장음표시 사용
81쪽
sunt nobiles. Gangraena adesse noscitur , si a aget dissicili respiratione aut deglutitione laborans simul dolorem habes inprimis diebus acer timum cum febre violunta, totius corporis aestu , siccitate, nec ulli remedio auscultat; si tumor, dolor &c. sine resolutionis vel suppurationis signis disparuerint. Hi si nudam medelam ictu ob loca nobilia, & praeterea causam inflarnm toxiam 2 iami diuturnam, qua siet gangraena, Nuin simul sanguis in pulmone haereat
H 3 8iro Circa toni illas. Quia omnia haec loca constant folliculis & cryptis glandulosis, ati que hae glandulae stud etiam iubditae scirrho, qui fit per instammationem aut per contusionem, loca in il ammata nimium frigidis tradi a i ta fiunt se irrhosa, vel medicamentis vel aere vela potulentis quando ulcus est alicub a. pertum, si aer accedat, hnmidum ex ulcere avertit & oritur scirrhus , si Medicus non caveat , ne aer frigidus hue appellat, quan-
. dos angina in ulcuS apertum . reducitur, ergo, i liae anginae scirrhosae sunt Curandae , ante .. quam e xu i cerentu r, hinc post curatio nem an-- gimes inflammatae aeger per aliquot dies non, exeat in a em apertum, adhibeat emollientissima fomenta in ore, etiamsi inflammatio abiit , . tamen omnia tepida sumautura
82쪽
ἰ tia. Hune morbum vidi summa cum ad. miratione & terrore, hinc squia rarior contingit) ad vivum eum depingere conatus sum In paralytica angina impeditur respiratio vel de-gutitio, quia musculi' contractores pulmonis non possunt sursum trahere pulmonem, multi deglutire non pbssunt, quia collapsa est pharynx & resophagus, his si a vi vitali vitiata complicatur. unde assumpta haerent, aut per nares exeunt , aut cadune in laryngem epiglottide elevata, hac ratione respitali' impeditur Talis &c. ut dixit Hippocrates. caput Corpori haeret per os oeeipitis, quod juxta medullam spinalem habet duo rotunda tubercula, quae vertebrae primae sinus ingrediuntur, supra hoc totum caput Vertitur, validum ligamentum dentem Cum allante continet , hinc agitur,' & haec secutida vertebra cum Capite, & caput non supra primam, sed caput cum prima supra secunda vertitur , jam s ligamentum di-Hum sit luptum vel laxatum, ut a nimis prono procubitu eapitis saepe fit, dens ex prima vertebra exit retrorsum, comprimit medullam ψιχialem. Hoc si unquam certe admodum raro
contingit ; qui legerunt nobilem Eustachii Tractat tim de Motu Capitis, illi norunt, quod ib gamenta, per quae prima A secunda vertebra capitis nectuntur, sint adeo fortia, ut potius
intum corpuS dilaceraretur, quam haec rumperentur hinc Iullatio demis fit rarissime, la-
83쪽
xatio vertebratum siemigis dicitur contingere, quando homo equo validissime motus totum corpus valide movet & fortissime impingit, tum oritur tam sabita totius corporis circum, ductio, ut vertebrarum fiat exeussio, ille morbus dicitur venatoribus contingere & curari, si uno momento caput arreptum in langitudinem maxime trahatur, si modo, med ulla non sit nimis compressa. AEgri hoc morbo laborantes dicuntur eo tempore esse angiposi. Hic
mihi angina muliebris est e ponenda , vulgo dicta angina a vapore, quia Medici putarunt
vapores esse hystericos Vel uterinos; npuis , quod simulae dragma una sint vel Cerepisses per organa tua appulsa: sit aperto pharynge , quod tum musculus tesophagi stringat, phariugem Mpertam contra partem posticam laryngis , &quod hinc nulla gutta potus eat sursum, ergo haec pars arcte clausa esse debet. Nunc omnes musculi voluntario agentei c0nyulsivi esse possunt , & dum musculus aesophageus constringens pharyngem convellitur, t Lm homonis deglutire potest, venti sursum eunteS.eΣtendunt aesophagum, hoc producit talem sensum ad fauce , quem Voc ni mulieret adscensim matricis, guttur instar pugni tumet, si hareconvulsio ad illam partem accedat, producit haec symptomata , sed talis convulsio potest quoque esse ad glottidis musculos; v di centum mulieres hystericas vel vires hypochondriet. Cos, simulac aliquod accedit, quod obest, animam non ducunt, & paulo post suffocantur, hic morbus vocatur Passio Hysterica , unde nunquam moriuntur muliereS, causa, quae convulsionem Daciebat, transit, ta diu mulier
84쪽
moveatur, redit morbus; in multis doctis vioris & hypochondriacis perfecte idem. Obtinet,
curatur hic morbus omnibus, quae in genere motum spiritum mutant, immitatur aqua frigi
da in pharyngem aut Spiritu Salis Ammoniaci, qui naribus supponatur, idem ab omni laetido&
f. 813. Hippocraticarum Distinctio in tot
diuersas species anginae omnino. requirebatur , hinc generalem anginae definitionem maxime dedi, quae vera est, aliter omnia phaenomena ad unum nomen contrahi non possunt quod
Signo conspicuo. Nec tumoris, nec doloris, nee caloris, nec inflammationis, qua aeger erectus sedere cogitur. Dolore capitis. Quia sanguis per jugulares redire nequit, notat etiam, tunc sanguinem per cerebrum trajici non non posse. Lethalis. Sei licet plerumque primo die in niti estote, aeger v. g. ante L horae satis bene se habebat, nunc sedet cum febre Acuta, cum magno capitis S intenso crurum dolore , tum intra Z horae morietur, antea liber respirabat, sed cogitate inflammationem oriri in arteriis inter costalibus, tum aegri respirare non possunt, hoc saepe intra Z horae contingit, si nunc talis inflammatio ad musculos constrictorios glotti, dis contingeret, an non ilico esset contracta, haec est ratio, cur III tegri collum extendendo imam dilatare conantur: nam rimae glottidis nunquam plus est aperta, quam ut .calamus scriptorius pntrare possit. Hippocrates anginam
distinxit in triplicem, Idiopathicam, Sympha- α ιπιγιυμών, Ieiopaxhica est simplex
85쪽
singina, Sympatica, quae ab eodem malo, praegressio est orta, binc est pessima , quia designat, materiam inflammatoriam transatam esse ad
Exprimens. Vide Hardaeam , Lowertim, Nuc- Iium & aliorum experimenta docentia, quolligatis venis jugularibus materia serosa tenuis per os exiret j non aliter quam si salivarent. Spumam. Haec oritur ab affricti sene partium pulmonis inter se ab aggesto sanguine, nam tunc sanguine non volente redire in cor, vesiculae pulmonales inter se confricantur, unde haec spuma in similibus casibus notat obrui pulmonem. Peripneumonia oritur ab angina , quia lassiciens aeris quantitas in bronchia ingredi non potest, unde sanguis intra uterias pulmonales accumulari in pipit , quia pulmo propter aeris. defectum apte distendi Mon potest. Statim atque
anginosus incipit fieri ster torosus is A pople Aicus brevissime moritur. Si inscio aegro exoneretur alvus, is sere semper moritur, signum 'enim est, caput interne a. sanguine suffocatum
tamen dolor maneat, idem est. quod brexiter suo more dicit Hippocrates , angina fretrocedens. sine bona causa est lethalii QSi ad adis em linguae . summus dolor haereat, i est pessim um fgnum t. 'Π ω' spiro', πνευμα Iuxta' veteres non designat. materiam spiritualem, sed aserem insiti . tum & atavi di palmonibus, hi ne pulmo i & πιωππηοινία 'Asammatio palmonum
86쪽
vel quasi circa pulmonem affectionem dixeris aut, si praepositionem περι, partizulam saltem augmemationis cuti Graecis familiare est, ἁ
nomen πνευμονὶς ad affectionem pulmonum de notandam sufficere velis, tunc eodem hoc vocabulo composito ejus atrocitatem , frequentiam & vitae, quod innuit periculum, expresseris. Quidquid sit tam prisci quam recentio. res Medici per eam ut plurimum denotant φλεν. μων seu in Iammationem in pulmonibus susceptatictim febre Acata es' spirandi disscultare. Qui. bus addunt nonnulli doloris carentiam: quando uti dicunt solus pulmo affectus fuerit, Cyrecte, nam hic eatenus dici potest pulmo, qua
tenus sanguinem , tanquam follis trajicit egcorde in cor; viae autem, per quas talis trajectio fit, sunt satis molles & flaccidar, & proinde tensioni in fibris non adeo obnoxiae. No nu Ili thorasis gravitatem , sputum subcruentum, genarum raborem &c. pro signis Pathognomicis hujus affecti habent. Peripneumonia ergo est vera inflammatio invasis sanguineis pulmonum, sed vasa sanguinea pulmonum sunt duplicia, scilicet arteriae pulmonalis & bronchialis, utra que habent vasa omnium serierum arteriosarum, nam bronchiales arteriae habent sanguinem serosum lymphati eum & sic ad ultima siseque, hinc videtur tota pulmonalis arteria hybere omne genus arteriarum per successivas series , ergo omne inflammationum genus in pulmonibus erit possibile, vulgares Medici putant, quod sanguis stagnet, cur non serum, cur non lympha, stagnare potest, Peripneumonia Uera aliter dicitur στρευμονιτη.
s i s. Vasa pulmonis sunt duplicia.vel pua monalia vel bronchialia ,. notum enim est, in
87쪽
Vem monem ni omnia alia inlaera aeripere sangui. nem, qui mutatur, aliumque sanguinem, qui nutrit jurta bronchia, unde bronchialis dicitur, vaditque ad externam superficiem vaso rum puI-monis, unde totus nutritur, & secundo pulmo interne accipit omnem cordis sanguinem in arteria pulmonali, ergo inflammatio oriri potuit veI in vasis bronchialibus vel pulmon libus, aut tandem in vasis lateralibus lymphisticis utriusque phine itaque triplex Perimen monia vel sola in arteria bronchiali ejusque ramis, vel in vafis ipsis Peripneumonicis vel in utriunque simul, raro enim accidit tu uno vasorum genere, quin accidat in alterum.
g. 8I6. Peripneumonia ad vasa pulmonalia , quae omnem sanguinem a corde pulsum sustupiunt, erit periculossima, nam hinc sanguis transfluere impeditur, & cor sinistrum nil aseipiet, hinc aetum est de tota circulatione, ergo de vita; sed minus periculosa est in vasis
bronchialibus arteriosis, quia non omnem sanguinis trans fluxum impedit, ille enim sanguis tantum pro nutritione, humectatione pulmonum & omnium vasorum minimorum in se
Vit, quibus pulmo eget ad nutritionem; sed hoc verum est , quod si bronchialia inflammaniatur, pulmonalium fines etiam facile inflammaniatur, nam bronchialia extensa comprimunt
etiam pulmonica, inde brevi a bronchialium fit pulmonalium inflammatio, bronchialis inflammatio non pet se lethalis fit, sed postquam adolevit minimis vicinis vasis comprestis. g. 8ε . Ipsa inflammatio constituit causis ipso Iimam hujus, i d est sanguinis rubri arte-rios in vasculis , minimis stagnantis attritus ait vi sanguinis retro prementis in partes O si
88쪽
88 Peri eumonia. structas; dein quidquid in genere hunc statum
producere poterit , hunc igitur producet, quid. quid sanguini circulanti intra pulmon es obicem
ponit, quietem inducit, quietem autem conciliat, quidquid vel in crassando sanguinis mo. tum tardiorem redditi, Vel quidquid canales constringendo , vel ne quantum opus dilaten- rur) prohibendo , sanguiuis motum impedit;
Lrgo haecce causa Iel potest in vasis, vel in sanguine haererer in valis scilicet quando haec sanguinem transmittere nequeunt; huc spectant contusio, compressio, elongatio, exsiccatiri& ut brevis sim, quidquid illa ita angustare valet, ut sanguinis globuli rubri diametro eorum majores existant, unde cogetur subsistere. lasanguine Vero, quatenus lentus, spissus, acer inflammatoriai di cacochymica quadam diatheii Unstructus vasa transimeare ineptus sit, vel qua-aenus copia nimia osa plus accipiunt quam dinaturaliter transmittere possunt, quod quomo do fiat in causis procatarcticis sive remotis jam videbimus.. 2. Aer per os in pectus ductus mox ad pubmones itabitur, hoc est ad contactuma canalium , ergo pro Variis: ejus qualitatibus hi di
Fersimode assicere & Peripneumoniae causae eg. Juere poterunt. Itaque aeri solito frigidior, ne bulosus aut humidus simul , praeterea, qu dvasa constringendo coarctet, humores incraseset, & condenset, etiam poros claudit & tran spirationem naturalem inhibet, unde particulae lentae & se rosae sanguini manent permixtae , adeoque sanguinis cratis debilitatur, , condem satur, & , lentius i moVetur, sicque circa fines vasorum pulmonalium facile stagnare, tumo
rem & tandem iustaminationem, id est, Pergre
89쪽
neumoniam causare valebit, eandem ob causain constitutiones anni, venti, loca, ut & applicata frigida mali hujus causa existunt, quod Hippocrates testatur, Hyeme vero linquit) Pleuritides , Periplae umoniae & cetera, ut & trigi da velut nix , glacies pectori inimica &c. si aer nimis validus vel & siccus existat, per consequens tenuior ac mobilior sanguinem agitando attenuabit, ejusque motum augendo vasa nimium distendit, sicque vias intercludendo ob- uructionem causabit; quin es alia ratione san- g nem nimis attenuando , .ejusque mptum ac celerando in causa erit k quod . per corpus un dique instar cribri valde patulum liquidissima& spirituosissima discutiantur, Oleosa acria reddantur & crassissima ob dissipatas ad circulationem maxime necessarias particulas fluidissimas). minus apta & terrestria remaneant, quae per minutissima pulmonum vascula transire haud potentia, stagnant , unde in farctus tumori seu fiet vera inflammatio. Quin & aer nimis gravis Peripneumoniae Auctor existit, occlusis scilicet per nimiam pressionem canalibus: aer si levitate nimiam gaudeat, respirationem etiam plus minus impedit vel plane intercipit; unde Perip-neumonia vel quandoque subita mors oriri poterit, quod in vacuo Boysea, videre est. Sibae e Peripneumonia a tali causa ex.natura resolvam tur, tum sanantur aegri, n isi aut e m.re so i v atu r. necesse pereunt, ut videri potest in agricolis, qui in agris laborantes sub injuria caeli Peripi eumonia tissiciuntur plerumque lethali. Aernimis calidus augendas motum latente S qua 'doque humores crassos & in spissiatos in actum deducit, unde non raro post Hyemem Validam praegressam, quando nempe per frigus
90쪽
nimiam humores crassi & inertes redditi sunt, subsequente tunc Vere & AEllate calidis humo'
res illos in motrem rapientibus) Peripneumonia oboritur plurimos in derimens; tandem aeremessiuviis suis malignis scatentem, putae auilicis, adstringentibus, aut coagulantibus ti venenatis pulmonibus applicatum Peripneumoniam &ci. tam saepe mortem producere posse, qui S dubi. tat v. g fumus Sulphuris, sumus ex Mercurio Sublimato &c. plura tristi salis exemplo non,
nunquam comprobarum, nam omne animali,
quod exponitur fumo Su Iphuris in ullo exce. pto ilico moritur, pulmone spasmodice coss.tra8to, non est ulla pars in toto corpore post oculum sensibilior, quam pulmo, talia sunt venena, quae uno halitu sic conli viraguvit pulmones, Ut necent Acria ut Spiritus Vini aut aromata simul sumpta cum pluta sis adhuc pejora illa reddunt, nam acriora partes viscosas adhue magis in farciunt & in minora vasa pro
Cibus quantitate peecat, vel qdat eous squa' itate licet bonus nimia copia assi mptus, Singluvie ut sic dicam nimia devoratus ventricu- Ium ut ra modum distendid, & diaphragma sursum premit , si eque debitam pulmonum expansionem inhibet, vasa comprimit, liqui dorum motum impedit. concoctionem & chvlificationem turbat& cruditates producit, vel quatenus major chyli copia, quam ut sub
igere valent, ad pulmones defertur, unde seqqualem massio sanguineae permixtionem pro
hibet, unde sanguis ad incrassationem, dc in de ad stagnationem & obstructionem aptus evadit; & quomodo inde Peripneumonia patet ex praecedentibus; hinc. ratio in promptu est,