장음표시 사용
181쪽
elaus vel potus augens febrim, aer similis, bibat tepida aquosa non ferVida, ut decocta pectoralia & apertentia, nempe decoctum Tara-xaci, Lactucae, Cichorei, radicis Agrimoniae, Bardanae, Cichorei cum foliis, totius Scabiosae, Morsus Diaboli, Papaveris Rhae
dos totios, radicis Graminis recentis, Faeniculi praesertim omnis radicis Scoraonerae &Tragopogonis , . specificum est Bellis Platensis mense Μ o decerpta, aut & decoctum Tragopogonis; haec omnia aperiunt, & dant mollissimos fotus, haec tamen in magna Pleuritide non levant; fomenta fiant ad latera ex decocto Verbasci, Sambuci Malva, Bismalva cumda Ete, quae intra pannum pressa, Vel pannus hoc decocto madidus ponatur Circa locum do is leniem, ei superimponatur tegula calefacta , quantumiseri poterit , & aeger sic haereat in lino, hoc incredibiliter resolvit; hinc non opus est perpetus insigni evacuatione per Venae sectionem hunc morbum curare, nam si modo leviast morbus squod ex symptomatum benignitate dignoscimus) tum lassiciat applicuisse fomenta, uti & decocta blanda, diluentia &.aperies ija, saponacea , quae simul quoque inflammationi resistunt,& impetum sanguinis refraenare valent. Hunc in finem conducetit sequens decoctum. Rad. Cichorei--- Scoretonerae ana Sij
182쪽
- Lactucaeana 5 ij Cum Aq. decoch. spatio ε horaepint. iij exhibe. Capiat aeger uncias duas olide omni quadrante
Eodem quoque tempore, loco dolenti a .plicetur calidei rametatum , quod vires habet laxandi, aperiendi, resolvendi. hvmectandi di inflammationi resistendi; quo in casu coquatur Hordeum con tritum vel Avena in aqua, cui postquam aliquantulum coxerit, paululum aceti addatur, quod saeculo vel panno involutum calide applicetur. VeI applicetur sequens so-tus , qui etiam egregie laxat , aperit & dolorem demulcet. N. Fol; Malva - Bismalvae -- Parieta ite--- Uerbasci ana M. j. Flor. Althaeae -- Melilotia- Sambuci ana Farin. Sem. Lini
183쪽
Pisuritis lenti applicetur. luterim aeger utatur victae blando, tenui & humido eτ hordeatis, justualis carnium tenuissimis, quibus herbae molles&seponacea addantur, ut Lactuca, Cichoreum, Endivia, addito etiam Nitro depurato vel alis sale refrigerante; caeterum sibi caveat tegera reliquarum non naturalium rerum abusu, si quando accidat, ni alvus nimis stricta exista tunc danda sunt ecco protica, ut pulpa Cassiae, Tamarindorum, Manna die. Vel potius clysma ex sero l actis calido vel mollissimis herbis, aut ex aqua mellita injiciatur; vitentur cane prius & angue omnia, quae irritant, & acrimorinia sua intestina nimis assiciunt; nam febr: s adaugent, & naturam a salinari suo proposito di
3 881. Si Medicus advertat naturam moliti
quandam evacuationem debito tempore, per alvum, utinas, sudores, haemorrhoides, nares, abscessus; aliaque huic excretioni dicata loca, tum oportet , ut animum attentum habeat, quam viam natura affectabit,& quo versus materia critica movebitur; si determinetur ad vias Consuetas , vel ad partes minus nobiles, uti ad aures. crura, humerum, &c. quod extensione, stupore, dolore & partis gravitne innote scit de quibus signis omn um optime scriptit Pro per Arpi s in Incomparabili illo Tractata de Praesagiouda Vita , Morte, ubi fideli stime futurae crifeos signa enarrat & describit tum, ilico ille Iocus est fovendus & laxandas ut
naturae actio facilitetur, & materies morbo fanellius' abscessu &c. evacuetur hOC quoque diversis in locis inculcat Medicorum .PrincepS Hippocrates, cum elait, quo natura vergit, eo
vii ducenda, st per Ioca convenientia id sit,
184쪽
deinde si evaeuationes perfectae & proportiona tae ad morbi speciem fiant quod ex levamine
symptomatum & constantia evacuationis ad morbi finem usque dignoscimus) tum nil mo. lvere, nec sistere, optimum erit remedium: hinc si totum illud negotium naturae commit' itamus, & si vitemus omne illud, quod natu tam a suo salutari proposito revocare potest ;tum omne illud praestitimus , quod ab arte de siderarr potest, quod egregrie monet Hippocra. tes, quae judicantur & judicata sunt perfecte neque movere oportet, neque innovare sive jpurgantibus ,. sive aliis irritamentis, sed sine.
1. Hoc ab Hippocrate fuit observatum ti ab omnibus Auctoribus postea confirmatum , quoties intestinum: rectum maxime*doleat, tibrevi post fluant haemorrhoides praesertim ante tertiumidiem , tum aeger Pleuritide liber, i
a. Est eadem observatio in Peripneumonia, nempe materia haerens ad arteriarum intercos alium angustias cocta ad aortam profluens fuit ad arterias renates, hacque ratione educitur, tum sicca Pleuritis sanatur; Hippocrates, Galenus & recentiores putant siccam Pleurit, dem esse lethalem, sed si talis urina fluat ante quartum diem, tum morbus solvitur. a. Si ex alvo ut Peripneumonia ante quartum diem dimiserit aeger mucosum flavum cum strigmentis sanguineis, sanatur aeges , licet sit saeva Pleuritis. . Si tales abscessus fiunt eo tempore, quo materia solvitur in pleura, tum optimi sunt ut in Peripneumonia.
3. Subitus stupor in brachiis , gravitas, ido'
185쪽
torque in iis partibus, si oriebatur, cito sanabatur, hoc in Epidemiis observavi, tunc enim materia per arterias profluens fiuit in cor, tum sanantur aegri, hoc notavit Hippocrates, reliqui Auctores putant malum. esse dignum, sed sem. per cum illo Auctore hoc bonum esse signum animadverti, Baglivius putat si ngui arem esse suam observationem, dum scribit, quod 'iderit homines, quibus cedebat dolor Pleuriticus ad scapulas semper fore sanaturos, sed Hippo cr tes hoc jam dudum notavit, significatenἴm, quod materia distribuatur per totum & non in unam partem petat. 6. Si tale sputum appareat, tum nemo PleUriticorum inde moritur, neque manet Dyspnaea vel Asthma, nemo hoc habet praeter solum Ilippocratem , nec excepto Sydenhamo , si tale sputum Griatur , est Pseuritis humida, si ex loco affecto fiat, tum post sputi excretionem locus levetur, nempe si liberale, id est, in magna copia, pulsus dilatatior non durus sine Coryga praesertim ante diem quartum , tum ante nonum Vel undecimum diem sani sunt aegri, ignari haec sputa horrent, sed bona sunt, nam illa flavedo sensim albescit, talis aeger certissime ita sanatur, ac si nunquam Pleuritude laborave
g. 88a. I. quiete, Ne sanguinis motus & in sp)ratio laedat partem ante expolitam. Medicamenta mollia sunt decocta Famiculi recentis, aut radices recentis Graminis, recenti S Scorgonerae, Taraxaci imprimis, Cichorei Hieracii, Sonchi, Lactucae, nam in his om'nibus est vis diluens saponacea, & attenuan ,
186쪽
Passul. ab arillis repurgat. p. j.
Coq. in Aqua communi ad Colat dij.
De hoc potia teger assumat, quantum lubet, λnthil aliud, quoniam natura viam monstral tunc ex artis lege vasa sunt laxanda, sanguis diluerisdus, ut melius fluere possit. a. Hippocrates dicili, quod te ri sanantur hae. morrhoidum fluxu, si ergo conquerantur de tenesmo, Medicus an o applicet laxantia emol lientia, aut si tum non fluant haemorrhoides,
hirudines, vide materiam medicam. Vel fotu nempe ex decocto lactis cum foliis Althaeae, Melissae, Brancie Ursinae , Plumbaginis cie. Medicus omnes humores & omnia vasa ita tenere debet, ut quaenam pars disposita sit ad materiam accipiendam, exspectet, si nunc vi deat minimam determinationem , tum per de terminantia agere debet, si per sputa se evacuet Pleuritis, tum est Peripneumopleuritis; simu lac PIeuritis vobis occurrit, statim est cogi tandum, an Pleuritis est in statu resolutionis, an ex parte cocta, an ex ipsa arte juvanda, Vel non, hinc quo vergit materia, eo est ducenda, si urina sit valde turbida & crassa, & dolorante mingendum quidem praecesserit, tum re' num viae sunt laxandae , nempe Clysmatibus, lenibus diureticis; externe fomenta cas da sunt
apponenda ut & balnea adhibeo da, victas st
187쪽
ei seopo insemens, sussicit sola pilana pro po- id ex decocto Hordei cum OII melle oc pauco
Nitro Quando materies in sanguine oberrat, nec adhuc dum alicubi arietat , vasa tantum laxa sunt tenenda, verum si dolor & alia signa metas se Os appareant in aliqua parte, tum adjuvanda est natura, quo natura vergit, dicit Hippocrates, eo ducenda, quando etiam natura non vergit ad loca , ex quibus se liberare possit salva vita vel sanitate; tunc inde. est avertenda, nam V. g si homo sit Peripneumonicus, stillet sanguinem e naribus, tum adjuvanda est natura, verum si spueret sanguinem e X pulmone , tum natura inle est avertendasti l icet per venae sectionem. Si materies ober raus veniat in pulmonem , tum ibi species Peripneumoniae oritur. Si materiam ex alvo ire videamus, tum dandum est. decoctum ex Uuis
Corinthiacis, ex Passulis minoribus & Ficubusti c. quae alvum blande subducunt & laxant, similia clysmata etiam sunt optima; hin et si natura nimi S tarde operetur, vel si non satis effieax existat ad illud omne quod sibi alienum& noxium est, expellendum, tum Medicus tanquam minister & adjutor naturae ei succurret, tollendo impedimenta, quae excretioni obsunt,& excitando torporem & naturae inertiam par-l tim victricis, partim succumbentis. Hum iundem partes, quo versus Critica materies deinterminatur, laxandae sunt derivantibus remediis, ut minus resistentes evadant, & ut materia peccans ad hos magis illiciatur; cui scopo conducunt lenes frict lames, balnea vaporis, per infundibulum,admissa, fomenta mollisit ma Ae: sic cuilibet evacustioni , non fatis ma
gnitudini morbi respondenti prospicitur. Dia -
188쪽
ta sit paululum magis reficiens, ut langliengnatura ad hoc opus confortetur 9 excitetsit .
dein in fine morbi lene purgans e X hibeatur ad praecavendam recidivam; nam juxta illud nitum Hippocratis, i quae in morbis post crisa relinquuntur, recidivas facere latent. Si per. lturbatio critica nimis vehemens fuerit sita ut natura impetuosior existat) tum coerceri debit ille impetus, ne aeger a nimis strenua ludia na turae cum morbo statim eistinguatur; tune oportet ut Medicus tantum detrahat de vi mor bi per venae sectionem, ut tanta vis & eopia sanguinis relinquatur, quanta ad bonam crista absolvendam sufficit, nulla habita ratione m0rbi temporis, si necessitas & vehementia sympto. matum illud exigat: hoc Hippocrates monuit , ubi octavo die venam secuit pro nimio morbi
883. Ubi vero natura nullum indicium praebet & impar sit, mediante coctione Re cretione hunc morbum expetiere per loca aliquo'ties memorata, tum opus est, utMedicus arqtificiali evacuatione per venae sectionem h0c malum corrigat; quae methodus nulla tutior &pretectantior adhuc est excogitata; quae profecto ita utilis & necessaria est praecipue in boo morbo) ut nunquama omitti debeat , in qua cunque aetate, seXu, imo in gravidis, si us' geat necessitas, non est praetereunda ; excipias tur tamen illae Pleuritidis species, quae a causa latente uti tuberculo, vel abscessu, vel epido 'mica constitutione ortum ducunt; sic sempex hacce via si necesse sit) tentanda est resolutio, ne aegri in periculosissimam pectoris suppurg tionem vel aliat mala incidant, unde paucis
mi eluctantur; hoc auxilii genus, hancquemς
189쪽
thodum adhibuit magnus S denhamas in Pleuritide curanda; qui largissime detraxit sanguinem, de remediis sputa eTpellantibus parum sollicitus; probe enim noverat , plendidissianum illud nostrae artis ornamentum , quod medicina, quae ad sputa elicienda sola dirigitur, rihil vel parum proficere posset in sicca Pleui itide, ubi saepe nil coit ad exspuendum, sicque magnus ille vir omnem critin, a qua tot incommoda exsurgere possunt, anticipabat &demebat , praererea sequentia nobis venae sectionem suadent; uti cris es, quae hic loci nimis tardae & saepe imperfectae conspiciuntur, nam hisce non ita confidere possumus, uti Hippocra-ses faciebat in sua rekione, ubi calor & vigor naturae erat ad morb0sam materiem coque dam & evacuandam.' Huc quoque accedit, quod saepe hic loci ex perverso regimine rerum non naturalium & ex praepostera medicamenin torum exhibitione, crisis mirum in modumi confundatur & immutatur, unde boni Medici cristos doctrinam & methodum assequentes , sepissime falluntor, & infelicissime crurant;
Porro si venae sectio rite celebretur, plura eviis tabimus mala saepe ex critica depositione orientia; nam aliquoties accidit, ut critica materies transmigret ut caput, aut ad alia nobiliora viscera, unde periculosissimae suppurationes vellethalia symptomata produzuntur ; ne quis pntat venae sectionem ita periculosam esse' ut nonnulli Chemici Mant) nam si acri circumἀspectione attendatur ad aegri Vires, temperiem, signa praeterita: & praesentia , & si singula phae nomena sedulo inter se comparentur, minime in periculum aegrum conjicies, hinc si Medi-l Qta tempestive, id est es in initio, vel morbi
190쪽
incremento seu ante tertium diem fi Litum, v6.catur ad aegrum, nullumque Obseruans natura molimen, nec dispotitionem ad excretionein per loca accommodata; si sit in corpore ruchusto, nam saepe Pleuritis paulo ante morte ii oritur, ita ut mortem impedire non possit, e. tiam si Medicus vente sectionem instituat; hi sic ltum a minima sanguinis jactura mors supervenit, ergo in robusto corpore sta ini est inui. tu'nda vente lectio, nam si bene fixa ta s)t plea ritis prima hora per venae sectionem sanari pu- te st, sed aliquando post biduum vel triduum curari nequit; hinc fiet venae sectio cita, larga,
Nam parva velocitatem auget, ergo ad animi deliquium est instituenda accelerato fluxu celeris,
si enim sanguis in Pleuritide summo cum i
petu emittatatur, tunc eo magis avertetur sanguis a caeteris vasis, & quo accelerata magis
erit venae sectio, eo melius erit; nam si missio lsanguinis non fiat celeris, non prodest. in mi, lle aegris venae fictio est adhibita , ex quibus nil sanguinis exiverit, qui aegri non inspirant, ua'
de multi pereunt, Chirurgi tum dicunt sanguis j xire non poterat, & Medici putant se satis se uisse officio, hinc sanguis est accelerandus, quod legregie sit tussiendo vel fortiter inspirando, vel 'naribus supponendo vinum aut acetum vel lpulvere sternutatorio unde ger tussiet, ct san guis felicius lexibit ; porro instituenda est venae sectio ex magno vase per latum vulnus nam parvum raro prodest ex brachio ejusdem vel oppositi lateris squod non multum refert) ad a nimi deliquium lusque; nam si in initio morbi larga venae sectio instituatur, tum saepe accidit,