장음표시 사용
101쪽
barbarorum anchoram appellat ) confugiunt , deinde suam interponens sententiam, ait, causam huius rei elle analogiam , quae est inter medicamenta, Sc membra ; & hanc analogiam e sie similitudinem, quam similitudinem se ignorare fatetur, utpote quae sensibus non est conspicua. At similitudo, quam quid sit ignorat, nonne causia occulta est 3 Libenter assentior Scaligero, ercitat. Ei 8.numer. 8. sic dicenti: fd manifesti omnia deducere qualitates , summa impudentia es ; id quod Alexandrei multi,Fr frustra conati sunt, ct temere instituerunt. Tunc post pauca
addit: Iidem isti , qui sese putant cuncta
ad certas causas re cere manifessas andem huc deuoluuntur,ut dicant , in oculis hominis , ct caloblepa esse principia contraria. Sic ille. Itaque recentiores aliqui in externa rerum signatura inue: nerunt analogiam istam cum membris nostri corporis. Legendus est in hanc rem,ingeniosissimus tractatus Osu val
di Crollij , adiunctiis suae Basilicap
102쪽
84 ex quibus. CAP. VIII.. corpore ad animam, se ab anima ad corpuUt metasastis.
OVamuis Galen. in animae cognitatione multoties haesitauerit,quo A non semel fatetur ; quamuis rursus M. Dc. ect. cap. 7. animam dicat, aut esse temperamentum activarum qualitatam, aut ab ipsarum temperamento alterari, dcub. quod animi mores,cap. 3. Anima pab- stantiam quodammodo temperiem essequatuors qualitatum dicere velis , humi-ἐitatis , siccitatis , figoris , ct caloris , si corporum humidi,calidi, frigidi, ac sicci. In quo ab Hippocrate non dissentit,
qui calidum innatum,naturam,temperamentum, & animam solet inter se confundere. Nihilominus , tam Gale'nus , qu4m Hippocrates aliquando altius sapere videmur. Galenus quidemnam praeterquam qudd lib. an animal sit quod in utero est, cap. 4. Animam ecalecti choro delapsam, mentiam. sisere,ait, ct semper viam qua ad simile δεα sequi : quam terram quidem superat
103쪽
ab erroribus aqua se auertit , transcendisturrem ,sit ignes,perior , ct calestem diuinitatem attingit ,sapeque trans caelestem locam intuetur , rerum omnium Domino assictit, sisperas res circumlabitur , spe occurrit iis , quibuscum commune genus habet, nouit unde sit, quamuis in corpore sit, ipsumque rerum omnium patrem uniuersis rebuι inesse , his , in quibus ab inlocata in utens oculis. Praeterquam quod etiam Platonis , & Aristotelis placita,
circa animae cognitionem, non reiicit,& animam substantiam , non accidense me fatetur ib. quod animi mores , cap. 6 Quae omnia coniecturam faciunt, illum , cum animam a temperamento non separat, medice tantum. loqui.
Vnum mihi persuadet , hunc Philo λ-phum, Jc Medicum celeberrimum altius Midpiam ac diuinius de anima cxl strinasse , nempe quia 9. de placit. cap. 9. Postquam probabile elle dixit, id quod Plato de anima asseruit, adiungens ait: Quocirca ego temere de his pronunciare non audebo : & lib. 6.eiusdem operis, cap. 9. Conuenienti in est Medico
de corporis instrumentis , Philosepho, de anima Iaculi ali mi doctrinam instituero:
104쪽
& 6.epid. sect. I. co m. s. sedi quoque superuacuam de anima subctantia notitiam esse arbitror. Ex quibus sic conficio argumentationem. Si existimas, 5 Galene i animam esse temperamentum, si temperamenti cognitionem apprime te tenere, & ad Medicum pertinere,iam certum est, quam quod certissimum,cur de animae substantia nihil statuere audes ξ cur hanc doctrinam a. Medico alienam esse ais Θ Profecto nihil magis Medico conuenit,quam agere de temperamento ; nihil tibi magis est cognitum , quam temperamentum, de quo,& seorsim , in peculiari opere,&sparsim,iai singulis operibus, multa pulchra, & erudita nos doces. Quare
quamuis , dum animam temperamentum esse dicis,non vllira medicos fines velis transcendere,& ea quae ad edicos usus spectant, duntaxat tractare, cum tamen serio rem tantam con sideras , eius pondere oppressus nihil pronunciare audes. Tandem , cum hane
iconsiderationem Philosopho relinquas , & optimum Medicum Philosophum esse,in peculiari opusculo prae
dices , iam tibi optimo Medico, &
105쪽
subinu Philosopho non inco enit, 'de animae substantia uisputare. Fateor disputationem hanc magno indigere
otio,quo sortassis,in medicina facienda occupatuS,carebas. Ad Hippocratem accedo , cum breui loquo breui loquus : neque enim loca adducam,in quibus modo naturae,. modo calidi innati, modo etiam animae nomine unam , & eandem rem significat. Hoc cum medica ausculta tione congruere est arbitratus. Attamen , ubi philosophice magis loqDutus, extulit se supra se , diuinius quidpiam de anima se in animo concepis, 1e ostendit. Sit mihi sententia una , de optima , instar multarum in libello de diata. Anima quidem semper similis , ct
in maiore in minore : non enim aueratur,neque per naturam, neque per necess- ratem I corpus aut m nunquam idem in
ullo aliquo est , neque secundum natu ram , neque ex nocesitate. Quid clarius dici potuit , ut animae immortalitas i sinuetur λ Nam cum generatio, & corruptio sine alteratione fieri nequeant,. si alterabilis non est, nec generabilis, est,nec corruetibilis, sed immortalis.i- Caeurum,
106쪽
Caeterum , si alterabilem ess negamus, quomodo morbos pati dicemusὶ ut possit scilicet fieri ab anima ad corpus , & a corpore ad animam morborum vel metastasis , vel epigenesis. Consulito Arrstotelem , ipse te mant1- ducet: quippe praeter alia i is anim text. 61. sic ait: Quare senectvi non est, .
quia anima quicquam est passa , sed quia id in quo est, aliquid passim est. Quod igitur Ari stoteles de senectute, idem
de omni aegritudine dicendum est; senectus namque ipsa est morbus. Quemadmodum enim aqua , vel quiuis alius liquor , propriae figurae incapax est ,dicitur tamen eam habere, iuxta figuram vasis, in quo includitur:
ita anima alterationis incapax,alterari dicitur,iuxta c0rporis, in quo est,ait rationem. Ne tamen in exemplo omnimodam veritatem quaeras , & existimes me existimare, animam in corpore,velut aquam in vase,contineri,quod Platonis errorem sapit. Continetur quidem anima in materia, dum eam
informat , sed aliter quam aqua in vase quippe aqua nil facit ad vas ;anima vero materiam adactum redu-
107쪽
cit. Non potest tamen hoc facere , nia materia contineatur; iccirco Deus formaIis causae concursum supplere essiciendo potest informando non potest : quippe informare nequit, quin contineatur;contineri est pati; diuinae
autem naturae pati non conuenit. Sed
hoc obiter sit dictum. Anima hominis , de qua loquimur, corpori ligata,non ni si per instrum e
ta corporis agit ; si autem instrumenta non recte habeant, animae actiones erroneae quidem sunt,manente ta men animi omnino in alterata. Actio nes viventis non sunt solius animae, sed totius: dicuntur autem aliquae pertinere ad animam, quoniam in his,magis quisn in aliis , animae assistentia splendescit. Hoc tibi demonstrabo in illa Hippocratis sententia,6 Fid. se l. 7. cuius expositionem in hunc locum Teseruaui : Atrabitari' etiam comitiaumorbo corripi plerumque solent, ct vicise sim comitiales sieri solent atrabitari . Vtenisque vero morbus magis si, prout ad alteram partem inclinarit : Siquidem en ad corpus inclinarit, comitiales fiunt l, si vero ad animum,atrabilaridi, melanchosiei
108쪽
dicti. Galenus 3. loc. asserit. cap. 7. haec verba interpretatur, ut verti morbum ad animam , sit verti ad temperamentum,& sic fit melancholia, quae est intemperiei morbus ; verti ad corpus, sit verti ad compositionem, & ita fit epi-lepsia,quae est morbus in compositione,nimirum ab obstructione pendens. Mihi tamen videtur Epilepsia, quae praecipue in vitiatis motibus consistit, magis ad corpus pertinere, sunt fateor motus totius compositi, sed qui magis corpori , quam animae tribuuntur PQuamuis autem sensuum priuatio adest, haec minus praecipue consideratur, & tandem quia priuatio sensuum est, ad sola instrumenta corporea impedita refertur. Hac de causa humor
epilepsam faciens, ad corpus magis
Rursus quoniam in affectu melai cholico nulla corporis pars apparenter laeditur , sed laborant duntaxat potentiae rectrices , quae animam repraesentant,dicitur melancholia fieri, conuerso humore ad animam.
Adeo autem melancholica delitia ad animam pertinere censentur, ut ab Hippocra te
109쪽
Liber Secun ae. 91 Hippocrate in eadem sect. 7. lib. s. vidsit dictum: Adentis intelligentiam 'sam,
per 'sam citra instrumenta ac negotia tristari alari, timere, considere ,s'erare, da ferare : velut Hippothoi domefrica famula meruis sua per seipsam gnara erat, ct qua in morbo acciderant sciebat. Num reuera citra instrumenta λ hoc quidem impossibile est : nam dum anima corpus informat,nil sine corpore, hoc est, sire instrumentis corporeis agit. Instrumenta autem corporea appello, non soldm ea quae sensuum externorum sunt , sed quae internorum etiam.
Nihilominus sine externa sensatione potest homo intelligere , non tamen fine interna : oportet enim intellige
tem jeculari phantasmata. At quansisne praecedente externa sensatione in telligit, videtur quodammodo citra instrumeta corporea intelligere:quippe sensationes internae propius accedunt ad spiritualem quandam naturam. Hinc Hippothoi famula menti; per seipsam gnara erat, & quae in morbo acciderant, sciebat: quippe mens ab externa sensatione abstrahens,se intus colligebat, & acutius intelligebat
110쪽
Propterea melancholici intra seipsos collecti, multoties vaticinari dicuntur , non quod futuros euentus prospiciant, sed quod, & circa praeteri-ra , & praesentia , atque etiam futu a, profundius quam alij, nullo exteriorum obiectorum impedimento oppressi imaginentur. Ideo dicit Hippocrates, mentem citra instrumenta ac ne-gbtia, hoc est, nihil impeditam , per seipsam tristari,laetari, &c. Est namque
negotio mentis, corporis otium apti iasinum; iccirco ab Hippocrate cogitatio, mentu deambulatio censetur,nempe quia Ut corpus motu , ita mens cogitatione
Dioscorides, quem Galenus recipit, hanc repudiat sententiam , atque ubi περι ατο , deambulatio legitur , legendum putat, περι παντος, de omnι, ut loquutio talis sit, anima de omni cogitatio hominibvi , hoc est , in qualibet re homines vim rationis exercitare debent. Sed haec piaetereunda simi, illud vero mente tenendum , quod ad praesentem rem facit, nempe animam sita habere exercitia quibus valet, ut corpus sivis. Interrogabis tamen,si exercitatio me Π-tis