장음표시 사용
421쪽
non cessat tota causa. om. 2. fol. 68. num. I.
o s. so Lex cessat quando non est amplius commoda istilis , Sc in casibus qui per epitheiam hi non censentur comprehensi in lege Cessat quoque per contrariam consuetudinem legitime introductam. Per consuerudi m intellige ius quoddam moribus constitutum , quod pro lege suscipitur. Proprietates consuetudinis sunt interpretari legem, inducere legem, lagem introductam mutare,& abrogare,aliquando in totum, aliquando in partem aliquando quoad legis obligationem, scaenam in aliquando quoad p*
si Non potest legitime introduci consuetudo contra ius naturale vel diuinum , nec contra commune bonum, nec viplurimum contra ius gentium,nec circa materiam inutilem Praeterea non est legitimamqnsuetudo illa, qua non inter essentes anniuersariis defunctorum stipendium percipiunt. Consuetudo debet introduci peractus voluntarios, cilla quae legem abrogat,in troducenda est ab iis qui legem seruare tenen tur 3 propterea puer, amens, furiosus,extraneu &c non potest leges per consuetudinem abro gareri secus dicendum de communitate foemina rum haec enim potest sua consuetudine ius in ducere: non possunt tamen foeminae consuetudine abrogare legem obligantem solos masculos, laici non possunt abrogare legem obligantςm solos clericos. ibid. m. 8. seqq. item Di.7 n. 1 Moseqq.
9α. Inducentes consuetudinem non tanquam praeceptum,non sunt culpae rei, si illam transgre diantur.
422쪽
diantur. Si dubitetur an consuetudo introduinas animo deuotionis, vel potius intentione se obligandi, praesumendum est eam esse introductam animo non se obligandi, nisi adsint cohiecturae quae contrarium demonstrent ibid.n. t 8.
93 Consuetudo debet ess niuersalis , neque indiget promulgatione,estque legitima , quando
a duabus communitatis partibus Ait introducta, licet tertia pars non consenserit. Rursus consuetudo induci debet per actus manifestos racion per occultos in ad inducendam consuetudinem iure communicium requititur actus iudicialis, sed sussiet extraiudicialis ibid.num. 22.is 23. item fl.73. v. 24. Θ seM. 94. Consuetudo inducenda est per usum&ab habentibus potestatem condendi legem, vel sese tem habentibus capacitatem activam vel passiuam illius condendae, accedente Superioris consensu bissinum. 27.9 28.ss. Populus potest consuetudinem obligantem introducere,, etiam communitas mercatorum, talem , quae non solum habeat vim statuti conuentionalis , sed etiam legis municipalis, accedente consensu Principis, saltem iuridico tacueto consuetudo debet esse longaeua, saltem decem annorum ad abrogandas leges ciuiles in ad abrogandas leges Canonicas , quadraginta anno rum ibid.num. 29. Θ seqq.ss. Consuetudo si completa est legitimo tempore non abrogatur,nec interrumpitur per numactum contrarium,secus si nondum erat persecta.
97. Consuetudo potest legem abrogare,etiamsi in lege quae abrogatur,damnetur, vel reprobetur consue
423쪽
consuetudo futura contra ipsam legem , modo consuetudo non versetur circa materiam iniquam , hinc infer legem de non trahendis claricis ad Iaicam potestatem , nullo modo posse per contrariam consuetudinem abrogari eo n. P. y8. Lex potest abrogare consuetudinem antea introductam, modo lex omnino contraria sic consuetudini, clegissator conscius sit consuetudinis. Quare collige per legem contrariam, niuersalem abrogari consuetudinem antecedentem uniuersalem,quamuis lex condita sit sine clausula derogatoria per legem tamen uniuersalem non abrogari consuetudines speciales, aut statuta specialia locorum , nisi eorum fiat mentio in te geri secus dicendum de lege particulari, quia per eam abrogatur consuetudo particularis, quamuis non fiat illius mentio ibid.num 38. 4'. itemfol.78. n. 4O. ρο seqq. 99. Sicut lex posterior abrogat priorem legem, ita posterior consuetudo priorem seu anti-
qtram consuetudinem ibid. num. q. Ioo. Introdlicens consuetudinem contra legem . peccat donec elapsum sit tempus requisi tum ad legitimam consuetudinem introducendam, nisi Princeps eam toleret, vel bona fides excuset ibi . num. Q.
tot Petes , an idem si praescriptioin consuetudo' Respond. negatrue , quia consuetudo est quid iuris , inducit enim usi legem irae scriptio vero dicitur quid facti, quo alicui adiicitur dominium rei alienae ibidinum
424쪽
risdictionis, quo quis eximitur ab obligatione legis , aut quo legis obligatio suspenditur. Ad
valorem dispensationis requiritur consensus internus legitimi Superioris seu legissatoris , vel ipsius Superioris , vel successoris , vel aequalis in iurisdictione , qui potest cum suis subditis dispensare , illosque ab obligatione legis eximere perseuerante adhuc obligatione respectu aliorum. Idem etiam potest quilibet conditor in sua lege Summus Pontifex in legibus latis ab Apostolis tanquam Episcopis. Potest item legissator secum in suis legibus dispensare , quamuis actus quo quis secum in propria lege dispensat , non dicatur proprie, stricte dispensatio. Inferior vero non potest dispensare in lege Superioris , quoties Superior dispensationem tibi roseruauit, aut inflariori prohibuit dispensandi fati cultatem : propterea Magistratus inserior non potest dispensare in lege communi, sicut neque Episcopus in legibus Papae,&, regulariter loquen- .do, neque in legibus Matutis Concili Prouincialis tom .asoL77.num. I. seq. fol. 78.n. 6.
Io 3. Inserior non potest dispensate in lege Superioris toties quoties legislator expresse non ademit dispensandi facultate,vel quando dubitatur an res egeat dispensatione,vel quando urget te necessitate potest Papam per litteras certiorem faceres, vel inopiae partium , quibuscum est
425쪽
ao . 'uaeres,quid requiratur , quidve serua dum sit , dum aliqua dispensatio de mandato Summi Pontificis expeditur 3 Requiritur ut qui rescriptum Apostolicum expedire debet, ad confessiones approbatus sit ab ordinario, ut si Doctoratus laurea insignitus, ut habeat iustam causam dispensandi, ut rei veritatem,nisi notoria sit, vel aliunde constet, ab ipso poenitente diligenter inquirat,vi Confessarius cui rescriptum Apostolicum exhibetur ad dispensandum in matrimonio,non dispenset, nisi impedimentum sit occultum, id est,nisi ignoretur a maiori parte viciniae, vel paroeciae,vel oppidi, vel Collegij, vel monasteri : ut praecedat dispensationem confessio, quoties rescriptum hoc iubet: ut denique Confessarius imponat talia pia opera, qualia prudenter imponenda iudicauerit: v. g. in dispensationibus ad coiitrahendum matrimonium obtentis ratione delicti, imponenda est delinquenti poenitentia , seu menstrua confessio, quae fieri poterit
quacumque die mensis tom. 2 fol. 8I .uum. 2.
1oc Confessarius cui datur iacultas dispensandi circa matrimomum, curare debet ante dispensationis executionem,ut coniuges separentur in id sine scandalo praestari possit curareque debet insuper, ut contrahentes certiores sint de nullitate consensus in litteras dilacerare debet quoties in priuilegio praescribitur litteras dilacerari:& pro dispensatione expedienda nihil omnino
ros Dispensatio concessa sine iusta causa a legistatore, vel ab habente facultatem legissatoris, valida ea , sed non licita, & consequenter valet
dispensatio ab Episcopo facta sine causa in pro-
426쪽
pria lege, constitutione,quamuis in Synod E eta Neque selum peccat Superior si dispenset sine causa , verum etiam si dispenset ex causa, quam dubitat esse lassicientem Dat ille cum quo dispensatum est , potest dispensatione vii, licet dubitetur an Superior habuerit sussicientem causam dispensandriquia in dubio standum est iudicio Principis seu legissatoris. Non valet quoque dispensatio concessa ab eo qui bona fide credebat subesse iustam causam ad dispensandum; quamquam is cum quo dispensatum est bona fide sine causa, tutus est in conscientia, donec sibi de insuffcientia cause certo constet .lom. 2Jola n. I. o fol. 8 . n. 2.9 fc86.n.7.9seq. Io . Dispensatio in Iege Superioris concessa ab inferiore sine iusta causa, non solum non est licita,verum neque valida consequenter is cum
quo inferior dispensavit in lege Superioris ab Dque iusta causa, non potest uti dispensatione:& a fortiori dispensatio concessa etiam a Papa sine iusta causa in iis quae sunt de iure diuino iaturali inualida est,peccatque grauiter dispensans sine causa in lege Superioris , vel in iis quae sunt
Io8. Inducens ad dispensandum sine causa, vel allegata falsa causa,peccat eodem pacto, quo di
Io'. Non est necesse ut Superior dispensaturus cognoscat iudicialiter adesse iustam causam ad dispensandum imo dispensatio tacite concessas ne cognitione cauta, valida est , nam voluntas tacita tantum valet, quantum expressa in iis in ovibus nec forma certa, nec verba necessaria sunt. Et obtinens dispensationem in lege supe-xioris ab inferiore non cognita causa subsistente,
427쪽
potest licite ea dispensatione uti ibid num. 7.
Ilo Iustae iusticientes causae ad dispensandum sunt utilitas aut nccessitas communis vel priuata,pietas, ali casus, vel rationes,quae sufficientes aegitimae arbitrio prudentis viri vis e fuerint pro qualitate loci,temporis in personae
III. Superior posita iusta causa tenetur aliquando,V. g. quando extant urgentes rationes , Maliquando non tenetur dispensare, quando non extant huiusmodi rationes ibi . nam. 22. II 2. Qui non est supremus Princeps , non potest in lege dispensare, imposita mulcta pecunia- ria fabricae Ecclesiae, vel piis operibus ex praecepto tradenda, nisi forte imponatur in poenam delicti , quia in Trident. 1 f. cap. I 8 praecipitur dispensatio gratis fieri . tom. 2 fol. 89.N m. 2 .ri 3. Q ties aliquid habens connexionem cum materia dispensationis tacetur , vel falso narratur, quo cognito Superior non dispensasset, inualida est dispensati, secus si taceatur tantum res vel circumstantia impertinens ad causam:
unde valida est dispensatio voti obtenta ab eo qui se finxit virum doctum , vel studiosum in c. nam huiusmodi fictio nihil refert ad causam dispensationis. Similiter valida est dispensatio obtenta tacito nomine personae, quam si dispensans cognouisset, propter odium dispensationem non concessisset Valida item est dispensatio , quando
erratur in nomine personae;secus dicendum quoties impedimentum certum narratur sub dubio, aut quoties narratur una tantum causa in ea est falsa. Item inualida est disponsatio voti non nubendi,facti in fauorem alterius, si in suPplicatio
428쪽
ne non fuit hoc expressum. Item inualida est absolutio quoad censuram, ab haeretico obtenta fingente se esse conuersum tom.2sol 'O .num. .
Ii . Ualida est dispositio, quoties aliquid falsi
narratu quo express facilius dispositio obtineretur, modo qualitas in qua erratur, non apponatur taxat lues, sed demonstrative , scii causa demonstrationis 3 propterea sequitur legatum csse bluendum, si dicatur, go Ecclesia decem modios fluendos ex reditibus talis fundi nain hoc legatum sub diuersis verborum concepti ovibus , videtur expressum , consequenter qualitas videt ullapposita demonstrative tom. 2 fot 92. n. m. θ y. Ii s. Si subreptio tacendo verum , vel exprimendo falsum contingat in una rescripti parte, itiat,in irritum reddit rescriptum quoad eam partem, in qua est subreptio , non vero quoad reliquas. Quod si non possit separari pars in qua contingit subreptio, rescriptum irritum est totum. Valet autem rescriptum quoa spartem in qua non contingit subreptio , etiam subreptione in ea parte a ciuili scienter commissa, inscio coin cuius fauorem rescriptum obtinetur.AM.Π. I
HK. Obtinens dispensationem in duobus votis in eodem rescripto , potest uti dispensatione quoad votum , in quo non contingit subreptio..
117. Qui in petendo rescripto ad beneficium siue curatum , siue non curatum bona fide tacuit Iegitimam aetatem ad curatum, potest Virtute illius rescripti beneficium simplex obtineres, si aetatem legitimam ad beneficium simplex habeat bissinum..,8
429쪽
I 18. Vitium subreptionis, inualiditatis suppletur per clausulam, motu proprio,positam in rescripto , quando priuilegium motu proprio conceditur sine ulla praeuia informatione,sed ex mora concedentis liberalitate,& hoc operatur clausula, motu proprio in rescriptis polita, videlicet quod priuilegium censeatur magis voluntarium,
nunquam retorqueatur contra eum cui conceditur. ibid.num. 2i .ctfol.94,num.12.6, 23.
a19. Dispensatio redditur inualida, tacita qualitate quam iura specialiter exprimi volunt, quamuis ea qualitate expressa Superior conce Divi et dispensationem unde inualida est dispensatio obtenta non express gradu assinitatis , vel
consanguinitatis, vel publicae honestatis,aut non facta expressione diuersorum titulorum, ratione quorum duo sunt amnes rom. 2 fol.9S .num. I. 32o. Committens incestum cum consanguinea potest uti dispensatione, si antequam dispensatio obtineatur, iterum cum eadem peccet ibiae
a11. Invalida est dispensatio obtenta non expressa linea in consanguinitate, amnitate iu-blica honestate. In cognatione spirituali exprimendum est an sit filiatio vel spiritualis compaternitas. Imo exprimendum est impedimentum publicae honestaris esse in primo gradu, consurgere ex matrimonio rato , si de hoc dispensatio quaeratur tem. 1 sol 96.num J θ seqq. 11. Invalida est dispensatio quando erratur circa speciem impedimenti, aut quando obtinetur ad contrahendum cum amne, vel consanguine tacito incestu iam commisso & completo, quamquam quando incestus est occultus, non est
430쪽
est neeessario facteda ipsius expressio in dispensatione obtinenda a Papa pro foro externo bid.n.8. O seqq remst. 97 .num. I 3. Ix3. Copula incestuosacpmmissa spe facilius obtinendi quod petitur, est explicanda, quamuis
alter eorum tantum talem habuerit animum. ram α. 9 6.num. Lo. ΙΣ Valetne in foro externo dispensatio concesia,scopula non intercssit , ea occulta interue niente, an contrahentes de hoc a iudice interrogati teneantur respondere 3 Respond. contrahentes interrogatos de copula licet occulta , teneri confiteri iudici interroganti. Om. I fol.97.
x et s. Invalida est dispensatio,quando committitur error in gradu viciniori, ut si dicatur esse in quarto,cum ut in tertio. Quod si duo non aequaliter distent a stipite, necessario non est fac icndamentio gradus propinquioris stipiti, modo tamen alter contrahentium non distet uno tantum gradu a stipite. Ordinarius non expresi propinquior gradu, non debet in foro externo dispensationem admitteres, donec littera declaratoriae afferantur ibid. num. I S. 6. item fol. 98.
16. Valida est dispensatio a Titio obtenta expreta solum secundo amnitatis gradu, dum du- Eturus esset in matrimonium Bertam uxoremque sui patrui ordinarius potest praedictam dispensationem admittere, absque aliis litteris declaratoriis ibid.n. I 8. Θ '.
127. Dispensatim irregularitatis homicidij
contracta occidendo Sacerdotem , valet, etiam tacita circumstantia Sacerdotij.ι bH ΠΠπ7.2O.