장음표시 사용
431쪽
ligione obtinens, eam inualide obtinet, non ex pressa circumstantia perseuerantiae ibid. num. 21. Ia 9 Dispensatio per metum, etiam ad hoc incussum , valida est , sed non item dispensatio extorta per dolumis mendacia, si dolusin mendacia versentur circa causam finalem seu motivam dispensationis, id est quando dispensans non concessisset dispensationem , vel eius part cm , si dolum cognouisset .lom 2.folo 9.num. I is seqq.13o. Valida est dispensatio ab aliquo obtenta, non exprimendo se alias eam petiisse , sed non obtinuisse in consequente dispensatio obtenta ab Episcopo successore ab anteriori denegata, valida est, quamuis taceatur circumstantia denegationis ratem valida est dispensatio ab inferiore, habente tamen potestatem dispensandi ob tenta , quamuis non exprimatur eam a Stiperiore fuisse prius denegatam Adde obtinentem rescriptum Apostolicum , quo possit a Confessario di- pensandi, posse nulla mentione rescripti facta dispensationem ab Episcopo,vel alio Praelato, qui
dispensari facultatem habet, obtinere tom. 2.fol. 99.num. I.θ fol.IOO .n. 2. θ seqq.
I si Quando de na, eadem re duplex dispensatio petitur, prima fuit limitata, in secunda quae magis ampla petitur, per se loquendo,s cienda est mentio prioris limitatae , alioqui secunda inualida videtur , nisi secunda ex noua sufficiente causa petatur, aut nisi prima concessa fuerit cum limitatione,quae iuxta stylum apponi
i 33 hi ob scrupulum vel dubium circa primam , dispensationem secundam obtinet, valide obtinet etiam non facta mentione prioris , secus
dicendum de illegitimo disjensato prius, qui si
432쪽
aliam ampliorem dispensationem desideret, debet priori dispensationis mentionem facere stem qui obtinuit exemptionem a soluenda parte decimarum, debet mentionem prioris faceres, si ampliorem desideret. Et obtinens dispensationem vescendi carnibus in una Quadragesima, si in alia similem dispensationem
quaerat , non tenetur prioris mentionem facereia
Similite dispensatus ad contrahendum cum consanguinea vel affines, si ea dispensatione no a sit usus,non tenetur in secunda petenda mentionem prioris facere rom. 2'. IOI. min. 2.9 seq.I3 3. 4etes , utrum habens plura impedimenta, seu vincula, valide obtineat dispe sationem unius, non explicatis aliis, quibus obstrictus tenetur Respond. amrmative, nisi forte matrimoni j im .pedimenta excipiantur, ut patet a simili de ob-1tricto pluribus excommunicationibus, qui potest ab una absolui,non ablata alia. om. 2soLIO 2
Di pensitio quom modis sirusiam
amittat. 234. Dispensatio vim suam amittere potest cessatione causa , morte concedentis , nondum effectu adimpleto, renunciatione, reuocatione, de primo seu unico actu, modo dispensatio absolute sine limitatione concessa non sit om. 2 fot JOD.
13 Dic stur, cellatione ea a,quia essante causa finali, seu motiva dispensationis post obtentam dispensationem,& nondum cxecutioni mandatam , probabile est etiam ipsam dispensatiouem cessare , delegatusque ad distensandum,
433쪽
non potest valide dispensare, si post indultum sibi
concessum , cessauit causa iusta dispensandi. 33ή. Obtinens dispensationem comedendi carnes tempore ieiunito infirmitatem, ea cessante tenetur a carnibus abstinere. Item obtinens dispensationem in aliqua lege humana, vel diuina', &c peccat, tali dispensatione utendo transiacta causa dispensationis ibid num. s.cta. 337. Quando autem dubitatur an causa diis spensationis cessarie praesumitur non cessasse, consequenter dispensatio valida est. Om.M
338. Dispensatio semePobtenta,& iam executioni mandata non cessat. nec reuocari potest, cessante causa,ob quam fuerat concessa , si iusta de causa concessa sit dispensatio ad contrahendum matrimonium, ii talis dispensationis contractum sit matrimonium, non cessat dispensatio, si contracto iam matrimonio cessat causa dispensationis ibi .num. LI. 339. Petes, quid efficiat renunciatio dispensationis iussicit i dispensatio quae nondum executioni demandata fuerat, vim suam amittat, si aenunciatio acceptetur a dispensante. Exempli gratiari Titius obtinuit dispensationem ducendi confinguineam in matrimonium sed ante contractum matrimonium cedit dispensationi, dispensatio cessat, si cessio seu renunciatio dispensationis acceptetur a dispensante hinc patet dispensatum posse dispensationi renuntiare ante- qtiam sortiatur esse tum Et qui proposuit non uti dispensatione , aut illi renuntiares, potest ea
434쪽
x o. Dispensatio impetranda est illius expensis,qui onus illius impetrandae suis sumptibus in se suscepit. Quando tamen praecessit consensus tacitus vel expressus inpetrandae dispensationis,&alter onus illius impetrandae suis sumptibus liberaliter in se non suscepit , dispensatio communibus expensis impetranda est. Et qui obtenta de communi consensu dispensatione iniuste renuit matrimonium contrahere, tenetur ad integras dispensationis expensas inui vero iuste renuit absque alterius culpa, tenetur holum ad partem expensarum inuod si renuat ob alterius culpam,videlicet ob iniustamin iniuriosam alterius actionem ad nullas tenetura sed alter qui causam resiliendi dedit, ad integras expensas tenetur unde sequitur eum qui resilit a promissone matrimoni ob superuenientem in altero contrahente notabilem deformitatem , non teneri integras dispensationis expensas soluere, sed
r i. si qui est fornicatus ante promissi ne matrimoni , non tenetur ad integras expensas, si sponsi obtenta dispensatione, nolit cum eo contrahere cognita plius fornicationes nam fornicatio sponsi antecedens promissionem imatrimoni non est inlutiosa sponis.
r i. Ille euius culpa post matrimoni promissionem , contrahitur impcdimentum diria mens , teneti r si possit propriis expensis dispensationem obtinere , ut sponsalia perficiantur
435쪽
Vide, Contractu . I. Locatio est contractus, quo mercede conceditur persona,vel res ad usum vel fructu 3 conductio vero est contractus , quo mercede accipitur persona vel res ad usum vel fructum. iom. sel. 412.num. I. a. omnes res quae vendi possunt,possunt etiam
locari, nisi specialis extet aliqua prohibitio , textat in viis subiectionibus praediorum , quae non possunt locari , quamuis vendi possint. Ex opposito dantur res aliquae, quae locari possimi, sed vendi proh ibentur, quales sunt res pupilli de
minoris rom. 2 fol. 84 3.num. 3.3. Quando duo vel plures habent domum, vel fundum communem,& unus vult uni locares, alter vero non vult, aut unus vult locare ad unum vium,alter ad alterum, aut unus locare vult per sonae honestic, alter inhonestae, praeualet contractus illius qui habet maius ius in re , seu maio- em partem , vel qui vult locare persona honeste, etiamsi forte persona inhonesta plus mercedis offerat ibid. n. s. A. Locator teneturne aperire conductori vitiare locataeo Tenetur, sicuti venditor tenetur aperire vitium xei venditae mytori propterea
436쪽
qui locauit alteri vasa vitiosa , tenetur ad restitutionem damni quod passus est couductor non admonitus de rei vitio. Item tenetur ad restitu-
tionem damni secuti, qui equum aisuetum se in
aquam demittere, alteri locauit ad merces transferendas , non admonendo conductorem de vitio
. Locator tenetur non solum ad resarciendas expensas necessarias factas a tonductor in resarcienda re conducta, verum tiam ad res arciendas expensas utiles quae duraturae sunt ultra conductionis tempus. Item tenetur ad onera Sctributa imposita pr6re locata , nisi aliter conuenerit cum conductore, vel nisi aliter postulet locorum consuetudo. 3bid. num. 6. y l. Is num. . s. Locator non potest rem locatam repetere,
nondum finito locationis tempore , exceptis his casibus, ut quando conductor cui res ad quinquennium vel ad plures annos fuit locata , per biennium continuum ultra terminum praefixum distulit solutionem pensionis debitae pro re conducta, aut quando conductor abutitur re conducta , ut quando traducit meretricem in domum conductam,aut alio pacto male utitur re conducta , aut quando locatori superuenit inopinatus euentus, quo ipsi necesse est domum suam habitare, aut denique quando domus indiget reparationes, qua non indigebat tempore locationis, dc reparatio fieri non potest , nisi conductor expellatur domo. ibid.num. 8 9sqq. si 846. 7. Conductor non potest uti re conducta , nisi ad eum usum, ad quem conduxit, nisi aliter coniiciat de mente locatoris meque potest absque iusta causa rem conductam dimittere, nondum expleto
437쪽
expleto locationis tempore, quo explat enetur pensionem soluere, nisi forte absque sua culpa non fuerit usus re conducta , aut fructus ex ea non perceperit ob aliquod impedimentum superueniens, ut propter bellum,pestem,&c ibid.
8. Qui famulos in necessitate constitutos , seque ultro offerentes conducunt ad inseruiendum minori pretio ratione ultroneae oblationis quam alioquin conduxissent, videntur aliqua ex parte excusandi; quamuis enim necessitas non diminuat rei valorem, nihilominus ultroneae merces vilescunt, etiamsi tradantur ob necessitatem ven
s. Dominus xpellens domo mulum nondum elapso termino constituto, tenetur ad integram mercedis solutionem, nisi forte ex grauissima causa adducatur ad ipsum expellendum. Sed, tenebiturne dominus famulo habenti infirmitatem soluere mercedem pro tempore quo detinetur infirmitate 3 Non videtur teneri,& in hoc casu standum est consuetudini, conuentioni. Famulus vero qui lapsus est in morbum, tenebiturne transacto morbo, simulque elapso termino ad inseruiendum,tamdiu inseruire,quamdiu praua usus est valetudine Non tenebitur, quia lapso termino constituto cessat obligatio cum terminus censeatur appositus ad finiendam, non ad solicitandam obligationem , t in simili patet de
obligatione ieiunu om. 2 fol. 82O.uum. I. I 3. Io. Locatio finitur vel lapso termino, vel mutuo contrahentium consensi, transitque ad successorem uniuersalem, qui gerit vicem praede
cessoris at succetar singularis, qui scilicet succedit
438쪽
eedita re particulari, non tenetur stare contractu locationis celebrato ab eo,cui succedit in re particulari Lunde maritus qui acccpit in dotem aliquam rem locatam quam ignorabat locatam esse, non tenetur stare locationi, censetur enim successor singularisci a conductor qui agrum seminauit, non potestante collectos fructus, expelli ab emptore cui locator rem vendidit: intempestiue enim expelleretur tom fol.S .m rictis .issi. 823. . 3. 9 eqq. II. Minor vel pupillus , tenetur finita tutela vel cura stare locationi facti a suo tutore, vel curatore , quia quae tutor vel curator agit, non agri suo nomine, sed nomine pupilli vel minoris: conceditur tamen minori restitutio in integrum , si notabilit ter compererit se laesum in idem dicendum de Ecclesia, si laesa inueniatur. ibissinum I.
Locus sacer. Vide, ammunitin. Ludere, Ludus.
T. Ludus est contractus, quo ludentes res suas periculo exponunt propter spem acquirendi rem alterius expositam ludo Ludus generaliter sumptus non est illicitus ex natura sua fieri tamen potest illicitus , mortaliter supposita rei grauitate, ex bis circumstantiis , idelicet ex assectu ad malum, si a diffisceantur facta aut dicta praua,ut conuicia,blasphemiae, c. Item quando intercedunt fraudes contra leges ludi quando alter dolo,aut i,aut metu pertrahitur ad ludum,quando inter
439쪽
interuenit irreuerentia contra Deuma quando ludus exercetur cum eo qui non potest pecuniam ludo exponere , vel donare , vel alienare in ratione periculi alicuius notabilis nocumenti. At ludus non fit illicitus mortaliter iramis scandalo ratione intentionis lucratidi, personae, loci, sacri , temporis , c. tom. 2 fol. 6I6.tium. I. . o seq. . . . .
2. Ludi histrionum suntne licitia Sunt liciti, si honeste fiant iecus si turpiterin inhoneste , aut
3. Clerici possunt ne ludos laruales facere Non possunt, dedecet enim personam Ecclesiasticam fictam personam hoc modo repraesentare, neque excusandi videntur a mortali, nisi sorte hoc raro facerent,breui tempore, absque scandalo ibi .n. 17. Petes, an sicut licitus est ludus ex sua nat ra, ita etiam licita sit sponsio aicita est ex natura rei, debet tamen aeuualis esse spondentium conditio, id est, qui certo scit rem pro qua spondet certo euenisse vel euenturam esse, peccat, tenetur ad restitutionem rei per sponsionem acquisitae, nisi tuam scientiam alteri spondenti manifestaverit qui si post manifestationem velit adhuc spondereri contenderes, nulla ei-iit iniuria , quia volentiri scienti non sit iniuria. uri
s. Qui frater ludendum fraudes vel astutias adhibent, quae iuxta consuetudinem adhiberi solent, ut si quis videat socium errantem in numerandis signis, vel si inter ludendum agnoscens se lucraturum , invitet socium ad augendam sponsionem, vel obiiciat pactionem restantiste lcuniae,
440쪽
euniae, quamuis Anulet timorem ex oris iurutus mutatione hexcusari possunt a restitutione. Idem dicendum est, quando fraudes adhibentur ex consensu tacito , vel express ipsorum ludentium. At non excusantur ij,qui se fingimi minus peritos, ut alios ignaros pertrahant ad ludendum , aut qui moraliter certi sunt se lucraturos ob suam peritiam , aut dexteritatem, longe maiorem , aut qui aliquid lucrati sunt in ludo, eo quod chartas suffurati sunt, vel illa notauerunt, c. aut qui auctionem factam ab alte-xo collusore acceptarunt , eo quod ab alio tertio admoniti fuerint,vescam acceptarent,aut qui alterum in ludo longe inaequalem minis conuiciis traxerunt ad ludendum, cita attracti perdi
6. Quae filiusfamilias acquirit ludendo,acquirit sibi, non patri, potestque ludo acquisita terum ludo exponere. Si vero filius familias, aut alius non habeat facultatem disponendi de re quam ludo exponit, non potest retinere sibi lucrum quod ludo acquirit, quia censetur adessedcitus dans causam contractui. Similiter lucrum acquisitum rellicitendum est collusori perdenti, si alter non Iabebat aliud quod traderet perdenti si perdidisset, quia nihil potest perdet , nihil potest lucrari ; nam alioqui non esset aequalis
utriusque ludentis conditio tom. 2soL6 7 .u. II.
. A ludo lege humana vetito perdidit, non tenetur in conscientia soluere quod perdidit credita pecunia, stando in iure communi Caesareo, nisi forte iurauerit se soluturum quod perderet imo potest solutum repetere , quoties datur actio ad repetendum, & non cessit, seu non