장음표시 사용
31쪽
Poma quae aliter dicitur asso Atio .
. Ego te ab tuo. Ego non est de necessitate, nam potest omitti, licet. non sine peccato sicut peccat dicens, non absoluimus uos . tenent tamen tales ab lutiones. Reliqua quae dicuntur, sunt selum de consuetudine, ideo non decet omittere, scilicet, Misereatur.& Indulgentiam.& ab lutionena. Dominus noster Ie sus Christus,ipse absoluat te.& ego authoritate qua sungor,licet,mihi indignissimo concessa,absoluo te,ab omni uinculo cxcommunicatio
nis, suspensonis,si quam incurristi,quatenus possum,& indiges. Et iterum, ego te absoluo, ab omnibus peccatis tuis mihi consessis pariterdi oblitis. Passio Domini nostri Iesu Christi, & merita beatae Mariae semper Virginis,& omnium sanctorum,& quicquid boni seceris & mali sustinueris, sint tibi in remissionem peccatorum,in augmentum gratiae, &
Absolutio sacramentalis data sub conditione de suturo, non tenet, licet teneat data sub conditione de praesenti, & de praeterito. non est tamen laudabile aliquo modo, ab luere sub conditione, nec sub ratia habitione. Ab lutionem sacramentalem praecedere debet absolutio ab excomunicatione, secus est a casibus reseruatis. potest enim praecedere &subsequi. melius tamen faceret constabri petere licentiam abseluendia superiore,uel mittere prius peccatorem ad illum.
Excommunicatio. quae est duplex.
M INO R linquam incurritur participando cum excommmicatis in quinque casibus a iure prohibitis O hoc uersu contentis.
Os, orare, vale, communio, mensa negatur.
Ο S, id est prohibetur collocutio . ORARE, id est simul interesse orationi,missae,& diuinis ossiciis, non autem interesse contioni, & ingressus templi. V A L E,id est non salutare nec scribere. C O M M GNI Ο,idest participatio in sacramentis.M E N S Α, idest simul comedere& bibere. Excipiuntur taUen binc quinque, quibus licet participare cum e
communicatis , hoc uersι contenta. a. Vtile, lex, humile, res ignorata, nece . iV TIL E, id est meae utilitatis causa, puta consili, eleemosnae, de biti consequendi,uel suae conuersionis gratia. L EX, scilicet matrimc- E nij,
32쪽
iij,uxor enim non prohibetur participare cum marito excommunicato, non autem econuerso. H V MIL E, id est serui & filii possitnt communicare cum superioribus excommunicatis, non autem econuerso .
RES IGNORATA,id est cum nescio aliquem excommunicatu. N E C E S S E, id est necessitas uictus, consilii, damni uitandi, metus cadentis inconstantem uirum & similia. Minoris duo sunt esse ius. Privatio passiuae participationis sacramentorum, cui si se immisceat peccat mortaliter, sicut si se immisceat adii uae,licet ea non sit priuatus. Passiua collatio ad dignitates & beneficia, non autem activa. Absolutio. Quilibet sacerdos potens audire consessione, potest ab illa absoluere, nulli enim est reseruata. Casus duo ex quibus contrahitur minor excommunicatio participando cum excommunicatis maiori excommunicatione. Vel quod sit notorius percussor clerici, in quem quouis modo m num uiolentam iniecerit. Vel quod sit publice & nominatim denunciatus pro excommunicato. In reliquis non teneor uitare aliquem, licet sciam eum ex commmdcatum. Similiter dic quod tenent gesta percon sciliarem irretitum censuris ecclesiasticis,sic enim terminatum fuit in Concilio Constatiensi, ut refert Gaietanus in uerbo, Absolutionis impedimenta, dicens quod conceditur rcceptio sacramentorum a minittris excommunicatis, di modo non sint altero duorum modorum. MAIOR inquam iucurritur contrafaciendo praecept is quibus est annexa excommunicatio, quae annexis potes
fieri multipliciter. Vel dicendo sit excommunicatus , aut ipso facto, aut ipso iure , uel
sub poena excommunicationis latae sententiae, uel subiaceat cxcommunicationi.Tunc omnibus istis modis posita excommunicatione, contrafaciens statim remanet excommunicatus. Si uero utatur uerbis suturi temporis, uol comminatoriis, nihil addito ex supradictis, delinqquens, licet contraiaciendo peccet mortaliter, non tamen est ex communicatus.
sectus maioris excommunicationis sunt duodecim. Privatio activae & passiuae participationis sacramentorum. Bon rum operum ecclesiae & orationum. Regni coelestis,si est i ulti,uel etiainiusta de male contemnitur. Excluso ab actu cuiuscunque ordinis ,
quod si exequatur fit irregularis.Privatio actius & passius collationis, dignitatum etiam laicarum,necnon beneficiorum,& de iam acquisitis
33쪽
fructus percipere non possunt,quandiu sunt in mora petenda: absolutionis. di qui annum perscueraret, intcgrii, posset haberi suspectus de haeresi,& pii uari omnibus bencsciis. Excluco ab ingrcssu religionis, nis prius absoluatur . Ab executione ossciorum & usii iurassidictionis. A spirituali potastate re possit ordinare nec ordinari, nisi secreti & t terati sint. Ab omni aetii legali ut aduocare,procurare, instrumenta facem & ab aliis aetibus in quibus homines communicant. Postremo ab ecclcsiastica sepultura. Maioris excommunicationis, ditie sunt species . Quaedam sunt a iuro. quae obligant in pcrpetuum, & sunt illae quae sunt registratae in corpore iuris canonici in extrauagantibus Pontificum, & conciliis quibuscunque. Quaedam sunt ab homine, ut sunt illae quae scruntur a iudicibus. &hae, mortuo illas scrcnte, spirant . illis tamen innodatus indiget abs
. solutio a maiori es uaria. Aliquando est Papalis, aliquando est Episcopalis, aliquando s est ab homine spectat ad ferentem, quod si nulli ex praxlictis est reseruata,quilibet sacerdos potens audire confessiones, poterit absolucre, secundum doctores,idco nota uerba canonum.
Forma solenniter absoluendi,a maiori in atrocibus criminibus. - Praestet iuramentum parendi ccclesiae & sibi ab eo imponendis. r. Nudatos eius humeros nisi sit in publico uel mulier uirga percutiendo dicatvinum psalmum poenitentialem cum,Gloria patri, de Kyrie leyson, A quatuor uersiculos, scilicet saluum fac. Nihil proficiat. Esto ei. Domine exaudi.& orationem, Deus cui proprium , mutando delitactorum in excommunicationis & iniuncta prius satisfactione debita, absoluat dicens; Ego te absoluo a uinculo excommunicationis quam propter talem causam incurristi,& restituo communioni fidelium. pol remo mandet quod mandaturus est. Sacerdos proprius qui est quadruplex. r Papa est proprius sacerdos omnium Christianorum. α Episcopus, suorum dioecesanorum. 3 Parochus suorum parochianorum. 6 Delegati a praedictis sunt proprii sacerdotes eo modo quo sunt delegantes,nisi sat limitatio.delegatus tamen ad consessiones non habet casus reseruatos, & cui conceditur absolutio a casibus reseruatis ,
non censetur concessa a censuris,& econuerso..
34쪽
Sex sunt caseus, in quibus poenitens non tenetur confiteri proprio sacerdoti.
I Necessitas mortis,tunc absente proprio sacerdote,quilibet fit praptius & ab omnibus potest absoluere sicut Papa. Poenitens tamen si conualescat tenetur se praesentare quam totius seperiori, alioquin in eisdem censuris & casibus detinetur,quibus pilus erat ligatus; hoc priuilegium non habet necessitas communionis & missae. Non habenti proprium sacerdotem sufficit contritio. et Libertas uel quia nulli est subiectus, ut Papa, uel quia uagus, uel quia solum constetur peccata uenialia. 3 Facultas eligendi consessor est a iure uel per iubileum , & conses.sonalia concessa. si Licentia explicite concessa uel implicite .s Consuetudo habendi curam animarum praescripta operetur ut habens huiusmodi curam possit eorum audire consessiones, eisq, dare licentiam confitendi alteri, secus est de consuetudine eligendi consessorem qui praescribi non potest. 6 Si proprius confessor est publice suspensus excommunicatus & interdictus, uel est reuelator consessionum,uel solicitator ad malum, ita quod cum audierit me in aliquod genus peccati incidisse solicitabit me ut iterum committam,uel cita sine hoc casu solet solicitare ad malum confitentes.
Ministri siue pro ij sacerdotis quinque sunt
conditiones. Totestas qua est duplex .et ordinis,lds,quod sit ficerdos. laicus enim etsi in articulo mortis
possit audire peccata,non potest ab haere sacramentaliter quod si saceret esset irregularis,aliquis tamen constitutus in tali necessitatis articulo,non tenetur confiteri laico.
1 Iurisdictionis quae est duplex . I ordinaria,ut, est illa proprii sacerdotis ut Papa, Episcopi, & Parochi . Ix Delegata qualis est illa substitutorum ah habentibus ordinariam. Disserunt autem inter se ordinaria, O delegata. Quod habens ordinariam potest delegare, & substituere; habens uero delegatam non potest. 3Mnitas, ides, quod non sit in peccato mortali. nam sic audiem iconfessionem peccat mortaliter . t i i
35쪽
Trudentia. Sit prudens permittendo poenitentem dicere pro se ea quorum meminit. Hoc enim praebet lumen consessori, quia hinc colligere potest de quibus debeat poenitentem interrogare, & nragis expedit poenitcuti per se dicere peccata,quam respondere non est sic. Caveat ne interrogando doceat mala,qus ignorantur, tu in interroget si quid ommissum dubitat, & pertinentia. Non sit molestus nimis exactae quaerendo numerum peccatorum. Cognita specie peccati, non quaerat modum . Vtatur uocabulis honestis. Sit prudens ad inducendum poenitentem ad duo,scilicet displicen tiam peccati & ad propositum firmum uitandi illud excidendo causas
Sit prudens in iniungendo poenitentiam, respiciens magis proportionem ad peccatorem,quam ad peccata. Sigillum , ides ad quod non solum tenetur confessor, sed etiam intem :pres quicunque uel dedita opera, uel casu audiuit confitentem peccata sua, se extendit. Ad occultandum omnia peccata audita in consessione . Necnon & ad illa per quae possit sciri peccatum. Et virtutes per quas possit ueniri in cognitionem peccati illius uel alterius sibi consessi. Non dicat, licet possit, non absolui, sed dicat iunctus sum ossicio
Nullo praecepto, metu, ui,poena siminatione revelet peccata md potest licite iurare se nil scire. Peccatum Publicum babitum in consessione non potest reuelari, dicendo confessus est mihi. Curatus rogatus pro communῖcando publico peccatore, non qua rata consessore an eum absoluerit, uel si ipse audierit & non absolu rit,non dicat non absolui, sed in utroque casu dicat publice,poeniteat.
Praedictis contrafaciens,non semper dicitur fractor sgilli. .: SCIENTIA.
Sciat discernere inter peccatum mortale os mentalii 'r et sunt quinque regulae.
si est notabiliter contra chaestatem Dei & proximi,est mortale. bi est contra praecep*a Dei. MI ecclesne, uel leges humano factas
36쪽
ob bonum publicum,erit mortale. secus si praeter. Si est cotra uota uel costitutiones iuratas uel obligates ad mortale. Si est contra conscientiam dictantem esse mortale. Si adest contemptus,uel ponitur finis in creatura,quod cognoscitus cum quis potius est paratus peccare quam relinquere talem crcatuia
Sciat octo circunstantias peccatorum.
Quis,idest conditio & status peccatoris. Quid,id est genus & species peccati . Vbi,idest in loco sacro an prophano - Quoties,idest numerus peccati commissi. . Quicum, id est an cum cognatis ecclesiasticis, solutis,uiduis, uirginibus, professis, coniugatis. Cur, idest causa & finis peccati. Quomodo,id est an per incantationes,sortilegium,auguria, supc stitiones, bleuia, & similia. . Quando,idest an in die festo, an tempore communionis an poli susceptum ordinem sacrum,an post uotum.
Scire tenetur casi s reseruatos. pro quibus tria faciat.
Quot annis, petat illos ab Episcopo. Videat bullam in coena domini,& aedicta inquistorum.
c. Videat summistas annumerantes omnes censuras, praecipue Gai tanum in uerbo excommunicatio. Nouerit praeterea secundum communem doctorum sentcntiam nullum casum esse reseruatum Papae,nisi ratione alicuius censurae annexe. Vbi ergo non est censura,ibi non erit reseruatio. Advertat insuper absoluens a reseruatis, ut semet formam sibi tradita a canone,alioquin no tenet absolutio, secus si est cotra iustertij.
Scire renetur communia restitutionum primo radices,
Res aliena,quocunque titulo apud me existens,tamen bona fides iacit ut non tenear ad restitutioncm fructuum cosumptorum,nec totius rei sed solum quantum ad me peruenit. Iniustae caulla acceptionis.nomine iniustae acceptionis,intellige surtum,rapinam,usuram,simoniam repressias, ablata in bello inlusio, illicitas exactiones, & similia. p Nomine cause,intellige non solum principalem , sed etiam quem c cunque,
37쪽
cunque, sine quo res aliena non auferretur , tenetur enim sicut princinpalis, omnes autem ilii his duobus uersibus continentur. s. Decem casus in quibus quando secutum est damnum quilibet tenetur restituere insolidum, si uero alii rellituerint pro parte sua, tenetur tantum pro reliquo. sufficit enim satisfieri damnificato. unde si unus totum restituerit,reliqui non tenentur ei insolidum. Restituat capiens aliena eiusque minister. Iussio, consilium, consensus, lausque, comesquC. Qui recipit, mutus, non obstans, non manifestans.
CAPIENS ALIEN A, id est qui per se exequitur. MINISTER, idest qui mandante alio infert. IU S SIO, id est iubens qui
tenetur quando ex sua iussione sequitur damnum , aut ratum habuit, quod eius nomine factum est. CON SI LI UM, idest consulensesn-ca citct ita ut damnusequatur,tenetur restituere. CON SEN S V S, id est consentientes sine cuius consensu non sequeretur actus, secus si sine eo secutus suisset. L A V S, id est si ex laudatione & adulatione tanquam ex causa uel cum causa sequitur effectus. CO M ES, id est pa ticipans in crimine uel mediator uel socius sine quo damnum no fuisset secutum. VI RECIPI T, id est receptator surum praebens sc-curitatem & custodiam, secus si non recipit ut furentur. M v T V s,i: qui potest & debet loqui reprehendendo, mandando,& similia&noui acit. N O N O B S T A N S, id est non impediens actionem iniusta qua potest & debet impedire, ut iuuices. NON MANIFESTANS, idest ut testes iudiciarii & custodes si non manifestatio fuit causa damni . Nota quod hi tres casus ultimi, non solum obligat eos qui possunt di debent ex officio, sed in articulo necessitatis omnes qui line suo d no & periculo possunt impedire si aliter iniustae actioni obviari non potest. Quis, quid, ubi, quantum, cui, quando, quomodo quoue. ordine restituas lic cogita sapiens. I S, idest suprascript. RV ID,id est res aliena si habetur,ali quin equivalens cum damnis,quae si non sunt clara,satisfaciat arbitrio boni uiri. V BI, id est ubi res habetur dummodo sit restituendum solupropi rem alienam bona fide Possessam,secus est propter iniusta acceptionem, restituendum est enim domino, sumptibus eius qui fuit in mora. QV A N T V M,idest tantundem quantum est ablatum,quod
38쪽
s est incertum restituat arbitrio boni uiri, qui appropinquct aequaliquantum potest. C V I, regulariter domino,qui si nescitur,detur Christo. Ablatum a malo praelato uel a constitutis in aliena potestate, resti matur ecclesiar,uci superioribus. quando veru datio 3e acccptio est iniusta, restituatur non danti, sed ei in cuius iniuriam datum est. Si sola acccptio est iniusta,restituatur damniscato. Si prohibetur causa tantu& non acceptio,consulatur ut det pauperibus, Mortuo domino, restituatur haeredi: tuo non rc perto,pauperibus. QV A N D O, id est statim quo ad animum,qub ad realem restitutionem,primo tempore Opportuno ria tamen excusant a statim restituende. pri md uoluntas domini sic poenitentis. secundo ignorantia iuris ues facti. tertio impotcntia, dummodo sit uera impotentia. Q. V O MODO, id est seruandosamam restituentis, restituendo per fide digfium, seruando statuta &lco es disponentes de restitutionibus. Famam autem salso ablatam, restituat,dicendo,se salsum dixisse.QV O O R D I N E, id est si potest omnibus satisfacere, nullus est ordo. i non potest, restituat prius certa quam incerta,nis incerta extarent in sua specie. Inter certa uero prius restituantur quae extant in sua specie. Non extatibus uero rebus in sua specie,fiat restitutio secundum ordinem praestitutum a iure ciuili legi bus & statutis. Cum teneamur ad restitutione sub poena peccati momtalis, consessor non absoluat nisi praecedat restitutio, praesertim si alias promisit restituere.
39쪽
circa primum praeceptum. Cordo uel ore negans errore uel schismate ductus. Anceps, blasphemus, qui tentat qui male cultor. Quemque superstitio strauat, aut cum daemone pacta Desperans, male confidens mundique timore. Recta sinens, propriae ignorans praecepta salutis, Terrenis haerens nimium ac diuina perosus. Circa secundum. Qui uiolat promissa Deo, quique asserit audax. Iurando salsa, aut temere, quique improba nouit Iuravit ve, alios nec ad id traxiste uerctur. Circa tertium sub quo praecepta ecclesitae. Quicquam operor uetitum, missam, ieiuniaque linquo. Nec persolvo preces, vetitis me immisceo sacris ,
Cum teneor non accedo, loca polluo sacra. Sacratas uiolo rcs, personasque prophano.
Circa quartum. . lNon ueneror, non morigeror, non adiuvo patrem
Coniunctosve pius, sotico aut humanus egenos. ACui teneor parere, & quem obseruare recuso. Proque bonis saepe ingratus, contraria reddo.
Circa quintum sub quo O octauum complectitur.
Ex odio mortem, uel corporis infero damna . Quaero inimicitias, pugnas, iniustaque bella. Invideo , accuso, false, male, detraho famae, Vindictam iratus meditor, conuitia, rixas, Ad peccata alium induco, me sponte periclis. Disero, me cardo impatiens, mortemve pempto. circa sextum sub quo nonum. Extra coniugium ueneri qui ccdit iniquar. Alterius uiolare thorum qui mente paratus, Qui loquitur lasciua, animo qui turpia uersat.
Pcr uisus, nutus, tactus, male tendit adulter.
Ad scelus incestum admittit cum singuine iuncta. Cumque intacta uiro suprum, Christoque dicatam. Sacrilegus uiolat scelera rus adiunge nephanda.
40쪽
circa septimum eui adiungitur decimum. Rem cupio alterius, damnum scro, fraude, rapina. Vsurpo aut teneo, non sum satiabilis, opto. Per phas, atque nephas ditari usura malique, Contractus, & lucra placent inhonesta propinqui, Mentior in damnum: male ludo, sumque prosulas .
De Superbla. Non accepta Deo refero bona uel mea certe. Ob merita accepisse reor, saepe arrogo quae in me, Non sunt, aut certe uideo praecellere cunctis. Ambitione tumens, uerum impugnare paratus. Atque obstinatus proprium defendere sensum. N ec solitus proprias ulla in re agnoscere culpas, Iudico, contemno, derideo, resque, hoininesque. Scire uolo, & sacere aggredior superantia uires , Peccandi aut timeo fretus uirtute pericla. De Accidia . Non bene ago, sed & acta dolent, me, aduersa repente. Deiiciunt, & dona Dei mihi tradita temno . Virtutisque labor grauis cst magis otia pigrum I ., Delectant, refugit mens, ardua: saepe uagatur, a tSpirituale donum taedet curare, remissus, en . Ad bona quae teneor: diuina exhorreo iussa . .'inisset , De Gula. Sollicitus paro lauticias, & tempus edendi a P a Praevenio, uetitis, crebro, cupideque, nimisque. Delectorci uentri demum omnem deffero cultum.
Alia uitia capitalia, uirtutes Theologices & Cardinales& opera misericordiae,continentur in praedictis.