Opera M. Tullij Ciceronis Tomus tertius operum M. Tullii Ciceronis, omnes eius epistolas complectens. Epistolarum libros 15, ad diuersos missarum inter quos vnus est M. Caelii ad Ciceronem quos omnes recentiores nouo, & parum illis apto nomine famili

발행: 1554년

분량: 589페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

z78 Epist. ad Atticum

ut dies & noctes quid mihi facie dum esset, cogitares, id abs te meo, no tuo scelere praetermissum est. Quod si non modo tu sed quisqua suisset, qui me Pompeii minus libe urali resposo pertcrritum a turpissimo consilio reuocarct, quod unus tu facere maxime potuisti: aut occubuissem honeste, aut victorcs hodie viveremus. Hic mihi ignoscas. me enim ipsum multo magis accuso deinde te quali me alterum :& simul meae culpat

sociu quaero. si restituor etia minus videbimur deliquisse: abs teque ccrte quoniam nullo nostro tuo ipsius beneficio diligemur. QuoJ te cum Culleone scribis de priuilegio locutum, est aliquid sed multo est melius abrogari. si enim nemo impediet, sic est framius:ta erit, qui serri non sinat idem s. c. intercedet. nec quicqua aliud opus est, quam abrogari. nam prior lex nos nihil laedebat:quam si, ut est promulgata, laudare voluisse mus,aut Ut crat negligenda, negligerer noccre omnino nobis non potuisset. Hic mihi primum non modo cosilium defuit, sed etia obsuit caeci, caeci inquam fuimus in tu mutando, in populo rogando. quod, nisi nominatim mecum agi coeptum est et fori perniciosum fuit. Sed pergo praeterita: veruntamen ob hac causam, ut siquid ageretur, legem illa, in qua popularia multa sunt, ne tangatis.verum est stultu me praecipere quid agatis, aut quomodo. utina modo agatur aliquid. Multa occultant tuae literae, credo ne vehementius desperatione perturber. quid enim vides agi posse, aut quomodo

per Senatum ne/ast tute scripsisti ad me quodda caput legis Clodium in curiae postes xisse, ne reserri, neue dici liceret. Quomodo igitur Domitius se dixit relaturusquonam do auic in iis, quos tu scribis,& de re dicentibus.& ut reserretur postulantibus, Clodius tacuiti At si per populum, poteritne nisi de omnium Tribunorum pl. sente tiarquid de bonisὶ quid de domo potersine restituit aut, si non poterit, egomet quomodo poteror haec nisi vides expediri quam in spem me vocas si autem spei nihil est, quae est mihi vi istaρItaque expecto Thessalonicae acta Calend. Sext. ex quibus statuam, in tuosne agros confugiam, ut neque videam homines, quos nolim,&te,ut scribis, Videam, & propius sim siquid agatur Idque intellexi cum tibi tum Quinto fratri placere: an abeam Cyricum. Nunc Pomponi, quoniam nil impertisti tuae prudentiae ad salutem meam, quod aut in me ipso satis esse consilii decreueras: aut te nil mihi plus debere, quam ut praesto esses: quandoquidem ego proditus inductus, coniectus in fraudem,omnia mea praes-dia neglexi, totam Italiam in me erectam ad me defendendum destitui & reliquit me meis tradidi inimicis, inspectante & tacente te : qui si non plus ingenio valebas quam

ego, certe timebas minus: si potes erige afflictos, & in eo nos iuva. sin omnia sunt obstructa, id ipsum fac ut sciamus: Si nos aliquando aut obiurgare, aut comiter consolari desine. Ego si tuam fide accusarem, non me potissimum tuis tectis credcrem . meam uamentiam accuso, quod a te tantiim amari, quantum ego vellem, putaui. quod si suisset, fidem eandem, curam maiorem adhibuisses, me certe ad exitium praecipitantem rei

nutules: istos labores, quos nunc in naufragiis nostris suscipis, non subisses. Quare sacri omnia ad me perspecta & explorata perscribas, meque, Ut facis, velis esse aliquem,qu niam qui sui, & qui esse potui iam esse non possum: & ut his literis,no te, sed me ipsum

a me esse accusatum putes. Siqui erunt, quibus putes opus esse meo nomine literas dari, Velim conscribas, curesque dandas. Vale. D. x iii I. Calend. Septemb.

CICERO ATTICO S.

το TvM iter mihi incertum iacit expectatio literarum tuarum Calend. Sext. datarit

non aliud aliquid. si spes erit, Epeirum: sin minus,Cyzicum, aut aliud quid sequemur. ii Tuae quidem literae, quo saepius a me leguntur, hoc spem facitit mihi minorem, quam .

cum lectae sunt. tum id, quod attulerunt ad spem, infirmant: ut facilc appareat te & co- solationi seruire & veritati. 1dque te rogo plane, ut ad me, quae scis, Ut erunt: quae putabis, ita scribas. Vale. D. X i I. Calend. Septemb.

CICERO ATTICO S.

D t Quinto statre nuncii nobis tristes,nec varii venerat ex ante die Non. Iun. usque

282쪽

Lib. III. a

ad prid. C l. Septemb. eo aute die Liuinus M. Reguli lib. ad me a Regulo missus venitiis omnino mentionem nullam factam esse nuntiauit, sed suisse tamen sermonem de C. Clodii filio si que mihi tum a statre literas attulit. sed postridie Sestii pueri veneruntiis qui a te literas attulerunt, non tam exploratas a timore, quam sermo Liuini fuerat. sanesum in meo infinito moerore solicitus, Si co magis quod Appii quaestio est Caetera quae ad me eis de literis scribis de nostra spe intelligo esse languidiora quam alii ostendunt.

Ego autem, quoniam non longe ab eo tempore absumus, in quo res diiudicabitur aut ad te conseram me, aut etiam nunc circum haec loca comorabor. Scribit ad me frater omnia sua per te unum sustineri. quid te aut horter, quod facis:aut aga gratias quod non expectasetatum velim sortuna det nobis potestatem, ut incolumes amore nostro perfruam ur. Tuas literas semper maxime expecto. in quibus caue ne aut diligetia tua mihi molesta aut veritas acerba sit. Vale. D. prid. Non. Septemb.

CICERO ATTICO s.

3ο EXPEcTA Tio NEM nobis non paruam attuleras, cum scripseras Varronem tibi pro micitia confirmasse, causam nostram Pompeium certe suscepturum, & simul a Caesare ci bicrae, quas expectaret, remissae cssent, authorem etiam daturum . Vtrum id

nihil fuit, an aduersatae sunt Caesaris literae an est aliquid in spet etiam illud scripseras eundcm secundum comitia dixisse. sic si vides quantis in malis iaceam,&si putas esse humanitatis tuae) me, fac de tota causa nostra certiorem . nam infrater homo mirus, qui me tam valde amat, omnia mittit spei plena, metuens credo desectionem animi inci.tuae autem literae sunt variae: neque enim me desperare Vis: nec temere sperare. Fac, obsecro te, ut omnia,quae prospici a te possunt, sciamus. Vale.

o'D ciusmodi mihi literae a vobis afferebantur, ut aliquid ex iis est expectan si dum, spe &cupiditate Thessalonicae detentus sum. Posteaqua omnis actio huius anni consecta nobis videbatur, in Asiam ire nolui, quod & celebritas mihi odio est, St, si fieret aliquid a nouis inagistratibus, abesse longe nolebam. itaque in Epeirum ad te statui me conferre: non quo mea interesset loci natura, qui lucem omnino fugerem : sed aut ad salutem libentissime ex tuo portu proficiscar: aut si ea praecisa crit, nusquam facilius hac miserrimam vitam vel sustentabo, vel, quod multo est melius,abiecero. ero

cum paucis. multitudinem dimittam. me tuae literae nunquam in tantam spem adduxerunt, quantam aliorum . attamen mea spes etiam tenuior semper fuit, quam tuae literae . sed tamen, quoniam coeptum est, age, quoquo modo coeptum est,&quacunque

de causa, non deseram neque optimi atque unici fratris miseras atque luctuosas preces, nec Sestii, caeterorumque promissa nec spem aerumnosissimae mulieris Terentiae, si nec miserrimae mulieris Tulliolae obsecrationem & fideles literas tuas. Mihi Epeirus aut iter ad salutem dabit, aut, quod scripsi supra. Te oro &obsecro Pomponi, si me omnibus amplissimis, charissimis, iucundissim Isque rebus perfidia hominum spoliatu, si me a meis consiliariis proditum & proiectum vides, si intelligis me coactum ut ipse

me & meos perderem, ut me tua misericordia iuves, & Quintum fratrem, qui potest esse saluus sustentes: Terentia, liberosque meos tueare. me, si putas te istic Visurum, expectes: si minus, inuisas si potes, milisque ex agro tuo tantum assignes, quantum meo corpore occupari potest, Si pueros ad me cum literis quam primum ,& quam saepissime mittas. Vale. x v I. Calend. Octob.

v SD quidcm ita cffe S auunculum tuum lanctum esse officio, vehementissime,s probo: gaudere me tum dica, si mihi hoc verbo licebit uti. Me miserum, quam omnia essent ex sententia, si nobis animus, si consilium, si fides eorti, quibus credidimus, non defuisset:quae colligere nolo,ne augeam moerore. Sed tibi venire in metem certo scio, S.iiii.

283쪽

28o . Epist. ad Atticum

quae vita esset nostra, quae suauitas, quae dignitas. ad. quae recuperanda per sortunas in cumbe , ut ficis, diemque natalem reditus mei cura ut in tuis aedibus amoenissimis a gam tecum, & cum meis. Ego huic spei &cxpectationi, quae nobis proponitur, ma- .

xime tamen volui praestolari apud te in Epciro . sed ita ad me scribitur, ut putem esse commodius nos eisdem in locis esse. De domo, & Curionis oratione, ut scribis, ita est. in uniuersa salute, si ea moao nobis restit ictur, inerunt omnia. ex quibus nihil malo, quam domum. sed tibi nihil mando nominatim. me totum tuo amori fidesque comendo. Quod te in lata haereditate ab omni occupatione expedisti,valde mihi gratum est. Quod facultates tuas ad mea salutem polliceris, ut omnibus rebus a te prae- μter caeteros iuueri id quatum sat praesidium, video: intelligoque, te multas parteis mea salutis & suscipere.& polle sustinere: neque, ut ita facias, rogadum essς. Quod me vetas quicquam suspicari accidisse ad animum tuum, quod secus a me erga te comissum aut praetermissiim videretur: geranuibi morem, & liberabor ista cura: tibi tamen eo plus debebo, quo tua in me humanitas fuerit excelsior, quam in te mea. Velim, quid videas, quid intelligas, quid agatur, ad me scribas, omnes'ue ad nostram salutem ad hortere. Rogatio Sestii nequc dignitatis satis habet, nec cautionis: nam & nominatim serre oportet, Si de bonis diligetius scribi: & id animaduertas velim. Vale. i iii. Non. Octob. Thessalonicae.

CICERO ATTICO s.

TR is iNT A dies erant ipsi, cum has dabam literas, per quos nullas a vobis accepe- iram. mihi autem erat in animo, iam, ut antea ad te scripsi, ire in Epeirum, Si ibi omne casum potissimum expectare. Te oro ut, siquid erit, quod peripicias, qua iacuque in partem,quam plenissime ad me scribas, & meo nomine, ut scribis, literas, quibus putabis opus cile, vides. Vale. v. Calend. Nouemb.

CICERO ATTICO s.

ET si diligenter ad me Quintus stater & Piso, quae essent acta, scripserant: tamen vellem tua te occupatio non impeamet, quo minus, vicosuesti, ad me, quid agerctur,& quid intelligeres, perscriberes. Me adhuc Platius liberalitate sua retinet iam aliquo ties conatum ire in Epeirum . spes homini est iniecta non eadem, quae mihi, posse nos una decedere. quam rem sibi magno honori sperat fore. sed iam cum aduentare mili- res dicentur, faciendum nobis erit, ut ab co discedamus. quod cum faciemus, ad te sa-rim mittemus, ut scias ubi simus. Lentulus suo in nos officio, quod &re, S promissis, S literis declarat, spem nobis nonnullam affert Pompeii voluntatis: saepe enim tu ad me scripsisti, eum totu esse in illius potestate. De Metello scripsit ad me frater, quantum sperarct, prosectum esse per te. mi Pomponi pugna, ut tecum,& cum meis mihi liceat vivere: & scribe ad me omnia . premor cum luctu, tum desiderio omnium rerum, quae mihi me chariores semper suerant. Cura ut valeas.

Eso, quod, per Thcssaliam ii irem in Epeirum, perdiu nihil eram auditurus,&quod mei studiosos habeo Dyrrhachinos, ad eos perrexi, cum illa superiora Thessalonicae

scripsissem. inde cum ad te me conuerta, facia ut scias. tuque ad me velim omnia qua- diligentissime, cuicuimodi sunt, scribas. ego iam aut rem,aut ne spem quide expecto.

Vale. VI. Calend. Decemb. Dyrrhachii.

Λ D v. Calend. Decemb. treis cpistolas a te accepi. unam datam ad v I ii. Cal. Nouemb. in qua me hortaris ut sorti animo mensem Ianuar. expcctcm: caque quae ad spe

putas pertinere dc Lcntuli studio, de Metelli volutate, de tota Pompeii ratione perscribis. In altera epistola praeter consuetudinem tuam, diem non adscribis, sed satis significas te pus. lege enim ab octo Tribunis pl. promulgata, scribis te eas literas eo ipso die dedisse, id est ad iiii. Calend. Nouemb.&quid putes utilitatis eam promulgationem attulisse, scribis. in quo si etiam nostra salus cum hac lege desperata erit, velim pro tuo

284쪽

Lib. III. 28 I

in me amore hanc inanem meam diligentiam miserabilem potius quam ineptam pus' tes. sin est aliquid spei, des operam, ut maiore diligentia posthac a nostris magistratibus defendamur. Nam ea veterum Tribunorum pl. rogatio tria capita habuit: unum de reditu meo, scriptum incaute. nihil enim restituitur praeter ciuitatem & ordinem, quod mihi pro meo casu satis est: sed quae cauenda suerint, & quomodo, te non fugit. alterum caput est tralatilium de impunitate, siquid cotra alias leges eius legis ergo factum sit. tertium caput, mi Pomponi, quo consilio, & iquo sit inculcatum, vide: scis enim Clodium sanxisse, ut vix aut omnino no posset nec per Senatum, nec per popuIum infirmari sua lex. Sed vides nunquam esse obseruatas sinistiones earum legum, quae abrogarentur. nam si id esset, nulla sere abrogari posset: ncque enim ulla est, quae non ipsa se sepiat difficultate abrogationis. sed cum lex abrogatur, illud ipsum abroga-Dretur, quomodo ca abrogari oporteat. hoc cum re vera ita sit, cum semper ita habitum. obseruatumque sit: octonostri Tribuni pl. caput posuerunt hoc, SI ID IN HAC

NON LICUERIT: 'o D, v EL I PROMULGAvi T, DE ROGAVIT, OB EAM REM POEN AE, M v LTAE V E si T E u. I N R. atque hoc in illis Trib.

pl. non laedebat lege cnim collegii sui non tenebantur:quo maior est suspicio malitiae alicuius cum id quod ad ipsos nihil pertincbat erat aute contra me scripserui, ut noui Tribuni pleb. si essent timidiores, mu ito magis sibi eo capite utendum putaret: neque 4 id a Clodio praetermissum est: lixit enim in cocione ad ua. Non. hoc capite designatis Tribunis pl. praescriptu esse quid liceret. tame, in lege nulla esse eiusmodi caput, te non sallit. quod si opus esset, omnes in abrogando uterentur. Numium ac caeteros fugerit. Inucstigcs vclina & quis attulerit,& quare octo Tribuni pl. ad Senatu de me reserre nodubitarint. siue quod obseruandum illud caput non putabant, iidcin in abrogando tacauti fuerunt, ut id metuerent, soluti cum essent, quod ne iis quidem, qui lege tenentur, est curadum. Id caput sane nolim nouos Tribunos pl.serre, sed perierant modo quidlibet: uno capite, quo reuocabor modo res conficiatur ero contentus. Ian ludum pudet tam multa scribere: vereor enim, lac re iam desperata legas: ut haec mea diligentia

miserabilis tibi, aliis irridenda videatur. sed si est aliquid in spe vide legem, quam T. Fabio scripsit T. Visellius. ea mihi perplacet. nam Sestis nostri, quam tu tibi probari scri- i bis, mihi non placet. Tertia est epistola prid. Id. Novcmb. data: in qua exponis prudenter Si diligenter, quae sint, quae rein distinc re videantur, de Crasso, de Pompeio, de

caeteris. quare oro te, ut liqua spes erit posse studiis bonorum, authoritate, multitudine comparata rem confici, des operam ut uno impetu perfringantur, in eam rem incumbas, caeterosque tu excites. sua ut ego perspicio tum tua coiectura, tum etiam mea, spei nihil est: oro, obtestόrquete, ut Quintum fratrem ames, que ego miserum miserc per

didi, neue quid eum patiare grauius consulere de se, quam expediat sororis tuae filio. meum Ciceronem cui nihil misello relinquo praeter inuidiam & ignominiam nominis mei,tucare, quoad poteris:Terentiam unam omnium aerumnosissimam sustentes tuis ossiciis. Ego in Epeirum proficiscar, cum primorum dierum nuntioS cxcepero. x Tu ad me velim proximis literis, ut se initia dederint, perseribas. Vale. Prid. Caalend. Decemb.

CICERO ATTICO S.

ANTEA, cum ad me scripsissetis vestro consensu Consulares prouincias ornatas e Ck, etsi verebar quorsum id casurum esset, tamen sperabam vos aliquid aliquado vidisse prudelius. Postquam mihi & dictum est,& scriptum, vehementer consilium vestrum reprehendi: grauiter sum commotus, quod illa ipsa spes exigua, quae erat, videtur esse sublata. nam si Tribuni pl. nobis succensent, quae potest spes effer ac videntur iure suc-

285쪽

28a Epist. ad Atticum

censere, cum & expertes cosilii fuerint qui causam nostram susceperant, & nostra concessione omnem vim sui iuris amiserint: praesertim cum ita dicant, se nostra causa voluisse suam potestatem esse de Consulibus ornandis, non ut eos impedirent, sed ut ad Mnostram causam adiungerent nunc si Consules a nobis alieniores elle velint, posse id libere facere. sui vellent nostra causa, nihil posse se inuitis. Nam quod scribis, ni ita nobis placuisset, illos hoc ide per populum assecuturos fuisse: inuitis Tribunis pleb. feri nullo modo potuit. ita vereor, ne & studia Tribunorum amiserimus: &, si studia insneant, vinculum illud adiunge lorum Consulum amissum sit. accedit aliud non pamuum in comodum, quod grauis illa opinio, ut quide ad nos perserebatur, Senatu nihil decernere ante quam de nobis actum esset, amissa est: praesertim in ea causa, quae non modo necessaria non fuit, sed etia inusitata ac noua: neque enim unquam arbitror ornatas esse prouincias desagnatorum ut, cum in hoc illa constantia, quae erat mea causa suscepta, immutata sit, nihil iam possit non decerni iam his, ad quos relatum est, amicis placuisse non mirum sit:cratcnim dissicile reperire, qui contra tanta comoda dum Hrum Consulum palam sententiam diceret: & fuit omnino dissicile non obsequi vela micissimo homini Lentulo vel Metello, qui simultatem humanissime deponeret. sed vereor, ne hos cum tenere potuerimus, Trib. plcb. amiserimus. haec res quemadmodum ceciderit, Si tota res quo loco sit velim ad me scribas & ita ut instituisti: nam istaveritas, etiam si iucunda non est, mihi tamen grata cst. Vale. D. i i i i. Id. Decemb.

O s et tuum a me discessum literae mihi Roma allatae sunt, ex quibus prospicio nobis in hac calamitate tabescendum esse . neque enim sed bonam in partem accipiesὶ si ulla spes silutis nostrae subesset, tu pro tuo amore in me hoc tempore discellisses. Sed ne ingrati,aut ne omnia velle nobiscum una interire videamur, hoc omitto. Illud abs .ite pcto, des operam, id quod mihi affirmasti, ut te ante Cal. Ian. ubicunque crimus, sistas. Vale.

CICERO ATTICO S.

I T E R A L mihi a Quinto fiatre cum s.c. quod de me est factum, allatae sunt: mihi in animo est, legulatione expectare. si obtrectabitur, utar authoritate Senatus: &potius vita, quam patria carebo. Tu quaeso sestina ad nos venire. Vale. v l.Calend. Ian.

Ex T v i s literis, Si ex re ipsa nos landitus perisse video. Te oro ut, quibus in rebus mei tui indigebunt, nostris miseriis ne desis. Ego te, ut scribis, cito videbo. plura non scribo. Cura ut Valcas.

v M P R i M v'M Romam veni, sustq; cui recte ad te literas darem, nili prius siciendisi mihi putaui, quam ut tibi absenti de reditu nostro gratularer . cognoram enim sui vcrescribam) te in consiliis mihi dandis nec sortiorem, nec prudeliorem, quam me ipsum mec etiam propter tuam in me obseruatiam nimium in custodia salutis meae diligetem, eundemque te, qui primis teporibus crroris nostri, aut totius suroris

particeps, & falsi rumoris socius suisses. acerbissime dissidiu nostru tulisse: plurimumque operae, studii, diligctiae, laboris ad conficien d si reditum meu contulisse. Itaque hoc tibi vere assirmo, in maxima laetitia & exoptatissima gratulatione unum ad cumulandum gaudiu conspectum,aut potius coplexum mihi tuum descisse.que semel nactus,

286쪽

Lib. IIII.

nunquam dimisero. ac nisi etiam praetermissos fructus tuae suauitatis praeteriti temporis omnes exegero, prosecto hac restitutione fortunae me ipse non satis dignum iudii cabo. Nos adhuc in nostro statu quod difficillime recuperari posse arbitrati sumus, splendorem nostrum illum forensem & in Senatu authoritatem,&apud viros bonos

gratiam magis quam optaramus, consecuti sumus. in re auictu familiari, quae quemadmodum fracta, dissipata direpta sit, non ignoras, valde laboramus: tu artimque no tam facultatum, quas cgo nostras esse iudico, quam consiliorum ad colligendas Se constituendas reliquias nostras indigemus. Nunc, etsi omnia aut scripta esse a tuis arbitror, aut etiam nuntiis ac rumore pcrlata,tamen ea inscriba breui, quae te puto potissimum ex meis literis velle cognoscere. Prid. Non. Sext. Dyrrachio sum prosectus, ipso illo

die,quo lex est lata de nobis. Brundusium veni Non. Sext. ibi mihi Tulliola mea suit praesto natali suo ipso die qui casu idem natalis erat de Brundusinae coloniae, εἰ tuae vis cinae Salutis. quae res animaduerssimultitudine summa Brundusinorum gratulatione celebrata est. Ante die v i. Id. Sext. cognoui literis Quinti fratris, mirifico studio omnium aetatum atque ordinum, incredibili concursu Italiae legem comitiis centuriatis esse perlatam. inJe a Brundusinis honestissimis ornatus, iter ita feci, ut undique ad mecum gratulatione legati couenerint. ad Vrbem ita veni, ut nemo ullius ordinis homo nomenclatori notus sueritiqui mihi obviam non venerit, praeter eos inimicos,quibus id ipsum non liceret aut dissimulare aut negare. Cum veni sena ad portam Capenam, gradus templorum ab infima plebe completi erant . aqua plausu maximo cum esset

mihi gratulatio sgnificata similis Se frequentia,& plausus me usque ad Capitolium celebrauit. in soro,& in ipso Capitolio miranda multitudo suit. Postridie in Senatu, qui

fuit dies Non. Sept. Senatui gratias egi in us . eo biduo cum esset annonae summa cari- tas, de homines ad theatrum primo, deinde ad Senatum concurrissent impulsu Clodii, mea opera frumenti inopiam esse clamarent: cum per eos dies Senatus de annona haberetur,&ad eius procurationem sermone non sollina plebis, verum etiam bonorum Pompeius vocaretur, idque ipse cuperet, multitudoque a me nominatim, ut id decernerem, postularet: seci, Si accurate sententiam dixi, cum abessent costi lares, quia tutose negarent posse sententiam dicere, praeter Mellatam & Afranium. factum est s.

C. in meam sententiam,vi cum Pompeio ageretur, ut eam rem susciperet, lexque serretur. quo S.C. recitato, cum concio more hoc insulso,& novo, plausum, meo nomine recitando, dedisset: habui cocionentionanes magistratus praesentes, praeter unum Prae

torem de duos Tribunos pl. dederunt. postridie Senatus frequens, de omnes consulas res nihil Pompeio postulanti negarunt. Ille lcgatos quindccim cum postularet, me principem nominauit,&ad omnia me alterum se fore dixit. legem c o s s. coscripserunt, qua Pompeio per quinquennium omnis potestas rei frumentariae toto orbe te rarum daretur. alteram Messius, qui omnis dat pecuniae potcs fatem, de adiunxit clas.sem & exercitum, de maius imperium inprouinciis, quam lat eorum,qui eas obtineat. Illa nostra lex consularis, nunc modesta videtur: haec Messii non serenda. Pompeius illam velle se dicit familiares hanc: consulares duce Fauonio fremunt, nos tacemus,&eo magis,quod de domo nostra nihil adhuc Pontifices responderant. qui si sitshilerint

religionem, aream praeclaram habebimus. superficiem Consules ex s. c. aestimabunt: sin aliter, demolientur, suo nomine locabunt, rem totam aestimabunt. ita sunt res no-ε strae, ut in secundis fluxae: ut in aduersis, bonae. In re familiari valde sumus, ut scis, perturbati . Praeterea sunt quaedam domestica, quae literis non committo. Quin tuna fiatrem insigni pietate, virtute, fide praeditum sic amo,ut debeo. Te expecto, de oro ut

matures Venire: eoque animo venias, ut me tuo consilio egere non sinas. alterius vitae

quoddam initium ordimur. Iam quidam, qui nos absentes defenderunt, incipi ut praesentibus occulte irasci, aperte inuidere .vehementer te requirimus. Vale.

287쪽

Epist ad Atticum

CICERO ATTICO s.

si FORTE' rarius tibi a me quam a caeteris,lite redduntur, peto a te, ut id nὁmo

do non negligentiae meae, sed ne occupationi quidem tribuas. quae etsi summa est,tamen nulla esse potest tanta, ut interrumpat iter amoris nostri & officii mei. nam viveni Romam, iterum nunc sum certior factus, esse cui darem literas . itaque has alteras

dedi. Prioribus tibi declaraui, aduentus noster qualis suisset, & quis esset status, atque ,

Omnes res nostrae quemadmodum essent, ut in secundis, fluxae: ut in aduersis, bonae.

Post illas datas. secuta est summa contentio de domo. diximus apud Pontifices prid. Calend. Octob. acta res est accurate a nobis. de si unquam in dicendo fuimus aliquid. aut etiam si nuquam alias fuimus tum prosecto doloris magnitudo vim quandam nobis dicendi dedit.Itaque oratio iuuentuti nostrae deberi non potest:quam tibi, etiam si non desideras,tamen mittam cito. Cum Potifices decressent ita, Si neque populi iussu neque plebiscito qui se dedicasse diceret, nominatim ei rei praesectus esset, neque populi iussu aut plebiscito id facere iussus esset, videri posse sine religione iam partem a treae mihi restitui mihi facta statim est gratulatio. nemo enim dubitat, quin domus nobis esset adiudicata. tum subito ille in concionem ascedit, quam Appius eidcdit. nuntiat iam populo, Pontifices secundum se decreuisse, me autem vi conari in possessi

nem venire. hortatur ut se Appium sequantur,&suam libertatem ut defendat. Hic cum etiam illi infimi partim admirarentur, partim irriderent hominis amentiam, ego statueram illuc non accedere, nisi cum Consules ex s. c. porticum Catuli restituendam locassent.Calend. Oct. habetur Senatus frequens:adhibentur omnes Pontifices, qui erant Senatores a quibus Marcellinus, qui erat cupidissimus mei, sententiam primus rogatus, quaesiuit, quid essent in decem edo secuti, tum Lucullus de omnium collegarum sententia respondit, religionis iudices Pontifices suisse , legis Senatum: se & , collegas si os de religione statuisita in Senatu de lege statuturos. quisque horti loco sententiam rogatus, multa secundum causam nostram disputauit. cum ad Clodium ventum est, cupiit diem consumere . neque ei finis est factus: sed tamen, cum horas treis sere dixisset, odio de strepitu Senatus coactus est aliquando pcrorare. Cum feret s. c . in sententiam Marccllini, omnibus praeter unum assentientibus, Serranus intercessiti de intercessione statim ambo Consules referre coeperunt. cum sententiae grauissima diceretur, Senatui placere mihi domum restitui, porticum Catuli locari, authoritatem ordinis ab omnibus magistratibus defendi: siquae vis esset facta, Senatum existimaturum eius opera factum esse, qui s. c. interccisisset: Serranus pertimuit,&Cornicinus ad

suam veterem fabulam rediit, abiecta toga se ad generi pedes abiecit. ille noctem sibi is postulauit: non concedebant: reminiscebantur enim Calend. Ian. vix tanten sibi de mea voluntate concessum est. postridie s. c. factum est id, quod ad te misi. deinde Consules porticum Catuli restituendam locarunt. illam porticum Redemptores statim sunt demoliti libentissimis omnibus. nobis superficiem aedium Consules de consilii sententia aestimarunt sis vicies, caetera valde illiberaliter,Tusculanam villam quingentis millibus. Formianum us ducentis quinquaginta millibus. quae aestimatio non modo vehementer ab optimo quoque, sed etiam a plebe reprehenditur. Dices, Quid igitur causae suit Dic ut illi quidem, pudore meum, quod neque negarim, neque vehementius postularim. sed non est id: nam hoc quidem etiam prolatisci. Verum iidem mi T. Pomponi, iidem inquam illi, quos ne tu quidem ignoras, qui mihi pennas inc

derant, nolunt easdem renasci: sed, ut spero,iam renascuntur. tu modo ad nos veni: uquod vereor ne tardius interuentu Varronis tui, nostrique facias. Quoniam acta quae unt, habes, de reliqua nostra cogitatione cognosce. Ego mea popeio legari ita sum

passius, ut nulla re impedirer,quin, si vellem mihi esset integrum, aut si comitia Cesorum proximi Consules haberet, petere posse, aut Votiuam legationem suscipere prope omnium sanorum ac sacrorum locorum:sic enim nostrae rationes postulabat. sce

288쪽

Lib. Illi. 28s

volui meam potestatem esse vel petendi, vel inpunte aestate exeundi:& interea me effrin oculis ciuium de me optime meritorum, non alienum putaui. ac resum quidem rerum haec nostra consilia sunt domesticarum autepa valde impedita ' Domus aediscatur, scis quo sumptu, qua molestia. reficitur Formianum; quod cgo nec relinquereri possima, nec videre. Tusculanu proscripsi. suburbano non facile careo. amicorum benignitas exhausta est in ea re quae nihil habuit pneter dedecus,quod sensisti tu absens praesentes. quorum studiis ego,& copiis, si esset per meos defensores licitum, sacile essem omnia consecutus: quo in genere nunc vchementer laboratur. caetera, quae me solicitant, sitiat. amamur a fratre & a filia. te cxpectamus. Vale.

CICERO ATTICO S.

A v E R E te certo scio, tum scire quid hic agatur,tum a me scire:non quo certiora sint ca,quae in oculis omnium geruntur si a me scribantur, quam cum ab aliis aut scribuntur tibi,aut nuntiatur: verum ut perspicias ex incis literis, quo modo ea seram, quae geruntur, & qui sit hoc tempore aut mentis meae sensus aut omnino Vitae status. Armatis hominibus ante diem tertium Non. Nouemb. expulsi sunt fabri de area nostra, dis. s turbata porticus Catuli, quae ex s.c.Consulum locatione reficiebatur & ad tectum pene peruenerat. Quinti fratris domus primo stacta colemi lapidum ex area nostra, deinde inflammata iussu Clodii, inspectante urbe coiectis ignibus, magna querela& gemitu. retin dicam bonorum, qui nescio an ulli sint sed plane hominum omnium. ille vehemens furere. post hunc vero surore nil nisi caedem inimicorum cogitare vicatim ambire, seruis aperte spem libertatis ostendere. etenim antea cu iudicium nolebat habebat ille quidem dissicilem, manifestamque causam sed tamen causam. id poterat inficiari, poterat in alios derivare, poterat etiam aliquid iure factum defendere. Post has ruinas, incendia, rapinas desertus a suis vix iam Decimu Designatorem, vix Gelliti retinet seruorum costiis utitur. videt, si omneis quos vult, palam occiderit. nihilo suami causam dissiciliorem, quam adhuc lit, in iudicio suturam. Itaque ante diem tertium Id. Nouemb. cum sacra via discederem, insecutus est mecum suis. clamor, lapides, sustes, gladii: haec improuisa omnia. Discessimus in vestibulum M. Tetti Damionis. qui erat mecum facile operas aditu prohibuerunt ipse occidi potuit sed ego diaeta curari incipio . chirurgiae taedet. ille omnium vocibus cum se non ad iudiciv. sed ad supplicium praesens trudi videret, Onancis Catilinas Acidinos postea reddidit. nam Milonis domum meamque in Ceramio prid. Id. Nouemb. expugnare dc incendere ita conatus

est,ut palam hora v. cum scutis homines eductis gladiis, alios cu in accentis facibus adduxerit. ipse domum P. Sullae pro castriss bi ad eam impugnationem sumpserat.tum ex Anniana Milonis doino in Flaccus eduxit viros acreis, occidit homines ex omni latrocinio Clodiano notissimos: ipseria cupiuit, sed ille se in interiorem partem aedium abdidit. Sulla se in Senatu postridie Id. domi Clodiui: egregius Marcellinus, omnes iis acres. Metellus calumnia dicendi tempus exemit, adiuuante Oppio etiam hercule familiari tuo, de cuius constantia, virtute verissimae literae. Sestius serere . ille postea. li comitia sua non ferent, urbi minari. Proposita Marcellini sententia, quam ille de scripto ita dixerat ut totam nostram causam areae, incendiorum, pcriculi mei iudicio complecteretur, eaque omnia comitiis anteiarret: proscripsit se per omnes dies comitiales de caelo seruatu rum. conciones turbuletitae Metelli, temerariae Appii, furiosissimae Publii. haec tamen summa. nisi Milo in campum obnutiasset, comitia futura. Ante diem x ii. Calend. Decemb. Milo media nocte cum magna manu in campum Venit. Clodius cum haberet fugitiuorum deiectas copias, in campum ire non est ausus. Milo permansit ad meridiem mirifica hominum laetitia, summa cum gloria. contcntio fratrum triuic turpis,fracta vis, contemptus furor. Metellus tamen postulat, ut sibi postero die in so- .ro obnuntietur: nihil esse, quod in campum nocte veniretur: se hora prima in comitio sere . Itaque ante diem x i. Calend. Ian. in comitium Milo de nocte venit. Metel-

289쪽

Epist . ad Atticum

lus cum prima luce furtim in campum itineribus prope deuiis currebat. assequitur inter lucos hominem Milo, obnuntiat: ille se recipit magno turpique in Flacci conuitio ante diem x Calend. nundinae. concio biduo nulla. Ante diem v lii Calend. haec

No scribcbam, hora noctis nona. Milo campum iam tenebat. Marcellus cadidatus ita sertebat, ut ego vicinus audirem. Clodii vestibulum vacuum sano mihi nuntiabatur paucis pannosis sine laterna. meo consilio illi omnia fieri querebantur, ignari quan tum in illo hetoe esset animi quatuin etiam corvilii . mirada virtus est. Noua quaedam diuina mitto. sed luec suna macst: comitia re non arbitror. Publium reum misi ante occisus crit)a Milone sore puto. si se inter via obtulerit, occisum iri ab ipso Milone v i, deo. non dubitat facere: prae se fert: casum illum nostrum non extimescit. nunquam enim cuiusquam inuidi de perfidi consilio est usus, nec inerti nobili crediturus. Nos animo duntaxat vigemus, etiam magis, quam cum florebamus. re familiari comm nuti sumus. Quinti fratris tamen liberalitati, pro facultatibus nostris, ne omnino e haustus estem, illo recusante subsidiis amicorum respondemus. Quid consilii de cim

ni nostro statu capiam us,te absente nescimus. quare appropera.

PERivcv Nous mihi Cincius fuit ante diem tertium Caled. Febr. ante lucem: dixit enim mihi te css. in Italia, seseque ad te pueros mittere: quos sine incis literis ire nolui: non quo haberem quod tibi, praesertim iam prope prasenti, scriberent: sed vi ii hoc ipsum lignificarem, mihi aduentum tuum stinuissimum, expectatissimumque ei

se . quare aduola ad nos, eo animo, ut nos ames,&te amari scias. caetera coram agemus.

Haec properantes scripsimus. quo die venies, utique cum tuis apud me sis. perbellese ceris, si ad nos veneris. offendes designationem Tyrannionis, mirificam libroru me rum bibliothecam: quorum reliquiae multo meliores sunt quam putaram. Etiam velim mihi mittas de tuis librariolis duos aliquos, quibus Tyrannio utatur glutinator bus ad caetera administris iisque imperes,ut sumant membranula,cx qua indices fant, quos vos Graeci ut opinor re δεους appellatis. Sed haec, s tibi erit com modum. ipse vero utique fac venias. si potes in his locis adhaerescere δ: Piliam adducere . ita enim & a quum est, & cupit Tullia. Mediusfidius nae tu emisti locum praeclarum. Gladia tores audio pugnare mirifice. si locare voluisses, duobus his muneribus liberastes. sed haec posterius. Tu fac venias, S declibrariis, si me amas, diligenter. Vale.

A s N ' T vε existi inas ab ullo malle inca legi, probarique, quam a ter cur igitur cuiquam misi prius ξ vrgcbar ab eo ad quem misi, εἰ non habebam exemplar. quid 3 etiam seudum enim circula rodo, quod deuorandum est subturpicula mihi videbatut esse sed valeant recta, vera, honesta consilia. non est credibile, quae si perfidia in istis principibus, ut volant esse, .& ut essent, liquicquam haberent fidei. Sens

ram, noram, inductus,rclictus, proiectus ab iis: tamcn hoc erat in animo,ut cum iis in Repub. consentirem. iidem erant, qui secrant. vix aliquando te authore respitii. Dices, ea te monuisse, suasisse quae facerem, non etiam ut scriberem. ego mehercule mihi necessitatem volui imponere huius nouae coniunctionis, ne qua mihi liceret labi adis illos, qui ctiam tum, clitia misereri mei debent, non desinunt inuidere. sed tamen modici suimus Q in viri ut scripsi crimus uberiores si& ille libenter accipiet,& ii subringetur, qui villam me molcste serunt habere, quae Catuli su erat, aut etiam emisse non cogitant. qui domum negat oportuisse me aedificare, vendere aiunt oportuisse. Sed quid ad hoc siquibus sententiis dixi quod & ipsi probarent, laetati sunt tamen me contra Pompeii voluntatem dixisse. Sed quoniam qui nihil possctunt, ii me nolunt amare: de- . mus operam, Ut ab iis qui possunt diligamur. Dices, Vellem iampride. Scio te volui se & me:ast nugigeram manum suisse. i in tempus est me ipsum a me amari, quando

ab illis nullo modo pussum. Domum mea quod crebro inmisis, est mihi valde gratu.

290쪽

Lib. IIII. 28

M Viaticum Crassipes praeripit. Tu de via recta in hortos. videtur commodius ad te, postridie stilice quid enim tua sed viderimus. bibliothecam mihi tui pinxerunt constructione se sillybis eos velim laudes. Vale.

. CICERO ATTico s. a

n L. Lentulo stilicetsi sero, ut debeo. virum bonum & magnum hominem,& in summa magnitudine animi multa humanitate remi cratu perdidimus, nosque malo solatio, sed non multo, tamen conseiamur, quod ii nus vicem minime dolemus, non ut Saufeius, & vestri, mehercule quia sic amabat patriam, ut mihi aliquo deorum beneficio videatur ex eius incendio esse ereptus. Nam quid stedius nostra vita, pr. uὸ meamam tu quidem, cisi es natura m 10ς,tamen nullam habes propria seruitutem: communi frueris nomine. Ego vero qui ii loquar de Repub. quod oportet,insanus: si quod opus est,seruus existimor : si taceo, oppressus & captus: quo dolore esse debeo quo sum stilicet, hoc etiam acriore, quod ne dolere quidem possum, Ut non ingratus videar. Quid, si cessere libeat, & in otii portum cosugere nequicquam,immὁ etiam in bellum & in castra. Ergo erimus μαλι,qui in Q esse noluimus Sic faciendum est ubi

enim ipsi cui utinam semper paruissem) sic video placere. Reliqui est, mia s AG i. non mehercule possum,& Philoxeno ignoseo, qui reduci in carcerem maluit. veruntamen id ipsum mecu in his locis commentor, ut ista improbcm: idque tis cum una erimus,confirmabis. A te literas crebro ad me siribi video:sed omnes uno tepore acccpi. quae res etiam auxit dolorem nacti: casu enim trinas ante legeram, quiabus meliuscule Lentulo esse seriptum erat. ecce quartae fulmen .sed ille, ut seripsi, non misermos vero strui. Quod me admones, ut seribam illa Hortensiana: in alia incidi. non immemor istius in iidati tui: sed mehercule incipiendo refugi, ne quod videor sulte illius amici non intemperiem tulisse, rursus stulte iniuriam illius faciam illustrem siquid scripsero:& simul ne βαθυτης mea quae in agendo apparuit, in stribendost occultior, & aliquid sitissactio leuitatis habere videatur. Sed viderimus . tu modo quam saepissime ad me aliquid. . Epistolam, Luceio quam misi, qua res meas ut stribat rogo,sic ut ab eo sumas:valde bella est: cumque ut approperet, adhorteris:&, quod mihi si ita facturum rescripsit,agas gratias. Domum nostram, quoad poteris, inui sis. Vestorio aliquid significes. valde enim est in me liberalis. Vale.

CICERO ATTI co s. Γ

Nini L epistola tua quae me selicitu de Quinto nostro, puero optimo, valde leuauit: venerastioris duabus anter Cherippus: mera monstra nuntiarat. De

Apollonio quod seribis, qui illi dii irati, homini Graeco, qui conturbare quidem putat

sibi licere,quod equitibus Rom. na Terentius suo iure. De Metello, . Misisti Sed tamen multis annis ciuis nemo erat mortuus. Quid quidem tibi ρ numi meo periculo sint. quid enim vereris,quencunque haeredem fecit e nisi Publium secit. verum fecit non improbe, quanquam suit ipse.quare in hoc thecam numariam non retexeris : in aliis eris cautior. Mea mandata de domo curabis: praesidia locabis: Milonem admonebis. Arpinatum fremitus est incredibilis. de Laterio quid quaeris ρ equidem dolui. οίουκ ε in γ ι ,ν: Quod superest,etiam puerum Ciccronem curabis,& amabis ut facis. Vale.

CICERO ATTICO s. π

1 MvLTA me in epistola tua delectarunt, sed nihil magis,quam patina tyrotarichi. nam de Raudustulo quod scribis,s -- αν ἔnoς πιλ--ντ iij a dificati tibi in agris nihil reperio.in oppido est quidda, de quo est dubiis, litiae va nate: ac proximum quidem nostris aedibus. Hoc seito, Antium Buthrotum esse Romae, ut Corcyrae illud. tuum . nihil quietius. nihil alsius nihil amoenius.E IM HICHTΩ ΙΔ OC. Κ O C. postea vero quam Tyrannio mihi libros disposuit, mens addita videtur meis aedibus.

qua quidem in re mirifica opera Dionysi &Menophili tui fuit.nihil venustius, quam

SEARCH

MENU NAVIGATION