장음표시 사용
41쪽
quἡ in libro prolismiali continentur.
p Rim; quid nominis oenisit. b tresis. Secundo; qui sint libri tanonisi.
ibid. Tenio a quod scuis disteresis su Iuscietis ad haereses conuincendas, σquis si sensus litteralis . . H uarto, quod interpretatio sacrorum librorum ad solam θectet Eccle Fam. iussu into, quod sint aliqua, quibus ex Ecelesa vviuersilis definitione fidesset adhibenda. ibid.
Sexto, quod Concilia generassa rite congregata Ecclesiam uniuersalem raprasentent.
Septimo,quod hominum scriptura non susciant adhaeresessuperandas. Octavo,quod soliussedis Apostolic vel concilij generalis sit osscium censere de haresi. 'N'no, quis sit dicendus hareticus. Decimo , quod dubius infide censeatur hareticus. Niij decimo, quod quinquepraecipu/sint cause intriaseca vitiose haresum ibid. Duodecimo, quod duapraesertim sint causa intrinseca indisserentes bar
Tertiodecimo , quod tres sint eausa haeresum extrinseca. x. Demum, quod tres sint principales coniectura cognoscendi bireticos. x
42쪽
Monachi Cassinatis, pro haeresibus
HAeresis iuxta nominis sui veram interpretationem eIechio dici
tur; venitq. a verbo eligo: & sententia, siue opinio, quam quisque pro sua voluntate sibi eligith resis dicitur. inare anscrtio a vera fide deuians , non habita a Deo, aut reuelata; at hominum inuentione inuenta, nec sacris litteris conformis, sed veritati fidei repugnans haeresis dicitur: nam veritas omnis ad fidem spectans a Deo ipso reuelata est, nec ex hominum inuentione pendet. Definitur itaque haeresis, quod sit dogma falsum fidei orthodoxae repu*nans, dc dicimus dogma fallitin omnem enunciationem falsam, siue dogmatizatam, siue tacitus amrmatam : Hic tamen adnotandum, quod solares effecta, quantumlibera lege Euangelica prohibita, sine iudicio tamen, ec errore intellectus definientis, esse quidem potest peccatum, haeresis autem minime. Verbi gratia qui furatur, qui mrnicatur, & --tera peccat quidem ε, at per hoc non est dicendus haereticus, nisi pertinaciter teneat talia non esse peccata.
f sint libri canonici. cap. II. FSx secra pagina scripta Deo inspirante manibus hominum; vel ut
verius dicam, quam ipsemet Deus manibus hominum scripsit, cuissententiae seuet D. Paulus in initio i . cap. ad Hebraeos, ibi, multifariam, Hebr. r. multisq. modis olim loquens Deus in prophetis; nouisiime vero diebus litis loquutus est nobis in Filio :& Mati. i 8. quando Christus mitia Matth i . xit discipulos ad praedicandum, illis praebens fiduciam dixit, non enimostis vos, qui loquimini, sed spiritus P tris vestri, qui loquitur in vobis. Cum igitur nobis sit pugna aduersus haereticos, qui se Christianos esset istant; nec minus sunt, arma paria ad certandum debent parari. Quare primo videndum est,quae scriptura sisCanonica, &cui credere quicque teneatur. Velle autem conuincere sacram scripturam esse veracem, xδnta mihi videtur dementia, ac si vellem fulcire rationibus prima alia cuius Disilired by Corale
43쪽
cuius scientiae principia. Sacram igitur scripturam veracem esse axi ma est. Ut crgo sci imus libros, quos pro Canonicis tenere debeamus ;Ouid in hac parte infra scripta Concilia in Spiritu sancto rite congrega- - Lao. ta sit scrint videamus. Laodice umenim cap. sy. suorum decretorum, Δ oc Cart. 5 Carthaginense II l. cap. 7. suorum decretorum, & Florentinum sub Coc. Flor. Eugenio IV. Papa, & denique Tridentinum sub Paulo III. Papa ses . . Ola Tri. dicit: Sacrorum vero Librorum Indicem huic decreto ascribendum Sa
crosancta Synodus censuit; ne cui dubitatio sit boriri possit: Quinam sint, qui ab ipsi Synodo suscipiantur sunt insta scripti; Testamenti veteris, quinque libri Moysis, id est Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium, Ioluae, iudicum, Ruth, Quatuor libri Regum, duo Paralipomenon, Esdrae, primus, & secundus , qui dicitur Nehaemias, Thobias, Iudith, Hester, Iob; Psalterium Dauidi cum I so. Psalmorum, Parabolae Ecclesiastes, Canticum Canticorum, Sapientia, Ecclesiasticus, Isaias, Hieremias cum Baruch, Ezechiel, Daniel, duodecim Prophetae minores, oueas, Ioel, Amos, Abdias, Ionas, Micheas, Naum ,
Abacuch, Sophonias, Ageus, Zacharias, Δ Malachias: Testamenti vero noui; Qu.atuor Euangelia; secundum Matthaeum, Marcum, L cam . & Ioannem, Actus Apostolorum a Luca Coris ipti, quatuord
cim Epistolae D. Pauli, ad Romanos, duae ad Corinthios, ad Galatas,ad Ephesios, ad Philippenses, ad Colossienses, ad Thessalonicenses duae, duae ad Timothaeum, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebraeos. Petri Apostoli duς, Ioanis Apostoli tres, Iacobi Apostoli una,& Iude Apostoli una,& Apocalvpsis Ioannis. Si quis libros hos prout in Eccleua Otholic.i Romana leguntur pro sacris,& Canonicis non susceperit anathema sit. Haec enim sunt arma inespugnabilia sumenda contra inimicos Christiani nominis, iactantes esse Christianos cum reuera non sint. Et licci Coe. Lao. Cone. Laodiccum in Spiritu sancto cog regatum aliquos libros a Sacrosanista Synodo Tridentina ennumeratos, omiserit, scilicet Iudith , Sapientiae, Ecclesiasticum, Machabaeorum, Sc Apocalypsim; unde per hoc exultet haereticust cupiunt enim haeretici, quantam possunt, minuerct libros Canonicos, ne arma habeamus, quibus illos superare possimus tamen hoc non obest; Ecclesia enim donec plenius esset edom noluit Coc. Cart. definire id, quod postmodum in IlI. Concilio Carthaginensi definiuit; Coc. Plor. cui inr rfuit D. Augustinus, ac subscripsit, & in Horentinosiit, Eug QOnc. Tri. nio IV. S in Tridentino sub Paulo III. ideo peto ab inimicis fidei ; erit ne semper Ecclesia soran in eodem statu, ut non profectat 3 absit; pr ficit enim, ut in virtutibus, & bonitate, ita in scientia, dc doctrina; Deo quotidie eam plenius illii strante: sic edocta Ecclesia a Spiritu cancto deinfinit, qua definitione data, non licet amplius dubitare; de quo antea luccbat. Post has non eli aliqua scriptura, quae Canonica, aut diuina dici mercatur; ideo nec Conciliorum decreta, nec Apostolorum Canones , licet sint magnae aut horitatis, pro scripturis diuinis habendi sunt , ratio quia diuinae praeceptiones a nullo euerti,& immutari possunt ; Canones vcro Apostolorum, & Conciliorum decreta nouis succedentibus causis in multis sunt renovata ; quare post sacram paginam sequuntur Canones Apostolor una per Beatum Clementem collectu & u ansacti; deinde
44쪽
Concilia , non quod Canones maiorem habeant a tuta oritatem Concialiorum , sed ob antiquitatem sanctitatem,& dignitatem Apostolorum; ultimo sequuntur Epistolae decretales emissae a Summis Pontificibus :circa quas Epistolas hic est aduertendus error perfidi Vui clephi dicentis esse apocryphas , & a fide Christi seducentes, clericos illis stude tes esse stultos; qui error damnatus fuit in Concilio Constantiensi ses . Cone. Couti titulus Papa, & titulus Potestas dicemus. Mutiense.
QOd sensus litteratis sit sulficiens ad haresessuperandas.
cap. III. SEnsus prima sui diuisione secunda est; litteratis, qui, & historia dici tur, & spiritualis, qui & mysticus dicitur: Qui mysticus tertia est,
allegoricus, tropologicus,&anagogicus , cum tantum tertia sit spiritualis expositio, una ad nobis insinuandum quid credendum ; secunda quid diligendum tertia quid sperandum: Prima respicit Christum E clesiae militantis caput, cui attribuitur sapientia; Secunda animam n stram virtutibus informandam, de refertur ad Spiritum faninum, cui bonitas appropriatiit; Tertia Ecclesiam Triumphantem, & prginia superna aeterna,& respicit Patrem,cui aeternitas appropriatur. Ex itis sentibus solus litteratis in argumentationem adducendus est: dc ille dicitur sensus litteratis, quem voces, vel res vocibus expressae significant ;& il Ie solus est, quem Spiritus sanctus intendit; cum idem Spiritus fanctus, uti capite superiori diximus sit auctor factae paginae r ille itaque
germanus sensus litteratis est, quem scriptor intendit; & ille verus v Cis sensus est. quem vocis prolator peream intelligi voluit. Cum igitur Spiritus sanctus sit auctor sacrae paginae; ille pro vero sensu sacrae paginae haberi debet, qui a Spiritu sancto intenditur: omnis autem alius senissus est adulterinus; unde dicit D. Hieronymus super Epistolam ad G D.Ilienlatas; quicunque scripturam aliter interpretantur, quam serisus Spiriatus siancti efflagitat, licet non recedat ab Ecclesia, haereticus est: cael ri vero sensns, cum magis intra litterae corticem lateant, oportet, utra
tiocinatione,& discursu per quasdam rerum similitudines deducantur, in quibus deducendis, ni hoc fiat per humanam inquisitionem is cilis est error, uti haereticis accedit; nam verbi gratia Lutherus volens osten- tdere hominem cum scunque status, & sexus esse sacerdotem assumit illud primae Epistolae D. Petri cap. 1. scilicet, vos genus ele chum, gens san- I. Petticta, regale sacerdotium , & quod sequitur, quare miser cadit in multos errores, uti locis suis dicetur. Sensus itaque litteratis patentior est,cum ex vocum significatione, aut ex alio coniunctissimo vicino hauriatur;
quo fit, ut solus sensus litteratis sit emcax ad dogma aliquod destruendum, vel fialciendum , cui sententiae fauet Diuus Augustinus in Episto- D. pia ad vincentium Donatistam dicens: Ouis est autem ille, qui vult aliquid allegoricae interpretati, nisi habeat testimonia mantastissit - , quorum lumine obscura illustrantur E
45쪽
Quod interpretatis sacra m me ad solam spectet Ecclesiam
cap. I V. OVia multi sensum scripturarum perperam, ac pestilenter intelle xerunt, ac intelligunt, & pro libito illas interpretantur, ac detoria quent, ut multos in sui erroris testimonium trahant: ita a principio naiax. Petri. scentis Ecclesiae factum esse comperimus uti D. Petrus a. tua Epistola cap. 3. testatur dicensi Epistolas D.Pauli ab aliquibus indoctis, & insta hilibus male intellectas deprauatas esse, cum in illis sint multa huelle ctu difficilia; sicuti etiam reliquas scripturas ad suam ipserum perditi nem; uti omnes haeretici fecerunt ob errorum suorum defensionem; sacram paginam extorqumtes . Verum Deo agendae sunt immensiae gratiae, qui omnes infestationes ad Ecclesiae suae gloriam vertit; Q Amx. Cor. Apostolus I .ad Cor. 2. dicit, oporter haereses esse, idest ut probati mani-D.ΛM. fi sti fiant; uti dicit D. Augustinus super Genesim contra Manichaeos; nam multi ad quaπendum pigri sunt, at per molestias, & haereticorum insultus excitati quasi a somno non credunt haereticis; at diligenter inquirunt donec inueniant, quid illis respondeant; M Deus tales non dentit, sed illis dat cognitionem respondendi, ac haereses confii tandi. Si ergo haereses sunt, Q oriuntur ex peruersia intelligentia sacrae paginae 1 oportet penes aliquem esse potestatem interpretandi sacram paginam; cui interpretationi assentire teneatur quilibet fidelis; aliter nulla erit via haereticos conuincendi, si omnibus liceat pro suo arbitratu eam inte pretari; semper enim eorum assertiones adinvicem erunt pugnantes a ti clare pater de ipsis haereticis de more semper in suis opinionibus diauisis. Cum igitur omnis homo errare eosat,etiam Summus Pontifex vehomo;dicimus Ecclesiam solam a Spiritu sancto edoctam hanc potest tem habere interpretandi scripturas sacras,& illas,ac eorum sensum separandi ab humanis, quae Ecclesia cum in toto oria terrarum sit diffusa reprisentatur in Concilio generali rite congregato, quae Ecclesia errare Ioan. I non potest cum a Spiritu sancto sit edoctas legitur enim Ioannis r . Meso rogabo Patrem; & alium paractetum dabit vobis, ut maneat v hiscum in aeternum Spiritum veritatis.
mod aliqua sunt, Psibus ex Ecclesia Miuersalis definitione fides ,
TRaditiones, & Ecclesiae uniuersalis definitiones, etiam si scriptura
clara nequeant probari, sunt tamen tantae authoritatis, quantae est sacra pagina; nam multa dogmata sunt data, & praecepta ab Apostolis de regimine Ecclesiae, quae scriptis minime mandata sunt; legitur enim Act. 1 I s: perambulabat Paulus Syriam,& Siliciam confirmans Ecclesias,. Theg praecipiens custodire praecepta seniorum, & x. ad Thessi cap. h. legitur itaque fratres custodite traditiones, quas didicistis, siue per sermonem. 1.Dm.1. Epistolas nostras, & 2.ad Timoth. a. legitur, tu ergo fili, quae a
me per multos testes audisti commenda fidelibus hominibus, qui id net
46쪽
nei erunt alios docere ;& Ecclesia uniuersalis in Concilio Tridenti bPaulo III. cap. I. docet quod , qui traditiones contempserit tum ad fidem, tum ad mores attinentes, tanquam a Spiritu sancto dictatas , di continua successione in Ecclesia conseruatas anathema sit ; hae enim traditiones venerunt ab Apostolis , & siris laccessoribus ad nos quare Ecclesiae est obediendum etiam si scripturae authoritas defit; licet ei deesse non possit, cum hanc authoritatem ipsemet scripturae ei tribuant.
QOd concilia generalia rite congregata Ecclesiam Minersalem repraesentent. cap. VI.MAnisi stauimus silpra definitionibus, M. traditionibus Ecclesiae
uniuersat is esse sine ulla haesitatione obtemperandum; hic autem cit respondendum quibusdam cauillationibus haereticorum , qui finis sunt Ecclesiam quandam Mathematicam ε, &ab omni sensit abstra: ura; cum non possit, dicunt ipsi Ecclesia in toto terrarum orbe diffusa congregari : Miseri,cum non possint aliter Ecclesiam Catholicam Romanam euertere; pro ultimoremgio hoc figmentum stimunt; at hoc situm debile scutum faciliter anni hilatur; dico igitur primo Ecclesiam militantem esse visibilem ,& siepe virtute Spiritus sancti fuisse congregatam: est eni in Ecclesia militans congregatio fidelium , quae corpua unum est, cuius caput Christus est; nos vero membra eius ; uti Apostolus ad Roman. I a. dicit, multi unum corpus in Christo stimus, dc idem confirinatad Cor. I. I 3. Si igitur fideles Ecclesiae membra lant visibiles; orgo& caput,quod patet; in ante relarrectionem,uti legitur Baruch, poti haec visias est,& cum hominibus conuersatus est,& in passione ciu-tiebat, sitiebat, & tristabatur; uti legitur Matth. χ' de Mari i s .post resutrcctionem vero praebuit se ipsem vivum in multis argumentis per dic s apparens eis, uti legitur REt. & cum illis etiam manducauit; vii legitur de discipulis euntibus in Emaus Luc. 2 . Cum ergo Chrili ussit caput visibile, & membra visibilia , remanet quoque Ecclesiam militantem esse visi bilem, quam Ecclesiam fuisse aliquando congregatam in aliquoConcilio generali patet ex quarta sessione Concili j Constantiensis; dicit enim inter caetera sancta Synodus in Spiritu sancto legitime congregata; legitime generale Concilium faciens, Ecclesiam Caiatholicam militantem repraesentans,potestatem a Christo immediate hahens, cui quilibet cuiuscunque status obedire tenetur,etiam si sit Papalis in his quae pertinent ad extirpationem dicti Schismatis, S reformationem generalem Ecclesiae Dei in capite,& an membris. Ecce O Lutheia rane perfide qualiter Concilium Constantiense testatur se repraesentare Ecclesiam Catholicam militantem, do insiaper exemplum de aliqua Republica ut enim primarcs alicuius Reipublicae in unum conueniunt dicimus tales totam Rempublicam repraesentare;nam caeteri ab his pendent: ita dicimus de Episcopis,& Patribus in Concilio generali congrceatis. Additur vltimo, quod D. Gregorius loquens de primis. Quo tuor Concilijs generalibus, dicit; quae respuunt, respuo, &quae venerantur amplector. Quare definitiones Concilii gencratas rite congrcgatis 1 cum Conci Tri. Baruch 3.
47쪽
cum totam Ecclesiam militantem repraesement ab omnibus recipio dae sunt.
Quod iamnumscriptura non susciant ad bareses superandas. cap. U I I.
CVm omnis homo ex peccato primorum parentum adeo obtusum traxerit ingenium, ut ad veram notitiam nequeat per lenire ; quo fit ut saepe in dissicernendo fallatur, ad hunc propositum dicit Regius -ti . Propheta Psal. II s. omnis homo mendax :& tamen sunt aliqui,qui hc-Pui ' scripti, illum exhibent honore, qui solis sacris litteris dubetur ;non enim iurauimus in verba magistri, sed in verba Dei,& ideo concludimus nullam scripturam cuiuslibet hominis 'uantumlibet docti, vel Sancti esse suffcientem ad haereses tollendas,nili ex testimoniosacraescripturae, vel ex Ecclesiae definitume, uti supra cap. a.&cap. s. Oste sum est, id ita esse constiterit.
Oim sotas sedis Apostolica, vel concili3 generalis sit Ulaium
censere de haeresi . cap. U I I I.
V dictis in superioribus capitulis colligitur hic, quod Iius Sedis
Apostolicae, vel Concilij generalis ra praesentantis Ecclesiam unia uersalem sit ossicium censere de haeresi . Sedes enim Apostolica omnibus praeest, & consequenter omnes poterit iudicare ; maiores enim E clesiae causae ad Sedem Petri reserendae sunt, uri Innocentius III. & Pela rius Papa testantur, & D. Hieronyimis scribens Damaso Papae dicit , si quid minus perite, vel caute a nobis factum est, a te emendari cupiamus, qui Petri Sedem, & fidem tenes,& laaec est fides Pater Beatissime, quam in Ecclesia Catholica didicimus et denotatur hic, quod nomino Sed is intelligimus Summum Pontificem, de Collegium, quo ipse iuua turi iustum enim est, ut in re maximi momenti qualis est fides atholica consulat fratrum suorum Collegium antequam quicquam detiniat , adiunctis etiam si opus erit viris aliis sanctitate , α doctrina luia gentibus .
Quis sit dicenosus bareticus. cap. I X. V Idetur Drsian superfluum hic pertractare, quisnam sit dicendus
haereticus; cum is talis dicatur, qui haeresi adhaerer,&etiam flensum sit cap. I. quid sir haeresis: at non ita est,nam accidit aliquando, ut uuis haeresim docear, vel asserat, qui tamen vere est Catholicuς , via de Cypriano, Gaetano, & alias : itaq; ulteriorem oporici facere mqu sitioncm, ut comperiamus , quis merito dicendus sit haer tu us: quare cum res non sit leuis matura examinatione et, & ut quis merito ci catur haereticus, multa reqΠiruntur: Primo,
mes in Baptismo susceperit nam qui numquam fuit Christo dicatus t Insidetis, Iudaeus, Paganus, Saracenus non rc test dici haereticus junos Diuiliasu by Corale
48쪽
errauit F. Bernardus de Lutetem buroo, in suo Catalo o aliquos haereti- F. B cos describens, qui nunquam Christo dicati fuerunt , uti Avicenna. Averroes,&alij. Secundo post fidem susceptam requiritur error in fide, quod scilicet aliquam haeresim amplectatur; quare Schismaticus , vitalis, haereticus dici non potest, nisi ei addatur error intellectus cum . pertinacia: & quando Scitisma dicitur haeresis, hoc non est, quia Schisia D. iiiecina proprie limesis sit, sed quia ad illam disponit M. dicit enim D. Hia r nymus ad Galatas, hoc inter haeresim,& Schisma interest, quod haeress peruersum dogma habet, &Schisina ab Ecclesia separat , quare sciendum est, quod duplex est unio; una, quae fit per charitatem ; altera per fidem : per primam iunguntur membra capiti: per secundam omnes fideles sunt grex sub uno pastote : haeresis opponitur unioni per fidem Schisma unioni per charitatem ; quare quando accidit, ut quis ab Ecclesia separetur, quia tenet Pontificem non es elegitimὰ et ctum, ramen tenet fidem, quam Ecclesia Catholica Romana omnium mater tenet, talis dicitur Schismaticus tantum. Ille igit4r solum tenendidus est haereticus, qui errorem in si de suscipit: fautorcs vero,& haereticorum defensores non sunt dicendi haeretici, licet poenis Canonicis subiaceant. Et hic est etiam adnotandum, quod Apostasia non sic est asi- suid ab haeresi separatum, quod non possit tesse Apostasia, & haeresis; . cilicerGuido Carmel ita in sua Summa de haeresibus aliter doceat, hac μι- ratione; quia ille solum dicitur Apostata, qui toti fidei Catholicae contradicit ; qui vero particularem fidei articulum deserit dicitur haereticus: quam opinionem sequitur etiam Turrecremata in sua Summata Eeclesiastica lib. . pari. 1. cap. t 3. QDd quidem rationi non est consentaneula te, nam haereti s haereses augendo non desinit esse haereticum ;do zxemplum, .s. de homine albo; homo. n. albus per additIonem albedinis non desinit esse album 1 mi omnes sane mentis tenent; nam si
δὲ do reddit hominem album, necessarium est, v t quo plus albedinis habuerit, eo albior fiat; sic de haeretico dicitur; nam si deserat solum unum articulum fidei dicetur haereticus si omnes haereticissimus; haec est d rina D. Thom. 2. 1. q. ro .ar. . qui solum tres species infide- D, Thmusit iis, ibi ponit Paganorum, scilicet, Iudaeorum, dc Haereticorum , M sub nomine Haereticorum comprehendi dicit, quotquot a fide Catho. ilica, quam semel susceperunt, quomodolibet recesserunt.
Duod dubius in fide censeatur haeretisus. cap. X. FI des db opinione differt, quia fides certitudinem exigit, & firmit
rem in eo, qui eam tenet; opinio vero habet annexam haesitatione,
oc intellectus mobilitatem ; quare dubium in fide pertinaciter dicimus csse haereticum: Stephanus enim Papa ait; dubius in fide infidolis est: M quod hoc sit verum, probatur per verba Saluatoris ad Thomam Α-
P stolum de eius resurrectionem dubitantem, dicentis, Ioann. 2o. mitin Dana. 2 .re manus tuas in latus meum, & noli esse incredulus, sed fidelis: quod si ratis dubitans, etiam Ecclesiae docenti nollet assentire dupliciter dic ixetur haereticus: mino, quia dubitaret de illis, quibus integr*m να -
49쪽
sitimam fidem praestare tenetur: Secundo, quia Ecesesiae nec crederet, nec vellet obedire :& hic notatur, quod licet non liceat alicui de rebus ad figem attinentibus dubitare, licebit tamen de earum intelligentia , dubitare; nam aliquando viri sancti, & pij credunt sine ulla haesitati nequicquid nobis praecipit, & docci sacra pagina, tamen dubitant, an Iuc. I. sit uerus illius litterae sensus: ita B cata Virgo Maria, uti legitur Luc. I. Angelo ei loqvcnti dixit: Qu9modo fiet, quoniam virum non cognoscoa non dubitauit de effictu, at qua fuit effectus qualitatem; non enim erat tani facile scire myi cmum absconditum a 'culis , quod nec superiorcs potestatcsici re potuerunt; idco Beata Virgo Maria fidem non renuit,officium non recusauit, sed accOmnaodauit effictu,obsequium
spὀpondit; bene modum qilaesiuit: ita Theologi in proponendis Sch
Iasticis opinionibus , & quaestionibus: N. g. an Deus sit unus, hoc non . faciunt, quia dubitant , scd ut modum quaerant: aliter enim Arrius, a
liter D.Thomas ,& alii Catholici Theologi hoc quaerunt: Arrius quaerit, quia non crcdit, & ut pcrucriat: Catholici vcro, ut conuertant, &modum, ac viam inueniant, qua Arrianorum technas euadere possint; quare dubius in his, quae ad fidem spectant haereticus est, modo pertia naci animo dubitet, & Ecclesiae monenti obedire recusa.
uod quinque sint principales causae intrinseca ba resum vitiosa.
cap. X I. PRima radix ,& causa intrinseca haeresum est immodicus amor sui,
qui amor aedificauit ciuitatem diaboli; de quo D. Paulus 2.Tim. 3. dicit, hoc scito, quod in nouissimis diebus instabunt tempora pericul sa, & erunt homines seipsos amantcs, cupidi, clati, superbi, blasphemi,
voluptatum magis, quam Dei amatorcs, speciem pictatis habentes, vi turem autem eius abnegantes. Ex hoc igitur amore oritur, ut lita sc- .ma sibi placeant proprijsq. inuentis deicetentur, unde nascitur obstinatio, & pertinacia, quae sunt portae latili imae ad haeresim inducendam. Secunda causa gloriae cupiditas; ex qua paritcr oritur pertinacia, Sciudicii fallacia: Hinc haeretici facias paginas , quas aperte suis dogmatibus repugnare. cognoscunt, peruertunt, dc turpant, mancas faciunt, non solum in alium sensum illas trahcntcs, immo rad cntcs cx cis Id, quod ob clarissim lina ic stimonium suis peruersis dogmatibus contradi- Rom. I. De his dicit D. Paulus ad Rom. 3. obscuratiim est insipiens cor e rum dicentes enim se sapientes stultis chi sunt. Tertia causa haeresuma. με. intrinseca vitiosi est auaritia, de qua D. Paulus r. Tim.6. dicit esse omnium malorum radicem: ipsa certe oritur in mente, at punctione S pec catorum omnium producit in opere; quas puncti nes ab hac radice surgentes D. Paulus insinuat infra loco sit pia citato dicens,qua quidam appetentes a fide errauerunt,& inseruierunt se doloribus mutris. Qirar . ta causa haeresium intrinseca viriosa sunt carnis illecebrae, uti testatur D. Rom-δε. Paulus ad Rom. 16. rogo uos uatres, ut observetis eos, qui discens
Des,&oisendicula iaciunt propter doctrinam , quam didicistis; declinate ab illis, inlcs enim non Deo, sed ventri suo teruium. Ex hac radice Adamitae Diuiti by Corale
50쪽
Αdamitae prodierunt , & Aeriani ieiunia reij cientes, & Iovinianus matrimonium aequans virginitati , & at ij de quibus sitis locis sigillatim dicetur. Quinta causa haeresum intrinseca vitiosa est ambitio, uti pater de Simone Mago, uti legitur AeL8. & de Aerio narrante D. Augustino Act. g. libro de hqresibus , qui cum non posset obtinere Episcopatum, cruenta D.Aug. diu desiderauerat, multas euomuit blasphemias in Ecclesiam,& Ecclesiasticos viros, uti etiam de alijs, de quibus suis locis dicetur.
Quod di praesertim sint causa intrinseca indisserentes baresum
cap. XII. ΡR ima causa hqresum intrinseca indisserens est assidua in libris pro fanorum hominum lectio, & pr cipue si ab infantia fia erit imbutus : multς auctoritates in huius dicti testimonium, at sufficiat id,quod legitur Psalm. I . scilicet, cum sancto sanctus eris, & cum peruersb per- diriuerteris:&D. Paulus ad Coloss. i. primonet nos ut a Philosophia ca- Colossa. Ueamus, quam ipse bene nouerat, nam Athenis inter Philosephos alia quando est versatus, videte inquit, nequis vos decipiat per Philos phiam , dc inanem faIlaciam: nam apud eos multa inuenieS,que piet ii,& veret religioni contrariantur; quid enim ver g fidei magi&repugnare potest, quam Deorum multitudo λ Quid magis iniurium est Deo qua
ei coactionem tribuere , omnemq. prorsus libertatem in rerum productione ab eo separare 3 apud eos inuenies mundum eternum,omni principio, & sinc carentem, unde Tertullianus in libro de priscript- hereti- Terruit. corum ipse denique hqreses a Philosophia subornantur. Secunda causa haeresuria intrinseca indifferens est zelus: hac enim occasione Ioannes Huis, &Lutherus lapsi sunt; uti de Ioanne Huss, refert Eneas Sylvius libro de origine Boli morum, &.deLhthero confitentur sua peruersia dogmata in tota Germania precipue disseminata. Hi enim zelo malς
vitς aliquorum clericorum ,& monachorum fine discrctione coeperiant latrare in omnem ordinem Ecclesiasticum, illum euertere, & coniundere tentantcs; sed o bone Dcus, ct cras corripiendus est, non tollendusνει Monachi resormandi sunt, non destruendi ; quare boni miri, & Zelantes pro Domino, dc uidentes Ecclesiam in pluribus membris grauic simis laborare morbis, Deo qui est uerus est medius, curandam com- tinni; atq; ideo orant, ingemiscunt, deprecantur sine intermissione pro eorum salute apud Deum. Caus igitur in prςsenti capitulo narratae iniit quidem haeresum intrinsecae, at indissercntes, quia bonae, & m lae esse possunt: malae ex male utentium vitio; nam si zelus cum discreti me regatur facit pro Dei honore; sic si cauta adsit examinatio eorum, R leguntur ex libris gentilium, lectio talis poterit iuuare,nam in multis nos docere possunt; quorum cognitio est valdὰ neccslaria ad sacroruli una ita telligentiam; definitiones enim, dc diuisiones habemus a Logica, di Lictaphisica; rerum causas,&origines, ac proprictari S instendit nobis Philosophia naturalis, ex quarum cognitione multa at
sconditam Scripturis nobis reuelantur. Moyses fuit doctus in omni .Erypriorum sapientia;&D.Augustinus libro a. de doctrina Chri fia- D. Aug.