장음표시 사용
151쪽
quoad odores Aqua enim, tuado simplicis sina suetit, in ptuirit, odoris opers. Ai siccii nihil prohibet,quo
ius sit Odotum Particeps: hiimido autem opus ba bet no ut sit odoris particeps. sed ut facilius erippo ret.& sccam simul exhalai ione emittat ict sic assectus aetin nos agat Sic itaq; ct terra ab imbre si pius madest mea exhalante, dc uapores emittente, quidam bonus odor ascendit.
Gustatae autem est aliquid tangibile er hac raula ellas, non sit sin iis per i OsMod interceiit,ut quodsiit corpus Hientini. Nes,
Consequenter de gustu & sus habilibus tractat. Hiic autem sensum a tribus praedictis disset te dicit :ς illi quidem per id quod intercedit, propria sensilia at prehendant hic uero non per aliquid .quod intercedit gustabilia apprehedit, sed oportet sensile ipsum attingere sensorium. & causam tradit. cur opus non habeat gustus,
ad gustabilium apprehensionem. aliquo, quod intercodii Tactus enim inquit quidam est gustus.& gustabile est aliquid tangibile . tactus autem non fit per aliquid quod intercedit. Ab ipso n. tan itur sensorio sensile. Vnde S tactus appellatus est. Qin ergo S gustus 'in
dam est tactus, merito eo quod intercedit,non eget. Tactum autem quendam dicit gustum, non Q sub tactus sensum reducatur, sed Q per tactum sad. Qin ergo in utrisque contactus est comunis: sicut in tactu non est, quod intercedit: ita nec in gustu, causam autem dic mus,ubi de tactu dicetur. Adiecit autem. Vt quod sit corpus alienum, im,ut dico .ubi de tactu aget, in utiq; ct in iis id,quod intercedit. sed non alienum, sicut in tribus sensibus. In ijs enim duplex erat id,qu dintercedit: hoc quidem alienum, illud uero proprium. Alienuquidem aer, qua . Proprium autem G conpenitum , in oculis quidem humores dc tunicae: In auditu autem in aedificatus aer. In odoratu uero, scia naribus, uel circa colatoria ossa, quae sunt, Q, δ., congenitus aer,uel fidentis odi habet enim quod aliis conueniat. Sed na ξuanii.& iactu nihil alienum intercedit, per quod sent rut, sed solum proprium : carnem enim uult en,quod intercedit:aliquid aute aliud quod sentit, ut illic sciemus exactius Sicut autem tribus perspicitum N personans,
ct odori se tum est sublesium, per qliae colores, soni, Sodores ad sensus transuehunt ii risic & succis humidum est subiectum .sed illius quidem non fit materia perspicuum uel personatis,uel odoriserum sed eorum si, tum
operationes reminciat. succis autem humidum,ut materia subiecti m est,ut quod ab eis patiat, de qualitate sit. scepta G contactu ad senseruim, eorum apprehenso. nem suscipiat. Ait, corpus quide,in quo est Deus, P e in humi D,ut materis Id autum est, quid tanti,ile.
Quod iactus quidam est gustus, δέ propterea no habet opus eo quod intercedit per haec probat. Corpus enim .inquit, in quo I in materia, esse habet succus, qest gus .ibile est humidum. Quare si gustabile quidem,
succuς,in hiimido esse habet: est autem humidum tan
sibile: est enim tacitas humidi apprehensivus: est ergo gustabile tangibile . Succus enim ipse seu sapor per se
est incorporeus ut color,& aliae qualii ales': led in cor pore quidem certe,nempe humido ,esse habet. Quares humidum est si icco subiectum : ideli autem tangis bile eo ergo, mrod intercedit, ustus merito opus non habet. Oportet eium eum,qui laccum est apprehensurus, tangere corpus, in quo ese habet, dico autem humidum . Quare o si in aqua est emus,eledia quide dulce sentiremus, nobis aut non esset sin ut per id quod intercidit id quod ubi humido commixtum , sicut O in totu.
Quod humidum est succorum materia, ct V opus
non habemus eo,quod intercedit Ad succorum pDpre, hensionem per haec probat. Si enim aqua essem iis,ita ea aliquo dulci iniecto, ipsum sentiremus . non scaute ut di colores per aquam Didemus neque sciit, quae per a qu molfacimus. In illis enim ei si non sint in aqua colores,neque ea quorum est odoratus, ipsortim fit tameapprehenso. Hic autem in ipsam aquam dulce iniectu
esse oportet,&.ut materiam, aquam dulcedinem suscepissie,oc ab ipsa formam accepisse, ipsamque dulcem iam esse. Itaque S in mulso, motu opus est ut uel tu ais qua in minimas partes cominuatur,quo ipsa mellis substantia in o qua munis eatur. NO autem odorabilia,nec natoria. eci vi hic quidem, sullata aqua, dulce appre hendinius:illic autem per ipsim & non ipsam attingetes Dicit autem Aleκ dc aliter scriptum haberi. Et corpus,in quo succus gustabile, in hirmido. ut aqua. Hanc autem lecturam dicit significare, et succus in tali est litimido,cmnsmodi in aqua. Non enim uides csse aer humido tum susceptor etsi si humidus nisi si ualde uehe- meus S Asco succus . Saepe enim si adst absint liliam, iura quoque gustu amaritudinem sentimus, aere f. propinqlio qualitate:asticio, & appositione passo uel aliqua defluente substantia , Se ei immixta,ut in melle,&aqua. Propterea id fit maxime, cum est recenter collinctum δε non exiccatum . Sed in pluribus gustabilibus qualitatibus non fit aer earum susceptiuus. En autem aqua uel sua natura penitus insipida , ut medicis uidet, uel propemodum inspida. Sentimus ii .dulcem S salsam aquam & liuitismodi ei dicut accessisse qualitates. eo T. q a aestitit aquae subtiliores, eae magis sunt omnis ralitatis pertes. Signum autem ii quae colat aqua, euaporatiir,& horum aliquid saepe sustinet fit propemodum omnis penitus qualitatis expers. Si aut e colare, de evaporare est a crassiori,& terrestri separare ipsa scilicet secundum suam naturam est qualitatis ess, siquide terrellis mixtione fiunt succuleta,& sapida. sed
ei li per se est olo succi expers S inspida uel propemodum: habet tame facultatem omnium succoriam sustoptricem omni itaq; succo fruitur .s ei appropinquauerit:&eius sit materia In hunii do ergo succus est ut in
aqua Non. n. in humido,ut in aere. non enim est gustabile aer: neque succorum materia. Illud autem, Sicut in potu ,est exemplum quo,cum sumus in aqua Mulce sentimus .l gustar'licut in potu, dc no per aliquid quod
color autem non sic uidetur,eo quod mi eatur,ne sue peris xiones. Ut ita ue,quod interceiit,nihil est, ut autem c Gui diis,
Succum. n. sentimus .cum in aqua sumus. φ ei immi sceatur dulce corpus. Roare ut dixi,morii quoq; Opus est non sic autena uidem iis colores per aerem , vel Per aquam neque enim miscentur colores perspicuo .iam; enim eorum materia fit perspicui im, ut succorum humidiani neque coloratum perspicuum uisui subiicitiar,
sed per ipsit in colores uidentur. sed neque sic sunt colores uisibiles, ut effluxiones in uisum mutant. Hoc
euim ostendet in libro de sensibus de sensilibus .
152쪽
Si n. uidete esset secundum emaxionem colorum, corapus esset emulo Si autem esset corpus, eam sustinere Sp.iti rationi esset colim a neum, de cid mol is paulati mi actibus ei fluere . Plaeterea si esset effluxio, cur non a ueniis dispergitur 3 Neque ergo ut mi&t O aeli colore, uidere fit,neq; secundum effluxionem e sed tanquam pmedium perspicuum non et . n. materia coloris, neque ab eo coloratur. Quare non similiter de gustum,cum in aqua sumusn colore sentimus. ut ergo quod intercedit hil est tui color aui e uis bile sc gustabile succus.
Postquam di, it, in quo disierat stilius ab alijs sens b.
nunc dicit,in quo gustus cum omnibus aliis, ut semel dicam,sensibus conueniat. Gustus itaque in litit in hoc quidem .l non per aliquid quod intercedit alienii, subies a sibi sensita apprehendat cum tribus alijs prs dictis
nihil habet coe in hoc autem cum tactu coicat Habet autem aliquid coe cum uisu de auditu. Si t. D. utrunq;
eorum habet sibi subiecta quae uno nemine appellans. iii sus quidem colores auditus ueto sonos sic & gustus sibi subiecta succos habet. At odoratus non habet sta subiecta,mae proprio nomine appellentur . Si qui s. n. odorabilia dixerit,ea ex sensu denominatiue nominat, sciit & uisibilia S audibilia. gustabilia . Huius autecausa est, qm non exactum homines habemus odoratum. In eo. n.ab alijs animalibus uincimur. elim. H noubis habent exactiorem , sciat de nos laetum aliis persoctionem habemus. Quare neque scut secundum spem, de ea quae intercedunt culum sonum. S graue S molle & durum,Sc graue, eue, de humidum, dc siccum, calidum S frigidum: S uerbi gratia, dicimus Q cetusa,
cygni unum etiam habent colorem album raqua uero A l ..c.S uinum,humidam substantiam participant: sc & in odoratu secundum speciem odorabidilia discernere possumus sed iucundo de moleso ea soludiscernamus. Neq; n. scimus, cuius si hic odor odorabilium speciei. Quid . n. est ex quo est odor sepe cognoscimus. ipse aut odor.cuius si odorabilium speciei, dis,
Nihil agi su et sensium fari sine humiditΨto sita saut aesti vel petentis humiditatem ut ipsum liquefactu facil/, o linguae liquefactuum Postquam dixit omnem succlini esse in humido , ut materia : nunc ostendit ea quoque quae sco esse uiar,
succi non nihil habere. Q humiditatem habeant, de scsuccum habent .cuiusmodi sunt sales Nam de is .qn gustus eos apprehendetit ipsq; liques ut ut qui sunt potentia luimidi, S sunt linguae praeterea colliquesectivi. ex ea humiditatem exhaurientes, de se eam humesian. tes. S squid ex aliis p taeterea sccis erit gultibile, ut panis de similia, non quatenus est siccus, ea est ratione gustabilis sed quatenus est humiditatis particeps. certe
uae nimium exuruntur,propemodum uel etiam Oio,
uni ingustabilia , ut quae per solum deinceps tactivusensum operentur. Si autem cum humiditate sit succorum sensus .merito quendam tactum dixit esse gustu . Si .n in humido quidem esset, non autem eius cum eo fieret apprehensio: non esset tangibilis. neque . n. color
eli tangibilis quoniam in tangibili esse habet, eo quod
non cum ipso colore est apprehenso. Non uidetur aut uerum esse et separatim si si accis attributum humidia . cur. n. magis humidum,quam sccum per. n. dc gleba Armenia.& praeterea lapis,& infinita alia , quae natura sunt scca,& neque actu .neque pote ni ia quicquam hui ditatis habent,sccum tamen habent. de alioqui,qui
sunt in humido succi . S pauci sunt, de qui possit ni facile circunscribit Qui autem in sciis sunt plures, Plure enim sunt cibi quam potus: maxime . tu de ipse in Meteoras ostenderit .Q.quae sunt in aquis diuertae 'itilitat es ut qua nitri vultum, de bituminis habeant, es quae sunt amarae.& salsae,ex subieeta ei terra tales snt: de omni I ostendimus qliod aqua quod ad silam naturam attinet uel sere, uel omnino qualitatis est expers. Quare in humido potius uidebitiir succus suam habere consistentiam nempe terra Deinde Sc aqua .cu st simplex, de in terra insit innumerabiles ex ea qualitates accipit. Est ergo ad haec dicere . et reuera quidem nullum Dua,
plexesi uidere quod succum contineat. Neq; n. et ais, neque aer neque aqua sed neque terra. Nam .ut dixi .dcquae sunt ualde extista, ea sunt propemodum inspada, de succi expertia. Sicut . . diuers fiui colores auxi a qualitate praeditam simplicium contemperaturam sic ex sui maiadum est succos quoque fieri. Quod . n. ne in terra quidem sunt operationes, hoc clarum est quod e imne sensum quidem habemus. Deinde uidetratis.' Squastitit in ipsis plantis succi concocti in alteram transmi tantur speciem. Saepe n.est primum amarus, deinde actis deinde dulcis: ct rursus dulcis deinde acris. In sin plicibus. s. non est sed si in compos iis Cur ergo eis potuis humidum secreuit de attribuit, Aristi quam sicca Dico ergo, et animaduertit humidum quidem omnem posse succum suscipere: Quod uis. D sccum aqua immi, tum, i potest aliquam qualitatem tribuetris uel quis solum aquam madefecerit,& non subtilem esse iam immiscuerit . Hoc aut seri non potest in si co neque. . quodlibet sccum suscipere : neq; ullum omnino Demquoq; succum admittit non solum, qui est in hiantidis.
sed di ulto magis qui est in scris. Sed in humido quidem certe S quocunque humido ,S eum si ui es tui si in & eum,qui est in humidi succlim immiscere contingit Propterea ergo, at uidetur, aliud sublestu esse dicit succit humidum. Sicat es t m uisus ε'- eius, quod est visibile, o Hui, quod
autem mogo quum tenebrarum . similito autem auditus quo
que seni, o sidentii: Qxorum it ud quidem audibile, hoe viro inaudibile, ex magκi soni , sicut visui φ/niligi. Sicut erim exiguus sonu, est quodammodo inaudibilis , se. . Intis, er
Dixi .quod postquam dixisset quid gustus ab alijs dissert sensibias: uult dicere . quid cum eis habet comune.
Postquam itaque dixit, quid cum uisu de auditu habet
comune nunc dicit quid comune habet cum omnibus
sensibus. Sicut ergo alii apprehendunt propria sensilia,& eorum prauationes.& sensitum excessus md se ius. sc de gustus. Vt uisus apprehendit quidem inquit uisibile.& inuis bile uis bile quidem ut colores: Intiis bile autem uel secundum priuationem inuisibile. ut tenebras. Unusquisq;. n. sensus per se propria quide sen.
sita apprehendit per accidens autem dc priuationes sicut S uisus tenebras, e . n. et non a uisibilibus asscias,her acciis dr apprehendere tenebras. Apprehedat ergo
de quod est secti dum priuationem uis bile. Se quod est per se quidem uisibile . sed pp nim si excessum sensum
corrumpit .de ea ratione di inuisibile. Splendidum. n. cum si uis bile sit nimium excedit corrupit sensum.
Apprehendit de quod est ualde exile S exiguia, quod, que priuationi est propinquiust ut lucem esse dulcem
153쪽
dicimus Ea. n. sere etiam dicitur imiis bilis,et non posisit sen sum exacte mouere. Sicut eigo in uisu laabet .scinauditu Est. n. audibile iidem ipse sonus: inaudibile autem quod est secundum priuationem, ut silentium, quod pet accns dicit ursentile. uel ingens, 5 nimius sonu, Cottumpit ta ct is sensum sciat S in attonitis, uel exiguus,ut susurrus. Sicut ergo i ijs habet,& in aliis sensibus: sic S in sustu. eadem n. in omnibus conueniet ia& proportio seruatur. inui siti olim iae quidιm omnino dicitur , sicut o in adiit,
quidam utraqtitero eo quod est gustabilia. Quo auteimpotabile gustabile, ipse subii in xit, quod non, ut qci perficiat sed ut quod possit gi illum corrupere ps' succimalianitatem . Vel si ergo audiemus esse gustabilium principium potabile, d impotabile: uel principia gultabilium potabile.& impotabile,tanquam in haec primo diuisis gustabilibus , iis autem rursus subdiuisis in ea,quae furit per species , gultabilia . Rursiit potabile quidem est gultibile, S conseritatilium . N persectivum eius, quod est secundum naturam gustabile: Im- quod uiueri non potest idud uero, si cum natura aptumst um pos Potabile autem,ut praeter naturam, S quod possit cor
cta Sic quidem est gustus eius quod estgUabiis,er eius φιod ina autem eἴmura laetiti,ergullias, potabes. Quoniam potabile hi inliduni: est autem humidum tactu apprehensibile: ut humidum quidem,tangibile: ut talem autem habens succum, gustabile : Propterea Sustus cst tactus est comune: tactus quidem .in eius probilis significata diuidit Dicitur. n inquit uisibile,uelqae pri una sensitu gustus uero, ut materia,& uehiculum eupenitus uideri non potest,ut d nr esse doricorporea, de itabilium. iustabile. Id aut est luod paruum , vel malum tabet gustum, uel quod Iustum corrumpere potest.
Postquam dixit uisum esse uisibilis. & inuis bilis apprehensivum est autem multis modis inuis bile nuisi- quae sui it post colorem inuisibilia Sic itaq; uox est inuisibilis.& Odor.& ut semel dicam,quet sub alios sensus
cadunt. Vel quod natura quidem aptum est ut uideat, non autem uidetur,ut est id quod est in priuatione. ut
quod est potentia perspicuum si non adin lumen. Vel quod sic dicitur inuisibile ut male uisibile . Eiiismodi autem est. vel quod propter spledoris excessum uisum potest corrumpere, uel quod propter exilitatem & imbecillitatem non agit in sensum. Apprehendit ergo inuisibile uisus,et est inuisibile, non id quidem, quod uideri non in optum natura, ut sonos. & quae sunt aliis sensibus sensilia,ea enim non esse uisibilia ratio est, quae iudicat per instim sensus non autem ipse sensus sed id, quod est secundum priuationem uisibile, sensus potest apprehendere, dc alia quoque. Visu niudicant etiam
irrationalia esse tenebras per accidens cp non a uisibili istius patiantur. itaq; & in antris quiescunt. Nuquid aut
di quod est secudum priuationem uisibile, imaginatio est,quae iudicat,& non uisus Si quidem sensiis iudiciu
habent in eo et aliquid patiantur,non patientes aut in tenebris,operatione carent. Quare di sol uni habitum
considerant, non operantes autem, quo iudicauerint Pedum autem eXpers,& baccis uacuum, non quod nonullos penitus habet pedes ed quod paruosn malos etiam S sine baccis oleas dicimus non quae nullas, sed qtaruas bactas habent: Sic & ἀκω 'a i sine pedibus animata dicimus,non quae nullos,sed quae paruos habent pe des. Est autem quaedam limoi uolucris hirundini silis, noctu uolans,quae liespertiliodr. His dictis dicit. Et gustus gullabile & inguit bile apprehendit, non qMaonpoi succum suscipere sic n. esse posset coloris, di soni
iudex, sed ea,quae possunt quidem suscipere, non autesu sceperunt, uel male susceperunt, aut propter excessum,aut desectum. Viditur aut es principium Haued est ρο-e, et quia imporabile Gustu n.quadam utris sed hae qκide malum, o quod Pstum post eorrumpere Iud uero secundum naturam .m dixit omnem succum esse in humido : nam ct sicca dicit .quatenus humidi partem habent, esse gullabilia: humidum autem maxime & primo est potabile rmerito potabile est gustus principium : principium . s. materiale Sed & ingustabilis impotabilehumidu principium: et impotabile factum est per succi impotabilis
mixtionem licut d . potabile poculentum redditu est, per boni succi admixtionem. Illi id autem,Gullus enim Quoniam autem humidum est gustabile teresse est ei viso si
rium,neq; esse actu humidum,neque tale,quod humeelari no possit. Gustus. matu abiti patitur,a tenus est gustabile . necesse est ergo humectatum esse,quod pἴt humectari struatum. non bumitidum autem gustativum sensionum.
Qin potentia est sensorium, quale sensile secundum actum est autem su stabile humidum: oportebit iust litium lentum esse potentia humidum .non actu: it humiditate, in qua est luccus, apprehensa, illi assimilatus
fiat actu humidus. Si n. esset aevi humidus,abea,quq est in succis tumiditate non amplius pateretur. ul q iam ante talis esset. Sic autem neque succos apprehenderet,
Propriam hi inliditatem admiscens, & succi uites facies evanescere. Iam uero dc eo succo, qui in insa ell sit proprio humido,oblatum perturbans,di con hindens,eum non apprehenderet. Gyd. ii .est propius id. quod tanagit attingit , propriam ita , hianaiditatem seni iret: nam ct eam primam tangere. Sicut ergo in aliis sensilibus,&sensibus liabet potentia enim erat unumquodque sensorium tale,quale erat arui eius proprium sensile: sic Zein gustu habet . Necesse est ergo esse humectatum , qae
humectari quidem poten, ruatum, non immidum autem gustativum sensorium. Si. n.sensus patitur a sensili, humidum autem gustabile: necessario ergo gustativa
sensorium sic nai u ta aptum est humectari, ut etiam in humiditate propriam seruet naturam. Non est. n. cor ruptiua,quae sensorio immittitur humiditaς,sed contra servatri X,S perfectrix. oe autem non omnino a succis
litam ectetur 'illativum sentalium. s. imgila, sed a non
nullis etiam uat siccior, iam dixi in iis, quae prius dicta
sunt. Neque ergo piper, neque salsamenta neque siccus panis neque alia innumerabilia huiusmodi linguam humectant de si sint gustabilia sed potius exactanti no ut succulenta S sapida, sed propter aliquam tangibilem
qualitatem,ut siccitatemn caliditatem. Neq;.n: siccus panis exicca . uel uer. g cicer fixu aut bellaria. ex silia. sed
eo v sunt sic ,uel calicis. ea .' est in lingua .linmiditate hauri ut. illud aut, seruatu dici pol. ctia ut ab alijs se. paretra distinguat,ut nitro,& similib. Ea n humectant ur non seruata, ut Pote quae liquescant. Signam autem quod neque eum est exierata lingua sientiar,neque ualde Lumidae lUs enim stractas primi humidi cui et Mopraetustato τι is uehementi succo lium I UN.Crauemadmodum
aegrotantibus omnia vident M amars a suod lingua tali , mutata te plena simiat.
154쪽
signum inquit, et oporteat linguam esse potetia humidam,non autem actu, ς quicunque habent linguam immoderate siccam uel humidam, hi non apprehendissu stabilia Deinde huius quoque causam adiungit Ipsa. n. inquit, fit tactus primi humidi .i ppea non apprehendit lingua ualde humida soccos, quod, quae in ipsa est boni succi humiditas, ipsa quoque prima est linguae accedens tactus psa sui iplius apprehensionem pbens,
Ecea ratione non sirens exteriorem apprehεdere. eius
enim,quod est appositum, dc quod primum tangit, fit gustus. Signum autem huius dicit, et qui alium succumta madiime paulo uehementiorem pragia uatum secu-
dos non amplius similiter sentiunt. Sed duis,qui re o
morbo laborant,omnis uidetur amarus succus: eo Q luimiditas Auae est circa linguam huc succum habeat: que primum gustans non apprehendit eos, qui adhibetur. Sed quaesiverit aliquis. Atqui s est amarus qui est circa linguam,succus, portebat,qti mel adhibetur,uideri minus amarum,dulci immesto,& amari immoderationem castigante, nunc uero qn dulce adhibetur, tunc magis amaritudinem apprehendit. Hoc aut non est uerum rnon .n tunc magis apprehendit, sed quia iam ante hoc
quiescit sensus eum, qui est circa illa. succum non apprehendit. nam de si nihil adhibitum fuerit magis amaritudinem sentiet Sicut ergo is qui humidam habet linguani. minus sentit: scde qui nimium siccam. oportet enim, ut dixi, sensorium assici a gustabili quod est hu-nitduin : quoA est autem nimis siccum,ab humido minus assici,λ longiori tempore. Declarat autem id ex iccata coria, quae longo tempore ab humido non asificiuntur .s ueterum autem se iri, si isto In releribus, simplicii quidesunt contraria uisio amarum. cnarrem autem,icti quidem, pluue : huic uero . Inter Lee autem, acre , πνum,o aerisum ι acuum. Fere enim Le esse uigretur succorum differentia.
Enumerat species russabilium. scut enim in Glori bus alia quidem sunt smplicia, quae ecoontrat ast ici nigrum. neque n. haec ex alijs sunt mixta coloribus, neque inter se. Quae autem inter illa interiecta sunt,nosunt amplius smplicia, sed quadam eorum inter se mixtione perficiunt ur. S sunt nonnulla quidem eoru albo propinquiora ut savum: alia uero, quae ad nigrum propius accedunt,ut caeruleum . reliqua uero sunt inter media,ut sustum brum. sic de in siccis . Nam de in iis sinplicia quidem sunt rursus contraria, dulce, & ama rum Reliqua ueto mixta de intermedia . sed dulci quidem propinquius est pingue amaro uero salsum. Reliqua autem,quae enumerat,ea sunt intermedia non alit de quae sunt intermedia,mixta. Quae enim sunt mi Ata, ea sunt quoque intermedia , non ita autem 5e contrarVt in coloribus,si sitim quidem quod mixtum es, est S intermedium . Rubrii uero . uel uitide seu porraceu, non omnino fiunt ex contrariorii mixtione, sed intermedia dor,ut quae neutrius extremi parte habeant. Sic aut Ze in succis mixtu quidem est saltum, ut sales. eκ
mara .ra aqua marina,& dulci generantur . Atre aut,&austerum,de acutum Q neutrius extremorum parie habeant,sic sunt intermedia . neq; ex extrem tu misti ne omnino generantur. octo aut species succorii enua
merat . dc sere haec quide sunt,quae dicit esse. Si quid n. est aliud..ppe est,ut sit succi de sapotis experi: ut iureidum, ii et quid huiusmodi. Quare iustariatim quia m est,quoil Ulpotentia tacitati alib
soliquam dixit de gustativae facultati opposti, seu obiectis,dico autem Dilabilibus: deinceps dicit de gustativa ea, inquam,facultate, cuius gratia de de oppostis uerba fecit,ut S in aliis sensibus. Hoc aut de larauit, cum dixit,quare gustativum quidem est quod est potetia tale ueluti orationem concludens. Tale est ergo inquit sustativum potent i a quale gustabile actu,liel dulce,uel amarum Dei quid eorum, quae sunt intermedia .
Quod quidem gustabile facit gustativum actu tale, luald si ipsum.
non est unus sensus, si d plum: necesse est o tantibilia es se plura
fissilia. Huri aut/m dusitationem utrum sint plures se unus quidnam est sensorium tangibilis tumuum,utrum eaero, o quod in alij, habet proportionem conuenientiam,vel no. sed hoc quid is est id, quod iη tercedit, primum autιm sensorium est aliqvid Miud intus
Adhuc superest ut de tali ii dicat, ex omnibus sens bus de quibus nunc tractat. Duas autem dubitabiles. postiones quae sunt praeter opinionem, S sdem in i sconsimat. Vnam quidem,sp tactus non est uitiis sensus,sed plures. Secundam autem v non est caro tacituusen tium sed est aliud quidem sensorium caro autem intercedit,ut in alijs uel perspicuum .uel odoris eiu i uessonorum transuectivum,uel ut,quod est compositum, aer,dc aqua. Quod itaque non unus est tactivus sensus, sed plures .per duo argumenta confirmat. Vnum quivi
dem, Q omnis unus sensus circa unam contrarietatem uersatur: actus autem non circa unam uersatur conti
rietatem,sed plures. non est ergo tactus unus sensus. Visu D. uersatur circa album,dc mgrum,dc ea quae intercedunt. Similiter gustus circa dulce de amarum, de qsunt intermedia . Auditus circa acutum , de grauem so num Odoratus uero,cum sit,ut diximus, exilis, de exi. guus odorabilia per species non dijudica praeterquam iucundo,de molesto. Sed tactus circa plures uersas contrarietates quae neque sub se inuicem sunt collocatae, neque ullam inter se societatem , de comunicai ionem habent .ut calidum de frigidum t siccum de humidum, molle de durit graue dc leue r asperum de lene in sco. sum Diabile de similia . quare si hae sunt plures oppos. tiones, ouae non sunt sub se inuice collocatae quid. n. comune habet graue,de leue cum scio de humido uel reliquis,uel unumquodque aliorum cum caeteris ianusquisque autem unus sensus circa unam senstium ... positionem uersatur: uidetur non unus esse sensus t ctus. Vnum est ergo principium hoc amni. Secundum uero,omnis quidem unus sensus circa tinum genus tactus autem non circa unum genus. Visus. n. circa colores.Custus circa succos. Auditus circa sonos. Odoratus item propter eam ipsam causam propter quam odorabilium species non discernit, nec ipsorum genus habet nominatum. Tactus autem, dc si si apud nos exacti, s-mus .unum tamen genus non habet, nec nominatum,
nec in nominariam,quod propria sbi sensilia possit coprehendere. Haec sunt ergo argumenta,qi laetus no est unus sensus. Themissus autem dicit haec quidem esse
uera re uera enim non unum esse sensum , sed plute sensus,tactum. Duorum autem inquit, argumentorum
ad secundum quidem nihil dicere conatus es Aristot. prius autem labefacere aggressus est: sed nos sophistice sesellit. Dicit enim Deilios quidem sensus circam nam oppositione
155쪽
positionem fieri sed plures. Vox enim non lumcirca gratie dc actinim uel smar,sed est etiam in uocibus aspera S lenis: candidam fi ista magna.& parua longa, de bretiis. Similiter autem & in coloribus est asperum , S leve. Leve quidem quod illam delectat. ut color luciferi: asperum item,quod molestia asscit. Haec autem inquit dicens,nos salsa argumentatione decepit. Cum enim dixisset omnem sensum circa unam sensilium oppositionem uersari clamna esl,l proprio tu divit senslium Deinde hanc orationem labefactare tent as, dicit, Q etiam auditus non solum itersatur circa acutu, Se gratie,sed& circa magnumn paritum. Magnum autem S partium est ex comunibus sensilibus. Oportebat autem ostendere, an alis sensus circa pli ires oppositiones propriorum sensilium uersentur. Haec quidem Themittius seipsam autem decipi nesciuit. Magnum. n.& partium . quod de sonis dicitur, solitis est auditus propriit. Quare nullus alius sensus potest,quod est in sonis .magnum S partium iudicare praeter auditum. Dicebatur autem esse comune sensile magnum, di paritum, quod est in corporibus c5tinuum , nullis autem est tactus,&uisus iudex. Clarum es autem v si uocem candidam de suscam dicimus,secundum conuenientiam, di similiti dinem,quae est a coloribus, dicimus Similiter d. ii alijs.
Sed eli di ad hoc dicere, et magnum dc paritum, quod est in sonis non ell alia quaedam oppositio ab acuto, Spraui sono, quea odia ni in tactu a calido ct frigido,
alia est penitus opposito,graue dc letie,uel asperum,dcPlanum, lyaqtiaeque aliarum, sed sonorum intentionem,uel remissionem declarat. Id autem non est aliut oppositionis proprium. Tale ergo magnum Spamudicis, ut mellis, uerbi gratia agnum, caracae autem De
lasse paruum et est quidem intensa id melle dulcedo in
carica autem remissa . sed & nigrum colorem, qui satis quidem est copiosiis,magnum q si iam dixerit qui autem non sic habet sed remissior paruum: quod est ut semel dicam,taehemens,& exiguum .magni dc parui uoce nominans, sed et si luscam uocem Sc cadidam dicamus, non aliam oppositionis uociam speciem dixerimus, neque n. eorum ab acuto & graui distinctionem est inuenire ut durum de molle eli ab aliis separatum uidere. similiter autem dc asperum & lene sed sunt ueluti quaedam proprietates,quae in acuto dc graui considerantur. Non est autem quidam a forma recessias circa acutum, Ec grauem sonum. Est autem ope pretium quaerere, quam nam ob causam,cum magnum dc paruit m de solis maenitudinibus dicatur il lolis uehementi b. Sc exi libus sinistranslatione utimur , dicentes magnum Sc Paruum sonum, non autem magnum dulce, quod est admodum dulce,neque paruum dulce,quod habet exiguam Sc non satis apertam dulcedinem, neque in ullo alio. Dico ergo,i lanus non est res aliqua accumulata sibsistens sed in eo et fiat subsilit fit autem in t pe, est
autem omne tempus continuum, propterea eum, qui
sit in multo tempore, num magnum dicimus,qui aut in paruo Ue,paruum. Ualde dulce autem. d ualde nigrum in alijs quoque propter qualitatis uehementiam iunt talia,non autem propter temporis longitudinem. Non recte itaque Themittitis aduersus ea,quae ab Aristotele dicta sim tArgumento institit. Illud autem dici potest, quod in tangibilibus quidem plures assumptae sunt oppositiones,quae nihil inter se habent comune, sed sunt penitus separatae .a calidi enim & frigidi oppositione separata est,quae sit per humidum, & siccum .
Vnde ignis quidem calidus do siccus, aqua uero frigidad: humida .s militer durum S molle,as erum .' leiae, Discosum .de ma bis haec omnia sint a litia ilicem sep rata. Nihil ergo horum neque in igne cons deras. iteri;
in aere, nec aqua,neq; omnia composta, orpora consequitur. iam: . n. iii odlibet est uelitiscosiim uel friabile .
Qii itaque sunt risidi ct fractu difficiles lapides .neque Discosi sunt,neq; stiabiles. Est n. in humido uis sim . Oppositiones autem quas dixit in soni Aliuoteles. in
omni uoce est inuenire. Omnis enim uox magna est, uel parata. Nam de acuta uel magna est,tiel parata uel lenis,uel aspera.dc grauis smiliter omni itaque uoci cotingit secundum enuntiationis enim quantitatem magnum habent. S paratum smiliter duene δέ sperum
secundum qualitatem, quare non sunt oppositiones diuersorum aiadibilium ii et sonorum. In testii sunt a s inuicem,ut ostendimus,separatae oppositiones de nihil habentes inter se coe neq; aliae cum alijs concurrentes.
Vnde nec in omnibus quidem tangibilib. considerans. Cur n non sicut omnis vox Dei magna es uel pania, uel aspera uel lenis sic quodcunque tangibile est uel uiscosum rael Diabile uel asperiim uel lene 3 si aut unum. quodq; est calidu. uel stio idum rael siccum uel humi lurid est eam ob causam et Dae sint oppositiones,quae cor porum substanti m constituant si autem gratie,dc leue omnia sunt sortita corpora, sed non, ut quae cum alijsqualitatibus concurrant saliditate inquam, de sigidit te uel siccitat de humiditate. Nosciit quantitatem scinnorum,quorum de qualitatem consecti tum est magi si, dc paruum, d asperum,de tene: sic de quantitatem calidi di frigidi,S sicci de humidi intensionem inquam, de remissionein,consecutum est asperiam ct lene, uel giz-ue de leue doliqua similiter. Neq; qm Omne compositum est uel asperiim uel lene propterea qualitates ipissae aliarum sunt qualitatum quaed m sequelae. Potius enam partium positionem consequuntur. Circa aequa lem. n uel in qualem partium positionem sit asperum
dc lene. sunt itaque hae omnino a seinuicem separatae.
de nihil ipsis simile est in aliis sensilibus uidere. Ad se.
eundum autem amna existimat quidem ut dixi,Theminius nihil ab Aristotele dictiim esse dico aut em q1 cum omnis sensus circa unum aliquod sens leuerses , tactus non uersatur circa unum comune genus sensilium. Attici autem interpretes recte ilitelligentes dicunt, Q ad , modum compendiose huius quoque solutionem posuit Arist. dicens ipsum quoqi circa unum aliquod granus uersari, non esse autem apertum unum genus,qd
sit tactui subiectum. Per hoc ergo signiscauit et est quidem,sed non est apertum. Quid ergo hoc est dicimus. et resistens. Res stetis autem dico. no quod est molli oppositum de tactui non cedit sed omne naturale corpus, quod admouetur,di tactum attingit ad Mathematicorum corporum distentiam,quae neque attingunt,noque tactui tesstunt. Quod igitur quomodocunque tactui resstit, hoc dicimus este resuens , dc esse comune genus tangibilium. Non uidetur aute hoc caliditate 3estigiditatem comprehendere. Horum enim non fit se
cundum trusionem apprehenso, nisi quis dicat, si tot poribus quae sunt his qualitatibus subiecta .fieti appie, hensionem Haec ergo erit uniuersalis oratio . Sed si taest, cur tangibilium genus magis suerit resisten .qu:m uisibilium, de audibilium, dc teliquorum Eu enim hoc sublestium non solum i agibilibus qualitatibus. sed de coloribus,de sonis de succis, de odoribus. St.n nihi
156쪽
cto certe digito adhuc in eo uidentus humidam substasiam: sed propter eviguitatem eius,quod intercedit,lii ἀdentur citra medium ea, quae tanguntur, tangi. sic ne cessario S in aere contingit esse inter ea quae tangunt , aerem aliquem, latere autem propter exiguitatem . Quare & in tactu non citra medium carnis est appre
hensio ,sed per aliquid ,quod intercedit. Quod si ita est,
hic quoque seruatur tactus cum alijs concentus & coii uenientia. His ergo rationibus per quas adstruere uidetur,et caro sit laetiuum sentarium,peremptis satis ostedit carnem non esse sensorium,sed id quod intercedit.
Quod si ita est, & hic quoque seruatur tactus cum alijs
concentus. Has itaque rationes per quas astruere uide carnem esse tactivum sensorium, d non id, quod intera cedit,earum quidem primam , quae eX tempore appreshensionis confirmat carne esse sensor tu,sc refellit. Noest necesse inquit ad ollendendum carnem esse senso orium,ut sir cum eius tactu fiat apprehenso tangibiliu. Iam . n. si quis inquit circa digitum pelliculam ex te da ut oui ues allis corticem,uel alicuius limoi, nihilo se
cius sic quoq; fit cum tactu apprehenso. Quod si quis
digitu quoq; congenitum cornicem cogitauerit,multo magis minimum impedimentum asseret. si alieno um; corpore carni circumposito nullum mittitur pedi meatum ad apprehendendum sine tempore, multo magis carne sensorio congenita. impediri non oportere app-hensionem sensilium. Non ergo apprehenso, quae fit
sine i pe, carnem esse sensorium ostendit. Aduersus se. cundam aut rationem, quae dicit ne apparere quidem aliqcl aliud sensorium p ter carnem,illud dicit. Quemadmodum inquit si congenitus nobis esset aer, adeo codensatus. ut S ui suum,&auditiuumn odoratiuu sensorium tegeret : istimaremus,eo v p unum S eunde,
dico aut nobis congenitum aeremis uideremus, d audiremiis, olfaceremus,quendam unu esse sensum ho-riim omnium apprehensivum: q, n O uideant discretisrtes, per quas horum apprehensionem particulatim lat. nunc autem qm itidemus diluti sentaria.quia noest nobis aer conὀenitus: uel per unum diuersa apprehendimus dico aut aerem, qui sim perspicua, & persona trice, & odorum i rasumtice facultate nobis sensilia adducit . similiter & q, diuersae sunt facultates, sicut defensoria, sic non oportet existimare, qm per unum alia quod nempe carnem , diuisa tangibilia nobis fiunt aprprehensibilia iam & unum aliquod esse sensorium. sed qm diuersae sunt tangibilium oppositiones plura quoque sensoria esse oportet ea autem occultari et caro sit nobis connenita, quae inter sensita & sensoria media intercedit. Nam si caro nobis non esset congenitar sed
separari suapte natura posset,sicut aer apparetent,quae nunc Der eam occultantur,tangibilium sensoria. quemadmodum econtrario,si quis in dicto exemplo uisibiliu& odorabilium Saudibilium disserent iam nesciret . et
esset, uerbi gratia, nobis congenitus aer i existimat et esse horum omnium sensorium, nobis congenii um aerem. Non ergo propterea q) noti aliud uideatur tangibilium sensorium praeter carnem id satis est ad probandum carnem esse tensorium. Ego uero ad hoc diserim. v si plura essent tangibilium sensoria,a carne, qliae in.
incedit, occultata.qm necesse eli in colore esse sensoria , necesse est utique ea esse locis diuisa: sicut Se nunc locis a seinuicem diuisa sunt sensoria r quod si ea locis diuisa esse necesse est, oporteret non quodlibet tanti bila cuilibet parti minis admotum esse apprHaetimes
quemadmodum,si aer esset nobis congenitus, 3c admotum esset uis bile,non in illa aeris parte,quae oculo directo obiicitur,sed quae auditiuo meatui, non uideretur: ita scilicet de nunc omnino necesse esset, si mira essemiansibilium sensoria a carne occultata,quandoquidem ea sunt locis diuisa, no qualibet carnis parte Quam libri tangibilem speciem admotam esse apprehensibile. Hac autem ita es i. clarum est ergo, i noti pila a sunt intus sensoria. si quis autem dicat plura quidem esset ii mim quodque autem omnia apprehederer superuacaneues. unum enim lusiiceret. non sunt ergo plura tangibilibsensoria,sed unum quod si unum est, omnino carnem esse necesse est. Cum sit enim similaritim partium, per uniuersum animal secundum continuitatem pertiadi caro sic itaque secundam rationem di Arilloteles resalit δε nos aduersus illum contra diximus. Tertiam aut εralionem hoc modo. Ea autem erat,qui insunt iam dissoluebat, quae aduersus eos opponebatur, qui carnem uolunt esse sensorium. instantia autem erat,qi non serauat caro eam, quae est in aliis sensoriis, proportionemἰ& conuenientiam dico amem apprehensonem,quq fieper id quod intercedit. Dissio luitur aute, et si hic quoque similiter id quod uiter cedit: ut in iis,qim in aqua artinguntur,est adhaerem humidum: se S in aere eli ea tiona consentaneum esse breuem quendam inter ea I itanguntur,aerem . Hanc ergo solutionem refellit Ahi. noteses. Et si enim inquit.& ut ijs,quae tanguntur, in a. liquid quod intercedit, sed non quod cum alijs sensib. iProportiouem, de conuenientiam habeat, comune laiamen est id paruum,quod intercedit,in aliis quoque. Irs cumbente enim oculo lema,eli necessario eiusmodi,q sintercedit. Tangit enim lema uidelicet corneam. Si e go,quae tanguntur,per aliquid ,quod intercedit tang
tuta est Ulacet,inter oculum δε leni .aliquid quoδit,
tercedit sed lemam tamen non timemus, quia non'o
portet simpliciter esse, quod intercesit, sed id quoque'
interuallo commoderatrimineo portet. Neque enim, si oculi, Suis bili uiri proponionem magnitudine lolla
ge superet eo uisibilia uidebimur e neque si ualde par uum fuerit, ut in lema quae oculo incumbit. Oporieti ergo in tactu quoque id,quod intercessit,cum alist habe
re ProPortionem,& conuenientiam nunc uero ndira
bet . clarum est ergo , Ssi qtris eo timi solutionem ladmittat,ne sic quidem seruatam inueniet, quae in alius. est sensibiis proportionem. Est autem & ad haee,dico aut . quae ab Millo tele dicta sunt,contradicere. in
lus enim non aliquo simpliciter, quod intercedit, opus habet: sedes perspicito nec eo solu, sed di illuminato. Dicet ergo quispiam nos non uidereper id quod inter oculum δε lemam intercedaemon et sit ipsum exiguu, sed et Iucem lema intersepiato impediat, ne, cu intercedit .hat actu perspicuum. Quare nisi lema luce intersepiret,eana uideremus. Eandem autem omnino P. porcionem.fecitdum eius, quod intercedir. 'liant Itate, in omnibus sensibiis seruari ,esta ratione alienum. Qui lenim sunt corporaliores sensuum inore opus habet eo
quod intercedit. Neq; enim quanto uisi bis bilia ain
Presaendit.tanto auditus quoque audibilia, ut declarat, quod in remi statione accidit: Dico aur. premum primul sublatum indeamus .deinde lorium sentiamus. neqp u
ro per quantu auditus perim & odoratus. Est ita li i
tioni tonsent meu Iactu quoq; Au sit omnibus classior, minore quam ori egere e .quod intercedit. Omnino aut ii opus hineat tactus eo.quod intercedit, non n.
157쪽
cessario comproba cum est ex ea,quae est cum alijs sensibus,proportione,& conuenientia. Iam enim maxime
neque gustus indiget. Neq;. n. quaecunq; in uisu accidunt,in alijs quoque euenire necesse est. Neque quaecuque in auditu dc odoratu,in alijs quoque. Vte uisus q iidem per emissionem sentitur,reliqui autem per immissionem,etiam si ipse quoque per immissionem. Iualiis itaque sensibus oportet ipsum aerem materialiter affici, ut sic afficiatur,sensus ueluti,redolentem heri,uel sotiare Non sic aute in visu. Non enim coloratur aer. Et et uisus quidem sine luce non operatur: reliqui aut Nime, non est ergo necesse eadem in Omnibus sensibus euenire. Quare non est mirandum, si cum alij opus habeant eo quod intercedit : gustuso tactus non eget.
Et ipsum quidem nomen hoc satis declarat, P tangedo tactus apprehensionem habeat. Haec sunt ergo per qprobare uisus est Aristoteles, ct e plures tacitui sunt
bens iis, dc non unus, ct e caro non est tacituum sensi xiv m, scd id quod intercedit :& quomodo nos aduersus ea,quae dicta erant, opposuimus. Nunquid autem ne duo quidem,qxiae dicta sunt, confirmare proposuit, sed unum solum,l plures sensus sunt tactus: secudum aut ad hoc reserebat ur. Sy llogismum enim ostendentem, Q unus est sensus, eae eo, et unum sit sensorium, refellens, ostendit, Q neque connexum eius est rectum, noque adsumptio. Aduimptio autem erat,i caro,cum sit
una,in sensorium tangibilis. Vt ergo ostendat, non unum esse sensorium . sed id,quod intercedit, hoc per tria argumenta ostendit,talibus Aristotcles . in duabus qaritionibus, siquidem duae sint . argumentationibus nos exercens, ut drii, dc assuefaciens,ne simpliciter, Stemere probabiles orationes admittamus,seu ueras Est' autem Aristotesis opinio,ct et unus est tactium sensus, ct Q caro sensorium, . Quod enim unum intellexit esse tactum in terti j libri prooemio declaravit. Qu'd enim, inquitaton est sensus praeter quinque, ijsque enumeratis, inum o quinque lactum quoque connumerauit.
Quare si quinque sunt sensus: uniis autem eorum est taetrus: unus ergo est tactivus sensus. Et carnem quidefensorium esse uult abi dicit. Tactus autem est eo ipso. tangatur,& adhue magis in ijs. Fursus,inquit.& quaecunque ipsa tangentes sentimus,tactu sunt sensita que
habemus. Si autem φ tangat ur sentimust tangitur autecaro: Sensorium ergo caro est. Magis autem in iis,quq
sparsim,& diuersis in locis ab eo dicta sunt Philosophi mentem colligendo dici potest, et de unum. & multos sensus nouit tactum:& non solu ipsum, sed & reliquos sensus de carnem esse & sensorium, dc quod est in te medium. Similiter B aeliqua sensoria . Nam ct nostra anima di una est, ct multipleκ . Quemadmodum enim
collatis quidem ratio est per se indivisibilis. d sigurae
expersi cum sublesio autem corpore simul & diuisio, nem Se figuram suscipit: Sic autem dc irrationalis anima, iecundum Libstantiam quidem habet, ut sit carens
partibus, de indivisibilis: Quomodo enim simul socundum idem, dc album, de nigrum apprehenderet Tit autem diuisibilis circa corpora in eis diuisa: quo Diam ergo est secundum aliquid indivisibilis, & diuisi,
bilis: merito una dici possit,oc multae. Et propterea ita que etiam unaquaeque eius facultatum & una fuerit cmultae,ut de quae simul cum sublesto diuidatur, δέ alia parte aliud sensile apprehendat. In tactu aute hoc me rito quaesiuit. Quoniam enim ipse est longe materia lici de cor Poratior: partium multiplicitatem iure ii O . tic in id.ῖa . coibet apertiorem. Et alij quidem magis unum, quam multi. Ipse autem magis multi quain unum. Et qu idico in anima irrationali, cum dc rationalis, ut ad mentem collata, est quodammodo diuisbilis, ut quae ipsa utatur propositionibus S. confirmationibus, de conclusionibus Est autem rationi consentaneum sensorium quoque carnem esse. Si ea enim esset id, quod intret cedit: quoniam 8 ere,& aqua est crassior: in ii. lis autem, etsi sint subtiliora , est aliquod tempus, ut per ea sensus sensilia apprehendant: Remum enim prius reuulsum videmus et deinde pollea sonum audimus S cum fit tonitru , primum nobis fulgur apparet . di non limul atque odoriserum appropinquaue rit, odorem sentimus: sed ad apprehensionem aliquo tempore opus est. Si itaque per aerem, qui est subtillis,tempore tamen opus eli au odorem, S sonum seri. tiendumarrulto magis irriactu . si quidem caro no esset
sensorium, sed id,quod intercedit, nobis tempore opus esset ad tangibilium apprehensionem, propter carnis crassitudineint nisi quas m alijs interuallum causetur, Sed in odorat ia,quamuis prope sit suffitus, tempore tamen aliquo ad apprehensionem onus habemus. Sed tamen etiamsi sensorium est caro sed de id etiam quod intercedit: sicut Ec in aliis sensoriis. Sensorium erat proprie est spiritus. Atque in oculo quidem cryllail
nus, Sc reliqui humores,dc sturicae,ut ad spiritum qui idem intercedunt ut ad aetem aurem,ct alia, sunt sensa
rium. Sed hic quidem liaec potius sensorium, quam id quod intercedit. In tactu autem caro est potius id qlintercedit,quam sensorium: propterea quod est materi alior,& quae terreni plus continet. Spiritui enim et hconuenientius uisivum sensorium,quam raro. Et haec
est Aristotesis opinio. Sciendum autem,quod Themisillius aliam quoque probationem ponit, cum ostendio
carnem non esse sensoruam, Sensoria enum,mquit .co traiia diiudicant. Visus enim albiim .dc nigrum dijudicat :gustici dulce Sc amaruml: audat us grauem, dc acutu sonum tactiis autem leue,dc graue oppositum: . Graiae quidem M aod eius sit constipat io,dc protrusci leueam tem non Itidem,quoniam ab eo non assicitur. Dico molgo, quod quemddmodum in aliis diximus, ea apprea: fendere non solum propria sensilia, sed Ec priuati
nes t. apprehendit enim ii sus quidem tenebras r silen, tium autem auditus: apprehcudere autem ea dicimus inon secundum assirmationem, sed negationem'. quod
nihil patiantur: sic S leuitatem tactum apprehendo. .
re dicimus' secundum negationem . Nam eadem mitione dicemus ne alia quidem opposita apprehendi posse. Non enim uisus aiscituria, nebris. Neque auditus a Mentio. Lux alitem tenebris OPPonitur 4 lSono autem seu uoci silentium . Sic do quando frigidum.de calidum apprehendit: siccum, S humidum et a sperum de lene, quae sunt contraria. inod autem dc unum est tactivum sensorium .idq; non aliud quam in ro licet hoc modo olbendere. Et Q unum est senso u nostendemus hoc modo. Quodcunq; enim o tangibilibus,ut talidum .in quacunque parte corpori iam selris,etit, omnino apprehensionem retinet. Sunditer destitidum.de siccum,Sc lauantia dc reliqua ornrua .ur se
reli unumquodque sensile in quacunq; parte caro apprehendit: larum est utaque quod non sunt plura sensoria, essent enim locis separatae. Quod si ita esset, non cuilibet parti catius idem admotum sensile esset apprehensibile. Clarum est. n. et in aliqua tarnas parte pol
158쪽
tum si non esset subiectam quod id apprehenderet sensorium nullam tui ipsus apprehensonem praeberet. Sicut ergo uisibile,quod est retro,non indemiis: Neque enim s ut ita fingamus,nos circumcirca ambit et aer, &ui suum S auditiuum,S odoratiuum sensorium tegeret,in qualibet parte ambientis aeris positum uisibile uideretur,s enim ad eam partem positum esset, qus est
dite io e regione auditi ui meatus, non uideretur: Atqs audi L ile in eodem loco positum esset, magis auditum esset, sic α odorabile sui magis sensum praeberet si eModoraturi meatus regione situm esset. Quare hac quo. que ratione etiam discreta tunc essent diuersa sensoria,
di propterea diuersi sensus. Quale si nunc quoque amhiens caro plura tegit sensoria cur in qualibet parte qd Dis tangibile sentit Quamobrem si in alias quoq; ambiente aere omnia sentirentur : in laetii quidem certe hoc euenire non deberet: Q non ea, quae longe sunt,
sed quae prope tactus apprehendit. Quod itaque non sunt plura tactiva sensoria hinc clarum est. Quod auteneque aliquod aliud est praeter carnem tactivum sensorium hinc manifestum est. Si enim aer intercederet: in
quibus autem sensorijs est aliquid, quod intercedit, in ij si supra ipse in sensorium ponatur sensile, sui nulla apprehensionem praebet: clarum est,et hic quoque hoe
ipsum eueniret. Nunc aut squis de carne paululum qd detraxerit,deinde supra reliquum imposuerit uel cali dura,vel durum uel aliquid eiusmodi dentiet omnino . Et rursus si ab illa aliquam aliam partem abstuleris idq; usq; ad ipsum os. Quare si hoc uerum est clarum, Q caro est tactivum sensoriu. Si n. aliquod aliud intus esset, carne paulatim ablata oporteret ad ipsum aliqn peruenire sensorium. Quare superposto sensti consensis non amplius seret. Quod autem una quoque est sensitiva facultas, ton multae hinc ratiocinatione collegeris squidem cuilibet senstiuae facultati proprium ali, uod sensorium natura attribuit. Dicere. D linsuam es gunatiuum S tactutum sensorium,in ridiculum. Tactivum. n. sensum non sola habet lingua. sed totum per totum corpus. Et causa dicta est et ex iis costamus, calido stigido .scco & humido. Cur ergo in lingua magis utrunque contingit,quam in oculo,& auditu. S odoratiuo meatu Nam S haec smul sunt & talia, ex tactiva. Quod autem gustativum tangens sentiat,scui tactivum eximium quid uidetur habere praeter alia. Na, ut dixi Mihil habet,quod si proprium praeter alia. Et clarum est . . neque ualidum est, quod dicitur, in tactu oportere esse quod intercedat,ut cum alijs sensibus conueniat. Nam cum sint quino; sensus duo quide, uisus, ct auditus quae sunt longis sme apprehendunt: moaut,tactus,& gustus,qua sunt proxime. Ipsum n.oportet attingere tensorius quidem ostensum est Q caro est
sensorium, reliquus autem odoratus medium locu sorin
itus est ut qui neq; quae ualde longe sunt, apprehendat, neq; ipsum sensorium tangunt odorabilia. Quare cum sic habet tactus & gustus, magis consensus quida. ct ordo seruatur in sensbus. Siti. quatuor smiliter eX terna apprehenderent probabiliter dici posset, cur noreliquus quoq; 3 Si autem non se habeat sed lingua quidem tangens olfactus autem quae ualde prope lunt, Ssere tangunt : quid necesse en ut tactus per ici, quod intercedit,apprehendat Dicere. n. et gustus quoque tactus est. oti est uerum Cur. n. non tactus gustus Aperten diuiniti sunt S sensoria , ct sacultates . si autem propterea et tangens gustat,ideo tactus est hac ratione
dixerit quispiam auditum quoque uisum.& uisum auditum ambo. n. per id,'uod intercedit. Tangibilia aut sentite ut diNi,totius est corporis comune. Reliquum
est ergo ut quaeramus, nunquid uerum est illud, quod
dicitur, Omnem sensum uellari circa unam oppositio nem sensilium .ct circa unum aliquod di coni unegonus propinquum. Visus quidem circa album, & mgru,& quae sunt intermedia: S commune genus eorum est
color. Auditus circa acutum S gravem.& comune genus sonorum.Glistus circa dulce I amarum,& qua intercedunt,& eorum commune genus,succi . Odotatus autem ut exilis.& etiamdus. aeque species discrevit, neque genus,quia non discreverit species. Aperte autem
in tactu multae sunt oppositiones ut dictum est,& quae
sub commune aliquod,& propinquum genus non reducuntur. Ostendimus autem,et nec in alijs quidem est
smile. Magnum enim N paruum in sono, & asperii Sleue in quolibet sensili secundum proportionem. Tale est enim in uisibilibus quidem quod est uehemes S nimium nigrum. S exilius: in gustu autem ualde S minus dulce similiter di in odorabilibus. Asperit m autem& lene in auditu quidem id quod delectat, ct id, quod molestia asscit. idipsum autem est in omni quoq; sensu Clarum autem, Q haec non recte accepta sunt apud Aristotelem. Ea enim quod uis sens te consequuntur, nec sensilium disserentiam constituunt. Vt ipse enim in quinto naturalis auscultationis ostendit: Qiis quodlibet genus conseqiruntur, ea specierum disterentiam non taciunt. sic autem habet dictionis contextus in ii turali auscultatione. quare non sunt species motus, uelocitas & tarditas, quoniam omnes secundum speciem disserentes motus consequuntur.quare neque grauitas& leuitas,quae est ad idem, ut terra ad iratim , ct ignis ad ipsum Alia enim dicitur alia terra uel grauior uel leuior . sed hoc non facit terrae disserentiam . quaelibet emterra alia quidem est grauior, alia uero leuior. smiliter ignis igne grauior, cc leuior . quare non hac ratione ignis disseri ab igne uel terra a terra. Terra autem ab
igne. Neque enim quae in igne est leuitas, terram aliquam cons uitur neque,quae in terra est grauitas, aliis quem ignem Atque omnis motus alio quidem est latindior alio uelocior . quare s omnia sensilia consequitur, non dico sola audibilia, sed omnia simpliciter,ut alia a-hjs magis intensam propriam habeant qualitatem. uel remissam , quod accepit Aristoteles magnum, & partium: smiliter ut & deles et, uel molestia afficiat, licui accepit asperum S lene in auditur Non ergo sensilium disserentiam eiusnodi secerint . quandoquidem neque uelocitas ct tarditas motuum disserentiam constitumbat quando et si in uno solo sensu hoc contingeret,ne se quidem sensuum disserentiam constitueret Mastiuenim N paruum omnem sonum consequitur: smiliterct asperum S lene. Non sunt ergo sonorum disset etiae limoi. Non oena aut tangibilem qualitatem consequi asperitas & lenitas: hiabilitas ct lentor . sed neque eae, quae sunt corporum constitutivae qualitates, calidiras stigiditas siccitas,&humiditas se inuicem consequian . ut sonu,ma nitudo,uel paruitas. Sed cu sunt diuersi.&secundu spem separatae, ad constitutione corpo tu connectitias . Illic aut quam ii est magnu S partiti in uoce, quale aut asperu S lene no aut quantitates. Et alioquisitemur tactum hac rone disserte ab alijs. s aut hoc se .cii ut n5 unus si sensus tactus sed plures,quaerendum, nunqd,queadmodu solus Oe uisus secudum emissone I Oa.Gra. super ala. O ii
159쪽
uis bilia apprehendere uisus est,c ira nullus alius hoc sacere existimatus fuerit: sic S t: Euis hoc habet eximiu, de ab aliis separati im ς plures oppositiones apprehen dat.Omnino aut dicendo et plura apprehendit satu te quidem licet, ii inimium quid habeat in er alios, notitique autem p pea necesse est eum non unum esse, sed plures. si enim propterea plures, Q aliquam habeat ab aliis disseretilia cor non una Potius, ex eo,quod unumh: beat senso seu 3 De lingua enim respondimus, quod nota qua linqua,ta sua est: sed quatenus totu coiptistin est itaq; S ui solium sensorium . ct reliqua fretia sunt tactiva Quare nullum a petiit indicium Mec aliqua probabilis ratio est indit actum non unu ese setisum i id plures
Quaenam 3 Quod ab apposiis est incipiendiat et hie
quoq; per id, ti itercedit, si e prehenso et hic quoque circa unum serius, S una oppostionem tactus est operatio, quantum quidem ad eam, quae est in tellus , consequentiam si mi aesu, κιχ ε' tinus fissus, siti plurei: nee patium εἴ esseque l. plura se illa. Coniunctioin causae redditionem spri se ias,totum contextus intellis tale sacit. Qio de ianici tangili eadem est ratio. Vt .n se habet tangibile se ii ccilla est Stilium habere S contra,necesse est iiii a suesiit pluita is bilia ultos quoqi esse tactus t sue plures tactus multa quoq; esse angibilia,si quid im in utrisq; eadem
est ratio. Potest autem dc coniunctio enim, non ad prς dicta reserti,sed ad intelligens iam eorum, quae subiti utuntur.Erit autem apertia, intellectus, si contextus orliinem sc immutemus Dubitatio autem est ut tum snti lutes an unus si laugibilia sens bilia plura sunt necese est tactum quoque non unum esse sensum, sed plures. Fortasse autem dc tanquam oratione, quae conuertitur indisserenter usus est. Oportebat enim, ut dixi ita dicere. Si sensita plura, de tactus plures, ut ex consesssincerta confirmaret Nunc autem contrarium dixit. Si
plures tactus,& tangibilia . Potest autem ut dixi de diselio trans liri. Hic ergo dubitatiue proponit duas qui mihi in praecedente contemplationes dictae sunt q5ne os ederet Ut mim titius est tactivus sensus an plures. Et utrum caro Al sensorium tangibilium ut uisus uisibiliuetiam in aliis animalibus, quae carnem quidem no lint, sed aliquid, quod cum carne habet proportionem de
conuenientiam: sunt enim quaedam animalia. quae carianem quidem non habent, sed aliquid, quod cum carne proportionem habeat,ut insecta formicae .dc muscae de similia. At non est quidem raro sensorium, neque qaecum ea habet proportionem, de conuenientiam: sed ipsa quidem est intermedia .perquam sensus: sicut erat tain aliis sensbus,quod inter sensita, de sensoria intercodit. Quod aut proprie de primo tangibilia semit, est aliquid aliud intra tarnem quod cum alijs sensoriis habet
proportionem. N; emesi, sinsui tinhu cotrariet alti esse videtur, ut uisus alsi, κieri er auditus acuti rauis: Iustus amni aer sitii, iri r uigili aut multi sunt Atrarietarei calida frigua seea Aum ilum dure moti det aliartim quaecunque eiusmodi. Hic est primum aretna, i non unus si sensus tactus. Si qiiilibet enim sensus unam contrarietatem indicat :tactus autem plures necesse est utique, quot si int,conistrarietates,quas tactus appliendit,tot esse tacti uos quo. que sensus. Hast tot aliquam solui lanem ad hane dubitati em , quod is a dii quoque sensibus sunt plures tentrarietates. Vt in Mee non solum aevmen, grauita uia er magnitudo, o paratias,
niras, asteritas voris,o ei modii alia. Sunt acie π ιirca colore tale, ulla gisterentis.
Labefaciat per haec prius argin, et non solum tactustata plure, oppositones uersitur: sed de reliqui. Iam enim pr.ediximus, ii asperum S lene in uoce, ct candidum de fuscum secundum proportionem di, de t magnum de partium, quod est in 1ODisaron est idem cu eo, quod est in magni iudinibus. Vt dicimus magnam lineam, ues magnum corpus. in coloribus autem, magni quidem, S paruum non dicimus,asperum aut S lene, pro uehemens & exile. Similiter neque odor magnus do paruus dicitur: sed dulcis, de amatus di actis ex gratiis Clarum est ergo ii hic quoque non se undum proportionem magnum S paruum dicitur sed in sotii, ialutar. .eo et magnum S pornu est quantita iis continum S longum ct breue. Sicut et o longum grauem sonum uicimus, qui fit in maiore uel minorec Arens oneipis eo ς tempus est quatilum comininam, sonum quini. gno, uel paruo motu sa lita est,uer nugnumdiel paruum dicimus. Qin ergo soniis fit omnino cum motu, dico aut eo qui est secundum locum ipse aut eli quantitatis nullum autem alio tum opus habet subiecto motu, liri est secundum locu : metito in illis non seruatur
magni S parui proportio. Sed quidnam est subuelim, sicut auditui sona scias i, non
est claritam. Secundum argia cr non est unus sensus. Qinlibet. n. sensus circa unum aliquod Qenus uersat ur: uasus colore1: auditus sonos: gustus siccos: olfactus odores. uae autem l .rtim subieeta sunt, non habent unum comune genus. Videatur autem neque uisus circa unum ali id
uersari genus si quidem ipse prius dixit et uisibile quiadem est e color.& quod oratione quidem licet dicere, caret autem nomine. Dico autem Q hoc quoque sub colorena est reducendum. Est enim hoc totum splendi, diis color. Vin m tem est sinsertum latui titi non, sid patim caro, nullum uid iur esse Inum, quod sensas farsi mul eorum, qua tanaguntur. Nam o siquis nu earnem ueluti fustam pillic Iam ex tenderit, similiter sensum, smul ac vitigerit, signi rus. As qui claurum 3, quod non est in essensorium. Si ast congenitum que 3, veri anui celeritis fissus permeauerit.
Eum,qui a nobis in praecedente contemplatione dictus est, hypotheticum syllogismum non eu aperte in uerbis contextus inuenire: sed eo et di eius assumptionem,& connexum potentia refellit,syllogismus quoq; in iis comprehenditur. Quis erat autem syllogismus 3 Sisensorium tactus unum i id autem est caro : necesse est sensum quoq; unum esse. At qui sensorium caro. Et tactus ergo unus est sensus. Probat ergo,q, neq; s sensorium unu st,unu necesse eu es e sensum, scut habet in lingua. Cum n. unum si sensorium duo sensus: tactus, S gustus & quod omnino caro non es sensertu . Sed nos quide in praecedente contemplatione priorem conmi consutationem exposuimus secundum aut assumptionem, ut continentim redderemus Dionem,quae aduruit,carnem non esse sensetium,sed id qSintercedit. Ipse autem non in ulus eo orduae. Sed qua ut dixi di secunda propositio.& assumptionis hypothetici syllogismi consutatio erat unum S idem prius duo argumenta,per quae ostendit non esse carnem se nigrium,ponit:
160쪽
5t tiinde syllogismi conexum redargu r, δή assumptionem in hac secundae pro postionis confirmatione. Potentia autem utique e violim a noliis hypotheticum syllogismum posuit. Cum hic enim stus non esset syllogismus apud Aristotelem, ex ditiis collegerunt interpretes et quendam eiusmodi syllogismum confutaret. virum autem est sensorium intus uel non . sed statim caro nullum uidetur Mnum . et fiat simul sensus eo iuquae imgians Trium argum emotu, per quae ostendit, noti esse carne sensorium . inum p haec pollit. Id autem est, quod resesiit a m quo ostendere uidebas carnem esse tensorium qii etiam si per pelliculam tangibilia attinsamus,sne tempore a apprehendimus etiam si non si illa pesticula sensorium : intercedit autem inter car,nem .de sensilia. Quid ergo prohibet tarnem eiusmodi quid esse
quid sunt motus: manis stum est dicta sensoria esse alis . la tactu
autem hoc nune intertum est. Secunda ratio quae confirmat carnem sensorium, eκ
eo et nihil aliud pter hanc appareat per quod tagibilia
apprehendimus. Hanc itaq; resellit. Q ut esse raro, quale contingeret,s nos aer circulo ambiret, ingenitus nobis eget ueluti codensatus. Quemadmodum ergo si hoc contingeret ppea Q tegerens sensoria .per unii aut, indem aerem,& audiremus de inderemus, & ol saceremus existimaremus unum esse sensorium omnium dictorum insibilium audibilium de odorabilium congenitum nobis aerem, de ne esse quidem omnino aliquod aliud sensorium praeter ipsum neque enim apparet nobis aliquod aliud quod nune redarguitur,quoniam apte sensoria discernantur hoc nunc existim indum con tingere in carne nobis congenita. ambiente, de tactitia sentaria tegente. Quare non ideo et non appareat aliquid aliud, praeter tarnem per quod sensilia apprehedimus hoc iam satis esse ad probandum existimandum ell,q, tam si sensorium. Potest autem hoc argiri S conexi syllogismi esse consutatio. Hoc itaque deinceps, de dictam a nobis connexi consutationem ponit Aristoteles de huic nostro argumento cohaerere . de ab eo dependete sacit. Vt autem hoc ostendamus dico alite ,
op per praedicta hilogismi connexum refellitur, stipitis propositum dictionis contextum & exponemus, di interpretabimur. Quare et talis pari ravisti se haἴere uti tuν,3 madmoda si circulo nos congenitus ambiret aer, videremur uno aliquo sientiura sonum, colorem: odoremto MnMι quidem et se sensu inis
Postquam ollendit carnem non esse sensorium: eo confutato per quod esse probabilis coniectura uideba carnem esse sensorium,dico autem apprehensionem. qsit sine tempore. Cum itaque relinquatur, ut ea qitidest,quod intercedit congenitum corpus, & intus esse tacti utim sensorium: hac opinione utens, hypothetici syllogismi connexum redarguit stendens non esse necesse unam esse tactivam facultatem, quia per unu Sc ille , nempe tarnem sit tansibilium apprehenso . Si enim inquit circunfusus nobis aer congenitus esset, & condensatus .ut sensoria tegeret quia per idem videmus de audimus.& olfacimus: nobis uidetentur hi tres sensus unus esse: eo ς per unum quidem aerem,uisibilia, audibilia,& odorabilia apprehendimust tecta sunt autem .Ailla diiudicant,fensoria. Quemadmodum ergo etiam uper unum ti bis congenitum fieret apprehenso, non propterea unus esset de Disii; ct auditus de ossactus. sed plures eo et fiat plura quoque senstia. colores, soni .de odores. Sic neque quoniam nobis congenita caro cohetret,unmq; est, per quam omnes tangisiles, quae plures sunt contrarietates apprehedimus,uinis fuerit tactilius
sensus sed multi propter sensilii im diu et statem. In alijs enim sensi, iis et separat iam si id, qd intercedit, per quod fit sensilium applebeii so . dico autem aerem , de eorum insita sint a te inuicem distincta manisesta est eorum diuersitas:in rarne uero es ea nobis congenita cohaereat, cum sit intermedia, incertum est, an sint multi tactus. Sed tangibiliu diuersiate discerninius sensuum tacturorum multitudinem. Nunqd aut de propos tum argiti est etiam syllogismi assiimptionis resutatorium 3 quod ei iam magis uerum et . Villi. n. etiam per hoc stendere, op non, quoniam Per unum, scilicet carnem, sensilium est apprehenso iam duinum est tactiuu sensorium . Nunquid enim congenita quidem caro est, quae intercedit, intus autem sunt plura sensoria, ut in exemplo
Ex aere. n. uel aqua eri non porint constet eorpus Mimatum.
errat. n. esse aliquid solesti. Restat ut si mixta ex terra, his uiasi egi utile esse curo, quodcu ea suer proportionem. Si.n.oamnis sensu, per id, uod intercedit tactus. Vult causam dicere,quaobrem hi perqst tacti is sit, nobis congenitum adhaeret caro inquam, no ita aut Ecaer,de aqua,per quae dicti sensus apprehendunt, nobis congeniti cohaerent sed sunt exterius. Quia enim in il fieri non potest ut corpus animatum S in terra Dictuarum ex uno ex sinplicibus constet,vel aere, uel aqua roportet. n unumquodque ijs maxime adsimilari, in q-bus est uersaturum . per haec autem praedicto tu sensuust apprehensio, aerem .dico de aquam, merito haec non sunt nobis congenita. de cohaerentia Nam de qui in auribus inclusis de in aedificatus est aer. non cohaeret quis clem congenitus,sed est inseparabilis. Quoniam autem tactus per carnem habet apprehensonem : eaque in illi id . quod intercediti tale autem ess de animalis cor pus solidum, de mixtum : iure ergo nobis congenita cohaeret. Et propter hanc citatam, per congenitum nobis cohaerens corpus, quod intercedit, tactus si ap. prehenso. Quare nec se est corpus quos, esse congenitalo cohaerens, tramus in t νmedium, o quod sunt sensus qui plurιι fani. Neq;. n. amplius prohibeantur,quominus congenita cohaererent , ut alia , Q non possitate esse animalis corpus. Nam s possent,illa quoq; necesse esset congenica cohaerete. Si enim de G tali conflaremus S per tale
setistium seret apprehenso,quid uetaret per propriu, de familiare uidere lieno autem non egere Τ Qm ergo tangibilium est apprehenso per tarnem id est,ut inter medium .per quod sit senstitim apprehenso eius enim quod est necessarium .dc quod fit compreheso est natura et propterea ergo, quod in partibus animalis tarn eminuenit,per quam tangibilia lunt apprehensibilia natura ea usa est,nec aliquo alio opus habuit, quod interce,
deret exterius. Declararit astis plures,qui in lingua tinus est. Omnia n. tangi
silia I iit secundum eandem partem, suctu . Si itas: alia tura sue usistiset videretur idem π unus esse sensuιgustui σ t M.