장음표시 사용
641쪽
aut non obstabit otium simile , quin occupet Deus per immensi talent suam loca ctiam illa , quae Orbem excedunt & circum qua que sunt infinita , & in quibus intelligitur otiari. xxv Iri. Secundo respondebitur actiones immanentes Dei aeternas salic ςi' ς obstare, quin dici possit Deum suisse otiosum ab aeterno, licet ei: isti m. - ab aeterno nihil egerit transeunter. Quis enim nisi temere fingat - . . ' otii im ullum in immanentibus illis Divinis intelligendi atqueeetis, , astat volendi actionibus nusquam intermissis, imo semper intentis in a i unxς . obseeta numero infinita Quare dummodo Deus operetur sic immanenter in spatiis extra mundanis , uti revera operatur, quis in illis illum dixerit otiosum Addo quod cum ille unus ac ipse sit Deus , qui est extra & intra Orbem ipsi & hic & illic existenti perinde tribuenda est omnis actio transiens, licet terminus actio. nis transeuntis hic productus , hic & non illic compareat r ad eundem modum quo anima , quae est in pede quiescente , est vere c aula motus , qui fit a brachio. Ita quod ridicule loque reis rur , qui diceret animam, quae est in pede, otiosam esse , ex quae in brachio est , otiosam non esse : quasi non sit pedis & brachii
totiusque corporis anima una, cui sit Omnis operatio , aut omnis ab operatione cessatio pariter tribuenda. xx I x. Tandem non omitto Deum in actionibus suis etia in transeun
.i asi. ribus esse immobilem , sicuti sus ε probatum est suo Ioeor undeti' bisai h ' sequitur Deum ab aeterno egisse id , quod agit, licet id . quod
.s . . . - agit hodiE, actum non fuerit ab aeterno. Quod in causa est. cur. et ii ει ubiis in vacatione Dei nulla unquam fuerit, aut ignavia , aut desidia . q. aut inertia , sicut in illius operatione nec suit unquam, aut labor, aut conatus, aut industria, testante id Augustino alibi relato, his verbis de Civ. Dei. L. 12. c. I 7. Non itaque in qui Dei vacatione cogitetur ignavia , destiua , inertia , sicut nec in ejus opere la bor . conatus. ιπῶμia : Et mox, Novit quisens agere ci' agens quiescere. Quae postrema verba suis ciunt ad amovendam ignaviam ab illo otio, quod opponit Adversarius futurum in Deo loca' extram undana, de quibus agitur , occupante. Et si a tota objectio, ut attendenti patebit , abunde solvitur. Obiicies secundo. Ideo asseritur spatia extra mundana pertinere
Α, infit pariter ac intra lanindana ad iminensitatem Divinam , quia con-
quod ς ε 3icitur Deum non fore immensum , niti in illis perinde ac in istis existeret. Sed id salso conjicitur. Et ratio evidens est; quia si ita . - eiset , De iis sibi ait immensitatem suam non sufficeret : indigeretinea sua emi si quide tu spatiis illis et cadere autem in Deum indigentiam nullam
642쪽
An spatia extramundana pert. taec. 6 s
posse quis nescit Qitare nec spatiis istis ad immensitatem sitam Deus antem
olini indiguit ; sed ipse sibi erat sita iminensitas , ipse sibi sinis : 'φ.--
crat Mundus & loeus omnis. Ipse in se ipso erat, & apud se ipsim erat, nec minus eapropter inanientiis erat. Quibus & limitibus loquendi modis multi Sanctorum Patrum sitam de immensitate Divina ante Orbis opificium considerata mentem expresserunt. Audiatur Tertullianus sic loquens adversus Praxea in c. S. A me omnia Deus erat solus . ipse sibi, ct Mundus,or locus, ct omnia. Non igitur ante omnia locus ullus erat . & sic aut Deus ante omnia immensiis non erat, quod nefas est cogitare; aut Deus nullo Ioco egebat ad hoc , ut ellet linmensus. Quare itaque ad hoc ip-cim egeret hodie locis extram undanis pAudiatur & postmodum Augustinus, qui sit instar caeterorum x xx x. ab eadem opinione stantium. Itaque S. Doctor in Enarratione sua super Psalmum Iaa. contendit nullam esse Dei habitationem. his, ' .li ' Nam si earum sud corporeum , inquit, quod oculis videmus , inteI- ' uxerimus esse bab rationem Dei , transitura est habitatis Dei, quia iusti,i. calum re terea transient. Tu in ut probet Deum nulla indigere habitatione, sic pergit dicens e Deinde antequam faceret Deus caelum est terram , ubi habιtabar λ. . . . ins habitabat Deus, apud se habitabat , ct apudse est Deus. Ac tandem clarius loquitur , quum alte Deus nec caelo induet, ubi habitet, sed caelum ipso indiget, ut ab ipso inhabitetis. Unde satis constat Deu in nullis ad immensitatem . suam locis indigere , & ideo ad ejusdem immensitatis integri- tatem salvandam multo minus necesse esse, ut quae cogitamus existra Orbem, loca inhabitet.
Additur non posse Deum concipi in quibuscunque locis, etiam in xiti. infinitis, nisi concipiatur esse in illis instar entis finitit quatenus
ut omnis Iocus ex suo conceptu est includens & ambiens , ita eGi ....i omne quod locatum est , includitur & ambitur: & hac ex parte infinitum est. Igitur si vere ac proprie loquimur , nulla ad liramen--έi. sitatem . quae infinita est , pertinent spatia , quae qualiacunque ii sint, illam non includunt, sed ab illa potius includuntur, & qu. io Dina . ideo non loca sunt. sed locantur. Hinc Deus magis est nulli bi, nutubi est. quam ubique t quia omnis saltem Iocus illum capiet , si ubique est ; si autem nulli bi est, i ple potius capiet Omnem locum: &hoc magis pertinet ad immensitatem Divinam. Quare nec raro. Sancti Patres dicunt Deum non esse alibi, quὲm in se ipso, qualiter in se ipso crat, quando nondum locus ullus erat. v I mox ex Tertulliano & Augustino relatum est. Non igitur ullatenus per-
643쪽
so 6 Disputatio sexta, Art. I V
tinent, ut assetit ut, ad immensitatem Divinam Ioea ulla exit
xxx III. Respondeo fle contendo id redi eonjici, nempe quM Deus
3ndigφη t arminensiis non foret , si inea extrannindana perinde ac ista non. V norhst, occuparet. Nec obstat ratio adduina , pro cujus eversione dico',u . Deum non aliter ad immen fitatem suam locis Oeeupabilibus inis nihil inde. digere , quam ad suam potentiam rebus possibili biis egeat , aut ad suani scientiam rebus scibilibus , 8ec. Et haee indigentia, quae sub emva , aut objectινa diei potest , Deum non dedeeet, sed illa soli in , quae se teneret ει parie principii , quod propter illam esset incompletum ae in sum ciens. Quo pacto si Deus ad oecu pandum locum egeret forma corporea ipsum locante, haec sano' indigentia Deum dedeceret , quia se teneret ex parte principii Ibeativi; sed quod ad oceu pandum locum loco egeat, hoc indi gentiae genus illum non dedecet, quia se tenet ex parte objecti , sive subjecti , quod debet semper praesupponi ad operationem potentiae ipsum attingentis. Et exemplum peti potest ex potentia v:siva, quae non dicitui incompleta ob id , quod egeat obiectostisibili, sed ob id, quod eseat lumine, vicinia, perspicilio , aut adjutorio quovis alio ipsain perficiente 8c confortante ad atintingendum objectum. xxxiv. Deinde ad exponendam authoritatem duplicem , quae affertur ἰ . ς γ ' dican Iram. Tertulliani mentem hane esse , Deum videlicet in--ti. ''o.., ' stiguisse nunquam , ad hoc ut esset, loco ullo reali, si re locis uia nunquam in-l is realibus, qualia seret jam isthaee Mundi loca torporaliter oe : . T... ' cupata; sicque Deus sibi suus erat Mundus , sibi l uns erat locus matri io&- tealis ; erat enim solus :&il quomodo solus Solas autem , subivnsie Tertullianus, quia nihil ai d extrinsetis prater illum. Quae verba mentem inius Scriptotis satis aperium , & ostendunt illum Ioea quidem realia,sive corporalia ista in conspectu habui me. sed non ista ipsa , quae tune erant , sed nondum erant ab istis corporibus Occupata. Itaque Deus hoc Mando non egebat, ut esset , sed omni loco esebat ut tibique esset ; & sie egebat loeci hujus Mundi, ut omni loco extramundano. Erat autem tune loiaeus hujus Mundi non alius , quam hodiὸ , licet tune vacuus hodiὸ senim, sielit omnis locus exitantundanus adhuc est va
Di amseunia S. Augustiniim adhuc apertius excludere solao si .. loca Corporalia pro necessitate habitationis Divinae ; sed non illa inoata, cludς ς, quae corporalia evaletum , quando e vacuis plena eL
644쪽
secta sunt, & quae ineorporalia rursus evaderent, si efficerentur E Male, a a Plenis vacua. Sie itaque fateor cum Augustino Deum ad habita- 'e C.
Lionem suatu non egere eoelo ; sed contendo Deum egere loco , lintnae eoto
ubi est coelum . ad hoe ut sit, ubi est ecelum; si eut etiam eget ad P u hoc ut sit ubique, omni loco ultra coelum intelligibili. Et licie nihilominus non obstat quin Deus antequam ecelum crearet, tu se habitaret ,& apud se esset, sicuti loquitur S. Pater. Qim et latri Miim , licet in eoelo habitet, in se habitat, apud se habitat, fleapud se est: quoniam per istos loquendi modos aptὸ rein Ovetur quidquid utcunque sonare posset circumscriptionem omnis Divinae habitationis localis. Nec infrequens est eapropter aplud
Sanctos Patres hoc diebim, qempe quia Deus ubique sit,& nul- tibi sit , ubique , pro immensitate stabilienda , nullibi, pro cir
Cum scriptione Omni eliminanda.
Et hoc pacto Deus in coelo Se extra coelum est , ut ubique ili xxxv apositus, nec in eoelo, nec extra coelum est, ut nulli bi sit circum- .s 2 a tscriptus: sed in se est,& apud se est,& omnia habet intra semetip- -llibi est sum,& omnia circumdat,& omnia implet, &e. Hine S. Greso-gius sic aiebat L. I s. Mor. c. gr. Ineircumseri tuae namquespiritus .mnιa intra semetissum habeo , qua stamen O .mptimis circumdast ,
est circumdanda implost, ct sustinendo oranscendis, o rea Vrandenda su net, oro. Sed adhue expressius est, quod apud Philonem sielegitur in Lib. de Consus. Linguarum, paulo post med. Deus au/em. ut Φmnia, non conten Ar, sed eontinens , quἰθias ubiq- simul in re nusquam est: ac tu in se adhue magis sie explieat dieensi Nusequam ; quia jse locam ct regionem ereavix re m est ρον bust, nee fas est authorem intra ullam suam ereaturam inelud. a ubiqM - em ἔ .. potentiisse ι yre terram , aquam, a. rem , corrum extens, που iam partem Muniu destituit, cte. . . Neque non satis hine eruieue solutio disse ultatis , quae addi- xxxv lvtur ἔ quatenus sensus assertionis nostrae non est , quod Deus sit in
IOcis Omnibus etiam extra mundanis modo eireun seripto, sed in- quo
circumseripto , ita quod ab illis locis non excedatiir. Et hoc pacto non concipietur Deus instar entis finiti , sed potius infit r- - ais misia , prout infinita sunt spatia , quae ab illo contendimus esse Aoccupa a. Sed nunquid Adversarii magis concipiunt De et in ratione entis finiti , quando illuui eo ne ipiunt intra hujus Mundi fines contentum : & fines quidem angustissinios , si eum totius xtra mundani spatii latitudine comparemur.
645쪽
'mi r -- cus ex notione sua importat superficiein , quae ambit rem locari
.. ruuit.' tam , Deus autem ambiri non potest ; id tamen non impedit, a braxon quin Deus in omni loco intelligibili sit citra id , quod non ambiatur. Et hoc quidem sufficit ad hoe, ut veri ficetur illum esse non tantum in spatiis hujus Mundi, sed etiam in spatiis caeteris
extra Mundum. Quae omnia hucusque in unam alteramque partem agitata satis convincunt spatia extramundana perinde ac intra- mundana pertinere ad immensitatem Divinam, ut erat stabilien- aliun in commendationem ejusdem immensitatis Divinae.
Gua sit vera Dei omnipotentia , qua est ejusdem Dei insinitudo
quoad operationem T OTANDUM primo nomen omnipotentia, licet aliquid pom .uro I 'l tivum sonet ac exprimat, rem nihilominus signifieare, quaeua, etsi vi. potius in conceptu negativo videatur consistere, vel certe per il-b. . , tum Qxplicetur tacilius . ut patebit ex dicendis toto articulo. Et ei.um, meri. hac quidem est ratio podimina, propter quam de Divina omni- . . V . . POLentia hic tractabitur , tanquam de attributo negativo, adeomputatur. modum quo hactenus inter attributa Dei negativa enumeravimus & explicuimus,lum aeternitatem Divinam, quae est quaedam, ut ita loquar, omnitemporaneitas , tum immensitatem Divunam , quae est localis quaedam omni praesciuia. Unde sequitur illam in interminabilitate durationis, sicut istam in internit nablis Ilitate localitatis consistere. . . Tr. Sic etiam omnipotentia Divina consistit in interminabilitate Et san quadam operationis , sive potentiae operatricis , aut saltein , ut Σα aiebam, potest longe facilius per talem interminabilitatem ex ue per iu- poni; unde est quod in hoc sensu pertineat ad attributa negati- 'tarem ,h. . va. Absit tamen illos redargui , qui tale attributum agnoscunt io a Dira. pro positivo, & de illo inter caetera positiva tractant. Tantum ' annoto illos in hoc casu magis attendere in omnipotentia ad conceptum incomplexum potentiae , quae est quid positivum , quam ad conceptum complexum otiani potentiae , quae est inte
minabilitas potentiae Mideo potius videtur esse aliquid negatiis E atuin, & instar attributi negativi cqnsiderandum atque traetare-
646쪽
sua sit Vera Dei omnipotentia , s c. 6o9
dinia. Et hoc obiter annotasse sufficiet. Notandum secundo Theologos in hoc fere unanimiter inclina- I II. re , ut agnoscant Divinam omnipotentiam esse attributum Dei quoddam singulare, & distinctum ab attributis caeteris per illam busdam ipsam formalitatem intelligibilem, per quam caetera, tum ab in .
vicem , tum ab essentia, cujus sunt, distria gaiuatur. In hanc vero itan, Divi. mentem sic inclinant . quia omni verisimilitudine caret, quod quibusdam vi sum est aut essenti am, aut scientiam, alit volunta- singulate.
tem Divinam, esse Divinam ipsam Omnipotentiam. De essentia sic 1entiebant ob id , quod sit infinite perfecta , ac proinde non ςgeat , ut accidit in cisentiis creatis , sit peraddita una ad extra se operandum potentia. Sed haec ratio plane nulla est , quia si quae esset, perna de probaret debere cum ciscntia Divina can fundi &omnia generatim attributa illius , ac speciatim intellectum &voluntacem ; quia te habciat instar sacultatum sive potentiarum operandi ad intra . Tum circa scientiam aicbant illam , quia Divina est, non esse, I V. ut est nostra, infirmam, & egentem subsidio potentiae operatri. Ah eis, quae illi cfficaciam sublatinistret : est etenim per se efficax , ti, nee stse ille et infinite, ideoque infinite potens , sive Omnipotens. Sed ' φneque haec ratio quicquam convincit ; quia sacile admirtitur Dei. scientiam Divinam eisu cssicacem,ev quidem per se; at non aliter
per se , quam per sui conjunctionem strieti s liniam cum omnipo tentia , quae illico efficiat id quod scitur , si ad actimi fetendiae cesserit deliberatio faciendi : atque in hoc infinito distat ino. diis sciendi iroster a Divino, quia multa quae scimus , etiamsi velimus, non possumus. Praeterea in gratiam Divinae voluntatis non distinguendae ab omnipotentia Divina , dicebant alii nihil esse quod resistat , imo quod statim non obtemperet voluntati Divinae r nunquid enim scriptum est : IUc dixit Er facta seu A W-
se mandaυιt s creata sunt et de rursus : Omnia quacunque vomit
Sed neque adhuc rationes istae, sive aut horitates istae, aut simi- v.
1es rem satis demonstrant. QMa tantum convincunt ea , quae DCus iis is si M'dixerit , aut mandaverit, aut votii erit fieri, utique illico & irre- utique sumsistibiliter fieri ; led neutiquam convincunt illa fieri sine potentia ad ea facienda , quae fieri debuerint , applicata : imo subimii. hiporantia cant applicationem talis supreinae potentiae, vel ob ici praesertim, quod non omnia simul fiunt, licet Deus omnia simul velit; quare nec ab inemo facta sunt, licet ab aeterno vilita suerint. Et si e
647쪽
6i o . Disputatio sexta , Art. V.
tunc fiunt, quando suam applicat Deus potentiam ad ea facien ida , quae his aut illis modis , in his aut illis temporum circumstantiis facienda,& mente sua praeviderat,& voIuntate 1ua decreve
v i. De caetero quia licet omnia , quae Dei sunt, unum sint, nihilo- Nonis litur minus ordinata sunt & inconfusa. unde fit ut illa distinguantus
& multiplicemus per nostros concipiendi ac loquendi modovomnipoten, sumptos ex respectu aliquo ad res nostras. Hinc sequitur quod aedi, ita, si in Deo intellecIum a voluntate distinguimus ob id , quod iapro turibu- nobis intellectus sit a voluntate distinetus, oportebit pariter ilis. 'si 's' 'n' lingui in Deo omnipotentiam effectriceni ab intellectu de voluntate, quia id modicum . quod in nobis est , effectri eis potentiae ab utraqua illa facultate distingi itur. Quapropter consultissimum est , quod Theologis communiter placet omnipotentiam este singulare quoddam Dui attributum, & de quo proinde singi lariter tractari debeat. vis. Omitto postmodimi nihil bac in parte absurdius esse , quam
Qv d Vi ' quoil resertur cogitatum olim a nonnullis, & Arii,& Eunomii minisi sens. partes sectantibus , scilicet, Divinam omnipotentiam rerum uni- i versariun esse ictricem, Esse aut Filium, aut Spiritum Sanctum....i z '' Igitur illi qui ab Ario stabant, licet Filio denegarent Divinita.
tum , omnipotentiam tamen Divinam aliquam tribuebant , per quam Pater Mundum creasset , sicuti lcgitur : Omnia per 'μm facta hians: & hine Filium elle Patris omnipotentiam inferebant. Illi vero qui favebant Eunomio simile quid aiebant in gratiam Spiritus Sancti , quem esse Deum negabant, & nihilominus adis mittebant creatorem fuisse hujusce orbis , quia lcriptum este Emitie Spiritκm tuum , ct creabuntur. Atque hinc coniiciebant. Spiritum Sanetiun esse ipsam omnipotentiam Patris ac Filii. Verum quid hoc uno alteroque dogiuate . non dico jam magi absurdum, aut magis haereticum , sed magis in lamim λυ III. Nam praeterqu1m quod non minus repugnat Divinam oinnipo-Σx0Mndi' lentiam , quam Divinitatem ipsam communicari creaturae, plamini est illam non posse communicari, & per communicationem x deperdi sine laesione Divinitatis , quae impotens fieret tunc , cum
nee omnipotens evaderet creatura. Quomodo itaque creatura , ia. pimη uam nec transferri notest omnipotentia Divina, evadere potest iiii aiebant. ipsa Divina omnipotentia λ Et hinc constat quam alienus susensi is, in quem illi Haeretici pertrahebant loca citata ; quae licet approprient citationem , nunc Filio, nunc Spiritui Sancto ,
648쪽
uua sit et era Dei omnipotentia , sc. 6 O
prout Filius est sapientia Patris , & Spiritus Sanimis est Patris ac Filii amo' mutuus , omnia foecundans atque vivificans , non obstant, quin in re ipsa ac verὸ una sit trium Personarum omnipotentia : unde fit ut cxterna opera omnia sint toti Trinitati com
Notandum tertio Divinam omnipotentiam ita clard ac solidE I x. stabiliri aut horitate & ratione , ut nemo sit, qui cxistentiam 5 omnipotentiam Dei in codem evidentiae ac certitudinis gradu mendat pasenon habeat. Ad aut horitatem quod spcctat , altendenda in pri. si ' mPl mis sunt verba ista G cnc seos I 8. Iq. Nunquid Deo quιcquam est .inain. d. iis 3 Agebatur ibi de incredulitate Sarae dicentis: Num vere paritura sum anus p Et haec incredulitas exprobata fuit, quia non tantum Deo nihil est impossibile , sed nec quicquam est difficile i qui loquendi modas Divinam omnipotentiam plane commendat. Audienda etiam cst deprecatio Mardochaei Deum sic alloquentis in casu rei, quae supra omnes difficillima videbatur :agebatur enim de saevissmo cilicio regio , quod contra Judaeos latum suerat, revocando. Sic itaque deprecabatur Esther I 3. s. de seq. Domine , Domine Rex omnipotens , ἰn ditione enim tua cuncta sunt posita εἰ ct πυε est , qui possit iva re ere voluntati , si decreveris silvare Israel. Tu feristi caelum cst terram , est quidquid cae-5 ambitu continetur: Dominus omnιum et , nec est qui resistat ma-
' jestati tua. Qibus verbis valdὸ illustratur omnipotentia Divina ; siqui- xdem tanto huis potentior est, quanto minus illi resistitur. Is igi--: 'ς tur, cujus potestati nihil resistit, est infinitd potens , id est , po- .hodri mri 'tens ad omnia : tu alibi testitur Τοb 42. a. his verbis: Scio quia om- Ρ 'ma potes. Omitto deinde verba Pauli sic scrmentis ait Roma- t fisu te. nos s. IV. Voluntati ejus quis resistit & similiter illa Lucae I. 37. sive potius apud Lucam Angeli Mariam alloquentis: cuia non erit ampossibile apud Deum omne verbum. Omitto , inquam , illa de si in ilia , quae sunt in Sacris Paginis sic quentissima , ut e rationibus plurimis, quae his auctoritatibus mire consonanc, unam alteramque obiter afferam. Itaque si post authoritates ad rationes recurritur , patet necesse X Lesse , ut Deus , si quam habet potentiam , non habcat limitatam ad unum aut alterum genus entis ; sed ad omne genus emis, & vinam po- ad omnem modum in omni generc entis illimitatain. Tum quiaet a' Deus , si quam habet potentiam tu aliquo genere entis , illam mitatam ad
utique tabct ob id , quod ipse sit perscelus, aut sociast liter, aut x - ' 'i'
649쪽
nulla maiupossi omni nci cogitari.
non esset omnip tens , aut non om nia seleel. aut beatus non es t.
sunt . Qua huη creatio visa fuerit
6ia Distulatio sexta , Art. V.
eminenter in illo genere entis : est autem sic persectus, quin x infinith perfectus in omni clatis genere. Ac proiius e pecesse est, ut sit potens , quin & infinite,& aequd potens in omni genere dc
modo entium quocunque pacto excogitabilium , ob omnes 8c omnibus modis possessas omnium entium persectiones. Tum rursus quia si Deus esset in uno genere entis potens, dc non in alio, aut non aeque potens in utroque , cogitari posset major quaedam potentia , quam Divina , scilicet potentia , quae csset ad 'omne genus entis & intra Omne genus claris extensa pariter ac intenta. Hoc autem repugnat, quia sicut Deus est ens, quo persem uxnullum potest cogitationi occurrere , ita potentia Divina talis est . qua nulla possit amplior cogitari: quare oportet ut ad omnia in omni gcnere cogitabili po Milia extendatur , & cum ista extensione sociani habeat intenti em , quae modos omnes &gradus complectatur correspondentes omnibus gradibus ac modis , quibus possibilia sunt quaecunque possibilia stipponuntur. Et sane quidquid est quocunque pacto possi bile in aliquo genere clatis, non aliter cst possibilc , quam quia est pol s bile fieri ab aliquo : & idcirco si non esset possibile fieri a Deo, esset pols bile fieri ab alio; quapropter esset uliquis potentior Deo, qui ob id ipsum Deus non csset contra hypothesim . Addo quod si aliquid esset in aliquo genere entis in quo cunisque gradu aut quocunque modo possibile , & nihilominus impos
sibile Deo ; aut Deus illid possibile non cognosceret. aut cognosceret: si primum, deficeret ob ignorantiam a Divinitate, si δε- eundum, deficeret a Divinitatis beatitudine e nam hoc ipso infelix esset, quod se ad aliquid possibile impotentem adverteret. Ac tandem cum nulli ex caeteris ait fibulis Divinis sua desit infinitudo, tam intensiva , quam extensiva , ut alibi probatum fuit, nouest cur Divina potentia non reputetur similiter infinita : & ita conscendit ad omnipotentiam , quae in hunc modum est satis stabilita generatim, sed nondum in particulari satis explicata. His igitur praenotatis, dico dupliciter errari posse circa Divinam omnipotentiam , & erratum fuisse a inultis, quorum alii
quae possibilia sunt, impossibilia , & alii quae impossibilia sunt ,
possbilia propugnarunt. Quare interest scire quaenam sint poss-b illa , quae ad illam spectatu , de rursus quaenam sint impossibilia, quae ad illam non pertinent. Et nunc qui dein circa res poss-biles dubitatum a multis fuit ite creatioue, quam esse Deo imis
650쪽
ssus sit vera Dei omnipotentia, s c. 633
possibilem conjecorum; & ideis materiam finxerunt aeternam . ex qua tanquam ex praeexistente sibjectio Deus Munduin eondiderit, sive ab aeterno, sive in tempore. . Tum vero circa res iiii possibiles affirmatum E contra fuit ab ,
u . . . . . . . . Atint alii s
alias nullam esse inter attributa quaru incunque rerum cogitabi- quibus nihil
Iium adeo patentem & asperam contradiistionem , quae obstotillarum postibilitati ; & hinc intulerunt nihiI csse impossibile sit Erebus. Deo , ac capropter multa esse, quae nobis impossibilia videau - 'μ DP, I tur, non aeque ac ea , quae possibilia vulgo dicimus, ad omnipo- vule. 14b-tentiae divinae latitudinem pertinentia. Hoc itaque paeto non parum explanabitur quae sit vera Dei omnipotentia , si ostenditur ipνι mo vim creandi ad Divinam omnipotentiam pertinere, ac secundo non pertinere ad illam res impossibiles , id est, Deum non esse minuς omnipotentem, quamvis producere res illas non possit, quarum impossibilitas per evidentem in ipsis contradictionem probatur: id autem perficietur in assertione sequente una &altera
Ad omnipotentiam Diνinam pertinet vis ereandS , ἰta quod Deus si creare non posset, or ea qua jam sunt non creasset, omnipotens non esset. Et in hac quidem vi creatrice maxime splendet Divina
Probatur primo ab absurdis multis , quae ex assertione con- X V I. traria sequerentur. Sequeretur si quidem nullum absolutum suis 4' pra materiam , ex qua hic Mundus constat, esse Dei dominium, Quia enim nihil illius creasset, ita nihil illius posset dcstruere rquem ii, modum ista materia tam esset ens neccssarium ac ne- Dominum cessario in destri restibile, quam Deus ipsc. Sequeretur itcrum nul--.V' tum praeter Deum esse spiratum e quia spiritus nisi via creationis esse non potest. Aut si quis csset, i, esset aeternus & absolute independens , quia essentialiter inannihilabilis , quia in creabilis . ut de materia dictuin est. Insuper sequeretur materiam , ex qua tota , vel ex cujus por- , V itione aliqua Deus orbem fabricasset, esse infinitam: quia non m id
est ratio , propter ciuam sit potius minor, Quam maior materiae 3n 'eri aestet quantitas supponenda. Haec autem suppositio entis InfinitI,& infiisiturii Malias 1 Deo independentis, cst ob id insum eo magis injuria k 4ςexndens. - - - Hlilii, iij