장음표시 사용
41쪽
Angina, tr Istrataeae. Haec est idea anginae, quare nunc Clari Viri uti & in hac Academia Professor
voluerit, quod omnis angina nullam. aliamideam habeat, quam tumorem glandularum thyrdidearum , hoc certe nescio, cur ille sibi hoc pei suase st; haec est quidem unica causa sed longe prior fieri potest in glandularumaryleno id earum fastigio, si hoc tumeat, glottis clausa est , hinc glandularum thyroidearum non est unica causa, plures anginae ortae sunt a glandulis salivalibus aut parotidibus maxime intumescentibus ab iis, quae ad aesophagum &circa laryngem jacent , plures etiam thyroideam Cepe in causa esse notarunt, quae tum per se non faciunt ad anginam, sed quatenus ab aliis partibus premuntur, rarius ibi sit, quam quidem creditur, sed potius ad loca propiora
g. 783. Si tumor inflammatorius illos musculos occupet, quibus per voluntatem claudimus glottidem, ilico mors oritur, hic morbus adeo est periculosus, i. quia materia est tam diVersa, a. loca affecta tam diversa. Medici recentiores incusarunt veteres, longe abest ut dicam jure, quod de tot speciebus, anginarum stripserint, angina, Synanche, Parasynanche , Cynanche & Pacacynanche, sed puto eo S Opti me ita distinxis., quoniam hoc a sedis diversitate
dependet.. 78 . Ut detur distincta quaedam species budus morbi, recensui quidquid boni Auctores1uper hac re dixere, concludo tandem quod materia, locus, ac exinde multipleX,
42쪽
s. 78s. Mussa vocatur, quando tanta aquae fit collectio in vasis circa fauces, ut a tumore deglutitio vel respiratio Ortitur. Catur rhus est liberae circulationis per membrante Sch ideriana vasa impedimentum, unde sita tumet ' assurgit, si vero talis 'Catarrhus fiat in faustibus, tunc Oritur angina ca
tarrho se , hinc tumor lymphaticus deglutionem & perspirationem impedit, quod fieri potest in Hydrope scroti, testium muliebrium abdomine ut in Ascite & Anasarca, ut quasi omnia inter se sepeliantur, idem accidere, po te st ad tonsillas, glandulas bronchiales, &Ω-livales.
f. 786. omnis tumor lymphaticus haeret vel in loco, ubi lympha est extra vasa, colligitur, vel ubi vasa minora lympham distendentia turogent, & haec ut plurimum in glandulis. g. 787. Si ambae jugulares venae ligentur , ut in experimento Lorueri in capite fit Hydrocephalus , fauces & palatum tument, laxato vinculo ille tumor disparet; jam si glandulae vicinae post aesophagum inflammatae venis com primant, fiet oculorum stillicidium salivae ef
Enatis. Glandulae lympham tenuem naturaliter fundunt, sed aliquando haeret materia gri-sea terrestris lenta , quae' vasa adeo obstipat, ut aquei humores se evacuare non possint ,
sed tumescunt glandulae, unde sit angina; hoc
43쪽
plerumque oritur ad glandulas salivastes; vidi 'in Domina Hasanae obstructum emimri a glandulae salivalis per calculum , uixde hujus glan-dhiae e Cacuario impeditu r,. 'hinc glἹndula intus
regurgitans per . faucium vasa tumores edicit;
hinc saepe haesent in ἐmissariis qapilli ut indum1
hepatico . uri dra vasa eompilmuntur. CO idem emest, unde videmus suspensos adeo tumere ei scia has parte.. Fretis. Vidi tumores inde factos, ut pepererint suffocationes anginosas. Si homo habeat has par tes misime est id as & statim se Ummittat frigidb aeti , hae patres se su bitoc trahunt, unde oriuntur itimores & anginae, qui morbi vocantur vulgo refrigerato Iit,. utile morbus oritur circa ottilem , est letha
lis; nili statim cessir, cocistitutio anni pluviosa idem emeit reste Hippocrate, uestrinham dicit rusos prae creteris his m rhis esse obdoxios , omnia aeria comesta, quae sinces constringunt, ut Arum, Lac Esul se, Euphorbium, Piper longum, potus frigidus a nobis callentibus assumptus; longa harum partium e Xercitatio, ut cantus , forins equitatio adverso vento evacuationes s nitae suppreme, ut mensium, haemorrhoidum temeriris referunt aliquem angina laborasse ex retentione muci narium, quae curata angina etiam cessavit: tandem spinae vel
ossicula improvide deglutita ct faucibus inhaerentia, comprimunt enim haec vasa vel pungem do vel Idiritando ad inflammάtionem di. sponunt; aliquando etiam. per Critin aliorum morborum producitur ι debilior & lentior cit-culatio idem: facit, hae Causae solite vel plures c Junctae faciunt lympham stagnare , tumo' res creare, vicina vasa obstruere & comprimere s
44쪽
re, unde variae hujus anginae causae Oriuri.
f. 788. Nam si haec vitia & phaenomena appareant, erit humor aquola S, unde Vicina premuntur , hinc functiones impediuntur Omnia. Vasa , quae naturaliter sanguineos humores transmittere debebant, hoc ita Comprimuntur ut accumulent liquida, & omnes functiones, ad quas excernendas liquida ferebantur, destruuntur.
I. 789. Λ tumore aquoso, pallido , frigido, Diagno sis est anginae aquoste; Prognosis est, livideamus tales tumores, nec illorum incrementum praecaveri possit, tum tandem suffocabitur aeger.
f. 79O, Curatur sequentibus; obstructio tol litur vel motu vel erossione vel excisione; tum Chirurgus debet esse peritissimus , nam Venia ibi saepe immediate sunt suppositae his tumori bus; tum oportes circa totum caput & collum imponere cataplasmata emollientissima ad laxanda quantum fieri potest illa vasa, ut male' ries obstruens huc diffundi possit ; hinc si vi, deam talem tumorem aquosum N pallidum , cogito statim vias esse aperiendas ct humorem movendum, sed de obstruuntur & resolvum tur Obstructa per aquosa maxime per saponacea ct salina, quae resolvunt & simul subtrigefaciunt , huc faciunt ratione externorum latus v. g. Ra' dices Bryoniae albae rasae decoctae in aceto 2 aqua, cui immisce pannos laneos extrinsecus applicatos, qui optime anginam tollunt, sicut &Bryonia, ita ex radicibus Ja lappae & aliis purgantibus fit, ac ex aromatibus Mentha, Chamaelo , Tanaceto, Pulegio, Hedera Terre
stri. , Nidis Hirundinum &c. ubi laxandum &
45쪽
aperiendum est juvant gargarismata ex iisdem,
non magna vi movendo gutture, sed quietissime continendo, sehsi in ad fauces demittendo, exspuendo non assumendo, optima autem hic ea Fraxinella recens cum aqua, lacte, vel hydrogata cocta in cremorem, quo partes madefactae maxime emoli suntur, praeterea quoque bonum est remedium Ficuum contusarum de coctum , Passulte ex acinatae, & alia similia, laudatur ut specificum medicamentum herba
Brutiellae, tum Buguis es decocta & gargaris.
mala non excipere possut ora, nempe faucium
constrictione, tum sifilis liquor est injiciendus, & vapores laudantur & accenso Thure. Benzoino, Succino & similibus, qu bas partes .
Iringuntur, & ita .rct Orantur,. ut firmae maneant. Frictiones maxime roborant & Juvant; caustica sunt optimae, quae ad tunicam cellulo issam, ubi ille tumor haeret pervenire possunt ;haec caustica applicantur per cannulam & s mantur ex oleo vitrioli &c. sicque erodunt lo .
Cum, aut per vulgare scalpellum, si accedere possint Chirurgi, tum reliqua sunt frustranea,phius ore firmato, ne comprimi possint, deprensa lingua pertundendo , aut fiet Per cannulam, nempe introducendo scalpellum, tum ictus fit
συElegmatismis. Veteres his utebantur ad educendam salivam, nam e X ore & naribus eliciunt mobile aquosum, hinc Veteres usurpabant Mastichen , cui admiscebant aliquid radiciς Pyrethri, unde fiebant globuli ad in ore tenendum & salivam evacuandam, hinc tum si iusantuine nimia iit aquae copia , unde angina oriebatur, haec remedia proderant; vel etiam
prosunt radices Pyrethri & Zingiberis cum
46쪽
Mastiche & cera &c. si materia ad aures ninals
urgeat, tum versus ea loca vesizatoria nempe ad aures & cervicem ponantur , ut eo tra.
iant, diu aperta tenendo, ut siquor effuat. Sudoriferis sucis. Sudor tunc temporis et iii poterit, modo aeger teneatur sub stragulis sup posito igne inferius ; primaria remedia stat balneum vaporis , aut quod non ita est fam .liare, impositis in furnum pistorum moderate calidum vel accenso spiritu vipi calidum hi Elum solo c pite eminente, ut e X toto capite e halet aqua ; vel Miascordium Fracinorei, Tis: riacae & si milia, quae . maΣime aquosa dissipant. Errhina etiam prosunt in morbi initio .immittendo in pates' educendam aquam. Huc ma. Nime. est attendendum , nam eis morbus in
initio ui 1eatur refrigeratorius P attamen saepe postea sit inflammatio & Peripneumonsa, undes tunci aegri utantur calefacientisus, ut vulgo sit; aegri pessumdabUntur. Diareticis. Quae multum aquae per vias urinae eliminant, sed aliquando parum profunt, summum' remedium est succus Mi l l epedum Belgice PoebeddenJ qui ex bis collectis vivis di contritis cum vini albi pa illo eΣprimitur . nec hic fue-cus est dandus ad unciam semis, ut vulgo sit, unde effectus parcior, sed ad uncias tres vel quatuor quotidie, aut . aqua eliminatur per hy-d rogasa per alvum per Ja lappam, Scammonium Sc Trochiscos Λlhandat &c. a Si angina fit ob nimiam aquam, aquae Vel liquidae 'parum assumantur . ed aut aegri panem
bis coctum, Raphanum Rusticanum ibint pa
47쪽
id . paulo plus solito semper faciat, fricet corpus pannis asperis calidis fiscis, donec partes
rubescant & caleant, utatur salibus oleo sis sti- inulantibus aromatis, hac ratione .aqUosa tollantur , limulque aqua obsidensi guttur vel la rIngem.
api. Angina Scirrhosa vocatur, si palatum, velum post euiis, tonsillae & salivales glandulae
in magnum scirrhosum tumorem Convertantur,
qui tantum inccescit, ut respiratio & deglutitio impediantur mel intercipiantur, hoc facile cognoscitur, quia adest tumor, durus, pajpabilis vel conspicuus cum respiratiis ne & dissi ei si deglutitione. Post curam inflammatoriae anginae , . si hae partes aeri frigido vel frigido potui committantur, nisi post unum duosve menses, nascuntur scirrhi, sed tunc oportet emollire illas partes emollientibus gargari malibus & λ- Vere potu 2 aere tepido , alio quin nas ritur scirrhi:, qvi simu pere hic caveri u ebent, alioquia non facile erunt mediciabiles. Cura fere sol a perficitur erosione, specie, suppurationi S, tunc furnitur ea uilicum violentum V. g. lixivium e TCineribvs Clavellatis , & Calce Viva , quod per cannulam applicatur , hacque ratione locus suppuretur , & sic morbus Curatur; tamen ali- addo. hoc succedit, aliquando non, & ηgri ideo sibi committendi .sunt, modo impediamuS, ne malum eX Crescat, nam per caustica
saepe ortu utar pessimae di lethiserae inflamma.
48쪽
tio nes si scirrhus sit malignus, cancer saepe oritur multo pejor, hinc dico cum prudentia fieri debere, aliter moriuntur aegri . Excisio 1cirrhi hic fit ore deducto parte scirrhosa filolerico constricta & paululum anterius pertracta, bacillo supposito , linguae depressae, tum pars abscindatur. Haemorrhagia hic maxime est inCommoda, quae col lutorio ex Vitriolo tolli
.: 92. Acutiem. Musculus manus vel pedis instaminatus feliciu S curatur, qUia manu S dipes in quiete retineri possunt, verum si instammatus sit. v. g. stylo byradens, curatio non est Jevis, dum enim degluthio feri debet, sempermovetur, & quia hae partes mustillosae obdo-Jorem ingentem, in quavis deglutitionis acti ne exacerbatum saliva humectari nequeant, utpote quia deglutitio maxime est laesa, hinc arescunt, & ad quamVis deglutitionis actionem dolorem immanem creant. Musculi anginar
subjecti imprimis sunt illi, qui serviunt clau- ldendae glottidi, & movendae, dum vox sic Anginae oriri solent intra annum vigesimum quintum & quinquagesimum in flore aetatis, &etiam hominibus plethoricis & rufum capillitium habentibu S. g. 8o3. I. Insammationem voco, sanguinis ru- iri vel curescunque generis liquidi arterisse in emnalibus arteriois sagnationem , virium vitae in sagnantes partes ulteriorem presonem cum fure
49쪽
eo uncta: hincque ignis collectio in loco Asaruma
ro , tumor, rubor, dolor, &c. attendenti ad hanc definitionem statim apparet, causam inflammationis proximam esse stagnatiqnem: igitur quid sit stagnatio & per quas praecipue fiat causas, ut inquiramus necesse est: liquidum stagnare dicitur, quando per VaS, per quod transire debebat, transire nequit, sed in illo remoram patitur. Talis stagnatio producitur imprimis ex quadruplicibus causis. I. Vasorum compressione a. Vasorum nimia contractione. t 3. Sanguine nimis crasis, errore loci. Primo itaque fit vasorum compressione liquidi stagnatio invasis: quia per compressionem vasorum diametri mi. IUUntur, unde partibus liquidorum ante satis facile transeuntium idem transitus nunc denegatur; impedito autem liquidi trans fluxu fit stagnatio. Examinemus, quibus ex .causis vasa
Tamore: Tumor Uocatur partis aut totius eorporis in magnitudine naturali augmentum.. Concepta hac tumoris definitione sponte patet, si tale praeternaturale augmentum hat Circa vasa, illa vasa debere comprimi, ct a tali compressione vasorum capacitatem minui, hinc &feri humorum stagnationem.' Lucide illud Essirmant plurimae observationes : sic dantur , ab aqua sn membrana cellulosa pedis collecta, vasa ad musculos pedis tendentia ita compressa
fuisse, ut nullus saliguis intraret musculos, &hinC omnem pedis motum fuisse deletum: se & dantur observationes , anginam aquosam quae est tumor lymphaticus faucium vel qua- Tom. IV. C rum-
50쪽
rumcunque adjacentium partium) excitasse isto
2. Ple thora. Quae voeatur humoris boni lacorpore abundantia; in illo enim statu vasa plex solito distenduntnr, hinc & vasa his vicina
comprimuntur: exinde, quam Uptime omnes fere Auctores seribant, corpora sanguinolen. tissima inflammationi esse proxima , patet. 3. Liquidi stagnatio fit inflammatione vaso. rum minimorum, vasa majora pro paste constituentium; illa enim vasa minima inflamma ta tumescunt, eosdemque, ac binae superiores causi, producunt effectus. . Luxatione. Luxatio praesens dicitur, desos sedem suam naturalem in totum, Vel pr0 parte excidit: ubi jam talis luxatio adest. I vasa ossi annexa, uti plurima sunt, sannectuntur enim vasa ossibus, ut in longitudinem essent porrecta) eloogantur, dc hinc necessario in suis
eapacitatibns minuuntur, a. docuit Analome, omnia ossa habere circum accretam membra.
nam admodum vaseulosam , perio steum dictam , cujus vasa in tali luxatione necessario debent comprimi: hinc intellis gitur, cur talem vertebrarum luxationem inter anginae inflammatoriae causas posuerit Hippocrates Lib. a. L. pid Sect. a. Dantur adhuc aliae causae comprimentes vasa, sicque stagnationem producentes; sed quoniam illae ad scopum nostrum absolvendum non ita spectant, illas transeo, & expli- eare suscipio, quomodo vasorum nimia cω- tractilitas stagnationem faciat. Hic pro re demonstrata assumo, vasa impri'mis arteriosa, instructa esse si bris musculos fatis fortibus. M.