장음표시 사용
21쪽
eacp postea natum est illud inter Martisum ec Sillam,dissidium,quo uehemen ter fuit adflicta respublica. Nam Ndio sciplina omnis militaris,et senatus potessias, quam in belli duces atm Iegiones habere consueuerant, hoc ipso interni, 'eom deducta res fuit,ut qui uiribus et armis plurimu possent,ij suo arbitrio rem gererent, non militiae tantum,sed domi quo re in urbe,necpiam senaciti par
ren et quos inimicos sibi crederent,eos omni genere acerbitatis diuexarent. Feeerunt hoc Sylla, Marius,C.Cesar,&eo sublato, Marcus Antonius, Lepidus, Octavianus triumuiri,ct hic quidem suos collegas non destitit persequi, donec ipsis euersis, imperii summam ad se uis num traduxisset . quo quidem in priniscipatu multa designauit in perniciem respublicae, ac ipsius exemplum secuti sunt postea reliqui prope omnes Caesas res. Hsc igitur incommoda nata sunt in illo populari reip. Romanae statu, ea non pauci prudentes ac docti uiri, mulatὀ ante quam accidissent prsuideriit , rescriptis quom sunt testificati, sed impendentibus malis no potuerunt mederi. Is
igitur quem dixi, status,quamuis sit miU
22쪽
summa rei est penes multitudinem, ac longe prsstat Aristocratia,cuiusmodi uidetur esse Venetorum respublica,quam certus primorum ciuium numerus adis ministraxineam summus prssidet Maegistratus,quem Ducem appellant.quod ipsum ad Monarchia aliquo modo perαtinere uidetur. populare uero nihil est ibi. Nec enim ullam ibi potestate plebs obtinet,uerum senatui paret inrebus Omnibus, re seueris cohercetur legibus decretis. Hac ratione in tantam creauit amplitudinem ea ciuitas, 5c contra
Potentissimos saepe principes imperium suum ad hocissim tempus defendit. Nec enim perfectiorem rem p. ulla uidit aeritas, oc qui rationes ipsorum perspexerit, idem quod egosentiet. Nem tamen est
nihil quod ibi desideres, ocillud quide
ranti moment in & in summis aliquan do fuerint angusti js ob hoc ipsum , et deinceps quom esse possint,nili caueant. Nam sicut corpus humanu ex quatuor costat elementis atm humoribus inter se contrariis, et quoad recte se aggregaueorint illi , ualetudine tuetur 5c auget etia, naulatim uex cu exii s unus aut alter ita
23쪽
DE RE P. e A1L1MPrriari coepit,quod temporis loginquutate fieri necesse est, in aegritudinem ina cidit ex illa di staciatione oc inaequalita te,cun uni membro medicinam iaci mus,alterum laedimus: ad eunde quo: modum, humana societas,quam ciuila tem appellamus, & corpus reipiiblicae aggregatum ac costitutum legibus ini tio quidem crescit oc amplificatur, post. tibi ad summum euasit, in eodem staturonsistit aliquandiu, tandem uero pro pter disparem oc contrariam eorum, quibus constat. naturam, institui mores, dii abitur oc planὲ corruit. Vulgo
numerari solent quin gradus humaunae uitae, insantia, adolescentia, uirili aetas, serieetiis, oc aetas decrepita. Hunc
ad modu uiri quidam doeti partiti sunt imperium Romanum, se ceri cuiusliis hei ciuitatis aut imperii consimilis uia detur esse conditio. Atque ut ad instituisitam reuertamur, sunt in repub. vene
torum, quae nisi emendentur, allatura snt aliquando multum incommodi.
Ex iis praecipuum est quod ibit nobile,. munera publica, in quibus aliquid dignitatis 5c emolumenti; omnia ser . aut maximam illorum partem obtinenti
24쪽
LIBER PRIMUL squod reliqui ciues, in quibus plurimi
stant facultatibus re ingenio praestantes urauiter serunt, eoP magis, quo nunc est amphor factus nobilium numerus.
Qui uero in reliquis ipsorum ditionis oppidis habitant uiri nobiles, ii nullo fere sunt innumero, re publice minimum potiunt. quod eo uidetur institutu esse, ne si cum imperio sint, motum aliquem excitent lam, q ut Venetias incolunt cisues , consequendi aliquod munus aut praffecturam, spem nullam prope hasbent eo quod aucto, ut diximus, nobicitu numero, uix satis est,quod in hos distribuatur. Alterum est, neque parui id momenti .quod cum in continem bes him est gerendum M rei summae prael ficiunt externos, non autem suae gentis homines, ueriti, neq tu exercitum habeo at in sua potestate, regnum oc pet re dominatum inuadat. Natura quidem illi re uitae instituto plus mercaturae si dent quam scientiae bellicae. qq4 fit ut pauci reperiantur in re militari praestantes. Verum in eo quod diximus, hoc ea mali: quod externi,quos mercede conuducunt, non aeque sint erga rempub. affecti atq; ciues, quoium ibi salus axis
25쪽
hn GA LLIAEt .Et quatit imperatori semper adiimgunt legatos , quos sua lingua prout axes appellant, ad quos omnium cosili cum belli summa redit, oc quorum absinuoluntate nihil ille,quod alicuius sit momenti,constituere potest, tamen non est
idoneum istud remedium.Nam quoniam hi, quos diximus, legati, plaerun sunt homines imperiti rei militaris,per' facile est, ut grauissim errent. Deinde. Exercitus imperatores, quum illorum in potestati deuinctos, oc ipsis parendum esse uident, non ea sunt alacritate, nemfidelem op am piaestant,&indignitate
quadam commoti,non raro cupiunt male rem administrari,eius' rei documenuta qusdam proserri possint. Sed re inter
nobiles ipsos existunt simultates. Nan, qui originem ducunt ex primis illis rei rub.authoribus, i multo se debere pria ferri putant aliis, qui postea sunt meum ordinem allecti, ac nunc multitudine superant. Hae diis factiones de dignitain te,decp potioribus reip. praefecturis ita contendunt, ut saepe graues inter ipses oriantur offensiones, dum suis cupiditatibus plus qui in utilitati communi serquiunt. Nam animi perturbatiqnibus in
26쪽
Quamuis aut nullum ad huc ex ea re magnuminco modum hactenus apud illos extitit, quod prudentiae quorundam de
eximiae uirtuti tribui debet: tamen nicae tuendum est,ne tandem ubi coporis humores,ut antea demonstrauimus, nimiis
uni aucti fuerint atq3 corrupti, morbus sese prodat, diadeo quide uehementer ut medicins non sitfuturus locus. Et hee quidem non eὀ pertinent, qua si aut mea sit,aut mihi sumam, aliquid in ipsorum repub. uituperare : quae, meo iudicio, longe est omnium praestantissima, eius quidem generis:sed ut demonstrem,seri non posse, quin eiusmodi in statu atq; forma reipublics,praesertim si ampla sit ciuitas, plura, quam in Monarchia, de siderentur. Nam singularis aliquis, qui solus rerum potitur, facilius mederi pora
testincommodis,quam multi simul pradu oc dignitate pares.natura etiam comparatum videmus,ut unum alique excestenti dignitate, plus revereantur ec obra seruent ec metuant homines,quam collectum aliquem numeru delectorurn, qui tempore comulantur. Ratio quoq; praeo scribit, in omnibus rebus adun aliis quem
27쪽
DE RE P. GALLIAE quem,uelut ad caput atq; fontem neces sario confugiendum, oc rem esse pleis nam incommodi at 3 periculi, cum pluα res simul imperium obtinent. quineti
am doceri potest, Monarchias, etiam si uel interitu principum, uel alio quopia am humano casu fuerut imm utais, diuis' turniores fuisse& tranquilliores, quam uel optiniatum uel popularem statum,
ut in Assiriis N Aegyriis , oc parthis
imo, ut propioribus utamur ςxempli in Britannia, Hispania,Gallia videmus, quibus san prouincijs nullae aliae reo publicae, temporis longinquitate conis ferri possunt Deinde,qus regna succese sonis aut haereditario iure transferunis tur,multo magis florent, iis , ubi suffragiis oc optione res agitur, ut in Impcrio Romano satis apparet . Cuius rei haec est causa, quod malis sere artibus platari ad fastigium illud enituntur,& uim saepe faciunt, quod non semel accidisse
constat, quum Caesare mortuo, nouus
erat deliindus. Ac saceret Deus,ut non eisdem artibus ad Pontificiam dignistatem, aliosq; honores Ecclesiasticos, ubi sola uirtus locum habere deber,multi contanderent.His igitur alnis de cau
28쪽
iis,quas uitandae prolixitatis gratia pWst termitto, satis constare puto, unius in sperium multo esse reliquis praeferens dum. Galliam uero caeteris regionibus praestare, ac non selum ad diuturnita tem, uerum etiam ad incrementum de
amplificationem, optime esse conitituatam demonstrabo,si nonnulla, de qui hiis postea dicemus,emendentur, quod
est saetii non difficile. Et primo quidem singulare est illud, quod ad selos masciatos Galliae defertur imperium Salicam uocant eam legem,qua istud cauetur,ec optimo quidem consilio. Si enim foemions succedant,fieri posset ut in externi alicui us potestatem rerum summa perueraniat, in quo permultum sit futurum inis commodi. Nam is cum oc educatione
moribus oc lingua ocingenio disserat I natura ipsa diligere quodammodo ςogitur, Sc in rebus omnibus praeferre, suae nationis homines, iis* honores depraeseetiaras oc ubi cuncp est aliquid
molumenti, communicat. qua quidem ex re necesse est, graues oriri offensioones,ac inuidiam, tum multitudinis,lum
nobilitatis. Cum uero seli masculi loricum habent, certus ac perpetuus est hae
29쪽
res, quoniam qui genere proximus est. is indubitato succedit, eu POpulus re ueretur oc colit, ut magistratum suum lega imum, etiamsi remotiori gradu diatret ab eo,qui decessit:quod nuper uidismus mortuo Carolo Octauo at* etiam Ludovico duodecimo. Et quan ij sup rioribus annis,ac paulo supra hanc meis moria, uehςmetissimς diuensio graα Dissimam bella uident ob eam rem exuatiste: tame non obscuruest,eam causam, quod ueri similitudinem aliquam habe
dem obtinuit,eocpres deducta, &legis hus ad eum modum est co firmata, nihil ut posthac turbae sit idcirco metuenαdum, nulla etiam ut dubitatio residere deinceps possit. Ato ut doceam, quod faeturum me dixi,Galliam prudet ac bene prae caeteris gubernari:praesentem reip.starum,ac ueteres eti)m leges, qui hiis usia fuit , explicabo . Illud inprimis magni est momenti, regiam potest tem, ac reliquos omnes regni ordines, adeo comodis et squis rationibus inter se deuinctos esse, ac uelut coagmenta4tos, uix ut ullum possit inter ipsos moxnum dii idium oriri. Scio equidem nise
30쪽
hil esse firmum, nihil perpetuu in rebus
humanis, oc fore uti regnum hoc quanae tumuis amplum ac potens, aliquando corruat,quod omnibus aliis imperiis eis uenisse constat, ut supra diximus uerum ut homines, quo sunt meliori corporiris costitutione ,et quo sunt in uictu temperantiores, eofirmiori utuntur ualet
dinerad eundem quo* modum,rem , quo prudentius administrantur quo melioribus utuntur legibus, eo constastunt diutius. Atqui in Monarchijs, hi successionibus est locus, ut in Galaeliis, plena detrimenti uidetur esse illa principum mutatio . Fit enim saepenuis mero, ut praestantisiimo regi succedat aliquis ineptus & uitiosus, aut etiam arante puer, in quorum utroque multum inesse potest incommodi, uel propter illius,qui solus im perat, uel eorum,qui
tutorio nomine rempublicam procuis rant , nequitiam. In eum uero casum
res deueniresolent, cum Deus aliquam prouinciam,pro ipsius merito atq; scelere, ulcisci constituit. quod ubi fit,nulistus est amplius humanae prudentiae aut rationi locus,ac tunc fere solet euenire, regna maxime florent, cum ad