Myrothecium morale documentorum tredecim quę sunt totidem lectiones super textum Aristotelis lib. 8. Ethicorum de amicitia ... auctore pat. fr. Francisco a S. Augustino Macedo ..

61쪽

ι, . DOCUMENTUM IV. .

gnas voluptates attulerat amicus Atticus: nee mino. res ceperat ex Teophrasto Aristoteles. Consentit Ambi. Ambrosius ossic. lib. 3. cap.6. Sotatium huius vita est,ut babeas, cui pectus aperias tuam , qui in prosperis gratuletur tibi. Duplicatur gaudium cum prospera, quae nos laeti ficant cum amico narrando partimur. Cumulatur ex participatione laetitia. Vixdum inuenerat illa mulier Lue. 11Euangelica amissam drachmam cum conuocat is vicis nis. & amicis illis comunicauit selicitatem. Congratu. Iamini mihi quia inueni drachmam, quam perdideram. Ex congratulatione amicarum quς rebat sibi duplicatum gaudium, creuit ex participatione hetitia, nam gaudium amici redit ad amicum. Dulce,ac suaue est com municare eum amico felicitatem . Vbi Ioannes viditis. ii. Christum in littore, erupit in gaudium, & ad Petrum Dominus, inquit, est Caelare noluit amicu illud bonum, unde sibi augenda erat laetitia. Nec se potuit contine re quin cum amico partiretur conceptum gaudium. Maiih.Propterea illa: Sanctae feminae compertis Resurrectio-M nis indiciis ad Apostolos statiin cucurreriit, ut eOS eo

- dem gaudio perfunderent quod acceperant, & ex eo duplicarent hilaritatem. Quin ipsemet Christus glO Marc. riae sus participes discipulos fecit, quasi non posset priuatum dissi inulare gaudium, quod prorumpebat cpectore, & foras ad cumulum opera communicationis prodibat. Minutum gaudium est quod intra ama tem manet, nec transit ad redamantem. Propterea. x - Elias iturus ad superoscomitem secum duxit Eliseu, ' carissimum discipulum, cui ardentis currus splendorem, &gloriosum ascensum demonstraret, ne iactu ram faceret gloriae si solus consumeret. Moyses Vt Ixod. sensit illustiatam faciem suam radiis gloriar de montei' descendit,ne ille splendor in solitudine perire .cornuta facies rePraesentabat luna, quae comitata stellis lucere soleta

62쪽

- . DE VOLUPTATE A MIC. ' i .

solet, & societatem luna in uni a arat. Hic enim Plane ta non fulget solitarius,sed inter st lias ii iandet, unde

Hoc Cole beatior, quod hic soliis lucet in caelestiscen i Sc sui fruitur ipectacui γ, nec patitur societatem. Felicior Moysis sple adoreassimilabat lunam , & luna ne,& socierate 5c duplicabat gaudium. Pars est gloriae. Societas appellatur caelesti, gloria Sachorti. quod beatitudo societate augeatur. Carena illa Homeri paradigma huius beatitatis. Fingit illa Deorum inter

conexionem vinculo copulatam .it aut omnes inter se nexi continerentur, & a terra de Caelo descenderent. Vinculum erat amicitiae, quo inter se communicabat gloriam, & cum hominibus participare studebant, si .gnificantes gloriam ex contortio duplicari. Libertas illa erat non seruitus: liberius ea ratione letabantur, quam si soli remanerent. Seorsim beati non erant co-Pulati, nec contenti Homerici Dii: mutua illa inter se societate gaudii in terram propendebant, ut cum hominibus partirentur gloriam, Vnde caperent incrementum. Ex catena augebatur voluptas, & quae seruitutem significat propter nexum A societatem' li hertatem gloriae significabat. Nesic o an Homero nota fuerit scala Iacob, eamque voluerit imitariqnec enim sacrae litterae ignotae veteribus: imo tota corum probata doctrina eo fundamento niti videbatur, Vt Iae. i. Omne datum optimum ni si a Deo esse non posset. Imo,de

quidquid fabulae continent ad mores pertinens ex historiis Sacrae scriptu re depromptam Mythologi tradunt. Quare Petrus doctas fabulas. appellauit. In ea .rim igitur scala Angeli ascendentes& deice identes se se

comitabantur, dc communicabant gloriam, dum aliiGeuiis

ascendebant, alii descundebant, ac sibi mutuo de bea .'

63쪽

titudine gratulabantur, dum alii aliis gaudium afferebant. Nec Caelo continebantur: sed terris etiam sese . dabant, dc cum mortalibus lanitiam partiebantur. solitatius ineptus est ad fructum gloriae percipiendu. Vt aliis rebus abundet, si amico careat, laetari nequit. Quamuis in Caelo sit constitutus, dc a miseriis vite mortalis liber, & Celix videatur, ac beatus, miser exil-tit. Audiamus Tullium in Laelio. Verum est illud quod a

Tarentino Arebita νt opinor9 diei soluum nostrossenes eommemorare audiui ab aliis Senibus auditum: siquis in ca Ium ascensisset, naturamque mundi, repulcritudinem S ita . νum perspexisset, insuavem illam admirationem ei fore, qua iucundis afuisset, se aliquem, cui narraret, habuisset. Sic natura folitarrum nibit amat ,semperque ad aliquid tanquam

adminiculum a ititur, quod in amicismo quoque dulciss-mam est. Hinc illa Christi resurgentis cum distipulis conuersatio, & confabulatio loquens de regno Dei , non potuit solus gloria frui;communicare voluit, ut communicatione cresceret: imo se tractandum,di t 1 .gendum discipulis praebuit, ut ex eo caperet voluptatem. Videte manus meas, o pedes. Quinetiam Thomam t... incitauit ad tactu vulnerum manuu, pedum,& lateris.,o Mirum. Uidebatur illa vulnem refricatio, & passionis renouatioraperiebantur quippe vulnera illatis disitis, ct latus immissa manu. De nouo videbatur crucifigi. Aliud agebat Christus : augebat gloria ea retractati ne vulnerum, quod ea discipulis comunicabat bla diebatur sibi ex illo tactu Apostolorum, deliciabatur renouatione vulnerum, eamque in parte gloriae po. i nebat. Praeclare Ambrosius. Blanditia intimorum tan. m. Iuni Miscerum sensum, cum pectus aperiebat, di prouo cabat manum , aperiebat portam ad voluptatem perosia. cipie adam, Ait quippe idem Ambrosius. Aperipectus ruam amico, H capias ex eo vita ιucun talem. Nunc in

64쪽

DE . ata v Piri II RAH . telligo iIla verba , atata sunt plaga ista in medio manuumZM. I. tuarum e Ris plagatus sum in domo eorum qui diligebant me. Quomodo illae plagae ab inimicis inflictae in domo a. micorum acceptae referunt ureEgo sic capio. Duas pansiones habuit Christus, unam in Caluario , alteram in Caenaculo, quando a Discipulis retractata fuerunt vulnera. Prima passio dolorem peperiti Secunda Voluptatem. Eo respexit Christus cum dixit plagatus fumin medio eorum qui diligebant me, gloriosa passio fuit illa retractatio vulnerum in Caenaculo,quae primam Calvarii in gloriam vertit. In prima passus est ab inimicis. In secunda glorificatus est ab amicis. Verum aliquid meditor aptius, δc iucundius, quod

mouet expectationem. In monte Thabor theatrum

suae gloriae statuerat Christus in die Transfigurationis suae. Solem, 2 niuem, & vultu,& habitu pr se tulit,&gloriolus apparuit, non tamen solitarius. Tres Discipulos secum duxit, & quia oculi eorum splendor . praestringebantur, nec illius capaces spectaculi erant, alio se conuer tit, & aliunde amicos vocavit, qui obstatum immortalitatis squicunque is demum esse U& lucem ferre, & gaudium afferre glorioso possent.

Apparuerunt Moses, ct Elias, ne solitarius cothurnos Mare,

gloriae indueret,& socios glorificationis habere . Ad indit Euangelista loquentos eum Iesu. Non satis erat societas visionis, nisi concurreret consa hulatior ut finis ain paritionis paterer ; nempe participatione gaudii per sermonem beatitudinem augeri. Narrando igitur crescit gloria, quae nulla videretur esse, si obrueretur silentio. Non est passus solitudinem Christus, quae si cietatem gloriae auferebat, conuersatione usus, glo riae fruinam capiebat. Loquebantur igitur inter Christus narrando: Moyses, de Elias congratulando s& loquentes gaudium cumulabant. Visum est Chri-

65쪽

amici dulcia verba,suauia colloquia,salubria consilia, mirifice amicum oblectant iuxta illud luouerbiorum

dulce, dc nectare plenum. Λmicus prςlens abstergit xi maerorem, & instillat mel gaudii. Horatius tanti facie, bat amici praesentiam, ut ex ea dulcedinem perciperet & ex gaudio in furorem quasi oestro percitus ageretur a Reeepto Oile 7 Dulce mihi furere est amico .

In sinu gaudet , qui est in sinu amici: fruitur beatitudine quadam, qui in eo fouetur, & requiescit, fauore usque ad invidiam felici. Exemplo idoneo confirmo. Quare ille diues Epulo toties rogabat Abraha,

Vt Lazarum mitteret, tum ad proprium tormentum leuandum, tum ad auertendos fratres a tormeto Dicit Mi:te Laorum νt refrigeret linguam meam. Et Lue. δώiterum .istitias eum is domo Patris mei. Habeo enim quinq; fratres, ne ipsi ve iant tu hune locum tomentorum. Videtur iure quodam petere ad leuamen ardoris proprii,& remedium mali imminentis alieni. Uerum ineptae, & suspectae videntur petitiones. Prima,quia Una aquae gutta non erat satis ad illa incendia mitiganda, imo erat apta ad illa augenda. Secunda, non quadrabat illa pietas cum illo statu damnationis, ubi nullum bonum morale de nouo fieri videtur posse.Quprsum igi. tur tendebant illae petitiones t Rem teneo, erat astus Diuitis inuidi, & maligni: conabatur deturbare Laza rum e sinu Abrahς,ubi quiescebat, eumque priuare ea voluptate,quam percipiebat ex amici Abrahae complexu, quem ille acutus, & vafer partem maximam

heatitudinis esse ducebat. Vere quidem sentiebat; nam qui deturbat amicum ε finu amici, e gritia deturbat. Voluntas erat Plaua, sed cogitatis idonea ad

66쪽

6 DOCUMENTUM IV.

confirmandum nullum maius esse solatium, quam fiamicus in sinu,&complexu an. ici teneatur. Is enim Ioan. r. locus proprius est Vm geniti apud patrem. sibi est in nu Patris. Eumdem habuit Ioannes dilectus Domini 1οan apud Dominum in C sna. In eodem positus Beniamin amantissmus, Domini, de quo dicitur, Inter humeros ron. 1, illius reqhiescet- Eiusdem copiam fecit Cς testis sponsa

Cani. idi Iect o suo sponso Inter ubera mea commorabitur.

Iucundi stimum item est amici solatium in malis. Huius rei plenae sunt Epistolae Ciceronis ad Atticum. calamitosissimus vir extitit Cicero, sed calamitates

communicando cum amico Attico releuabat, quemadmodum apparet in priuatis exilii, & in publicisci ἡ-Ciuilis belli. De illis agit lib. 3.& 4 De his lib. 7. &r .

liqv s. Itaque consolatione usus nitici ducebat vitam. Praeterea in morte filiae Tulliae, qui casus Patrem Tullium vehementer afflixit, colublationes amicorum quaesiuit ad maerorem leniendum, ac est una Sulpitii ad Ciceronem elegantissima inter familiares. Imo& se ipse Tullius est consolatus tanquam sui amicis. simus, Oratione quadam consolatoria , quς vulgo ci cum fertur, incertum est enim, an Tulliana sit. Sol tium amicorum in malis minuit dolorem, ut qui consolatores habeat de fortuna sua queri non postat, qui

non habeat iure queratur. Coferamus in rem duos lo. cos Sci ipturae Sacrae alterum Iobi, alterum Hieremiserob e Crauissimas calamitates passus est Iob, uti nemone.

3.& . scit, redactus ad sterquilinium, miserabile spectacula suir. Par exhibuit apud Hieremiam Vrbs Hierusalem euersa, & desolata. Si conferantur inter se, maior videtur Iobi calamitas,& tamen gram iis queritur Hie rusalem, adeo ut in Threnos lamentabiles ore Hieremiae proruperit, quod de Iobo non legimus . Questus

est ille quidem, sed citra lamentationes, & 1 lire nos.

67쪽

de hoe diserimen Erat ne delicatior Hierusalem ,τb renquam Iob grauius torqaebatur, dolebat vehemen. tilis Hinime quidem, sed in eo diffarebant, quod Iobhaebebat amicos coniolatores, q tibus carebat Hieru. salem. Uno verbo id sigim sicauit Hieremias Non ea ui eonsoletur eam ex onusibus caris eius Vbi duo notanda; unum carorum Scamicorum esse consolari. et: toram qui destituitur amicis , cum expertem elle sola.tii. Nunc, perinde erat habere contolatores, ac nihil pati, carere iisdem, ac pati omnia. Igitur Iobo lubtracia est materia querendi. quia ablata est calamitas per solatiam amicorum, accreuit autem Urbi desolatae argumentum mali per desectum consolatorum. Quin ipsa hoc significauit, cum de ea dicitur. Plorans plora. i, Huit in nocte, σ lae ma eius in maxillis eius. Pl orauit sola nocturno tempore, nullo praesente qui lacrymas ab .stergeret; quod ipsa exaggerat dicendo. Lacryma eius iumaxillis eius. Manabant quippe lacrymae. dc manebant in signum, & cumulum doloris, quod nemo erat, qui abstergeret;erant pendulae in genis de suspensar,dc qua si in suspendium prae despcratione lacrymantem age-hant. Itaque ne desperaret exivit domo, dedit se in viam publicam, & ibi spectaculo ero praetereuntibus. Ibid.

O vos omnes qui transitis per visnac quaerebat foris cons

latores, quos domi mileti ire non poterat Et quidem summa voluptari est cum lugens amici manum sentit, qui detergat oculos, ili abstergat lacrymas, itaut hoc solatium in partem beatitudinis transeat. Talem ex AEneta perta est apud Virgiliu in Vcnus cum a l atre Ioue i ita sinum accepta abitersis lacrymis leuata est . V a rore

ebiecto spem concepit & reddita est pristinae hilaritati.

sed hoc fabulae dandum. Ponamus aliquid la. ruin ex Apocalypsi Ioannis. Loquens de Canesti beatitudine. Ame. ι bsterget,inqui Degs omnem lac mam ab oculis eoru ι. M. v Non

68쪽

., DOCUMENTUM III. , , -- Non capio mysterium, natri de beatis sermo est, notide miseris, qui in valle lacrymarum sunt. Quomodo

ergo lacrymis abundabat, quibus caret Paradisuseabu- dabat. Etenim dicitur omnem lacrymam, in Paradiso a quo fonte procedebat . Ibi enim nec est calamitas,nec miseria, nec dolor, nec cruciatus, qui sunt fructus val- Iis nostrae. Intelligo. Tanti est voluptas ex solatio a. mici consolantis: ut beatitudo, quae omnes comple ctitur voluptates, illa carere non possit. Sint ergo lacrymae, ne desit illa beatitudo, consolantis, & cons lati.Titillabat oculos Beati lacrymantis,manus diuina Iacrymas abstergentis. 6c inde summa desectatio existebat, in qua sita pars gloriar. Iino ipsemet Deus pro

pria manu illud munus exercebat. Absterget Deus. Aa

ctor gloris, quae fit per visione intra in oculos, oculos detergebat, dc nouam gloriam afferebat: dc quamquaa bstergendo clauderentur, nihil amittebant de beatitudine nam Beati elausis oculis tantum voluptatis Percipiebant, ut visio ea oblectatione suppleretur. Quin & ipsemet Deus in partem glotiae veniebat , cum erumpentes lacrymas colligebat ; manebant enim in eius manibus, tanquam uniones,& gemmae pretiosae, quibus ille ditabatur, dc in thesauros suos refe-- Φ rebat. Sic enim accipio illos thesauros nivis apud Io-hum. Id est thesauros compositos ex lacrymis Sancto-xum collectis, quae ut esseni singulae, & liquidae,in the. sauris positae concrescebant, & durescebant in niues. Computabat ergo Deus lacrymas in gemis, & ex illis thesauros beatitudinis componebat. Nihil interest inister voluptatem consolationis, & gloriae. Significavit et ii 3.hoc David, Facti fumus sicut consolati. Ille psalmus pertinet ad beatitudinem, quae sequitur huius vitς mis

rias, quae conuertuntur in gloriam. In conuertendo Do.

minus, i c laetitia, cuius ibi ut mentio Facti fumus utantes:

aeternam

69쪽

aestinam requie sapit. Haec igitur comparatur eon. solationi, perinde est dicere facti sumus beati, ac dicere facti Omur consolatι ,. nam illa vox scut consolati eo sensu debet sumi: sicuti gaudent consolati,ita etiam gaudent Beati, ut illud secue non cadat super modum cons blandi imperfectam, sed super consolationcm' . iret tam ad beatitudinem 3 vii Ioannis primo dicitur . 'm clariam quasi Unigeniti is Patre:quas non signa laat si blitudinem ad unigenitum,sed aequalitatem Unigeniti cum Patre .l Mi j iaet vero eonsolatio est officium amici, uti docet

Λmbro suas exponeus locum Iobi Asseremini mei amicis.vi mei; n eremini ubi. cen a vox et . Inquit ι hoc est mι- . .' 'sericorum inisonis Iaeehe. Paeopterea Aristippua Philo- tibi fi Phus cinii audireri amicos suos maerentes in sordi' de var. hus esse.ad eos statim venunc cum illis plorauit. En e1h MXoinquit comes ad indoloris Uri,eoque inlatiu f ut has attuli n)Λrtesvero opus teli ada eum eunt aureum ne contingar deceptio; dc consolatio uis loc contristetur onicius. 4dcirco Antiphon , brum de rastione eunsolandi seripsisse dicitur.Tres ille amici Iob, Auctore Ambrosio,a Deo reprehenduntur quod iactierint Io miconsolari, quamuis enim initio recte iit .

ssibi septem dierum silantio , postea tamen eum loqui' ga perunt desipuerunt,r ge exacerbarunt potiua dolinil

um Iobi patientis, quam mitigarunt a iunde Ambro .sius . Dominus xyse cum a trans Regibus offensus eos, a Di ui suti,Sancto Iob honorem o detulissent, umsere bis perami 'Astre maluit, in amititiae fa famiam feret remisso peccasors.

Idquet continetur in fine libri.Iob, Vbio rite aduertere,quanti sit amicum comolaru in Reges fuerint,

70쪽

ubi sup

iis 4. Conf

ossicium conislandi,quandoquidem Deus merito eω solationis ignouit peccata Consolantibus , quemadmodum adiungit Λmbrosius.Pro it illis amieuia quibus obfiat insolentia. . Non alias memini Christum toties, tamque seuercsuos reprehendita discipulos, quam eum sibi in horto anxio , & maesto. & vicinae mortis timore occupa to solatium per somnolentiam luti traxerunt.Sic apud Matthaeum Eo. n poruisιs una hora vigilare mecum .

Apud Marcum I . Simon dormis Apud Lucam a 2. uid dormitis Saepius hoc idem repetiuit cum significatione doloris z duplici quidem nomine , & quod deerat ossicio amicornm,& quod ipse carebat solatici ad leuandum maerorem necellario, quo carere vix PO.terat animus amictus,& exulceratus. Ex illa negligentia discipulorum crescebat dolor, qui eum quiescer non sinebat, compellebatque Orationem interrumpere, & ad discipulos se conferre causa consolationis . Ibat,& redibat: quaerebat solatiu,nec reperiebat; eoqi significabat quantu sit in amicorum solatus momen. rum. Itaque suppleuiI Angelus locum discipulorum . Apparuit ei Angelus confortans eam : Et qui noluit uti Angelorum defensione voluit uti consolatione. Reαfutauit Legiones Λ ngelorum, An putas quia non possum

regare Patrem meum, o exhibebit m ibi plasquam duodecim Legiones Angelorum & acceptauit comolationes Λωgelorum. Rem vidit Hugo Cardinalis in Lucam c. aa. Iucunda es consolario, ideo subditar eo olatio Angeli comfortantis eam per verba conjolatoria, verbis humanis usus est Angelus. Venit autem insperae humana, uti notat

Lyra, ut constaret Angelum vicem Apostolorum, coniolationem subtrahentium suppleuisse. a Et quidem dolentis amici vires recresttur,& repat 1-tur per cociolauoncm teste Augustino , qui in ma-