장음표시 사용
121쪽
Liber Secundus. Io 3 ea est mordicatio humoris bilios, putridi, maligni. Vnde patet hanc esse
conuulsionem illam , quam Avicennaab improportione materiae appellare solet. Itaque phrenitici τρομωδ-, tremuli, ab Hippocrate dicuntur , non qui ob facultatem debilem tremunt, ut sunt Senes aut quomodocunque debiles: nam sic non . magis phrenitici, quam quouis alio morbo in extremis laborantes,tremuli dicerentur. Sunt igitur προμωόεις ἐν τύ λαμβα,ειν , fremuli in prehendendo . ob eximiam siccitatem
communicatam 'a neruorum principio , hoc est,ae cerebrta inflammatione laborante. Sic etiam ex calcis sideratione , τρομωδεες πυρετοι, febres tremuia
fiunt: num ob pondus membri, & facultatis debilitatem Zminime.. Sed ob neruorum principium affectum, a quo
que genus trahitur. Sequuntur enim febres , inquit tibi Hippocrates, acuta admodum, continente que cum tremore , gultu,mentis alienatione , qua paucis di bis hominem pracipitant. Sic igitur ratum,tremorem,in oeco-
122쪽
nomia Hippocratis,ad eas moriones se extendere,quae tremorem quidem imitamur, sum tamen non partim a facultate , partim a membri pondere , sed prorsus a morbosa caiisa. Accedamus
nunc ad propositi aphori silii exposi- .
Febres q- cum tremoσe funi, idem est ac si dicamus , febres qua sunt cum morabin conuulsatae, hiae periculosae sun fi motus isti adueniant post febres: quippe febribuι conuulsiones superuenire, malum est. Sed quaeres, nonne potest esse bonum,s metastasis fiat a venis ad mustulos: nam se febris desinet pro pine i stam metastasin. Prosecto nune quam metastius a venis ad neruos adeo copiosa esse potest , quae febrem soluat, immo potiἡs magis est epigenesis quaedam, hoc est,propagatio ma li , quam eiusdem metastasis , squidem tremore. succedente febris uon
Ad tremores istos, lau ad motus conuulsivos, si delirium sequatur, vel erit metastasis a neruis ad cerebrum, quae tremores quidem soluet, non ta
men Dbres, sed eas deterior reddet;
123쪽
Liber Secundus. Iosvel ei it epigenesis, scilicet affecto iam
grauius quam antea cerebro dantea namque solum nermis in suo principio communicabatur , nunc autem etiam domiciliis potentiarum recti icum. Inlioc casu delirium nec febres , Nec tremores soluit , sed in deterius morbum pergere indicat. Quis enim aliquid bonum augurabitur , ubi vel nerui os-fensi cerebro suam noxam communicant , vel cerebrum ta sum issionem suam auget λ Altero ex his duobus modis, potest conuulsiones delirium sequi, atque ita manifestum Iemanet, metastasia a membro ignobili ad me brum princeps et a membri principis parte ignobiliore ad nobiliorem, nunquam posse esse bonam Cur ergo Hippocrates dixit, febres,& subinde tremores delirio solui Znempe quia febres ardentes, acutae, Velie menteS , cum materiae transmutationea venis ad neruos, si soluantur, nonnisi
per crisin pollunt solui : quippe ut
Galenus ait, i. cri . cap. i. in sine P eas qua cum magno cito se inclinante certamine fiunt morborum solutiones, qua praecipηe crises nominantur 9 febrium ea'E 1 rum,
124쪽
rum .qua ex calidis humoribus accenduntur , propriaι esse est exis mandum : pshas , earum, quacunque membrorum siunt
principatum habentium facile mobiles, ct calida dissositiones. Ephemera vero, st' iactica febres, s sine magna perturbatione'minimeyubitas faciunt mutationes. . Igitur ex hac sententia Galeni, colli-gO,febres ardentes, quibus conuulsui motus seperueniunt,esse illas,quarum crises sunt propriae. At aegrotantibus, quibus crisis futura est, ex Hippocratis decreto 2.aph. I 3. iis nox qua antecedit, est grauis. Iccirch tunc multa horrenda symptomata eueniunt, quae Galenus 3. f. p. 2. & cap. Io. enumerat, ubi
inter alia,delirij mentionem facit; delirium autem si quae alia criss secum ferat, praecipue ea est quae ad febres ardentes cum conuulsiuis motibus aduenit: quippe in his iam prius cerebrum inceperat pati. Fit autem delirium in hae cris,non ex metastasi praua, hoc est, ad membrum princeps, sed naturae crisin molientis perturbatio .Quasi mens fuerit Hippocratis,admonere Medicos, ut ui febribus ardentibus, cum tremori-
125쪽
bus, si delirium superueniat, considerent , an id fiat eo tempore quo crisis futura speratur, & tunc soluendum esse morbum poterunt praedicere , ut scilicet aphorismus iste, sicut alii multi , ad prognosin per
Persuadeor ad ita intelligendum, quia solet magnus Senex multoties, post uniuersalem propositionem, aliquam peculiarem animaduersionem adiungere. Dixerat itaque in superiore aphorismo: Er Delas ab internis ad externa ferri,Mnum , ab externis ad in-εerna, malum. Nunc peculiarem casum affert, in quo videtur fieri conuersio ab externis, nempe a musculoso ge- vere , ad interna, hoc est, ad veniticulos cerebri, & tamen non esse mavia , Estque hic aphorismus quasi excλptio quaedam superioris. Denique qu erat nostra praecipna inpentio) det rium siluit febre, nee propterea meta stasis ad membrum,princeps 'est bona, -quia hoc delitium quod in symptoma
Heriticum,ad quod mox sequetur celebris aliqua euacuatio , non est stabile.
Ac propterea solam in iudieiarii. si-
126쪽
gnis,& accidentibus,potest malum ac . cedete ad membrum princepsine noxa ; haec autem, nec est metastasis,nec epigenesis, sed quaedam ex naturae cOnatu peritubatio,atque violentia.
C A P. X floresiasti, symptomatis ratione facta,aliquando bona.
batione, & minime subitas faciunt mutationes, nonnisi abusive crias solui,a Galeno a. res cap. M. dicuntur. Crisis autem per excellentiam, Acris cap. I. hoc est, sine addito, est permutatio omnino, ad salutem , consertim , natina vincente, quae,praeceden tibus coctionis signis , in die decretovio contingit. Huic opposita crisis est, Cpm addito,praua,quando scilicet mos. bus,cuira prauis signis , pra iste lapsu ad mortem terminatur. Intest has, duae sunt mediat , proinde imperfecta appellatae, altera ad melius , ad deterius
Praeter has euacuationes, vel 1 viv-
127쪽
cente, vela victa natura factas, sunt etiam aliae ab eadem irritata, quae qΠΟ-niam symptomatis ratione fiunt, symptomaticae appellamur. Harum nomine audito ciuiae peius& angue, vulgus Medicorum perterretur. Caeterum non adeo uniuersalis meas sententia promulganda est quin aliquis relinquatur excusiacioni locus.Vari, varia in hanc rem scripta reliquerunt , instituti mei ratio in praesenti non postulat, ut longam conficiam di DCeptationem , propterea aliorum sente citiis omissis , dicam duntaxat quid sentiam, & dicam breuius quam res tanta dici possu , curabo tamen naquidpiam ad huius difficultatis enodationem necessariu In omittam. Omnis euacuatio,, symptomatiS ratione saeta, in tempore peccat; si enim debito fieret tempore , hoc est , in die decretosio , non amplius symptomatica, sed critica diccretur. Nihilominus, vel peccat in solo tempore , vel simul
cum temporis vitio, habet vitium qu litatis,aut quantitatis,aut utriusque. Si
qualitate,ct quantitate simul sit vitiosa, omnino damnanda est. Si quantitate
128쪽
tantum, vel quantitas excedit, & tunc est inhibenda; vel deficit,& tunc an sit supplenda,certant artis proceres,& adhuc sub iudice lis est. Causa huius eoΠ-rrouersiae est Galenus, qui I. de an.cur. ad Glauci cap. I . alui fluxum non Mia insuper euacuatione suppleri vetat, quamuis nonsit pro multitudinis ratione. Caeteriam in tractatu de complexu morborum , huic dubio videor fecisse satis,circa quod nunc etiam aliquid inferius attingam. qualitate peccauerit, decreto Hippocratis I. aph. 2. damnabitur. Nec est,cur Ioannes Baptista Siluaticus posse hanc esse proficuam , si virtutis ad si tolerantia , existimet. Nam meminisse debuerat, dictum esse ab Hippocrate, an non purgantur latia,
qualia purgari oportet, quod idem est ac si diceret,quae pecc3nt in qualitate)nec conferre, nec leuiter tolerari. Pros cto si non conferunt, . non sunt Dromficua ; si non tolerantur, non nunt
Cum virtutis tolerantia. Vanum igitur est , & praeter magni Dictatoris men tem, dicere euacuationes posse has aliquando conferre. Quod si dicat, possemiam cum materia quae morbum non facitiis
129쪽
Liber Secundus. III facit,aliam morbum facientem educi. Respondebo,tunc non esse euacuationem qualitate absolute peccantem, sed aliqua ex parte. Hanc autem quta prorsus damnabit Z Si tandem solius, temporis pereatum adst,non autem Omnino qualitatis, neque valde magnum quantitatis , tunc posse aliquando iuuare tam certum est , quam quod ce iissimum, Insurget fortasse aliquis ex iis, qui a Galeno ne latum quidem unguem , volunt discedere, & eius verbis ruffultus, A. aph. 2. euacuationes anticipatas
improbabit, si quidem symptomaticas
istas euacuationes, & ut causam, & vis3mam prauas esse contendit,inquiens: Cum itaque natura supersuum euacuat, uuatur animali cum vero alioqui eme nitur , casus ratione : neque inde utilitas illis prouenit, ct talis euacuatio praua dis' isionis est signinn. Multo autem ef- ficacius hoc repetit, eodem libro A. aph. 21. his verbis r Quando incipit morbuου, /siquid excernitur , nihil tunc excernisu , natura ratione ,sdsunt omnia castu earum , qua praeter naturam sint in corpore
distrionum. Ius enim tempore , .
130쪽
sis quidem morbum facientibus natura grauatur,adest autem cruditaι humorum, tune aliquid bene euacuari est impossibile. Dixit esse impossibile , ut raros etiam: euentus excluderet, ne cui locus esset confugiendi ad id, quod communites dici solet, nempe medicae artis placita . non esse perpetuae veritatis , sed ut vera dicantur, sufficere , si contingant I cundum plurimum. Libenter tamen quaererem a Gale-nΟ,an cum Laec scripsit, e memoria illi exciderint non pauci aegrotantes, quOS Hippocrates testis fide dignus , euacuatione facta citra coctionem, & ex tra diem criticum saluatos fuisse narrat Nonne Metoni septimo agroto sectionis tertia libri primi , Die quinto , edextra nare sanguis affatim profluxis merus y At Galenus ipse, tum in istius
historiae commentario , tum a. de do cult.respiria . I o.euentum hunc, VlpO- e praeter opinionem, & qui accidere non soleat,miratur. Caeterum fit licet
admiratione dignus, iam constat posse accidere : aliud enim est , rem esse ex iis quae raro eueniunt; aliud , impossibilem esse. Praeterea virgo Larissiae,