum natura ejus in hanc 'iussimam ἀν statem mirabili mutatione conversa est.
Quid est igitur, & quid sibi vult id , quod Augustinus sub
dit: Sior ergo non fuit impossistis Deo quas voluit instituere, sic ei non est impossibile in quidquid voluerit , quas instituit , mutare naturas Quid pariter sibi voluit Augustinus, quando antὸ praemisit voluntatem Dei cujusque rei naturam esse Videtur enim in his loquendi modis non sibi satis constitisse S. Doetor , sed
nunc quidem naturarum transmutabilitatem, nunc intransmutabilitatem insinuasse. Uerum facile est loca isthaec omnia conciliari , dummodo attendatur S. Doctorem , prout id ad ipsius propositum afferebat , intellexisse per naturam , nunc quidem statum naturae accidentalem , nunc vero statum naturae essentialem r ac deinde illum pro transmutabili in quemcunque alium. istum autem pro intransinutabili asnovisse. Quare merito potuit ab ipso ae debuit natura ad illum duplicem statum relata , & transmutabilis , & intransmarabilis assirma.ri. Nos autem ubi assirmamus impossibilcm esse naturarum transmutationetu, attendimus ad naturas essentialiter spectatas et sie
x C I. Qualiter eoncilientis Ioe quae videntur apud S. Aaagustinum
statua esse tialis nata. rae , N alias est stat ecident in
676쪽
opiniri λ- hae lardi resin stringebat vim omnem p tentiae Diis vinae ad sola situra
Aiebat Deum agere prudenter quidquid ais it a di sienon posse a.
C . Aiebat Tursu Deum nec plura s
que admittimus iacillimum Deo fui ste , ut Sol v. g. & retro. grederetur, de staret ; sed impc bile sitisse ut evaderet , aut testudo , aut lepus, aut quodvis aliud ira rae disparis, propter scilicet insociabilitatem absolutam attributorum, quae in diversis naturis essentialiter sunt diversa. Iamque superabunde soluta est tota objeditor de hinc .magis stabilitum est quod assertum fuit , nempe res impossibiles ad Divinam omnipotenciam nouspectare. Superest jam ad uberiorem Divinae omnipotentiae notitiam,
ut reseratur, saltem obiter, ac resutetur error alius extremi S, Juxta que tu omnipotentia Divina restringitur ad sola sutura , ita quod jam Deus praeter ea , quae futura decreverit , nihil possit. Et hujus quidem erroris de sensionem ex professo ac stasu pertractatam videre est aput Petrum Abae lardum , qui post citatam multiplicem authoritatem Platonicam, affert plura ratiocinia . xiae in hoc unum rediguntur, nempe quod quidquid Deus, autacit, aut dimittit, id ex justa de rationabi Ii caula id faciat, aut dimittat: quidquid autem fit eκ justa & rationabili causa, id ex justa 8e rationabili eausa dimitti non potest: ut e contra, si quid juste 8e rationabilitet dimittendum esset, id ut iuste & irr tionabiliter fieret. Quia vero Deus postmodum nihil potest, aut dimittendum sacere, aut faciendum dimittere, hinc secutitur, ut Abae lardus fallo inserebat, Deum id tantum posse facere quod facit, sive quod sa-ciendum decernit. de ab aeterno decrevit. Tum plura etiam argu menta sibi objicit idem Author; sed tandem eo semper redit, ut Divinam operandi potentiam restringat ad sola potentiae Divinae opera. Audiatur ipse sic loquens L. 3. Introductionis ad Theol. c. s. Quantum igitur astimo, cum id tantum Devi facera pust, quod eum facere convenit, nec eum quicqNam facere conveni ι , quia facere prater mittat prosecto id selum eum posse facere arbiιror, quod quandoquefecit. Et id quidem cum tam pertinaci adhaesione mentis aris hi trabatur, ut id arbitraretur, etiamsi nosset, quantum hae ipsius opinio,& a consensione Sanctorum Patrum distaret, & distarc abrratione ipsa videretur, ut patet ex verbis sequentibus. Licet, inis quit , hae nostra opinis paucos aut nvius habeat assentatores, Er pi rimum Lilis Sanctorum, ct H quaatniam a ratιone dassem e videatar.
Ad eandem. Abaelardi opinionem spectat id, quod ipse verbis exprcssissimis paulo ante quaesiit, 3e ad quod assirmative respundit , Deum scilicet uec plura, nec ineliora facere posse, quam tal
677쪽
sua si vera Dei omnipotentia , sc. 6 4 g
elat, nec ab his quae facit , cessare ullo modo posse. Et haec riirsus est suntina rationum . quas, ac praesertim ex Platone affert. Deus quin saei utique est summe bonus t quare nec potest facere, nasii bona quae si mrariae bonitati respondeant; &Jaaec talia erunt, ut esse meliora non possint. Rursus nec a bonis hujus nodi faciendis potest desisi tere, cum & coiit inuitas faciendi illa, sit quoddam bonum, sicuti etiam Otanis bonorum pluralitas bonum quoddam est. Unde sequitur quod si Deus non faceret bona omnia, haee omisso ad aliquam imbecillitatem Dei, aut ad aliquam illius invidiam referretur . At in Deo imbecillitatis nihil est; omnis etiam longe ab illo invidia relegaturr & idcirco nec plura, nec meliora facere potest bona , quam faciat; uti neque potest in illis faciendis non. tac assiduus perpetuusque. Tum vero praedictus Author eo magis in hac ratione confide- x e v vbat, quo saepilis usos simili fuisse noverat Sanctos Patres adversus
Arium, ut probarent omnimodam aequalitatem Filii cum Patre. abis eb, tueΑiebant enim Quod inaequalitas inter Patrem & Filium continge v hq ere aliunde non potuisset, quam ex hoe quod Pator, aut non pO- putantium
ruisset, aut non volitisser Filium Mncrare sibi penitus aequalem di Λ si non potuisset, fuisset imbecillitati obnoxius ; si non voluisset , fuisset invidiae reus. At Deus Pater nec potuit imbecillis esse, nec invidus i & ideo potuit atque debuit Filium sibi penitus aequalem gignere. Omitto argumenta & suffragia caetera, quae Abaelardus omni ex parte conquirit in sui dogmatis tuitionem, quia satis est
Nee ad do nisi posse dogma illud alia via muniri , ut si quis xcvo. die eret possibile non csse, nisi quod est polsbiliter futurum i nihil Assythr
autem praeter omnia, quae vere tutura iunt, cli possib Iliter rutum sus, cum mavitum. Neque enim possibiliter futurum esset, nisi per decretum pos- Idrsibiliter ponendum ; nullum autem tale decretum est possibiliter posset opinici ponendum; quia Deus deccrnere dc novo nihil potest , Obateria Ab vindi nitatem & immutabilitatem omnium decretorum ipsius. Unde sc-quitur , si quid futurum non est, possibile non esse ; quia non po-:xest decerni futuriivi. Et nihilominus si verδ possibile esset, dato. quod fi*ct, an non futurum fuisset Fuisset igitur futurii in & non. futurum : quod repugnae. Igitur non est possibile se nisi quod fit; quia nunquam fit, nisi quod suturum suit.Igitur rursus, nee plura, nee meliora his quae fiunt, sunt possbilia: quia repugnat recenseri iIla posse inter futura : & nihilominus ex hoc quod possibilia sint, si fierent, sutura fuissciat, quin & iam futura essent: quo Toma I. M m in m Diqitigod by COOste
678쪽
6 4 et Disputatio sexta, Art. V.
est contra hypothesim , ac si inui contra notionem discriminis inister postiirilia & futura. η o.ias . Vςrum ut jam latas fiat praemissis discursibus, quibus certatum Ia re sense. est, aut certari potest pro Abaelardi opinione, quae rationi tamen psitarsi plurimum adversatur, dicam sic equidem visum fuisse pleia
reteret, tum risque antiquis Philosophis, nec Platonicis modo, sed etiam Aristotelitas , iri tutius cou sultum sit premae bonitat , si a firmaretur Deum nusquam , nisi optima, & optimis modis facere i &ideo rerum optimarum quae fiunt, numerum etiam esse optimum; tempus etia in quo fiunt, & locum in quo fiunt optimum esse; &sie de caeteris illarum conditi ovibus ac circumstantiis. Unde inis
ferebant nunquam possibilia fuisse, nisi quae fiunt,& quo tempore sunt, & ubi fiunt, quod idem est ac uon potuisse his quae fiunt ,
aut meliora ulla, aut plura fieri, aut in convculentiora loco , aut in tempore opportuniori , aut intra quamcuuque aliam circumstantiam digniorem, ratione habita Divinae summae bonitatis. cui nihil in ullo genere, nisi optimum placere potui sc C T. Sed,oli miram hominum caecitatem , qui fic crudE ae praepost .6st, 'eriti. ia su rimam Dei bonitatem interpretantes, ut rebus singulis quae ...e fiunt, conditionem optimam adscriberent, factoris conditionem
aionem Dhi pessimam induxerunt atque miserruuam l Nam quae pejor atque
missmin miserior fiugi potest couditio, quim quae esset Dei, nihil nisi
ex necessitate agentis , δἰ ideo minus agentis quod vellet, quam quod ab ipso agi oporteret Neque parum inicit igitur quam misera esset illa conditio, si alte uisitur quam miser esset e nobis unus, cuivis quaedam, aut interna, aut externa subriperet omnem libertatem
agendi. Praeterquam quod si vel tantum attenditur ad dispositi nem hujus universitatis , quis non videt esse genera rerum & individua alia aliis meliora λ Quomodo igitur omnia dici possunt perinde optima Aut qlio modo etiam facta modo opti ino,quia per optimum modum quo fierent , essent aequalia, seu aeque optimia e Hinc forsan si penitius prospiceretur mens Philosophorum anis quomodb tiquiorum, ad quos Abactardus opinionem suam remisit; forsau. sis is lis is inquam , comperiretur cos impotentiam illam Divinam faetendialia plutoso plura de meliora, non accepisse in sensu absoluto, sed bypothetico& rclato ad fines particulares, quos Deus in hac universita sed non in ce condeuda voluit esse praestitutos, de ad quos utique convenien-' tius perveniri non potest, qui in per eas res, quas & quot Deus Pra
vidit atque providit fieri. Itaque in hoc sensu praeciso esto quod Mon potuerit Deus facere plura de meliora; at in sensu absoluto Potuit, quia Potuit ampliorem Mundum crearo, de illum ad exin
679쪽
ssua sit vera Dei omnipotentia ,sc. 6 43
eellentiores particulares fines dirigere, R in eo nobiliores crea-zuras producere pro illis finibus attingendis. Tum ut praemissis Abaelardi ratiociniis in partieulati satisfiat, e I. ad prius quidem respondeo Deum revera nihil, nisi just 3 & convenienter facere, aut omittere. Sed nihilominus id, quod justε facit, potuit juste omittere, quia omnis Divinae orirationis jus- ρ, i. o H,. ritia non est petenda ex parte operis, Deus si quidem nemini quic-- η p Πηquam debet , uti cogi a nemine ad operationem potest, sed ex 'ξ beneplacito operantis. Nisi praeterea quod Deus potcst in operibus inis varios ac varios fines sibi proponere: de ideo potest tacere, aut omittere aliquid ut voluerit, quia unum ac idem opus quod iust fit, si ad unum aliquem fine ui resertur, justὸ omittitur, si
Addo, in rebus neque jussis, neque prohibitis,quod omittitur, e i ipotest non injuste fieri; & quod fit, potest non injusth omitti, quia Non mea
per se justus est usiis libertatis ad id concessae: opera autem Di- . ': . ,si vina neque sit ni jussa, neque prohibita. Quomodo igitur non P que praecipiterit Deus , quod potest unus e nobis, tam justd facere, quam omittere; aut emi verso, quidquid voluerit. Unde patet quam sutile sit ac frivolum prius illud Abae lardi argumentum. Dehine respondeo ad posterius,quo contendit DCum ex eo, quod oh. , Drost summὸ bonus, non alia facere, quin quae tali sit minae honiis vina suum eati conveniant:& idcirco iis, quae , Deo fiunt, fieti vel ab ipso meliora non posse: ac dico universa quidem Dei opera sumniae il- dum. Et hielius bonitati convenire, sed juxta modum quem ipsa Dei libertas contemperat, id est, ipsa libera Dei providentia,quae singulis rebus uari a confert situm bonitatis gradum ac statum. Nam ali,s satis patet quantum repugnet omnia Dei opera esse summe bona: essent enim totidem sumnia bona, quod nemo dixerit, vel praesertim quia nemini perspecta non est perscctionum, id est, bonitatum inaequalitas, qua differt Angelus a formica , homo a lapide , dec. Hi na . pro absurdo est quod subditur Deum, nisi quaecunque facit, optima faceret, fore aut impotentem, aut invidum ; quia minime opus est ad ullum, aut potentior defeetiim,aut invidiae livorem reis Currere, ubi occurrit ratio tecta ordinis postulantis subordinatio. nem rerum, quar ideo sint aliae aliis meliores, S propterea non amo
Quare hic abutitur , ac indoeiὸ quidem . Abae lardus arguis GIV. mento , quod olim Sancti Patres , qui Arium oppugnabanx, . V uocte contra illum afferebant , ut probare ne persectam in Diviis
680쪽
6 44 Disputatio sexta, Art. V.
s. i. a. uis aequalitatem inter Patrem & Filium. Cimi enim inter iitrum- argumentis que talem aequalitatem esse necesse sit, qua nulla major possit in-
...is. xςlligi, hinc non ilubium , quin si talis non i nesset aequalitas, a. . id proc meret, vel ex desectii potentiae in Patre, qui non potuisse quem voluisset, sibi aequare, vel ex livore invidiae in eodem Patre, qui noluisset sibi aequare , quem nihilominus potuisset. At nulla est necessitas , iuio simina est impossibilitas aequalitatis hujusmodi perseetae intcr Deum & quamlibet creat taram. Et capropter cum ista aequalitas sit una ἡ rebus ad potentiam Divinani non pertinentibus, superest ut sit omnino penes Devin aequare sibi, sive assimilare creaturas in eo tantum similitudinis gradu ac statu . quem voluerit. Et id quidem praestitit : nec tamen ad ostentandam potentiam , quando plus contulit , aut ad significandam invidiam , quando minus impertiit ; sed ad implendam lapientiae suae liberam providentiam , cui sic visum est creaturas esse plus minusve perfectas.c v. Caetersim extra quaestionem est recursus ad decreta Divina, quae poni non possunt alia ab his. quae jam sunt posita ; unde Ad agetunt d versarius inseri uota esse possibile , nisi quod uturum est ; quia possibile. si fieret, futurum sui siet: quia omnis futuritio a dein m re n. Creto pendes, quo non posito res tam impossibilitet sutura est . quam posito possibiliter . imo necessario futura. At decretum non positum non potest poni; & sic res , quae non est futura , non est possibilis. Extra quaestionem . inquam , est recursus iste , quia decreta Divina nihil conferunt ad absolutam possibilitatem. avri isupossibilitatem rerum ; ut toties supra dictum cst ; sed tan-xum ad hypotheticam , de qua hic non est ternIO.
C π . Fatemur enim Mundum alterum v. g. creabilem non esse , dato
a viri I qu. xi Deus dccmverit non creare: quandoquidem uon cisci crea- ratem li=m. bilis , nisi a Deo , ac proinde si Deus creare illum noluerit, non Hε . creabilis. Sod ista in erea hilitas hypothetica non probat in creabilitatem absolutam; quia creatio alterius Mundi potuit pa-xiter decerni, quin etiamsi haec altera creatio esset minus bonum. Atque in hoc contradicitur Abaelardo, cujus opinio Deum necessitabat ad decernendum quod esset melius t & in hunc modum adimebat Deo persectionem, quae illi maximE convenit, agentis . liberi, in cujus potestate sit ex omnibus bonis,& facere, & omitis
. tere quae volueris, prout voluerit.
CVII. Demum Sacrae Scripturae loca, & Sanctorum Patrum susscagia,ta ζ, ό quibus apertissime declaratur Deum posse plurima facere, qus Diuitigoo by COOste