장음표시 사용
171쪽
MED. PRACTI CAEM ca hepar ,-: si circa pulmonem, . dis κρ δη,id est, gelidam, Porro quod e trinsecus frigeant , in causa est tumor praecalidus viscera exerccns, ad quae illius ratione plurima sanguinis & spirituum copia solet conflucre : hinc enim sit, ut maxime turgeant omnIa Interna
Vasa,externa m*neant velut inanita. E
Ro simplex non est affectus λοιπυεία se- . ii fris plane symptomatica , sed inflammationis alicuius soboles, unde cura- tionem peculiarem minime expostulat: cum sublata eius causa, id est, viscerum
phlegmone de qua suo loco sponte d . ' sinat, utiquae pleuritidem & similes af etiis com1tatur. De typhode similitei censendum cx iam dictis sicile patet. Neque peculiare quidpiam indicat praeter sudorem, qui certum morem febris sic nominatae aemonstrat. De eo. ' . Vero symptomate in kbrium symptomatis communibus agetur. Esau. - ελον febrem vocatam esse vult . . AEgin. Velli πτου μίου, nempe
gueta a mari metapsora quod in senima etiam tranquillitate perpetuo agitatur,. - vel ab eo quod sobris hoc genus molliter Lib.Meth. & blande calefaciat, το μίως αλε - ς hiempe existimat cum Actuario, se' brem
172쪽
LIBER SECUNDUS. tribrem esse quae euidentem horrorem pati,tur: cui febris succedens magnitudine haudquaquam retspondeat. Nos ex Gal. ius alium esse sobrie illius morem coiicimus, cap. vi per quam simul eodetmque tempore horror & calor accidant,vnde nacrito diacatur a Suida dictione composita.Ηπίαλος vero, ut arbitror, fuit appellata,quod inquietos & impatientes ae- gros non reddat, sed sinat, aut citam cingat esse mites. Nam tametsi viscera i modice caleant, & externa quoque adtactum calidissima percipiantur, aeger
quietus manet, nec membra iactat, nec
corpus nudari patitur: nempe quia premitur assiduo rigore. Hinc fit ut scribat Gal. qui hac laborant, in singulis totius Lib. 1. iticorporis partibus vel minimis simul demque tepore & frigus & calorem sen- α Petre, tire, quod nec sensus nec ulla ratio com ii,
sequi potest. Itaque frustra quaesiisse me fateor in Parad. quomodo per epialam φ febrem in eadem particula frigus & calor IE. 'sentiri possint. Non enim verum est ab eodem Vtrunque percipi, sed ab aegroto quide frigus dutaxat, ab alio vero lagen-xe calorem: atque id no raro in plerisque obseruamus,praesertim hominibus obnoxiis defluxionibus & iis febrib.quas ins
173쪽
MED. PRACTICA latio cocitauit. Etem diuersa est materia quae aestu facit,& quae rigorem: nimirum in corde uri oportet humore a quo seruor excitatur & incendium:alter vero est qui per habitum corporis dispergitur a supernis partibus defluens, quando praeter solitum susus & liquatus fuerit, vel etiamnum liquatur. Eiusmodi febres vulgus
non inepte catarrhosas vocitat &τικας, exprimitque sudorem mult s integumentis & calidorum lapidum admotione:quippe rigorem assiduum efficienς humor sub cute deerrans eo modo ex hauritur,cestat'; affectus sebre ipsa dein ceps ad multos dies nonnunquam pers
uerante.Eam vero utplurimum de genere continuarum quotidianarum esse agnoscimus,&, si placet, vitream pituitam habere, quae alibi Asa & liquata per sensiles partEs habitus corporis dispergitur:'. in corde vero bili permixta accenditur,. unde solutu contumax febris euadit. Etl quod ad curationem attinet, iisdem tollatitur remediis,quibus quotidianam intemmittentem legitimam sanauimus, nempe calidioribus quam sit utendum in continua eiusdem generis, sed cui pituita adeo frigida & crassa non ad sit. Haec enim
174쪽
LIBER SECUNDUS. is lefacientia quam intermittes expostulat, aut etiam calidiora: quoniam maior tunc ratio est habe da subiectae materiae quam febris , ut in aliis quibusdam antea monuimus. Ergo peculiarem tractationema ιαλω non debemus: de symptomate vero illam a caeteris utcunque diuersamesticiente,scilicet rigore perpetuo, vel ex cellenti frigore & eius causa defluxione, in symptomatis commode agemus. Syncopalem vocant febrem,in qua a- syneopanimi deliquium, &, ut vulgus ait, cordis i 3 4ψplax defectionem persentiunt aegri, tametsi praeceps virium omnium lapsus non co-
tingat. Eius species duae sunt,ut ante diximus: & humorosa quidem sit, a multodi crasso humore pituitoso in ventriculo
redundante ex multis cruditatibus, quo ties illum onerat, aut meatus caloris Oc
cupat. De hac Gai .lib.ia. Meth.med. Mita , ζ' 'is' nuta vero siue subtilis, ex praetenui succo eundem ventriculum lancinante & adeo pauco, ut dici possit causa non propor tionata ad materia, veluti de tertia couulsionis specie nostri dicunt.Est enim bilis . ipaucissima, sed tenuissima & valde penetrabilis,quae in os ventriculi se alte lim . . sinuans id maxime pungit aut vellicat, deicteriae qualitatis particeps & arrodcar s
175쪽
erratica, accessionum febrilium ordincin& horam significantes, no specie distinctas a superioribus sebres. Diurna siqv - Diuina.dem appellant, cuius paroxysmi interdiu
fiunt: nocturnam quae noctcm solum aut Nocturna
praecipue occupat. Huiusmodi vero di serentias ab Hipp. sequeter commem ratas quotidianis vocatis assignat Gal. Lib. i.&, quod cum magna ex parte noctu saeuiat 2j4 magis, nonnunquam tamen diurnae sunt in , Epid . perinde ac tertianae & quartanae. Typica
febris dicitur,quae paroxysmos statis pe- Πρ' '
Hodis habet.Erratica vero,quq nec lepus Erratica, nec ordine ullum seruat,nuc in hac,nunc in illam incides hora,& modo quartanae, modo tertianae aut quotidianae formam repraesentans. Alia est natura praeoccupantium & tardantium,atque earum quae paroxysmos subintrantes habere dicuntur, si sitae inconstantiae proportionem . quandam obserueiatmempe vel perpetuo anticipent horam postremae accessionis, aut tardius recurrant 4 idque certo vel in . certo interuallo 3c durationis mensura. Subintrantes paroxysmos habent nonnullae de compositarum vel complicatarum g mere, adeo ut priusquam una plane desinat altera incidat accessio. Sed
neque i ha febrium specificas disserentias
176쪽
iso MED. PRACTICAE i' constitutit,a quibus indicetur alia curandi ratio quam hactenus sit tradita. Id tantum obseruare suadent, ut cibandi &καθαρμα propinandi occa so dextere Usurpetur,ne quid detur in accessionibus praeter ea quae in superioribus concessa
Hintana Quintanam, sextanam, septimanam, ς' nonanam, ac si quae rariores periodos habent, ut annuam vel anniuersariam
qua Antipater Sid'nius Poeta laboras .
se dicitur omnibus annis,uno die tantum coque naturali febre corripi solitus , ut Lib.ν.ear refert Plinius de industria praetermissas 3- neglexisse videmur, quod nondum a non bis sint obseruatae: Gal. vero suadeat hu-3 lib. . E- ius rei iudicium ad usum & experietiam, γ' δ' non ad rationem reserendum: ut si quis exacte viderit & saepius obsoruarit neque enim bis aut ter vidisse satis est, eodem authore quintanos vel longioris intercapedinis aut intermissionis paro-xysinos, eiusmodi circuitus incidere cc to affirmet. Sin non animaduerterit saepius & per multos annos Medicinam exercens,st penes Hipp.& alios qui talcs
vidisse creduntur fides.Non tamen auen- Tib. i. tior Gai .du ait, nullis signis eas dignosci
177쪽
LIBER SECUNDUS. Imverum est quod scribit AE n. quarta- Ub α. nam sebrem nonnunquam plurium dierum interuallo iuxta quasdam periodos accessionem habere, eiusmodi omnes ad quartanam referentur, & a simili humo- . re prouenient, scilicet bile minoris famae: quae cum in maiore copia est, non modo quartanos, sed tertianos etiam & quotudianos facit paroxysmos, ut in quotidiana praemonuimus. Eadem plane ratione parcior quaeque multum temporis ad iustae quautitatis sui generationem & . .
collectionem requirat, quartanis rario-xes affectiones efiiciet. Esse vero eam materiam quae suapte.natura caeteris rari istardiusque accenditur eiusmodi febrium, si quae sunt, excitatricem & - mitem ratio satis docet. Ergo iisdem quoque notis deprehendetur, quibus legitima quartana, sed obscuri oribus, hoc tamen excepto, quod non aequali intermissione recurrat: sed id de febris essentia non esse, & omnium maxime errorem inducere. antea monuimus. Similis
vero erit ad bibenda curatio, sed certe facilior, quo plures dies febris i laterini tit. Nam licet per eos egregie & purga re & alterare , naturamque robustiorem efficere. Ex his demum colligas non esse
178쪽
MED. PRACTICAE plura simplicium febrium genera, quam
hactenus rocensuerim. Itaque iam ad compositarum vel complicatarum explicationem gggredior.
cap. .2. de Cris. Febris co- posita duplex Gal. Febris symptomaticano est cor 1- posita.
Alenus compositam starem appellat, tum eam quae ex par tis alicuius phlegmone oritur symptomatica dicta, tum eam
quae alteri febri commista vel implicita est. Verum symptomatica febris non ea composita , ut ille existimat: nisi tamen ex duabus vel pluribus phleg-monis totidem febres incendantur, quae seu eiusdem seu diuersae speciei sint,
confusam mixtam ve unam constituant Si vero unica est inflammatio, unica etiam & simplex Dbris est, non composita. Sed febris cum phlegmone cQm' positum morbum facit. Sunt ergo tantum compositae febres, quando vel eaedem, vel differentes genere aut specie inuicem concurrunt, non si aliis copulentur affectibus. Illud vero bifariam decidere potest: aut enim επιπλοκId, id
179쪽
est, complicationem duntaxat patiun tur : aut etiam κρασιν, id est, mixtionem. Eπιπλοκlia esse vult Galen. quando tho- ris diuersis compositae febres inuadunt, Lib. 1. de
et ut singulae distingui possint. D i, diffstb-
Vero, ceu confisionem quandam & quae minime aut vix discerni possit compositionem: simul etiam incipiunt &desinunt. Porro componuntur inuicem Composi-tebres alias continuae continuis , alias quotupu. intermittentes intermittentibus , non- με nunquam intermittentes continuis: &in his omnibus 1pectatur genus & sp cies eadem aut diuersa. Eiusdem plane generis & speciei compositio est,dum
καυσοι duo, aut duae tertianae continuae,&c.cvel duae tertianae intermittentes,
vel quartanae tres, dic. simul conu niunt. Diuersi tum generis tum speciei est , quando tertiana intermittens quotidianae continuae coniungitur, ut in ea febre quam κριιτριτέον vocant, & siet milibus. Diuersi autem generis & iusdem speciei fuerint, si continua tertiana tertianae intermittenti copuletur, taaut tertianae exquisitae, &c. Eiusdem vero generis & diuersae speciei,quoties intermittens quotidiana tertianae
180쪽
intermittenti iuncta suerit, &c. aut continua quartana continuae tertianae vel
quotidianae. Atque ex his quaecunque bdem genus & speciem sortitae sunt,κρασιν& confusionem pariunt. Neque enim s
distingui possunt sensibus, sed sola ra
tione. Praeter eas etiam, confusas nostri Febrei eta appellant omnes febres ex Jiuessis s
morisus simul codemque loco i ut illi
Volunt, putrescentibus: cuiusmodi sunt se lae omnes. Et cum par est confus rum modus, vix ullum Dolle definitumῖenus tignari arbitrantur: cum vero impar,comitiam iesrem eius quae pollet potiorque est genus nomenque sortiri, ut Lib.de habet Fornelius. Proinde quae plus bilis f h ustionem patientis quam caeterorum humorum nacta fuerit, tertiana appellabitur , sed notha. Et quotidiana illegi tim' , in qua non sincera pituita , sed alterius quidpiam sumoris una succendetur. Quartana Curia, in qua melancholia aliis etiam humoribus persun- detur. Quae si vera essent, nulla febris non conrusa Videretur, quum in stare humor qui praecipue vritur sit bilis, ut . ὸ Τ in Paradoxis abunde probauimus t ea vero nusquam in venis sincera & im permixta reperiatur. Haec ipsa dum