Chronique du religieux de Saint-Denys, contenant le règne de Charles VI, de 1380 à 1422

발행: 1839년

분량: 778페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

234 CHRONICORUMAEAROLI SEXTI LIB. XXXIV.

brandis super regimine regni interesse sepius recusabat, cum secum iniquos assentatores haberet, qui eum degenerem sequi lasciviam, turpi quoque languere ignavia, et pluribus vacare, ut resonantibus organis vel impanis tinnientibus diebus sim gulis incitabant, nec ambigendum, si duci Burgundie scripserat, quin sugestionibus Processisset. Cum verbis finem fecisset, quotquot fuerant congregati, qui et prius regine jura mentum prestiterant de veritate dicenda, dictante consciencia libera, dignum duxerunt dominos de Moyaeo et de Monte Albano a duce segregari et ad lares proprios remittendos, Iohannem vero de Croyeio militem castro Montis Leherii servari Quod audientes Strabo dictus de laHeuse, Brunellus de Sancto Claro et quamplures alii milites, qui duci aventes Burgundi predictorum sorsitan complices existebant, mox a ducis curia illicenciati recesserunt. Et quia sania publica reserebat Parisienses pro demeritis bannitos vel perpetuo dampnatos exilio, cum duce Burgundi residentes,

ipsum sepius hortari et monere ut Parisius acceleraret venire cum agminibus pugnatorum, asserentes maximam partem

civium ejus desiderare adventum, statuerunt in predicto regali consistorio ad eum auctoritate regis, regine, domini ducis Guienne nuncios mittere cum apicibus regiis prohibentes ne id ausus esset attemptare, si timebat offendere regiam majestatem, rebellis quoque et inobediens reputari. At ubi noverunt ipsum, litteras missas parvipendendo, respondisse se in brevi sine dubio venturum, non in preiudicium regis neque regni, sed ut mandato domini ducis Guienne sibi misso obedienter pareret, iterum d ima sexta die hujus mensis, jubente regina, ad castrum Lupare convenerunt, Secum

quosdam ex suppositis venerande Universitatis, civibus quoque Dissilire by Corale

242쪽

les conseii 1'excitatent chaque our libertinage indigne de sana imance, hisne honteus Oisiveta et v desilaisim rivoles, teis quele son des orgues et Iearuit des amboum, et que s'il avai ferit auduc de Murgogne, ilis' avait pas . douter que cerae scitaria suggestion de res murtisans.

Quand te hancellam ut fini de parier, inus es assistants, quia aient pret serment Dia rei ne de dire t vhrita, dictaiarent, surleur honneis et leur conscience, qu'ils έtaientd'avis M'il sallait Moigner decla personiae du due les sires de Mour et de Monta an et les renuore chece , arrsiter messire Iean de Cror, chevalier, et te a der datis te chatea de Montihfry cette nouvelle Le Bomne delame e Brunea de Sa in Clair et eaucoupta'autres hevallers, partis an diductae Murgogne, et mut-etre complices de Migneurssusdita, quitiarent surclewhamjla mur diduc, sansire re congesdelui Cependant, comme Iearuit murat que les Parisiens qui avalenthialannis ou nondamnes hin exiliemdiuel mur leura mestiis, et quis'disient retires au tala duc de Bourgogne, tui conseillatent et lepressalent satis cesse de marche in Paris en inuis a te ave ses

243쪽

236 CHR0NICORUM KARO SEXTI LIB. XXXIV.

Parisiensibus evocantes, ut deli herarent quid inde agendum esset. Super imminenti negocio plura Richardus, alias Robertus Latomi, consiliarius regine, lingua diserta proponens et quam regnum dampnificatum suerat et ipsa ecasione dissi- deiicium dominorum, addidit et eos ab inicio regni curam sibi unanimiter commisisse, quociens rex solita egritudine laboraret, ac obedienciam promisisse, impacienterque Perser quosdam spretis regiis mandatis, ad dampniscanduin regnum viribus aspirare. Ad quorum inobedienciam reprimendam nec parcere suis, quantumcunque desiderabilibus Mais disponebat, dum tamen omnes domini assistentes vim vi repellere dignum et justum deliberarent cum ipsa. In oculis omnium assistencium acceptabilis visus est sermo proponentis, quem et exequendum dignum ducens regina magnanimis cum iuramento firmavit publice quod deinceps quotquot venirent ad nocendum ville Parisiensi vel regno, ejus adversarios et justissime expugnandos reputabat idemque dominus dux Guienne et ceteri consequenter juraverunt. Sic consilio principum regni discessum. Moxque duci Burgundio

dux Guienne iterum litteras misit, monensque ut resipisceret

ab inceptis addidit sibi cunctisque lilia deserentibus displicere

quod arma non deponeret. Sed ejus pertinaciam attendens, mox ducem Borhoniensem cum suis pugnatoribus ab Aquitania evocans, illis quos secun habebat Parisius, die Sancti Vincen-cii, in mernoriam sue nativitatis et signum amici cic singularis, sol le ni pii prandium celebravit. Et ne ignobile vulgus urbium et civitatum, natura semper mobile, scriptis ab eodem duce seduceretur transmissis, sed ipsa frivola et adinventa reputaret, oppositum jussit proprio corroborari sigillo, sic notum iaciens universis se non detineri captiuuin, sed quorsum Pla-

244쪽

CHR0NIQUE DE CHARI ES VI. - LIV. XXXIV. 237

de Paris flarent appelA. Richard dit Robertae Mason , conseille dela reine, pricta parole en soli Dom fures'assaire en question, et exposa avec loquene combien te roraume avait eu . fouilii . l' easionde la discorde des seigne s. IL out que 'εtait d'abores elle'u'otia ait conlid te soli de dirigereses assaires, inute les sol que te miserat repris de s maladie, et que chacu qui avait promis Missanee M'elle vorat avec d/plaisi que certaines gens, a mεpris des o resdu mi, hercliassent inus te morens de bouieverse Ie roraum les armes . a main; Θ'elle tali resolue mur rhprime leu dAoMi sance, . Lire te sacrifice de inus se biens, ouo que les seigneum thii senis se Oignissent hille mur rem se lariorce par larior . Cedis mura sui accueilli avec Aveu par in cles assistants, et l'auguste reine asin destiamoigne qu'elle oulait doniae sui te . ces resolutions s et gage publiquement par servient hora iter d&ormais commesentiemis deri'Erat et . combattre tous ceu qui tenteratent de uires la ille de Paris ovis roraume. Monseigneu te duc de Guienne et les autres membres diconseil preserent successivement lememe serment. uisu'assemblhe se spara Aussito aptias, te duc de Guiennesicrixit une seconde Mis au duc de Murgogne,iour 'engager renoucer . son entrepvise, et tui seire savoi que tui et inus es princesta sanitrouvalent malavais qu'il ne 5 sat miti te armes. Mais vorant qu4 persistat dans son demein il rappeta d'Aquita inete duc de Bourbon et se gens de uerre, et te ou declamatnt-Vincent, qui stat I'anniversa ire de sata imance, it donnain grand estin, curidmoignage de son amitth particuliἡre . ceu qu'il avai ave lui Paris. Et commerae men peu ple des ille et des cites, qui est naturellement tria mobile, mu ait se laisset Ἀωuire parcies manifestes du duc de Boumrene, i sit r/diger et scelle de sonis au des

lettres inutes contraires, asin de montre que outes es assertiolas

245쪽

ceret tendere, et agendi quidquid vellet liberam habere saeuitatem pse rursum ducisse dilectissime consortis amam integram approbare, scireque sibi hucusque omnes regnicolas summos exhibuisse honores, obsequiosum famulatum, et complacuisse in omnibus, nec aliquem cujuscunque preeminencie attemptasse in suum dedecus, et, quidquid ejus genitor civitatibus asserebat, ipsum minime ignorare ut reiteratis vicibus, nunciis et apicibus regis, regine et suis prohibitus sit, nisi vellet rebellis et inobediens reputari, privari quoque possessis domuniis, ne collectis pugnatoribus Parisius ausus esset accedere, nec per regnum hostiliter equitare. Si proprio motu ducis vel quorumdam previa instiguacione id processerit in ambiguo relinquens, dicam tamen quod quarta februarii die ipse in armis refulgentibus, ducibus, comitibus, consanguineis suis, aliisque nobilibus et consiliariis regiis nec non summe auctoritatis burgensibus loricatis ad unguem comitatus, ad plateam communem Gravie veniens, per cancellarium suum dominum Iohannem Iuvenelli militem, alte, intelligibiliter et quasi voce preconia predictas litteras legi secit. Quo peracto, quidquid disias continebant, post ipsum principes et barones tunc presentes levantes dextras ratum et gratum halbere juraverunt. Et tunc in eadem militari pompa vicos, hiria circumiens civitatis, et se constituens hujus precipuum defensorem, statuit ut deinceps quotquot congregati erant, nobiles, consiliarii et burgenses, diurnas excubias nocturnasque vigilias successivis vicibus exercerent, et staciones in portis. Duces vero et barones regalis prosapie statuit singulis di bus et alternatis vicibus per urbem in apparatu bellico equitare, ut eorum magnificeneia repressi populares a civilibus motibus abstinerent, mox ut sciretur quod dux Burgundie ad urbem accedebat. Diyitia eum Cooste

246쪽

CHRONIQUE DE CHAR MVI. - LIV. XXXIV. 239

lante armure et accompago des dum et comtes, se parenis, de heau ouid'aul res seigneum, de conseillers du roi et de plus nota-hles Murgeois, tous armos de pie in cap et si lire tradites letum haut et intelligibie voix, omm . eri public par messire Iean Iuvinat, son chancelier Cela sali, ut et inus les princes et barons qui se tr valent la uiarent e levant la main droite, D'iis avalent mur ratisid et mur agrὁable ou ce que lesdites letum contena ient. Aprἡ quoi it parmurut en meme quipage les rues et les careelaum; et, se constituant te disenseu principat decla ville, it ordonna quedεformat inus ceu qui talent rassem blἡ autour de lui, seigneum, conseillers et bourgeois fissent . tour de tale Ie guet jour et nuit, et vetitassent . la garde des portes. Quant aux dum et aux barons du sang

247쪽

240 CHRONICORUM AROLI SEXTI LIB. XXXIV.

CAPITULUM XLVIII.

Dux Burgundie, eontra mandatum regium, eum pugnatorum copia venit prope Parisius , ut urbem ingrediretur.

Iam iamque in consiliis antea celebratis regina, dominus dux Guienne ejus avunculi cognati et consanguine statuerant ad hurgenses urbium et civitatum Picardie, custodes quoque pon-cium et fluviorum regia mandata dirigere, in quibus insertum erat, sub pena exulatus perpetui et proditoribus instigenda, ne ipsum ducem transire permitterent, cui et, si precepta perneret, viribus repugnarent Micti tamen regalis transgressores plures censeo notandos. Nam per Novionium libere transiens, cum Suessionis super fluvium Esne sita pervenisset, honorifice receptus est indeque graciose recedens et sine dampno civium, Anthonium de Crodonio, militem, cum multis bellatoribus ibi custodem relinquit, ut, si casus accideret, per civitatem redire sine inicultate valeret. Inde petens Compendium, interim dum locum tenens balivi Silvanetensis, magister Henricus Aucher, qui portarum introitus servandos susceperat cum Perpaucis, qui sibi obedierant, duci mandatum osserret regium, et dux

ipse versa vice litteras ducis Guienne ostenderet, asserens se non

venisse ut tanquam dampnificaret, ille prepositus burgenses et plebs communis impacienter serentes tamdiu votis eius', mox de saeto apertis portis ponteque demisso, ipsum intromiserunt gaudentes Multis peccunialibus et angariis aliis sane oppressi suissent quotquot sibi non favebant, nisi sibi humiliter supplicassent ut reminisceretur quod nec cuipiam habitancium nocere pronaisisset. Et sic, cum vix aurora solis sequentis nunciaret adventum, recedetis et locum relinquens pugnatoribus munitum,

248쪽

CHRONIQUE DE CHARLES VI. at . XXXIV. 24

Le due de Bourgogne Malgia les ordresta mi s'avanee vera Paris ave uneraroupede gens de uerreri potira entro de vive sor .

Conso Ment aux resolutions prises dans te conseiis precedendi, la reine, monseigneu te duc de Guienne seconcies, musiris et a renis, avalent enuord an bourgeois de villes et cites de Ia Pieardie et in gens chames de la garde des ponis et des rivihi es, man-

dement roral, qui leueseirioignati, ous eine d ἡlre punis commelrestres et antiis hierpituith, de ne mini laisse passer te duo de Bourgogne, et de te remusse parua force, cit ensteignat lesitares du mi mala ce mandement ne sutioin respect partout En es Tet,le duo passa librement par Noron, et taut arriv . Misson suri'Aisne, L sui res aveo honne. Dis quan il partit de cetis ille doti it chercha li se concilier las habitant en vitant de leue

. Sentis, donicies portes tui furent se ses, Palla hiam martiti, uir 'arret deux ours, a grandiriudice dii pars 'alentour.

249쪽

242 CHR0NICORUM AROLI SEXTI LIB. XXXIV.

post ingressum civitatis Silvanetensis libere denegatum, ad Dominum martinum veniens, biduo ibi remansit cum irreparabili dampno patrie adjacentis. Regni principes et consiliarios non latebat quin in brevi

Parisius esset per Sanctum Dyonisium accessurus sed inhab tantibus villam querentibus quid possent agere sine transgre sione mandati regii, cum resistere non valerent, responderunt a Clausis portis, ponteque levato, sibi scriptum regium ostenu datis, neminem tamen verbo nec secto ossendentes, sed cum modestia expectantes si violenciam aliquam dignum duxerit inferre. v Tunc tamen cum preposito ville duodecim alii signa ducis sequebantur, qui sibi eius ingressum liberum reddere cupientes, circa noctis conticinium, latenter per muros, ut Pr ditores pessimi, ipsam villam ingressi sunt. At ubi sequenti Iuce acies appropinquare Sensierunt, mox tensis arcubus et evaginatis ensibus portam celeriter adeuntes et exclamantes : Rex ducesque Guienne et Bur indie Dant interim dum ad custodiam ejus deputati et inde territi mandatum regium osserebant, ipsam apperiunt, et demisso ponte omnes ingredi secerunt. in merum milita iacium pugnatorum assueti ex ossicio recensere, i sum ducem comitatum duobus milibus loricatorum ad unguem reserebant. Quos sicut condictum suerat, in tres se dividentes acies, Burgundiones, qui preibant, Alibertum Villare pecierunt; dux vero, in villa remanens cum Picardis qui sequebantur, Flamingis jussit extra in suburbiis et villagiis propinquis collocari. Nilque amplius actum die illa, scilicet februarii septima.

Suum tamen reconem armorum et triumphorum precipuum die sequenti regi, domino duci Guienne et sibi assistentibus ducibus et comitibus destinavit cui facta dicendi quid-

II aut suppose tela' omission aeun motries que graria.

250쪽

CHRONIQUE DE CHARLES VI. - LIV. XXXIV. 243

Les princes et les conseillers invalent bien M'il ne tardemitias .marcher fur Paris parsaint-Denys, et lorsque les habitant de cette derrathre ville leur enuorhrent demander ceriu'ilsiouvalent satre sans contrevenir auisordres duioi, D'hlantias en giat des sister, on leurrεponditri aene vos portes se des et te poni levh et monum-lui

l'ωritis aligardeg-vous inuictois de rien dire o de rien seire qui uiuisse offense qui que e soli, et attende aveo catae qu'il se ε- cides emptore la violence , Mais te duc avait avecaui te piavo dela ville et douae auires habitanis, qui avalenta coeur de tui Iiure laplace, et qui vers te mille de a nuit, idnἡtrhrent furtivement,

comme d'infames traitres, en es ladant les muri Ledeiademain , dia M'il virent approcher son arm&, iis muri en vers la porte l'archand&etu'sphe nue, en criantri moen le mi et ias duos de Guienne et de murgo e Pendant que te poste es ait de leura cris, eurmontraita'ordrela mi iis ouurirent la porte, abaisserent te poni et sirent entre to des Murguignotis Iestiens de ceu qui iurent chaseges du recensemen de troupes, que te duc avait at cave tui deux mille hommes 'armes, qui se partaghrent en trois corps, insiqu'il avait it convenu Les Bourgu ignotis, qui composaientd'avant-garde, althrent se postera A eo illlers Le duc rest . Min Denysave les Picatas, qui formalent te secon corps et ordoiana aux

SEARCH

MENU NAVIGATION