장음표시 사용
661쪽
hi dilpu anistis eum Herset sene.
a materia as. se ei pluta illam ex .
min etiam sateor neutrum posse certo ae indubitat ε conjici ex vi verborum textus Hebraici , aut Graeci vel Latini Hcbraicum exponentis , ut Objiciens rect E probat ; neque hac ex parte dissentio. Sed nihilominus non deest regula in more Sacrarum Scripturarum tandata, qua decidi tutὸ ac insallibiliter possit Deum ..cx nihilo Mundum pro hix illa. Regula autem haec est , & his ver.
bis a Tertulliano lata , adv. Hermog. c. 2o. Nam chm momni operatione , inquit , tria sint principalia , qui facit, ct quod',
cst ex quo sis : tria nomina sunt edenda in legitima operis enarratrone et persona factoris ,species facti, forma materia. Si mareria non edetur , ubι cst opera ct operator eduntur, apparet ex nihilo eum Verruum. Quare satis est Sacram Scripturam non referre suojectuin, ex quo saetus sit Mundus, ad hoc ut indubitate instratur illii in ex nullo fuisse factum. Suam poma mentem elarius sic aperit idem Scriptor capite &quente. Dico enim , inqAit , etsi non aperte Scriptura prononeiavit ex nihilo facta omnia, sicut nec ex materia ,
non tantam fuisse necessitatem aperte significanssi de nihilo faeta om. nia , quanta est , se ex materia falsa fuissent. Et hane rationem addit: Quoniam quod βι ex nih is , eo imo dum non ostenditur ex ati quo D tum , man Natur ex nihilo factum , quae est ratio , sea regula jam ante instimata : Quod autem ex atiquo sis pericli tabitur, primo videri ex nihilo saltum, quia nos editu , ex quo sit factum. Dehine periclitabstur exatio longe factum videra, quam ex quo factum est, dum non proponitur , unde sit factum. Ad haec igitura movenda pericula. mos est Scripturae, ut si quid ex aliquo factum retulerit, reserat & unde factum sit. In hunc finem scriptum est rGerminet terra herbam virentem : Prodscant aqua reptile anima viis
ventis , ct volatile super terram . &c. siciu etiam scriptum est &Adamum ex limo forniatum. fuisse,&Evam aedificatam fuisse ex una de costis illius. are Tertullianus post haec & similia emini erata . merito sic concliisit : Si tantam curam inctra ctionis nostia insumpsit Spiritus Sanctas , ut sciremus quid unde processeris, nonne proinde nos , cst de coelo , cst de terra compotes reddidisset , significando unde ea esset operatus , si di aliqua materia origo consitaret illorum. Praeterea licet in Libro Genescos non pateat expresse Mundum factum de nihilo fuisse, id tamen expies una legitur in secundo Machabatorum,7.. 28. ubi pia mater adolescentiorem filium sie hortatur: Peto, nate , ut afficias ad caelum est terram, re ad omnia qua in eis sunt, ct
662쪽
ssuasit vera Dei omnipotentia, c. 62s
Ad alterum argumentum , quoci Opponitur, multa sunt quae XLIX. Tertullianus reponit; sed in breve compendium aretabo : vel li praesertim quia in istius argumenti toto compi cxu nulla videtur nisi etia elle difficultas, quae vel tantulum urucat. Sic itaque is ico, Quod
licet in illis verbis: Terra aurem erat ν nanιI ct vacua , Intelligcrc- set Deo, non tur per terram aliqua materia praeextans , non tamen hinc neces
sario inferretur terram istam ex illa fuisse materia cisormatam : ui, Potuit stoisse, inquit Tertullianus , ct tamen nihiI Deus ex illas.cisse ; quod hac ratione probat : Vel quia non decebat Deum alicu-jur eguisse. Ad lo quod Sacra Scriptura usurpassct nomen illud, terra, & aequivoce, & impropriE; a qui voce , quatenus materia illa& terra ista non pertinuistent ad idem senus substantiae ; improprie, quia potius terra ista vocanda suisset materia, quam illa materia vocari debuisset ter νa , eum verisimilius sit , Tertulliano id advertente , ibid. c. et s. ab origine sobolem potias, quam originem a sobole vocitari. Aut si utique materia illa potuit propriὰ aliquando vocari terra , debuit terra ista non sic vocari; Nam ct te is licet ex argilla confectam, non argillam vocabo , sed testam. Subditidem Scriptor , ct He Etrum , licet ex argento or auro foederatum , nec a Ventum tamen , nec aurum appellabo , sed electrnm : ideo scilieci, quia a cujus habitu quid iuverιit, pariter or a vocaιu uiu recedιι , appellationis , scut or conditionis proprietate. Insuper doctὸ annotat Tertullianus ibid e. 26. non posse in istis L. verbis: Terra autem erat inanis ct vacua nomen illud , terra, intelligi, nisi de illa ipsissima terra , de qua ant E scriptiun est , In non principio fecit Deua Coelum or terram : non posse , inquam , nisi sic . '' intelligi, propter particulam conjunetivam autem: quatenus per q na Ad π- illam Scripturae textus revertitur ad eam, terram de qua supra di- ' xerat, or alligat sensum. Tandem ridiculὸ ab Adversariis confidit ut rem. in illa parti cula verbali, erat e quia juxta communem usu in Io quendi nou minus tribuitur rebus, quae initium habeant , quam quae initio careant. Imo sifficit rei , si talis aut talis , vel
pro uno instanti fuerit, ad hoc ut de illa dici possit, quod erae talis aut talis , id cst , plena , aut inanis, exculta , vel rudis pro illo instanti . .
Hi ne sacer Seripor Moyses, ut doceret nos qualis esse ζ terra Et hine apostatim a creatione, dixit : Terra autem erat inanis or vacua: erat scilicet pro tunc , antequam ab innumeris repleretur plantarum piat'Gnis& animalium speciebus , quae ipsam mirε adornantςs , ex rudicultam, ex deformi pulchram effecerunt. Quare nihil est in ista ista τὸ Li
663쪽
6r 6 Disputatio sexta , Art. V.
instantia Adversariorunt, ni notae Tertullianus , praeter meras grammaticales argutias. Omitto alia plurima, quae apud ipsit mvideantur : neque aliud quid ad plenam totius objeetionis lolii tionein desideratur , nisi quod equidem si creatio esset ἡ numero rerum impossibilium , utique, ut fateor, non pertineret ad Divi nam omnipotentiam ; sed hoc ipsum est , quod contenditur, illam in illarum numero non esse , & ideo Deum , nisi creare non potuisset, omnipotentem non fore.
Res impossbiles non pertinent ad omnipotentiam Div; m. Nec ea men Deus eapropter est minks omnipotens, Leet nihil ex impossibilibui possit ;im. si quid ex illis posset. Omnipotens non esst. Una
assertio e diametro contradicit opinioni nonnullorum e Philosophis atque Theologis , qui rerum naturas contendunt a voluntate Divina
pepend=e in hunc modum,ut jam nihilpossibile, nihil impossibile sit, nisi quod Deus vel esse impossistis, Oel esse pUIiis olim decreveris. Ol. Probatur primo. Per res impossibiles intelliguntur a nobis il-s si, bya is, quarum ttributa Percepta opponuntur invicem contraductodieta impos. rie , sive instar entis & non - entis. Sed hujusmodi res non perti se,.... ' uent acl Omnipotentiam Divinam. Igitur ad illam non pertinent res impossibiles. De majori non certatur ; quia nihil continet, nisi nominis definitionem , de qua nisi nobil cum Adversarii convenirent, cessaret quaestio : vel esset ab illis aliter proponenda ; & sic ad aliam controversiam spectaret. Aliunde autetuillam definitionem statuimus in hoc , quod impossibilitas absoluta rei procedere non possit, nisi ex oppositione omnium maxima, qualis est oppositio contradictoria ; quae vocari etiam infinita potest: & ideo vinci non potest per potentiam ullam , qtiantumlibet infinitam. Omnem aliam oppositionem posset Dcus vincere sua potentia ; hanc autem unam non potest vincere, ut deinceps patebit. xxit. Itaque sic probabitur minor : quatenus 'Adversarii, qui affir-De in mant res illas involventes attributorum suorum contradictionem m=4 pertinere ad omnipotentiam Divinam , coguntur ad hoc recurre- . M.,ό '' re , quod illam contradictionis oppositionem , quam nulla vis fiam . m. Potentiae finitae posset vincere , possit vincere Deus vi suae potentiae, quae infinita est, dc eapropter Omnipotentia est. At Deus ,
664쪽
ssuasit vera Dei omnipotentia ,sc. 62 7
quacunque sit praeditus potentia , vincere illam n potest : nam quomodo vincere poterit, si nolit vincere Fieri autem non potest, ut velit vincere : si quidem non potest velle vincere oppositionem illam, quin velit sibi ipsi contradicere volendo & nolendo id ipsum ; quis autem dixerit posse fieri, ut velit Dens contradicere sibi ipsi per volitionem sinul ac nolitioncm ejusdem rei pAffero exemplum , & dico Mundum v. g. finitum simul & infinittim esse unam e rebus illis iiii possibilibus , quae nullatenus per- maliter Deustineant ad omnipotentiam Divinam: quatenus impossibile est ut applicare Deus velit ad hunc effectum omnipotentiam suani , lendo rem quin simul nolit, cum volitio Mundi finiti sit nolitio infiniti, S. umiliter volitio infiniti sit nolitio finiti. Quare Deus simul vellet ac nollet talem effectum, id est , tale opificium Mundi finiti si- in ut & infiniti. Ac tum presertim quomodo illud opificium fieret , cima non sit in Deo minus potens volitione nolitio λ Isitur quantum fieret per volitionem, tantum per nolitionem non neret; di ideo prorsiis non posset fieri. Unde sequitur, quod erat probandum , nulla vinci potentia , etiam Divina , posse oppositionem contradicitionis , quae reperiretur inter attributa rerum illarum, quas esse ini possi biles affirmamus, de ideo ad Divinam omnipotentiam non spectare.
Probatur secundo. Fieri non potest , ut quae possibilia sunt, e ,-
impossibilia sint: igitur nec fieri potest ut sint possibilia , quae im- h,berit posti. possibilia fuerint. Hinc autem sequitur res impossibiles non per-
tinere ad omnipotentiam Diusnam , u utique tam non potzit hilariem .
rebus i inpossibilibus suam impossibilitatem , quam possibilibus
possibilitatem suam adimere. Ut autem pateat quomodo quae Deo. possibilia essent, non potuerint impossibilia fieri, tantum advertendum est illos , qui pro sententia opposita pugnant, illam non . aliter propugnare , quam affirmando Deum voluntate sua rebus omnibus possibilitatem, aut impossibilitatem suam , perinde ac futi tritioniem aut non futuritione ni affixisse. Unde inserunt nihil tam impossibile nobis videri , quod non tu I. potuerit possibile decerni, aut cujus sorsan non decreverit Deus possibilitatem: atque ita aequius est, aiunt, de nulla re, quantumvis impossibili visa, contendere , quod sit impossibilis Deci, uti de 'U' - ta. nulla re quantumcunque verisii niliter non futura , temerὸ con-- tenderetur, quod futura non sit , quia forsan futura est i decerni bui, ' enim futura potuit. Iam vero quantum falsitatis sit in principio, uirile suam colligunt sententiam , facile ostendetur , si ex
665쪽
6 a 8 Disputatio sexta , Art. V.
illo colligatur alia sententia valitὸ absit risior , quae nihilominus. in illo pariter continetur ; haec scilicet, quotl si cuti Deus voluntate sita potuisset nihil sibi relinquere impostibile , ita quoque potui Si nihil sibi relinquere possibile : sicque suam omnipo-
xv lx tentiam in seminam impotentiam commutare.., - ,hiau. Igitur CX hac consequentia , quae licet rem prae se serat absur- se iii et ut . dis sin am, evidentissime tamen in praemisso principio continetur, . discant Adversarii de rebus possibilibus & non possibilibus aliter nihil est ρε omnino , qu in ite futuris & non futuris cliscurrere. Discant fieri PRGbiis, potuisse, inoffensa Divina omnipotentia, ut ἡ rebus possibilibus,auc nullae , aut omnes, aut prae reliquis aliquae decernerentur futurae ; scit non potitisse Deum sine laesione suae omnipotentiae, vel uni rei ex omnibus possibilibus possibilitatem adimere. Q id enim hoc fuisset nisi adimere sibi portionem aliquam suae totius Potentiae Aut aliter quid hoc fuisset, nisi Deum adimendo sibi talem portionem potentiae , velle non posse quod utique posset pia a voluntate quaenam illa est, quae fingi possit magis chimaerica px v tr. Caeterum si quae possibilia sunt , non pollunt per ullam volun--t: in si't te, Divinam impossibilia fieri, neque poterunt per voluntatem Mundit, urin ullam possi bilia fieri , quae impossibilia fuerint di uti si Mundus se possi bilis, non potuit sic impossibilis evadere, ita nec chimaera. a iiii possibi l is evadere possibilis potuit. Ratio manifesta est; quia chimaera non potuit evadere possibilis , quin evaderet impostibile id , quod contradicit chimaerae : nam pollibilitas unius contra dictorii arguit impossibilitatem alterius. Mundus autem est quid unum ex iis , quae contradicunt chimaerae; & ideo possibilita chimaerae secum intulisset impossibilitatem Mundi. Hinc autem satis patet quomodo res impossibiles non pertineant ad Divinam
et x. Addidi in affertione haec verba r Nec tamen Deus eapropter esti In cisi m η- mmpotent; & ratio addendi fuit , quia quantitas potentiae
. ae debeat non desumitur, nisi ex rebus convenientibus personae, quae de- ... h. nominat tir potens in hoc aut illo genere potentiae. Hinc Rex non . uti Re . minus potens est iu regno suo , licet non possit volatu petere nu-i-: ζ' l bes, iit Aquila ; sed esset minus potens , si non posset ab Urbibus suis hostes propellere et quia nempe hoc genus potentiae perti iret ad Rcgiam potestarcni , illud autem secus. Sic etiam Delix non est minus potens in hac rerum universitate administranda , Iicet efformare chimaeras non possit; quia nimirum istae chimaeraeessent omnino ad talem ad in inistrationem inutiles. Imo quia
666쪽
cua sit vera Dei omnipotentia , c. 6a 9
ehimaerae tam nullius sitiat generis, quam nullius utilitatis, ideo nihil honferre possunt ad augendam , sive demonstrandam potentiam in ullo genere. Quare Deus non est miniis potens in omni genere, licet non possit efformare chii naeras , quae nullius sunt generis. Ubi per chimaeras intelliguntur generatim res omines impossibiles, quae vulgo etiam solent nominari chimra.
Addidi quoque verba ista : Irio se quid ex imo illis psisset, 4V .
omnipotens non esset. Et idcirco addidi; quia clim idem non possc omnipoten.
esse sini ui impossibile de possibile ; alias enim id ipsum, quod -α,ἴ
quis possibile diceret, alius posset pro impossibili reputare ; hinc I, in metum sequitur quod dum Adversarii affirmant possibilia esse, quae impostibilia sunt, statuunt ac decernunt ea quae possibilia sunt, impossibilia elle : nihil autem masis destruit potentiam Divinam, quam si dicatur Deum non posic aliquid , quod est possbile; sic tu in hoe casu esset dicendum. Affero exemplum numeri paris, ut numeri quaternarii, qui resultat ex duobus binariis. Unde postili odmia pro re impossibili habetur , quod resultet pariter ex binario & ternario. Igitur si nihilominus potest resultare ex istis, quid superest , nisi vi resultare non possit ex illis; quatenus , ut dictum est, non potest una 8c eadem res esse simul possi bilis ae impossibilis Quapropter si Deus posset istud impossbile, non posset istud possibile t & ita non esset omnipotens ; imo esset maxime impotens , siquidem non posset id quod est maxim8 possibile. Tandem magiri patebit tota haee nostra assertio ex solutione objectionum sequentium , ubi adhuc per authoritates firma
Objicies prima notionem perinde ae denominationem omnia potentia nihil admittere , quod omnipotentiae non subsaceat, ..u.m nihil quod obsistat, nihil quod esse renuat, quando ipsa instite- omnipoten-rit jusseritque, ut sit quidquid ipsa , ut sit, voluerit: be hoc idem ἰ o.,' iest ac omnipotentiam ex propria notione ac denominatione nihil excepti impossibile sibi admittere, aut quocunque pacto agnoscere. Igi- 'tur quaecunque nobis impossibilia videntur, ea utique, ubi ad Divinam omnipotentiam referuntur, possibilia fiunt, pertinentque ad ilIam ranquam subjecta , quae respectu quidem cujusvis iterius potentiae in impossbilitate sua manerent, sed respectu Divinae potentiae , quae omnipotentia est, desinunt illico imposs-hilia esse. Et sanὸ si non pertinent ad Divinam omnipotentiam ,etiam illa, X r i.
quae impossibilia sunt, ita quod per illam possibilia fiant, ob id obro ita
667쪽
em eueP tionem P ventia Divina infinit minueretur.
quod nihil, ni fi temeth . aieέ possit impossibile
63o Disputatio stexta , Art. V
unum infinito quodam modo minuitur; quia videlicet cum e n-
tradictoria possibilium impossibilia sint , si Deus nihiΙ juris &potestatis habet super ista impossibilia , tot ad minus uint, quae non potest, quot sunt quae potest. Non esset igitur Deus infinit Epotens , licet quae ipsi possibilia sunt , infinita sint, quatenus quae ipsi impossibilia essent, essent pariter infinita: sicuti nec esset infinite sciens , licet infinita sciret, si infinita similiter ignoraret.
Itaque non completur notio Omnipotentiae , nec proinde satis omnipotentia commendatur , nisi affirmetur illam extendi etiam ad impossibilia , ut ad ista illam extendisse videtur S. Augustinus, quum dixit Serm. I 7. de Temp. c. s. Totum ad voluntatem suam
redegit Deus , qui pars est quod impossibile es. Quae postiem a S.
Augustini verba omnino consonant istis Angeli Mariam sic allo quentis Luc. l. 37. Quia non erat impossibale apud Deum omne ver.
Deinde quamvis aliquid esset impossibile Deo , nemo nostrum id posset, nisi temerE, affirmare , quia nesciens affirmaret; nisi Deus ipsi revelasset aliquid esse , quod sibi sit impossibile. Nam de caetero cum nemo nostrum comprehendere possit id totum . ad quod pertingit Divina omnipotentia , quomodo affirmare potest id , quod cogitaverit & impossibile reputaverit, non esse unum ex illis , ad quod ii Ia pertingit : vel praesertim quia pluriama esse, quae Deo possibilia sunt, licet nobis impossibilia videam Lur, testatur ipse Christus Luc. 18. a . his verbis : ua impossibilia sunt apud homines , ρο ilia sunt apud Deum. Nisi quod dum homines rem aliquam esse Deo impossibilem definiunt, desumunt impossibilitatem illam ex parte rei , quae ipsis videtur impossibilis. : eum E contrii desumi aliunde non possit , quam ex voluntate Divina , ad quam utique redigitur lin possibilitas omnis, aut possibilitas rerum, quia torum ad voluntatem suam redegit Deus , qui propterea pots 8c quod impossibile es, ut ab Augustino nune nuperrim E citato dictum est, & praeoccupatii ui 1 Tertulliano affirmante Lib. de Car. Christi c. 3. nihil esse imis pes iis Deo , risi quod non vult. Quapropter cum nesci re possimus . quae sit, aut non sit Dei voluntas circa res, de quarum possibilitate, aut impossibilitate contenditur , longe praestat sateri nihil ab. solutὸ esse impossibile Deo . atque ita res etiam impossibiles, id est, a nobis impossibiles creditas, ad Divinam omnipotentiam
pertiuere; contraquam assertum fuerit.
Respondeo sic contemperandam esse notionem Dirinae omni Diqitigod by GO le
668쪽
ssua sit vera Dei omnipotentia , se. 63t
potentiae , ut intelliganius totam , ut ita loquar , Omnipotentiam quat iere ena. se habere ad omnia agibilia eo modo , quo particularis, lac rursus ita loquar, Omnipotentia intelligendi se habet ad omnia in- Di. tua omistelligibilia. Iam vero quid absurdius esset, quana si quis ad alii- P' pilandam notionem omnipotentiae intellectivae , sive omni scientiae Divinae, assit maret illam non solum ad omnia intelligibilia. sed etia in ad non- intelligibilia extendi Nam evidens est non- intelligibilia hine non- intelli sibilia dici, quod non possint in telligi , & sic non magis pertinere ad potentiam intellectivam . quam sonos ad visivam , aut colores ad auditivam , &e. Unde sicuti potentia visiva extendi non potest ad aliquid non visibile ;nec intellectiva potest ampliari ad aliquid non intelligibile i ita nulla potentia, quocunque pacto generatim asstiva , dilatari potest ad aliquid non agibile. Quid autem sunt res impossibiles, nisi res non agibiles Qvii. LXV .
propter contendo res hujusmodi nullatenus spe istare ad omnipotentiae Divinae notionem , quam utique Non auget , sed minuit; non sunt ae non perficit, sed vitiat quisquis aliter opinatur, ut paulo post magis declarabitur. Nec interim obstat quod reri in Deo impos- actionem aut sibili uni perinde ac possibilium infinitus esset numerus, quia rei
omnis possibilis contradictoria esset pro impossibili reputanda: Non, inquam , obstat s & id quidem ad inodum, quo non obstaret summae, quae supponi potest , perspicaciae visivae , & ad omnia , etiam infinita, visibilia sufficientis, infinitudo tonorum in-νisibilium. Ut itaque potest oeulus esse sumine videns, & ut sic loquar, xxv I . omnipotens in videndo, licet nihil videat ex non-visibilibus in ci μ αε
finitis, ita Deus erit omnipotens In agendo, licet non-agiblIIa quo nn peris
sint infinita ,& ipse nihil ex non agibilibus possit agere. Sed non similiter esset omni sciens , si prout infinita icit, infinita pariter .am, nisi ignoraret: quatenus haec censeri non possunt ignorata , nisi sup- ponantur scibilia a & hoe paeto pertinent ad omni scientiam: sicque patet quam nulla sit paritas , quae hic opponitur inter omnipotentiam & omni scientiam. Tum ut satisfiat authoritati , quam Adversarius sint ut objicit L xviri. ex Augustino affirmante Deum ad voluntatem suam totum red gisse , & ideo posse etiam id , quod impossibile est r unde inse- impossibilerendum ipse Adversarius putat omnipotentiam Divinam non esse ad sola possibilia limitandam , dico caeteris praeter Augustinum plosim 1. Patribus familiarem esse modum illum loquendi duri vatum ex idiri. Diqitia
669쪽
. Sed tum Brin se a I i teram deabet au poinrest solita illa phrasis antelligi. LXX. Alia est pnssibilitas
Sacris Paginis, ex quibus intelligitur Deo nihil impossibile esse, Deum potentiam tuam voluntate sita metiri, ac tum Divinae voluntati vires nullas adversari utcunque posse; Se si quae sint huius-ino li , quae Divinae omnipotentiae majestatem ac plenitudinem expressius repraesentent. Verum haec sunt post inodum intelligenda in sensu, qui magis sonet & sapiat spiritum vivificantem,
Spiritus autem ille vivificans , in quo circa rem praesenten , Sacrae Scripturae & scripta Sancto tum Patrum debent intelligi, hic est ; nempe quod Deus omnia quacunque voluerit possit ; sed non quod possit velle aliquid impossibile. Quare non sequitur Deum posse aliquid impossibile ex hoc , quod possit quidquid voluerit. Vci ut clarior adhuc sit haec responsio , dicam duo esse genera rerum uti possibilium; aliae si quidem sunt impossibiles secundum quid, sive respectu cuiusvis potentiae finitae: aliae vero sunt im-I ossibiles absolute, sive respectu omnis potentiae etiam infinitae. Iuaru in impossibilitas est cκtrinseca , nec provenit nisi ex imbee illibi a te agentis: istarum imposti bilitas cst intrinseca, sive proveniens ex intrinseca ipsarum contradictione , contra quam non magis praeis valent majores vires, quam minores , & idcirco haec impossibilitas non probat imbecillitatem agentis. Itaque Deus porcst res impossi biles primi generis, sed non potest res impossibiles secundi generis. Ac tu in ne quid in hac rerum impossibilium disti mitione confictum quis suspicetur , ex Sacra Scriptura, quae testatur non esse impusibile apud Deum omne oerbum , id est , nihil esse impossibile Deo , testatur pariter mul
ta esse Deo impossibilia, uti quod possit fallere , quod possit falli, quod possit peccare , quod possit mori, & quod , ut hoc magis
particulariter dicam , possit inentiri: nam non es Deus quasi hocimo, ut menIiatur, quin & impossibile est , ut alibi sciiptum est, mentiri Deum. Multa igitur sunt quae Deus non potest , nec propterea minus , imo magis potest; quia nec potestas qus minuitur , ut Augustinum quem opponunt, per Augusti luin exponam , cum dicitur mori fallique non posse. Sic enim hoc non potest, ut potius si post , minoris esset utique potestati3. Ac tum sit bdit: Unde prop-ιerea quadam non potest, quia Omnipotens est. Ideo autem magis particulariter dixi Deum , qui alia plurima non potest , non posse mentiri; quia quaecunque alia non potcst, ideo non potest, quia mentiri non potest: esset enim quidquid
impossi bile est , si possib*le fieret , ac multo magis si actuale
670쪽
ssua sit mera Dei omnipotentia, Ese. 6 3
fierer genus quoddam mendacii. Inio inet quid mendae issi iniim rnam quid mendacius, quam vitani esse mortem , aut motum quie- Cm , aut lucem tenebras , aut numerum parem imparem esse, aut tandem ens esse non ars, & similia quae merito inter ea, quae sunt absoluto impossibilia, computamus.
Neque opus est alia responsione ad solutione ni instantiae, quam Advertatius addidit: siquidem, licet ob incompte bensibilitatena Divinae omnipotentiae , nesciamus totum id quod Deus potest , susticienter tamen scimus illum non possc iiii pol sibilia; idque admodum , quo sufficienter scitanis illum non possc intelligere non. intelligibilia, si quae esic ne ; quia non- intelligibilia non sunt obiecta intelligentiaeo At similiter non- possibilia , sive impossibitia non sunt obiecta omnipotentiae, ut satis dicitum est : hic autem loquor de impossibilibus absolute , di non de illis secundum quid impossibilibus, de quibus loquebatur Christus, quum aiebat : ψ' impossibil/a sunt apud homines , pessirilia sunt apud Deum: Ioquebatur enim ibi Christus de impossibilitate transitus cameli per foramen acus, ut per hanc impossibilitatem physicam adumbraret moralem aliam , quam proposuerat lalutis obtinendae ab iis qui pecunias habent, aut habendis avaro inhiant. . Haec itaque apud homines impossibilia sunt, ut impossibile est virginem concipere, sterilem parere, duo corpora penetrari l saliter, aut multiplicari Io a unius, Sc. Et haec non sunt impossibilia apud Deum , quia non sunt impossibilia absolute per intranseoam in ipsis contradictionem. Caeterum nec proinde haec sunt talia impossibilia , quae Deus aliquando velle non possit, ut antE aiebam: & sic de illis intelligi non debent loca ,sive ex Au. gustino sive ex Tcrtulliano adducta: sed de caeteris impossibilibus, quae non ex contradictione talia sunt, sed ex insufficientia nostrarii in virium, quas Deus infinite excedit. Et idcirco talium impossibilium nullum est , quod non sit Deo possibile. Objicies secundo rationem omnium potissima in , qua probatur multa esse, quae Deo sunt impossibilia , desuini ex parte rerum ipsarum , quarum naturae tales, aut tales sunt neccssario , & evialibus, aut talibus attributis nec inario constitutae, unde fit ut vatiari non nossint ; in quo sensu commune philolophicum effa tum est ellenti as rerum esse aeternas. At in huiusin Odi ratione nihil est solidum; ut ostendi potest per rationem oppositam, quam S. Dionysius & S. Augustinus mox citandi, suis aut horitatibus firmaverunt. Et hac est : quatenus rerum naturae a quo , nisi .
Ad verita tem tu,sta assertionisnrin opus est nivmehen adere omniis potentiam Divina ma