장음표시 사용
51쪽
Nirritam fibrarum contractionem voco tv lem fibrarum vim, per quam hu fibrae non cedunt illi vi corporis vel humorum transeun tium , cui vi cedere deberent, ut fierent in tali parte' illae conditiones, quae ibi sanitatem faciunt. Posita tali contractilitate, magis angu stantur vasa, non enim cedunt latera vasoram vi irruentis liquidi: unde Iiquet, humores ut ante transire non posse, ut mox de alis compressione arctatis vidimus. Talis autem fibrarum cohaesio comitiatur. i. Motu nimio & diuturno: iIlo enim vires consolidantes partes plus applicantur ad partes consolidandas; sic enim fibrae fiunt fortiores,& majori vi se contrahere valent sicque angustant cava vasorum, di sanguinem transire non permittunt. Hinc dicit Hippocrates, Corpora exerestata a Plearitide di iis liberantur, qai. scenitantin s.
a. Iiquidi nervo si vel saliguinis majori
quam naturali per fibras vasorum distributione: constat enim certi S experimentis , musculum
moveri ab influxu liquidi nervosi & sanguinis arteriosi ; qdo itaque maj ori crapia talps humorat fibras musculares sertur, eo major erit illarum acti O , omnis autem musculus agens seu Curtar, fibrae itaque orbiculares arteriarum agentes' vasis Mametrum minuunt, & hsnc sta letationem causant. 3.. Adstringentibus: quae sunt talia, quae haebent vim augendi fi brar u in cO nir a ct i l ita te mihinc & ex superioribus stagnationem prolucen-ds; talia sunt pserique fructus immaturi, vina
. 'Omnibus stimulantibus contractilitas ni, mi a fibris uduse utaribus conciliatur: per stimu-C a lauis
52쪽
Iantia intelligo illa , quae fibras motrices ita
irritant, ut motus Oscillatorios augeant, . cispasmos inducant, talia sunt omnia acria dic. V. g. cadat gutta una alcoholis putissimi in oculum, statim musculus depresior palpebrae superioris ita spasmodice se contrahet, ut, quid quid tentet homo, oculum apertum tenere nequeat; talia si fierent in fibri S vasorum muscularibu S, quosnam producerent effectus, ex dictis
patet. s. Imminuta vi vasa extendente: si v. g. arteria dimidiate discissa , tantum aliquando stil- Iabit sanguinis, ut laesus inde ad Orcum deduceretur, sed monent optimi Chirurgi, & quo tidiana experientia confirmat quod , si arteria non nimis magna tamen) dimidiate sit discis se, & sanguinis effluxus sisti nequeat, pars adhuc cohaerens abscindi debeas, tunc enim arteria se ipsam musculosa sua vi contrahit, strena tionem facit, sanguinisque effluxum prohibet: haec videtur causa, quare omui fere vulneri inflammatio superveniat. Huc usque Vidimus, per quas causas vasa ita possint peccare, ut fiat humorum stagnatio ;jam sequitur, ut desoribamus, quomodo vas S, licet bene se habentibus, ex solius liquidi vitio talis status fit, qui dicitur stagnatio: ill e autem fit, vel I. ex Mutatione figurae partium sanguinem constituentium, vel 2. ab incrassatione aut expulsione liquidissimae sanguinis partis.1. Mutatiore Aurae &c. docuit Leeuisenhoe omnes particulas sanguinis nostri esse sphae. ricas ; omnis jam sphaerica figura, pendet deinde, quod pressio ab omni parte aequalis
corpori neetili appIicatur , hinc sequitur , si pressio
53쪽
pressio ab omni parte non sit aequalis, liquidi
particulas ex sphaerica in aliam figuram mutari: demonii ratum vero est a Mathematicis , quod omnis alia figura ex sphetorica facta, majorem semper acquirat superficium. Inde sequitur, talem 'siquidi partem ex sph:erica in aliam figuram vel non posse transire per vas, solummodo uti multa sunt unum globulum sphiBricum transmitten's, v. g. si in cubicam figuram mutata sit , vel non omni ratione polle transire, ut v. g. si in cylindricam sphaera autem omni ratione transire potest. a. Incrassatione &c. Sanguis incrassiatur coadunatis e globulerum languineorum antea seo sim fluentiam; V. g. ponamus, quod, ut liber sanguiniis transitus maneat, requiratur, ut per datum quoddam vas unus globulus sanguinis rubri fluat: si ergo duo tales globuli, ex quacunque sit causa , sunt unit , non transibunt per tale vas, sed stagnabunt. Illa vero sanguinis crasis vallis ex causis oritur : sic a quiete, quod apparet in sanguine e corpore licet sanissimo misso, si stet per aliquod rempus, serum suum dimittit, in fundo manet massiaruora sanguinis, placentae ad instar concreta, constans ex moleculis antea sphaericis jam coadunatis: β. calore maximo, Omni S enim Calor mapnus majorem. sanguini motum Conciliat, hinc & auget attritum ad vasa, hinc fit Ii quidarum partium expulsio; semansio crassa rum& minus mobilium tunc coeuntium; quam egregie itaque agant Medici illi, in morbis in-fammatoriis praes ibentes calida medicamenta, hinc liquet: ω. frigori expositus concrescit cito; ita quoquea observatur', quod homines, qui sese maximo frigori exposuere, fiant som-
54쪽
nolenti, seque moriantur, eadaver tale apertum sanguinem polyposum concretum Ostendit: Omni motu eΣcretorio aucto, quo liquidissima humorum pars eliminatur, ut fit nimiis purgationibus, sudoribus &c. Jam describi debet, quomodo errore loci sat stagnatio; per errorem loci intelligo, jiquidi ex vase suo in vas subordinatum fluxum, ut si globulus ruber sanguinis, qui demonstrante Leeawenhoekio) constat ex sex serosis globulis,stueret in vas aliquod laterale , solummodo sanguinis serum vehens, praesens foret si innatio errore loci. Fit talis error loci praecipue a. plet hora, a. motu nimio diuque Continuato, 3. debilitate vasorum. I. Ple thora est abundantia boni humoris ineorpore; hinc in hoc statu vasa plus solito liquidi continent di dilatantur; adsit v. gr. in cor' pore quodam plet hora sanguinis rubri, tu de eo magis impletae ct dilatatae erunt arteriae, arteriae autem habent vasa Iateralia osculis patu 1is in arteriis hi otia, solumque sanguinis serum admittentia, ergo & eo magis eruot dilatria o ra illorum vasorum seros ruinita, ut aliquamdico loco solius sanguinis seri, globulos sangui, ne Os rubros admittant, quod si fiat, adesit in tali vase stagnatio errore loci. Motu nimio &c quod sic probo, docuit Anatomia maximas venas esse locata S circa musculos, qui, si agunt, premuD venas . hinc& earum contentum sanguinem: sanguis vero ita continuo pressus debet subito vel adscende, re versus cor, vel descendere ad inferiora, descend e re autem propter Oppositas valvulas nc-suit, versus cor id ςo stilius pellitar, quo jam ma Jox est sanguisis mΩtus, eo majori copia, dato
55쪽
tempore sanguis per vasa fluere debet , hinc necesIario eandem Rati debet, ac in plet hora Ailatationem , effectus vero hic major erit a magna vi, qua sanguis impingitur in ora di
3. Si paulo cogitationibus nostris haereamus in illis binis causis errorem loci producentibuS, clare concipimus, illum fieri a sphincteribus ut ita loquar vasorum illorum, ad impediendam dilatationem in validis: hinc hi ς pro tertia generali causa addo, omne, quod facit vasorum debilitatem, erroris loci causa esse pote st; ideo saepissime observatur , quod homine S laxissmae & debilis structurae, ut Hydropici dic.
circa quaedam loca infammationes patiantur. Enarratis plerisque Causis stagnationem excitantibus. sponte ducimur, ut inquiramui, auilla stagnatio sat in arx iis, venis, vel ambabus simul. Omnis stagnatio humoris tanta, ut possit excitare in flam matio dem, fit in ar terii s, nunquam in venis, cportarum vena tamen ea cis piatur hoc nos clare docent arteriarum & ve- arum figurae. Arteria est vas conicum, scit icet ex lata basi in angustum extensum, hinc liquida in illis contenta a majori diametro in minorem riuduntur: contrario modo sunt venae, quae figuram coni inversi habent, scilicet ex angustiori principio in latissimum finem desinentes, Vas autem tale obstrui nequit, quia suos humores vehit k minori diametro in majorem , qui eo facillime ducuntur, ubi resistentiae minus
Quaeritur tandem . si talis stagnatio, qualem descripsimus, adsit in arteriis, an tunc adiit in 'dammato ξ Respondeo nequaquam ἱ contra
56쪽
rium enim nos docet cadaver, in quo est quidem stagnatio humorum in arteriis, nunquam tamen in fiammatio fit, necessario Virium vitae actiones in stagnantes partes requiri. Jam restat, ut dicamus, unde febris, ignis collectio, imprimis in parte inflammata, major tumor, rubor, dolor &C. Febris illa inflammationii soboles adest duplici ex ca Usa. I Quia per obstructa vasa nihil sanguinis fuit, hinc certo per aperta eo majori copia
a. Adest quoque febris, quia fibrae muscu- Iare S vasorum, magno ni Tu conantes Obstruens trans licere , irritantur, ut citius sese contra
Ex binis his causis clare patet, quare in Omni morbo inflammatorio adsit pulsus plenus es
ignis collectio fit exinde, quia hic adest se.
bris, & naturae maximus conatu S ad obstruentem materiam transmittendam, hinc augetur attritus: constat autem, Omnem corporis nostri calorem pendere ex attritu, qui fit inter solidas parier & fluidas nostri corporis; aucto ergo hoc attritu, patet, quod debeat augeri calor, id est fieri collectio major ignis in parte inflammata, ubi attritu S aUgetur. Unde tumor, dolor, rubor adsit, sponte ex dictis deduci potest. Praemissis his:de inflammatione, transeo ad Ipsum morbum eXplicandUm. a. Causa quae materiam in fiammatoriam deinterminat ad certam tum in fiammatam par
57쪽
Superiora. Haec enim si prius accessierint , ma-
Rusis. Hisce tribus hic morbus est familia
Exercitiam. Maxime hinc obnoxii sunt Oratores, ut sunt Advocati causarum ministri publici, & omnes, quῖ multum clamant. Qui
citatis equis adverso feruntur vento, quia ventus equitatu cito fit fortior, unde saepe accidit, ut integrae turba: equorum evadant anginosae, Ventus enim, frigidus contrahit & mole resistente premit, hinc pars inflammatur , haec est ratio, cur equites in castris tam saepe post expeditiones in anginas incidunt. Tubicines &Musici vocales corripiuntur plurie S angina, dum Hyberno tempore in sphaeristerio luditur, quia a motu Calescunt, aer frigidus in os irruit ab antiperistasi, saepius, sit angina, si post magnum Concubitum calor accedat, postea subita refrigeratio , tum plerumque oritur hic morbus , ut fauces siccatae & constrictae sanguinem ercludant. Laboret. Qui Hyberno tempore in summo frigore laborant, ut incalescant, angina cor ripiuntur, nam nunquam sanguis magis incalescit, quam circa cor & fauces, hinc aer fit gidus accedens facile anginam Creat.
Hemo. V er ealidissimus subse quens post Hremem frigidissimam anginam facit, sic postquam ultimum frigus habuimus, cum tam subito re gelascebat, plurimos in angiuas & cathar ros incidisse vidi.
9- 'g. Symplomata maxime variant pro Uarietate causarum & loci. q. 79s. Si membrana musculosa seu mucosa
inflammatio adsit Q tunc illa membrana ad
58쪽
sinulos respirationis actus distrahitur &c. verum si adiit talis inflammatio, non videri poterit, sed cognoscitur i. quia febris Acuta in-sammationem tu corpore adesse denotat, 2. a loci dolore cognoscetur, 3. a voce per par umforamen e eunte, A. propter respirationis dissi. cultatem,
Ulla. Notum est , quod tota aspera arteria ad bronchias & ad vesiculas pulmonales sit obducta tunica interna musculosa, quae vasculis sanguineis plenissima inflammari potest; omnis
locus inflammatus dolet, calet, tumet, Verum catii Iaginea substantia impedit tumorem exterre conspicuum, hinc potest escte sine tumore- frustra contradicentibus multis. Haec Hippω crates dicit pessima, melior vero quam cum tu
Vox 'ilans. Cognoscitur adesse 'quo fissula pulmonalis coostrictior, eo auctior sonus , quod Musici norunt, quo amplior fistula, eo. magis Basilam sonat, hinc quia fistula angusta
altum vel gracilem sonat, ergo anginosis vox est freminea. I piratio. Nam in omni inspiratione ser se maxime extendit, & proinde squammas et emovet. unde acutissmus oritur dolor . si aeger,dsm inspirat, in ipso inspirationis sensu sentiat has paries sine tussi maximo dolore assici , tum ibi est malum, dolor maximus esse debet, quoniam liquidum eo temporis spatio per canalem angustatum tanto Velocior transgredi debet , ut Keisius bene demonstravit, hinc se-ger tanto vehementiu S laborare debet ad exspirandum aerem, quantoi angustior trachea factat est & ille dolor est aeque magnus M in grave
59쪽
Respirario parva. Parum aeris simul erepirans& emittens frequentior, aliquando erecta summo cum molimine humerorum , Costarum & scapularum, quia per tam arctam rimam aer suminciens non intrat, sed paucior quam ut sanguis transeat, nisi violento hoc motu. Cisolistio Hracilis. Omnis enim za se, quae aerem ad pulmones ire impedit. et i m circulationem per pulmones impedit. Circulatio, si bona, quando pulmo lente & aequabiliter extendi & deinde lente & aequabillier coli abi potest, sed cum aer palmonem recte expandere non possit, hinc homo fit Peripneumonicus tunc enim p*x Per Reumoniam, nou vero per
magis vagillat , qUO reliqua violentiora sint,& ipsa febris est acutior, proinde indicus, hujus rei. ignarus non judicaret aegrum in tanto periculo versari, sed hic status proximus est suffocationis, quae suffocatio ad aeris singres sum in pia inionem impeditum oritur , quia hii tum sanguinem retinent hinC vix audemus, in pingm inlisere; ratio clara est, quia pulsemo aerem 1 - non recipiς, sangui Miransadagra BQR potest , hinc cor sinistrum nis*zcipit, nee artextae, vilae pulso adeo. fit a biliS. cita mors. Quoniam in his aegris sanguis per
suit; nam inflamm tuo non permittit, ut mui, Rusti insuehoodriaci tantum extendanturia Lethiae: Hoc cla fissime intelligitur, naim e tura Jaryrgis son est in tota fistula, sed peCparvam rimam in cartil sine, hine ibit periet Iosior ad interim ob amplitudinem ras mi
60쪽
co langina non facit malum, lethale est, quia ibi summa
est angustia. g. 796. Dirijsma angina. Potestis ipsi, quando vultis sic claudere aerem, ut nulluS aer ex pulmonibus ire possit, organa, quae hoc faciunt, sunt cartilagines aryteno 1dei uti musculus albus Dodortii & musculi carnosi alii, si nunc inflammatio hoc faciat sine imperio mentis voluntario, glottis perfecte clausa esse debet , hi homines subito moriuntur sine ulla fobse, omnis enim aer, qui dilatat pulmones , per solam rimam glottidis ire debet, jam per
pulmones transire non potest , ibi accumula-iur, ergo. VIX ac sinistrum cor perveniret, vix que in arterias, unde aegri moriuntur. Solas pertura pulmonis est glottis; hic duplex est genus musculorum carnium & album; carnes Veteribus cognitae fuerunt, claudentes rimam; sed praeterea Academia Regia Parisiensis aliam demonstravit, contrahentem album fibrosum, si hic inflammetur statim claudit rimam & subito mortem infert haec est revera Cynanche Hippocratis seu canina, quia instar canum aestuantium ore hiante aerem hauriunt; sibilant, & oculos rubicundos & pro icterantes habent. Dodartias demonstravit glottidem non modo moveri per alios musculos, sed etiam per
Dolor inter loquendum &c. Talis est constitutio soni non humani, sed est sibilis quasi mutum acutissimus, haec angina citissime necat cum maximis angoribus, quia aegri respirare non possunt, &'laborant, quasi susspenderentor, nil tamen e X teri u S apparet, quia parvi interni musculi totam fistulam constringunt. Siridula. Instar limae in ferrum agentis, ac