장음표시 사용
121쪽
Protoeon de Commission 1 Anagni.
natione domini, consumabitur dico Secundum id, quod pertinet ad verbum domini dicentis Petro sequere me 3 L Item v libro et v. parte primo distinctionis capitulo viii quod sic incipit Post obitum David, in fine dicitur: Erit etiam' in illo abbato illud, quod supra commemoravi: D. V. e. 68. orietur in diebus ejus justicia et abundantia meis, donec auferatur luna ), id est, donec transeat ex toto vita activa et adducatur' justicia sempiterna'. Item secunda distinctione ejusdem quinti libri c. 1', quod ineipit: Quia de numero tricenario, in ue dicitur sic: Oportet enim in n. V. e. I. die illo hi Potrum seniorem crucifigi, ut sequatur dominum Johannem autem manere sic, donec veniat dominus, qui et ista predixi Denique
crucifigetur unus ad complendum numerum sacrorum martirum, alter remanebit, ut colligat profugos Israel'. Item ultimo capitulo incius libri prope ante finem libri Concordio, ubi exponit illud Danielis xii 'ὶ qui
ad justiciam erudiunt multos, erunt quasi stella in perpetuas ternitates:
Quare istud Quia sanctis qui in illo tempore suturi sunt, nuda erunt Ib. V. omnia et manifesta. Non enim' adhuc erit tempus Lye laborioso, quo e ri' est lippis oculis, sed tempus Rachelis venuste faciei et decore aspectu . Jam enim videro incipient facie ad laciem ea, que antiqui patres nostri viderunt per speculum in nigmate, quia jam erit deleta iniquitas in populo dei statuta justicia sempiterna, quia jam regnabunt sancti dei et deleti erunt impii a facio terre'. Item in Introductorio Apocalypsis uu., quod incipit Petrus et Iohannes, anto medium sic: Quia unus Jacob Irit. e. D. duas duxit uxores, Lyam videlicet et Rachel videtur, quod ordo mon chorum, quem secundum significatum' diximus pertinero ad Johannem, duplex sit ' propter duas vitas quibus innititur, activam scit et contemplativam, et propter duos intellectus, quorum unus pertinet ad secundum statum, alius ad tertium. Etenim significatum Petri sic accipiendum est in secundo statu, ut nunquam tamen ut jam diximus transeatra ad tercium significatum vero Johannis sic accipiendum est in secundo statu, ut multo tamen dignius relandatur ad tortium β). t paulo post: Sane eo tempore sn quo Rachel concepit, cepit soror Lya in n. α 29. firmari in partu ρὶ quia cum desectu secundi status, id est sextis elatis mundi, transiet exercitatio vite active, et ' incipiet convalescere fructus viis contemplative'. Et intra c. m. quod incipit Petrum et Iohannem, ubi facit mentionem de ascens Petri simul et Johannis ad horam orationis nonam, sicut legitur in actibus apostolorum ), et alibi in eodem libro Ib. e. M.
I ML I, 9. 2 deest A. 3 Haim. I, 7. 4 introducatur Ab enim in die illo illum A. 6 Dan. I2, 3. 7 enim tamen A. 8 Gen. 29. II. 9 signatum A. 0 duplex sitJ diei sio A. I lxaecipitur
etiam A. 2 deest A. 3 signatum A. 14 in secundo statu deest Alo terminum l6 Gen. o. II et tunc A. 18 Aet. πο- , .
122쪽
Ηe inrie Deniste, ubi multa uarrantur mirabilia Petri et nulla Johannis, dicit sic: Legimus i multa de Petro, de Johanne vero' nihil excepto quod communiter de omnibus apostolis dictum est per manus apostolorum' etci, tanquam si Johanues expectaret et diceret tempus meum nondum venit j. Interin cedendumst est Petro, cujus nunc proprie tempus est Veniet autem
dies' quando ipse vocabitur ex hoc mundo ad deum, et tunc incipiam implere cursum' ministerii mei'. Item in secundo paragraso Ρ salterii decacordi xxiii capitulo, quod incipit: In primu specie P, BL intelligentie, dicit sic') Iu sexta intelligentia labraham signi-2 μ. 4eat prelatos secundi et tercii status, Agar celesiam laborantium, que presens est, Sara ecclesiam quiescentium que sutura in tertio statu, cum dabitur sabbatismus populo dei. Necesse est enim, ut transeat significatum ' Petri, et maneat significatum Johannis'. Et sequenti can. pitulo xxiiii quod incipit Primo itaque assignandi sunt, dicitur Sic: Non 267h. est mirum, si via cenobia similia vi tribuum et via ecclesiarum ' ne dum claruerunt in mundo, quia manent adhuc tempore Petri non m terit eo superstite vires suas ut ita dixerim exercere Johannes ubi autem pertransierit quod significat in Petrus sequens dominum cum cruce Sua,
succedit manifeste quod designat Johannes'. Hee igitur et hiis similia notari possunt in libris istis circa depressionem et cessationem ordinis clericalis. Ad hoc etiam saei illud in principio libri Concordie in primo capitulo, quod incipit: Non habentibus in hoc mundo, ubi aperiens intentionem suam in toto suo opere Cone. I. e. Idicit sic: Licet utilitatem libri hujus multiplicem esse putem, intentionis tamen nostro est, quantum nobis prestitit ' deus, regni temporalis, quod proprie dicitur Babilon μὶ comprehendere nem, et quod prope sit partus ecclesie, qui tempore eodem laturus est, verbis h lucidissimis aperire'. Quod autem in hiis verbis non intelligat regnum reproborum hominum, sicut ait Augustinus in libro de civitate dei, ponens duas , vitates δ'), scilicen Babilonem malorum et Jerusalem bonorum, patet, quod ista Babilo cum civibus suis, sicut ait Augustinus, currit δ' indesinenter simul cum herusalem cum civibus suis usque in finem mundi. Iste autem ponit finem Babilonis hujus, de quo loquitur, esse prope hoc Stin fine secundi status et xlii' generationis, sicut patebit per sequentia. 1 he specialiter legimus d Petro in libro acti apostolorum. d.
2 deesta. 3 Aet o G. 4 Ah. 7 6. 5 eredendum A. 6 deest A. 7 eursum tempus A. 8 deest oe folium in I. s signatiun A, et sic deinde 'A. 0 addit A que scripte sunt in Apocalypsi sub b. Ioanne. Haec phrasis Arenitur in Codd. in alio connexu immediate prius. II signat A. 12hin A. 13 prestiterit A. 4 babilonis A. i5 libris A. 16 de uir dei l. II e. I6. II eurri A.
123쪽
Protoeoli de Commissionis Magni.
Item hoc idem patet per hoc, quod addit de partu ecclesie tunc futuro, qui partus non potest intellio terminatis duabus civitatibus, quas ponit beatus Augustinus et maxime de illo ructu, de quo loquitur in secundo libro Psalterii deincordi ci de centum quinquaginta Dpropositionibus P . l. spiritualium intelligentiarum, capite quod incipit: Non fuit propositi nostri, 'P- ubi dicit: Siquidem quod conceptus ecclesie fuit in adventu domini, partus autem vel in tempore vel circa tempora antichristi'. Et loquitur de primo antichristo, sicut patebit postea, videlicet subdit: Erit autem et illud sabbatum post tribulationem, quam acturo sunt gentes infideles, quando et ' dominium Babilonis dissipabitur'. Item hoc patet, quia infra in omnibus operibus suis appellat istam Babilonem, do qua hic loquitur, novam. 98a sicut patebit in pluribus locis. Quod autem per regnum Babilonis intelligat dominium romano ecclesie, colligitur ex pluribus locis, sicut in fine xxxiim capituli secundi libri Concordio, ubi post plurima
verba de grecis dicit sie: De latinis autem non deesse poterunt reliquio Conc II. tr. P t transmigrationem Babilonis que, sicut ostendetur postea, presens ' est, in quibus operabitur spiritus sanctus opera sua usque ad consum tionem seculi'. Item prima parte quarti libri concordio ovi. , ubi loquitur de detrimento ecclesie romane tempore Octaviani imperatoris et pape Alexandri tertii, dicit sic: Utrum autem occasione hujuscemodi b. IV. amiserit aliquid ) ecclesia de libertate sua apud filios Babilonis nove, videat ipsa, que novit melius quid patiatur. Nobis autem supersedendum est interim, donec plenius elucescat, utrum melius fuerit resistero ait pati, donec eus bone et ficus male de suo fine intelliguntur, ne sorte et hoc ipsum a nostris exigatur delictis, ut non liceat nobis impune agere quod melius esse scimus'. Item v libro prope finem de Daniele primo capitulo, ubi interserens hec verba Ysaiae xiii in capitulo: erit Babilon illa gloriosa in regnis inclita in superbia alueorum, sicut subverti dominus Sodomam et Gomorram eici, dicit: Hec verba satae sic secundum' n. V. aliquid completa sunt in ruina Babilonis illius, que percussa est a Medis, is ros. ut tamen multo amplius complenda sint ρ in ruina, quam describit Johannes Apocalipsi xvii. et de qua facit Petrus mentionem, cum quibusdam dicit '): Salutat vos eclesia, que est in Milone Idem apertius dicit in libro Apocalipsis nove ubi exponens illud Apoc Johannis xvii capitulo: Mulier quam vidisti, civitas magna est, De halet regnum super reges terre , dicit: Non' solum autem ex auctoritate Ap. m.
libri hujus et ex presenti loco traditum est nobis a patribus, quod Roma sit in spiritu Babilon, verum etiam ex sententia Petri, qui scribens ali-
124쪽
Ile inrie Denisi e quibus ex urbe Roma inquit in prima canonica . ultimo: Sumlut voseeclesia, que est in Babilon in Si quis autem dieat, quod hoc intelligit de Roma quantum ad imperium laicorum, non quantum ad imperium cleri, videat quid ibi statim subditur: Ne quis aut confidat de so steriliter propter bona que promissa sunt apostolo Petro a domino dicente tu ea Petrus' etc., aut dissidat propter omnia mala, que scripta sunt in hoc libro si quamvis corpore' peregrinetur in ea, non uerit de filiis abilonis, sed de filiis Jherusalem, qui plerumque egrediuntur simul ex M uno utero sicut Esau et Jacob, quia potens est deus, ut ait Petrus, homines 3 pios de temptatione eripere '). Nec putandum est y , quod civitas illa solos illos complectatur, qui murorum ipsius ambitu circumscripti' esso videntur, sed omnes, qui pertinent ad imperium ejus, quod licet divisum sit et dilaceratum in partibus, ut ostendatur appropinquare desolatio ejus, unum tamen est' in omni populo christiano, maxime autem in latino, qui per omnia romano pontifici subjectus esse consuevit Ex hiis igitur patere potest diligenter intuenti, qualiter heo doctrina tendit finaliter ad subversionem cleri, hoc est romane ecclesie et obedientium ei. Addendum etiam hic puto illud, quod videtur iste dicere sc
licet quod scisma recorum a latinis seu ' apostasia eorum a romana ecclesia suisse a spiritu sancto iis verbis satis indiscretis secundo libro Concordio, ut capitulo ante finem, ubi loquens de separatione decem G,h. II. tribuum a domo David sub Moboam sic ait: Nec illud estimetur alienum tr. I. c. 7. a mysteriis i), quod sive tunc x tribus 98b a domo David, sive nunc ee-clesie recorum diviso sunt secundum Miquid a romana ecclesia, quia et illud verum esse constat quod apostolus dicit divisione gratiarum aurit, idem autem spiritus 33. Ad intelligentiam autem predictorum et dicendorum notandum est Wquarto, quod ille Joachim ponit duos antichristos sollempnes, quorum Ap. unus Venturus est in fine secundi status, et hic est de quo dicitur BL I96. Apocal. xvii. ubi loquitur de septem capitibus besti portantis mulierem
dicens: vii apita vi montes sunt super quos mulier edet, et vi reges sunt; quinque ceciderunt, unus rat, et alius nondum venit, et cum venerit
oportet eum breue tempua manere Alius autem antichristus in fine tertii status, qui cognominatur Gog, de quo Apoc. xx et zechiel xxx .' Item ponit similiter duo judicia generalia distincta per duo predicta tempora, vel duos status predictos, ne duo judicia astruere nititur per verba πω
stoli seribentis de hoc bis scilicet in prima δ epistola ad Thess. et in
125쪽
Prolaeon de Commission et Anagni
secunda, et quamvis omnes expositores nostro reserant illa verbi utriusque epistolo ad unum et idem finale judicium, iste tamen refert ad diversa, sicut patet v. libro Concordio tertio de Noe, quod est capitulum primum vis partis prime distinctionis, et incipit Noe eum quinquentorum erae annorum in ubi ante finem dicit in Et quidem tribulatio sequens, quam T. facturus est filius perditionis in ecclesia dei tribus annis et dimidium fieri, c. M. sollempnis satis sententia et a magnis viris tradita opinio tenet Hecautem, que preeedet in romani desolatione imperii, incerti est temporis et momenti. De hac enim tribulatione prima scribens apostolus ad
Thess. ait de horis autem et momentis non ueeesse habetis, ut scribamua vobis, ipsi enim scitis, quia dies domini stetit fur in nocte ita veniet. Curuenim' dixerint, pariet securitas, tune repentinus eis superveniet interit sicut dolor in utero habenti ), et non Fugient ). Quia vero putaverant
diem domini solam diem illam esse accipiendam, in qua manifestus veniens dei filius judicaturus est mundum errorem ipsum, qui eos sterili
timore compresserat, alia epistola correxit dicens: Rogamus vo fratres per aduentum domini nostri Jhesu Christi, ut non cito moveamini a vestro 3eno, neque terreamini, neque per piritum, neque per emonem, neque per epistolam unquam per nos missam, quasi inate dies domini, ne quis seducat vos ullo modo, quoniam nisi venerit diserasio primum, et reuelat fuerit homo peecati, Illius perditionis, qui adversatur et aetollitur super omne, quod dicitur deus, auth quod olitur, ita ut in templo dei sedeat ostendens se tanquam ipse sit deus'ὶ - subauditur non instabit. Ecce,
qui in prima epistola negavit signum ad resciendum diem adventus domini, in secunda dedit signum discessionis et revelationis antichristi, ut pro ali judicio accipiatur ille dies, do quo loquius est in prima epistola, pro alio illo ultimus de ' do quo loquius est in secunda'. Hucusque Ioachim. Idem nititur astruero per textum evangelii Johannis' eodem libro Concordie primo de hystoria brahe et Loth, quod si incipit Ostens quam ' breviter etc., post medium capituli q): Cum com Ib. V. αδI. pletus fuerit numerus electorum, pro quibus deus sustinet peccata mundi, effundet super impios iram indignationis suo et perdet omnes qui ornicantur ab ipso dicente domino Luce xvii Sicut faetum est in diebus Loth, edebant homines et bibebant, emebant et vendebant, plant ban et ediscabant; quia die autem V exiit Lot a Sodomis ' pluit ignis e sulphur de celo et omnes perdidit. Seeundum isa Merari qua die uiua hominis revelabitur. Non est qua die filius hominis descendet de celo,
i additur et Ioachim. 2 autem A. 3 habentis A. 4 I. Theo. I, I-δ. 5 autem A. 6 2. Thess. 2 I-4. I pro A. 8 JohannisJ Jer
nun A. debui dicere Luce, icut apparet eae eat a se sturae. 9 quod A.
10 additur Ioachim in margine. II Joannis ubique. a 2 deest A. I3 additur ei.
126쪽
Ηε inrie Deniste, sed qua die filius hominis revelabitur. Ista revelatio filii hominis occulta et repentina aliter est, ut ego arbitror ), accipienda, quam illa, que fiet de celo apparente ipso domino in majestate , etsi altera alteri vicina, quia ista dies domini occulta erit, et ' in ipsa revelabitur veritas, cui in hae die sua homines non credunt, illam vero signa manifesta precedunt hic. Et quo sunt illa Erunt, inquit Luco xxi, signa in sole et luna et stellis ε et similia Ut autem sciremus, quod ita sit, noluit Lucas loqui de utraque die comuniter, sicut Matheus et Marchus, sed magna interpositione verborum et operum domini distinguit interutrumque, ita ut horum primum reserat dictum ad interrogationem phariseorum Lucas via si querentium quando venit regnum dei, sequens secrete et ab aliis seorsum ad interrogationem discipulorum querentium: quod signum raset adventus sui et onεumationis se liq). t illos quidem tanquam extraneos et similes eorum, super quos superveniet repentina hora illa, noluit manifeste instruere et docere, sed ait non venit regnum de eum obseruatione neque dicent: eee io, eo illic' discipulis autem
secretius atquo humilius requirentibus dedit multa indicia adventus sui et consumationis seculi, negata tamen die et hora, ne quis do scientia glorietur. Igitur quod dictum est de egressione Loth '), non est ad adventum domini reserendum, sed ad quoddam occultum iudicium, quod adventum ipsum precedet, de quo et dicitur in hora illa qui fuerit in
tecto et vasa ejus in Mino, non descendat tollere illa, et qui in agro, non recedat retro' ').
De duobus autem antichristis dicitur in Enchiridio sive in latroductorio Apocalipsis est de via tempore et devia signaculo q), paulo post principium sic: Secundum illam vero concordiam, que in tribus statibus assignanda est, omnia prout dictum est uniformiter observentur, excepto quod in fine secundi status nequaquam in concordia regis Antiochi Gog tyrannorum ultimus accipiendus est, sed alius quisnam similis ejus, de quo dicit Johannes xvu Apocalipsis et unus nondum venit Uin. Et nichil minus M in fine tertii status venturus est veraciter ipse Gog facturus ea, que scribit diffusius Egechiel propheta c. xxxvui et xxxix, et que breviter Johannes in hoc libro pronuncia c. rara β).' dem habetur per inspe tionem arborum et figurarum inde consectarum ab ipso Joachim. Idem habetur per finem libri Concordi ante recapitulationem, ubi exponit verba Danielis vi capitulo de antichristo, que omnia refert ad tyrannum
9 ib. . I. inue usque Ioachim, inter linealiter et minori charactere scriptum.10 A de via signaculo et via tempore Cyr supra 13. Iuci nota I. II iure lineariter Ioaeim. 2 occidendus A. 3 Apoc. 7 I9. 4 non minus A. 15 Heus nota .
127쪽
Protoeoli de Commission zii Anagni.
illum seu antichristum quendam, quem predicit venturum in fine Secundi status, quod probat per verba Danielis xii capitulo ubi ad questionem Danielis usque quo nis horum mirabilium dicit ): Respondit angelus, qui stabat juxta ripam fluminis quia in tempus tempora et dimidium ' i' temporis est totum tempus secundi status et totum misterium ejus, sicut plano dieit Joachym in ne istius loci δὶ Item habetur per notulam fratris Gerardi super principium ejusdem capituli Danielis, ubi dieit si irater Gerardus Ηe tribulatio, que erit talis qualis nunquam suit, debet fieri ut ex multis locis apparet tam in hoc libro, quam in aliis, circa cc lx annum incarnationis dominice, post quam revelabitur antichristus. e tribulatio erit in corporalibus et spiritualibus maxime. Sed tribulatio maxima, que statim sequetur interposito tamen cujusdam spaci quantulecunque pacis erit magis in spiritualibus unde erit periculosior quam prima.' 99M Item habetur expresse in Introductorio super Apocalips c.v. sub hiis verbis'): Ut autem in fine primi status ultimus M. e. 7. rex Antiochus nomine ceteris immanior suit, ita in fine secundi, qui
erit in proximo vii.' rex ille venturus est, de quo dicit Johannes Apoc. xvii: et unus nondum uenit ε); et ipse deterior erit omnium qui fuerunt ante Se, utpote qui supra quam credi potest universa vastabit'). Sane in fineterei status venturus est alius qui cognominatus est Gog, et ipse erit ultimus tyrannus et ultimus antichristus. tenim ' antichristi multi sunt Johanne dicente: sicut audistis qui antichristus venit; nunc autem aut λchristi multi faeti sunt'). Et dominus in evangelio multi venient in nomine meo etc. '). Item capitulo sexto proximo sequenti, quod intitulatur b. e. .
de dracone ligo loquens de vii visione et i Danielis, in quibus loquitur de duobus pessimis regibus, ait δ): Ita miro modo alter in alterius spiritu venturus est, quomodo in spiritu Helye venturus erat Johannes. Quia etsi ' unus Helyus promissus est a domino per prophe tam dicentem: ee mittam vobis Helyam prophetam te. λ' , tamen duos Helyas ore mittendos a domino novimus, unus qui jam venit, alius qui Venturus est. Et quasi de uno magno tyranno locuti sunt viri sancti, et tamen duo venturi sunt circa finem, quorum singulus sit homo iniquus et maximus adversarius fidei christiane, illo scilicet de quo dicit Johannes
Apocalip xvii unuald nondum venit, et cum uenerit, oportet illum breve
tempus ' manere ' ; et alius, qui cognominatus ' est Gog '. Hucusque
1 deest A. Daniel I2, t. 2 tempore A. 3 no tamen ad litteram. 4 Interlineariter Ioachim. 5 ita et A. 6 Apoe. 7, 9 7 Dan. 8, 24. 8 etenim et A. 9 I. Ioh. 2, 8. 0 Matth. 24, . . Interlineariter hue usque Ioachim. II F si intitutatur. 2 interlineariter Ioaehim. 3 quia
128쪽
Heinrio Den ille, Joachim. Et instat sere per totum capitulum. Item notandum, quod ponit Christum bis venturum ad judicium personaliter semel secundum fidem in fine uudi ad generale judicium, de quo constat, et semel in fine secundi status secundum opinionem suam. Unde ait super locum
illum Apocal. xix vidi elum apertum et eo equus albus ), et infra in AP. t. textu et Mercitus, qui gunt in celo, sequebantur eum in equis albis vestiti
bisso mundo ), quod exponens Joachim ait in originali: He omnia M
proposita sunt non exposita. Proposuimus autem illa ut sciamus. Undo agitur in articulo isto, in quo non aliquis sanctus ostenditur esse dux belli, sed is qui mortuus est pro nobis et redemit nos V in sanguino suo, ut compleatur illud quod scriptum est per achariam: ecce dies
domini veniunt, et congregabo omnes gentes ad Jher alem in pretium, et capietur civitas, et vastabuntur domus, et mulieres viola/untur, et egredietur pars media civitatis in captivitatem, et reliquum populi non auferetur ea urbe, et egredietur dominus et preliabitur eontra gentes illas, sicut pretiatus
est in die certaminis'). Dixerat' superius sanctus Johannes, quod bestia,que' suerat et non erat, Scensura esset de abisso et in interitum iret, et quod rex u. qui nondum venerat venturus esset, et cum veniret opo teret eum breve tempus' manere q). Quod ergo tunc futurum dixerat.
hic pro loe libri exhibet quasi presens, excepto quod de rege illo non facit mentionem, ut ostendatur ipsum esse illum iniquum, qui vocatur antichristus, in cujus immundissimo corpore habitabit personaliter draco russus, qui post iteratum Τη pretium bestio incarcerandus esse scribitur in abysso, ut non seducat amplius gentes, quousque ' compleatur tempus incarcerationis ipsius, quod tamen oppinando dicimus magis quam asserendo, sivo hic sive in aliis locis, utrum scilicet rex iste vii ' utrum pro cedens, de quo supra βὶ dicitur unus est q), et 'hutrum illo qui ausa vocatur Gog in , an aliquis alius sit ille, qui proprio dicitur antichristus. Unum dicimus secure, quod deterior erit sextus precedentibus quinque, et in deterior sexto, et uterque repletus erit selle draconis. Et ipsi sunt duo ultima capita ipsius draconis, in quibus maxime pugnaturus est in hoc tempore sexto Et sicut ego puto, primus horum erit rex super bestiam, que ascendit de mari δ' , secundus super bestiam, que ascendit de terra illa,
que ' diota est hic δὲ pseudopropheta δὶ cum ' autem aperto liqueat, eum, qui sedet in equo albo, Christum esse Jhesum, queritur quid possit do
20 deest A. Apoe. I, II. 2l deest A. 22 Apoc. 6 II; I9, 29. 23 inter- lineariter et ibidem.
129쪽
Ρrotoeoli de Commissionis Anagni.
eo sentiri vel opinari, utrum per se ipsum visibiliter apparere dignetur in tempore ante necessitatis, ut prelietur contra gentes illas in gladio oris sui, sicut in tempore quo venit in mundum an non apparebit visibiliter in se ipso, sed magis in sanctis suis preliabitur et obtinebit sicut ex eo tempore quo ascendit in celum ' Et paulo post: Ego autem puto quod ipse per se ipsum veniat ad destruendum ipsum. Et paulo in post: Sed si ipsemet veniet contra antichristum cum exercitu suo, quid opinari possumus, quod super equum album sedere' visus est, nisi quod in corpore suo mundo a peccato apparebit visibiliter' coram bonis et malis, ut laciat vindictam in nationibus et increpationes in populis 3 eo enim cogunt nos intelligere sequentia, maxime propter illud quod subditur:
et exercitus qui sunt in elo sequebantur eum in equis albis. Verum si
hoc est, quomodo istud fieri posse dicimus, ut sancti, qui venturi sunt cum ' Christo, appareant cum corporibus suis, nisi forte partem accipiamus pro toto, ut de illis intelligatur dictum, qui post resurrectionem domini venerunt in sanetam civitatem γ' ' Et inis: quamvis n. M. non incongrue ' sorsan in equis albis corpora mortalia sanctorum intel- 76. ligi queant, quod magis puto, qui sequentes passionem domini sui linpugnaturi sunt ' in corporibus suis tradendis pro nomine crucifixi in sexto tempore, quomodo ipse in die i sexto in eandido illo equo corpore suo mundo δ' superavit et viciti ).' In hiis verbis patet quod non loquitur de extremo judicio, quod erit in fine seculi in generali resurrectione tantum, quia dicit ista sutura in vi tempore, quod est finis secundi status, post quem sequetur totus tercius status, sicut habetur per septimum capitulum Introductorii in hanc Apoci, quod capitulum intitulatur De generalibus partibus Apoeulipsis, et incipit sic Generales libri partes, tum etiam, quia in hoc adventu ut . . . domini, de quo loquitur, non dum ponit resurgere generaliter omnes, sicut patet in secunda questione, quam secit de illis qui venturi sunt cum eo in equis albis, et maxime in secunda solutione ad illam eandem questionem, in qua solutione ponit sanctos adhuc habere mortalia corpora, sicut patet in predictis verbis. Nec moveat, quod immediate subjungitur in predicto Apoe. loco Pertinere autem hoc totum ad diem μ. l. magni judicii ex illo loco sexti eapituli quinto partis demonstratur, ubi γ' coadunationis in 'in horum regum y ad bestiam hoc modo mentio facta est: vidi de ore draconis 'i' etc. Non inquam moveant hec verba, quia loquitur 1 digreditur . da et auisti quod 3 ἰnterlineariter subdit
130쪽
Ηoinrte hien ille, hie de illo magno judieio, quod erit in fine sexti temporis et secundi status secundum ipsum. Hoc etiam apparet per principium sequentis partis que incipit Peractis sex partibus libri, in qua incipit exponere Ib. t. septimam partem libri, que pertinet ad tercium statum mundi, et continet 20m'. 4x eapitulum Apocalipsis 3. Quinto notanda sunt quedam circa litteram evangelii et circa aue Vtorem ejus dominum Jhesum christum, et apostolos, et circa sacramenta. Et primo circa evangelium notandum est illud Joachim in fine primi Coiso. II capituli secundi libri Concordie: Construendum est nobis cum olyat '. t. r. i. altare de terra ); ipsa terra collocanda est inserius, ut aqua desuper locari queat 100b expectantibus nobis ignem de celo, qui consumat terram et aquam, expectantibus' spiritualem intellectum, qui terrenam illam supe fietem littere, que de terra est et de terra loquitur, evacuando consumat, et nichilominus evangelicam doctrinam designatam hic in aqua lambendo commutet, Secundum quod illa aqua crassa, quam posuit in altari e mas sacerdos in conversa est in ignem, aut sicut in Chana Galileen aqua idriarum commutata est in vinum'ὶ Oportet inquam nos in hoc opere altare testamenti prioris pro dono omnipotentis dei ordinate componere, undentes et statuentes insuper aquam novi testamenti, aliud inter aliud, ac si rota infra rotam inesse per concordiam videatur, invisibilem autem spiritum exspectare desuper, qui veluti de terii celo ignem suum dirigat spiritalem 73, ut veniente eo' quod persectum est, evacuetur quod ex parte est' . Super hoc Gir ardus in glosa: In hoc loco ' vocat terram scripturam prioris testamenti, quam scripturam novi testamenti, ignem vero scripturam evangelii ternii 3. Et supra, Ibid. eodem capitulo δ): Erat autem ' locus tenebrosus et quasi celum obscurum vetus illud testamentum, quod proprie littera dictum est, nichil habens in se caloris, nichil luminis, nisi quod prophete viri justissimi sub eo multipliciter dati sunt, qui habentes in se ipsis spiritum dei essent quasi quedam luminaria in caliginoso loco aut certe velut 3 clara celi sidera in caligine noctis Sequium est autem tempus gratie, ut panderetur ' secundum celum et conderetur novum testamentum velut in claritato tune 7 . rat infra, postquam notavit multam preeminentiam
I usque versum II inelus G intitulatur revera Incipit septima pars.2 3. m. 8, 3 sqq. 3 A addit id es 4 2. Maec. I, o b Ioh. 2. I. 6 in eodd. hi aliqua adduntur. 7 exspectare spiritalem sellieet ignem spiritualem veluti de tereio celo dirigere A. 8 hoc A. 9 I. Cor. I' Io.
Interlineariter hucusque Ioachim. 10 mysterio A. Correctura desumpta esteae Ioas ad hune locum in D. il addit Glassa in D ut posterius apparebit. 12ὶ interlineariter dies Ioachim I3 deest i4 deest Ib Codd. pr sequuntur Sed quanta esse potest lux illa volentibus operari Is eonderetur IT ai, nota s.