장음표시 사용
51쪽
cipsunt. quia nec ingen ij satis habere possunt, nec etiam temporis, ut idonee res
omnes considerent, oc ualde peccatur, cum subito actumutuo se aliquid agitur. Sed prouidendum est etiam, ne quod tacitum oc arcanum esse oporter, cum plaribus communicetur . Saepe enim fit, ut nonnulli propter locum ac dignitaatem quam obtinent, sint adhibendi con sultationibus , re quod maiori parti uissum fuerit,illud fere decerni ac recipi ialeti sed in eo sepe periculum esse potest, quoniam ex multis perpauci, ingenio simul oc usu rerum atq; iudicio prsitania Cum ergo magna sit in eo difficulta ocquia consiliariis carere principes omnino non possJunt, Opus est, mea quidem sententia,ut praeter iuris adminisi ros de quibus antea diximus, rex instituat treta senatus, quibuscum de rebus omnibus deliberet, emplo seruatoris nostri qui praeter septuaginta duos discipulos hais huit apostolos duodecim,in iis in solum treis maxime familiares,Ioannem, Iacoishum Petrum . quibus oc suam diuinitastem separatim ostendit, oc de morte at cruciatu suo, quum iam eius cogitatioa inhementitaime Perturbaretur, plue
52쪽
Li3rM PRIMWα - , . rima dixit, quinetiam in is tribus I annem prae caeteris uti de complexus suis, ut iacrae literae testantur. Ad eundem quo' modum,de publicis negocijs rex cum frequenti concilio communicabit, cui intersint principes, Episcopi, cubis cularii oc d genus alij praefecti domestici ac si res ita postulet, senatus ac Iudi*ciorum praesides,ac primi nominis coorusiliarii, oc omnes in quibus aliquid est dignitatis atm consilii. Zc si sorte absint,
euocandi erunt . quod tamen raro aetune solum est faciendum, quando de summa rerum agitur, cum uel bellum est suscipiendum, uel serendae nouae leoges, aut aliquid simile. Tunc enim ex praecipuis regni ciuitatibus adhibendi sunt prudentiores, oc hic quidem senastus non est perpetuus, uerum temporasneus illud uero dicitur perpetuum et Ordinarium concilium, cui adhibenturii, qui regem fere comitantur, in eQP con. cho tractari debent ea, qus matura quidem dc grauem deliberationem, sed Iaamen nullam requirunt taciturnitatem. Saepius autem cogi debet hoc concili um,etiamsi negociorum magnitudo noilagitet. in tanto enim regno seri non
53쪽
potest, quin nouae quotidie res osseurantur, quae conlultationem requiranti
Quod etiamsi nihil tere in deliberatione ueniat:tamen ipse conuentus per se laudem quandam achonestate habehet tescidit semper alicuius rei mentio, quae saturis etiam actionibus accomodari possit. Ad hoc aut munus allegedi sunt uiri honi ac prudentes, &reipublics amarites ne* ad generis nobilitate aut conditionis amplitudinem , sed ad solam utra
tutem ac integritatem respiciendum est. quoniam reipublicae salus in eo uertis tur. Hi numero esse possunt, ad duodecim,aut etiam paulo plures,si iv odo qui sint idonei,reperiantur:nec ulli,quinQasit in huncnumerum asscriptuS, conceradi oportet, ut sese ingerat, nisi forte aliquid sit oblatum, de quo alius extra. concilium hoc,plura re certiora cognoαscat.sed raro faciendum est ita, oc non nisi graui de causa,ne paulatim alij minus apti sese insinuent . At p ut singula ora dine gerantur, necesse est, ut uel rex ipse consultationibus pressit,uel ex omnibus
aliquem constituat praesiidem , cuius ea, sit uirtus , ut reliqui, non tam propter
54쪽
L. IBER PRIMUS. t. .pter ingenium, in honore ipsum habea ant. Sed prosecto utilissimum est, ut ei concilio frequenter intersit ipse , prae sertim quum arduis de rebus agitur. Neque enim satis est,ut decretum ei reciteis vir, quod plene persectem intelligere non potest, nisi coram audiat discepta xi. Quum etiam adest ipse disputationi bus, ingenia suorum melius cognosci et quibus optime uti possit,intelligit,ec studium in illis excitat, ut oc diligenter omnia ponderent,necp fraudem admitntant,quando illum siste eruditionis oc animi testemat iudiccm prssente conσspiciunt. Ex hoc autem numero treS aut ad summum quatuor, quorum uirtuti plurimum tribuit, sibi deliget, quibuGcum de rebus oblatis, anteu ad concisi iam deserantur,com m unicet. Fieri enim potest,ut aliquid occurrat,quod non oπPorteat a multis cognosci ac deliberari,
uel ideo quod silentio tegendum sit,uel quod ad aliquem eius concilii proprie Pertineat. Cum rjs re disceptata, cogni eis P eorum sententi jς multo facilius ocpersectius , quale sit reliquorum iudiocium , aestimabit . Cum etiam in Deo qGentiori cocilio decretum est aliquid,
55쪽
DE RE P. GALLIAE separatim cum ijs, quos dixi paucis, te eo colloquetur . nec enim statim opti/mum est, quod maior pars iudicauerit. Quod si uel dissidere ipsos, opinio nibus uariare uideat uel eommunem ii lorum sententiam non per omnia pro
bet, nihil in praesentia decernet, sed grai uiori cogitationi rem seruabit;& si firamam habet sui iudicii rationem, leniter ac sine ulla repraehensione, in proximo
deuide conuentu , causas proteret, ealiter, quam ipsi arbitrentur, iaciat. aut si silentium res postulabit, diuersum ab eorum sententia faciet, ac tunc demum sui facti rationem illis explicabit. Sed raro, ae non nisi grauissima de causa, discedendum est ab opinione commuini, qtionianti ec periculum in eo esse pol test, re illi, si repudiari platrun sua distcta uideant,offensionis causam habituri sint, & studium diligentiam* remit' itent. prudentiam igitur adhibebit Moneat, ne his authoritatem omnem, illis uero nullam tribuat, inprimis autem,ne
singularem aliquem in tanto habeat honore, ut reliqui dissimulare,dc illius omnia dicta factam probare cogantur.
Nam alioqui struitutem sibi compara,
56쪽
bit ipse, S. author illi sit futurus , ut sus
commodi priuati causa, reipub. plurimmum noceat. Aequitatem enim uix est ut seruet, qui summam rerum occupa quantumuis etiam natura sit bonus Scinteger. Vbi uero praecipuam alicuius . virtutem atq; fidem perspexerit , non tesmere fidem iis habebit, qui de illo alisi quid deferent, Sc delatori, si falsum esse
compererit, poenam denunciabiliet tam
eius qui accusatur, quam qui accusat. personam atq; causam totam diligenter . considerabit, oc si fictum esse iudicabit. eum qui detulit, grauiter atq; seuere crastigabit, di delatum interim certiorem faciet,tacito alterius nomine, ut uideat
quemadmodum sese purget . Quod si crimen sit eius generis, ut ad ipsum aut ad rem pub.pertineat, dissimulanter eu, qui delatus erit, obseruabit, oc si forte, qui detulit,ii dem facere uelit eius quod dixi non est repudiandus.Nam si secussat hoc sit aditum prscludere iis,qui re gem de sua salute uel int commonefaceis M. Ac sicut leuitatis est omnibus indisseienter habere fidem, qui aliquid deses runtata quoq; imprudentiae est , repuisdiare omnes , qui quaq; de re aliquid
57쪽
DE RER cI A L L Igr enunciare uelint. Mediocritatem ergo. seruet, & quibus authoritatem tribus
ijs non sic indulgendum est,ut putent si hi quiduis impune licere, sed continenadi sunt in metu, ut indubitato sciant, si quid praeter ossicium fecerint, poenam
daturos. Ut autem ex omnibus unum
aliquem habeat sibi prae reliquis famiatiarem, quicum de rebus priuatis atque . domesticis loquatur,no repugno,et magna Delicitatis parte careat, hoc ei si non: etat concessum: sed in rebus arduis aisque seueris minime istud recipiendum est. Nemo enim unus cuncta regni negocia satis aut nouisse aut procurare potest,& quo quis p prudentior est,eo mionus tantu onus in se recipere uolet, nillsorte ambitione 5c arrogantia sit demeneatus. Nulla rem igitur maioris momenti rex occultam habebit sed quibus plurimsi fidit, ijs totum se palcfaciet. Non minus enim est aliquando in tacendo viiij atm periculi,quam inesserendo. aueat autem, ne cui ita sit familiaris, ut in rebus magnis polliceatur, eius, quod occulte per indicium cognouerit, nihil
se dicturum alios. Nam qui sunt improbiae scelerati, facile sic occasionem arris Piaru
58쪽
DrygR PRIMV x M. piant struendae calumniat, ac futurun sit,ut delata re aliqua, oc per inuidiam saepe ac odium excogitata, suspitionem grauissimam concipiat,& propter silenatium promissum, acerbe se affligat ipse. nulla de causa, re aliquid designet, cua ius ipsam postea pudere ac poenitere ori
Porteat.Prius ergo, quam familiares italos sibi faciat,fidem eorum ac taciturniatatem exploratam habeat,ut non minus
tuto oc libere cum illis,quam secum ipse loqui possit. Multa enim magna ec preo
clara saepe negocia interierunt, propter non praestitum silentium, & accidit non raro , ut qui utiliter ac prudenter ali- . quid excogitarunt, inuidiae metu non ausint pronunciare, ueriti ne non siti citum. Inprimis autem oportet, ulli
ius,de quo loquimur,cociiij decreta sint quammaxime arcana.& quan*iurei ran do silentium illi polliciti sunt: tamen, cum aliquid incidit maioris momenti,' NX per occasionem denuo ipses fidei de officii sui commonefaciet. ac si comperiet al iquid emanasse, dabit operam ut cognoscat a quo sit elatum, & authorem ubi repererit, pro magnitudine rei uino i 'dicabit , ut alq exemplo deterreantur. Cum
59쪽
DE GALLrΑ Cum etiam res quae in deliberationem uenit, est eius generis, ut si quod de illa
decretum est,efferatur,pcriculum sit,ne tota corruat oc euertatur cuiusna odi est
helli deliberatio: cognitis omnium se tentus, nihil illis praesentibus decerner, uerum secutus saniorem sententiam, quod animo cocepit,exequetur. Quan quam sane tutissimum mihi uidetur ut uni atq; alteri, quibus maxime omniumsdit,quid sui sit cosii 4,demonstret,pram sertim si parum se iudicabit eius, de quo
agitur , esse peritum, in eoo praestat. ut summ isse de se potius, humilitero senutiat, quam ut nim tum per arrogantiam sibi sumat. Haec fere sunt , quae ira illi uiodentur ad praesens argumentum pertianere. Nam si ad hunc modum, ut dixi,
concilium instituatur,nullum potest tan tum euenire dis rimen aut incommois
. dum,quod non facile depellatur, quandoquidem nihil fere incidere possit, de
quo non antea diu multum sit in osmnem partem cogitatum. Quo fit etiaam,ulminori motu atin detrimento po. puli occurratur impendenti malo ,quod fieri non potest, quando in ipso negoncio consilium repente ac tumultuose cavi
60쪽
L 1 B E R P R I M VL M. piendum est. Quam uis autem ea quae dirci satis uideri polsint: tamen quoniamplaeri , quo sunt doctiores ac prudemtiores, co magis dubitare solent, ac pluora semper inuestigarit,nonnulla sum adsiecturus,quq ad tuendum & amplificandum regnum pertinent quorum alia domesticam, alia ueta externam adminiis strationem attingunt. Et primo quidem hoc mihi uelut fundamentum sumo. Res omnes hiacm causis coseruari quia
bus ex caulis ortae sunt ac procreatae.
lam quomodo natum sit Galliae regnata stabilitum, supra demon si rauimus: ijsdem ergo rationibus confirmari deis inceps magis atq; magis N augeri quosque possit. sed quoniam plera dimasiorem explicationem desiderant,& a nostris hominibus fere neglecla sunt hactenus, paulo sum de illis dicturus accurattius. Quod igitur antea diximus de triabus illis retinaculis ac ueluti frenis, quae regum impetus uehementiores demourantur artiistunt, totum hoc aequitate nititur . nullam rem enim aut Deo masgis gratam, aut populo magis salutaarem , aut honestiorem etiam rex facere