Paradoxorum medicinæ libri tres, in quibus sane multa à nemine hactenus prodita, Arabum ætatisque nostræ medicorum errata non tantùm indicantur, sed & probatissimorum autorum scriptis, firmissimísque rationibus ac argumentis confutantur, D. Leonardo

발행: 1546년

분량: 482페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

LIBER PRIMVs. asIuxiones sanat. Iam dicta confirmant,quae libro 24. O. 1 o. in huncmodum scribit PliniusEuccus hederae taedia

narium graveolentiamqM emendat.Infunditur etia purulentis auribus aut dolentibus cum oleo.Illinitur decocta in uino omnium ulceru generi aetiamsi cocoethesint.

bustis illinitur utiliter cum cera. Quare neminem esse puto visi lapide stupidiorsi qui non aperte Rideat Autc - rnam hederae facultates,non sine magno errore, Volubili maiori tribuisse: ita pasiim herbarum inter ste ut res ms- ecthi deisjset Avicenna, ut nihil certi ex hoc autore studiosus δε- copitur. cerperepsit. Proinde animaduertendum volubile ni iorem aliam esse ab' ea quae simpliciter hedera noctitur, herbam, illam nimirum qua Graeci helainen aut cissam- pelon,hoc est,uitealem hederam nominat. Haec plurimo quidem lacte mana et aluum hau cus qua ammonia citat,quam Disi. lib. q.cap. 62. iis uerbis describit:

se minora tamen, musiculos quoqueparuos amplectetes quicquid contigerint. Nascitur uero in 'tis, uineis τὰ RG frumento. Succus foliorum potus uim habet aluum liusquam subducendi. Et miru admodum utrunque interpretem, hi Ruellium σ M.Vi ilium,hoc caput tauquam adulte- ὸ εαμ

rinum in Dios omisisse,ci tamen constet antiquorum, Galeni praesertim et Pauli testimoniis duas ese helaiuas dissimilii inter st naturae; id quod Virg. insuis fate- ne omissae

122쪽

pARADOXORUM MEDICINAE tur annotationibus unam quae hodie parietaria, altera quae Volubilis maior appestatur. Sucutu neq; semperuiuu, neque madragia rae speciem esse, quemadmodu Avicenna pi tat,sed eam potius herbam quam veteres symphytum petraeum nominant. CAPUT XIX. vam uarisi se insecuti descriptione ex hibuerit Auic. Probe intelliget, qui eiusdem de illa placita diligenter expende

, b scribit:Sucum quid em Dicitur quod est empe uiua,Cr dicitur qμod σθecies seminis madr

gorae, Cr dicitur aliud. Et rusus Fen. IO.Can.3. tran.

s.ca. 6. de stuti sanguinis curatione in huc modum Sueutum e Gemperat , T scripsit uir quidam insevis a gregationibus esse calamenti speciem,nascentem inter lapides. Quidler Apollinem oro,certi ex his descriptionibus medicae a fossonis studiosi uenetur' Nihil equidem . nam quid cognitionis conferre queat A uic. qui met ipse sistat; ' Tuorauit, quid Rcutum ella' norasse autem tot de illo, a- diuersae sententiae declarant: compertam enim fucutinam, viz. turam i habuisset,iu referendis aliorum Antentiis minime contentus fuisset, ed tandem in re tam dubia pransi-ciasset, G siuam etiamsententiam interposivisset.Proinde resipiscerent uelim, qui adhuc hodie Auic. tanquam

idolum aliquod ex sculantur,nec ullo pacto huic esse co- tradicendum putant,cum tot erratis eiu3 libros, secum dum praesertim,refertos esse constet, ut multo con Illius est hunc penitus interii te, quam ut tot bonis uiris au toritate,qua plurimum ualere arbitrantur, imponeret.

Discandi

123쪽

LIBER PRIMvs oviscant igitur ex hoc aliisque erroribus, O uarius sit, γ' Vertumno quouis inconstantior Auic. ut uel tandem pudeat tam inconstantis magistri esse discipulos. sed ad instituram reuertentes ucutum neque Amperuina, neque ' en mandragorae, neq; etiam calamenti esse speciem, sed eam potius herbam quam Disc. Cr abi Graeci fm- ιν pistum petraeum nominavi, demonstrabimus. Id quod isi nfacillimum erit si utriusique descriptiones contulerimus. Auic. siquidem in locosecudi Can.antea citato haec μό- iungit uerba: suculum est duarum specierum, quarum una est petrosa,cz alia non petros. In ipsa est humiditas calida temperata,σβubtilitas 2 ' inclyto,c habet odorem ac dulcedinem quandam, cy' aqua eius attrahitstutum. aggregado partes carnis in uast facit rem una. Decoctio eius sanat M'critates pectoris σgutturis, σprohibet Putum sanguinis, cum aqua mellis mundiscat pulmone confert ulceribus intestinorum et abra lani, e rupturae inguinis, doloribus renum, cz retinet fluxum sanguinis menstrui. Quae Iane descriptio in uniuersum cum descriptione Omphyti petraei quadra quam tradit Disorides lib.quarto O. O dicens:

124쪽

pARADOXORUM MEDICINAE ὶ ο α σαθ ρωτας. hoc est: sympΘtum petraeum nocitur in petris, totum est lignosum, odoratum, gusti

dulce, aluumque ciens. Decoctum in aqua mulsi Cr po tam, quae sunt in pulmone purgat, in uino uero decoctum ad dastenteriam,rubraqM 'minarum pro uia,e renum malis ex aqua datur, gutturis quoque ast rituti prodest, uulnera recentia conglutinat, intestin rumque rumicet illitum cohibet, carnes quoque cum quibus decoquitur coalescere facit. Neque d conueniat quae defini Dioscribit Galenin lib. 8. de limpl.med crimentorum facultatibus,in hunc modum: Συμ.*υ ν

phtum petraeum ex contrariis constat uiribus. habet nimi ecandi uim quampiam,qua collectum in thorace et pulmone pus expurgare pote, habetque etiam quadam contrahendi uim,qua et Tionibus sanguinis auxiliatur:

125쪽

lidis,per quam gustantissus dulce apparet, G odoratu iucundum: arteriae asperitates sanat. Porro secundum omnium diectarum uirium missione simul diger abie potestsimulque corpora contralere conshringereque: proinde intestinorum ramicibus imponitur. Qiu imum in uino decoctum ad muliebre exhibent profluuium, utantur tanquam desiccante Cr cotrahente. Qtquero adnephritis,tauqua expurgare s' incidente. Galen ub-

scribit Paulus in septimo, dicens: Symphram petraeum ex contrariis consistit facultatibus. Habet nanque uim

fecundi, qua nimirum in thorace, pulmone o renibuε pus expurgat. Quanda etiam contrahendi,qua sanguinis excreationibus, rubris feminarum fluxionibus, ente corbs medetur. Ad haec omnia talidam qnandam humiditatem habet,quasitim extinguit,etarteriae ast ritates. Praedictis accedunt quaesicribit Plin.lib. 27. O. 6 . in hunc modum: Alum nos uoca M, Graeci Sy b-ton petraeum,nascitur in petris, ideoque petraeum cognominatumintiUimum lateribus,ronibus,torminiόusp Aoris,pulmonibus inguinem reiicientibus, faucibus asperis. Vulneribus sanandis tanta praestantia est, ut ca κυ quoque cum coquuntur culutinet addita, de σGraeci nome imposivere. Quae ideo noueis ordine receseuda fuerunt,ut ex iis luce meridiana clarius cerneret u

ritat s auidi sectatores, suculum cum Omphto id esse,id quodpraeter utriusque descriptiones quae in uti

uersum coueniunt, nomen etiam satis indicat. Corrupto

enim uocabulo B brum suculum appellauit AAst. Proinde cum is error in quem lapsius est Aula. ex linguae infitia ortus sit, constultum erit omnibus quimedicinae

F operam

126쪽

PARADOXORUM MEDICINAE Nedlalaa operam daturisiunt,ut illam non nisi linguarum, graecaestu si praesertim,peritia instrum accedant, nam ita multus erg si' rorum occasiones pubterfugere poterunt, in quas alias

ς' , .s improvidi incident

Populus arbor Avicennae iii cluita.

risiui. Ignorasse Populum arborem Auic. cum ex ambigua eius de illa sentetia,tum etiam quod ealidam esse in ordine tertio statuit,colligi. CAPUT XX. Vicentiae Populum arborem fuisse ignotam, indicio primum est, quod illam tu A secundo Cun.diuersis cispitibusub aliis atque aliis nominibus tanquam rem di uersam describit: quod certe nunquam fecisseis huius formam atque naturam probe perspena habuisset. Ter enim de una hac arbore diuersis loci, tractat.Primum cap. 3 sub hauri Romani nomine, ubi quid horum romausilit quaerens, nominatur achiros respondet: quam sane dicitionem corruptum esse constat, ac pro ea ora γειρο ς scribendu, quae dictio Graecis nigra populu significat. Dctu capJIo. pub nucis Romanae no- miue idem facit, id quod uerba illicsicripta,quae a prio- . ribus in nullo disserunt,ut si quod pro achiro a hic ac - habetur citis monstrant. Tertio in cap. simplici .,ub suter hauri nomine populum desicribit arborem ubi Ocostare, tram ea. dealba'nigra populo a Dio Gul et alis eis dis. ueteribus diuersis dicuntur capitibus,uno capite cofundit, uiresq; harum nou sine magno errore miscet. Naca scribit aureum ex frustu ipsius arboris coperre siciaticae, Cr Luccum foliorum eius tepefassum de illatum in aurem sedare dolorem,stem aureum ex fructu eius destintlam urinae conferre, eius fructu cu messe sit alcohocer est confortat im oculi, ci' aureum ex fructu eius

127쪽

PRIMVS εχ eum aceto post purgationem menstruom, prohibere M praegnationem,omnia ad populam alba referendasunt. Has enim eius esse facultates in primis Discorides lib. I. cap. io o. doce ita scriberes; λ b P δένδρου ο ρ ut is cpλοιο ποθὶ es σον ουγHor mox αλης ἰχθαδας is xij οἰωφελὼχ Γυιγris ιας. ΔΣελ iE ωταλγίας οπα δόκα την ἐκc σουσιν M *υMων σCωρία λεια με μέλιἶς ἐγχρ ιοριωνα αμύλυωπιας πα*υMα, πινομια μιετα καθαρσιν cruo οινω ori κια Aνοα ἱςορδει a. id est:Populi albae cortex potus unciae unius pondore ischiadicis ac urinae stillicidio prodest. Foliorum quoque succus tepens instillatus aurium dolores iuuat. pitulae in prima foliora ger minatione tritae oe' cum melle illitae oculorum hebetudini medentur. Folia denique cum uino post purgatio nem pota sterilitatem facere produntur. Necnon Pli nius lib. 24 capite octauo dicens: Cortex potus ischia- dicis G stranguriae prodest, foliorum succin calidus aurium dolori. Quod uero in capite paulo ante citato secrabit Avicenna, plu*rumfactum ex foliis romana caemaceto conferre dolori podagrae, cr fructum eiu prodesse epilepsiae,ad nigram referendum populum erit: ita enim de ea Diosc. lib. I. cap. IO A. tradit: Mγειρου παφυMαμ ετ οἱους κατα πM THOU ωα πιδεχ γρικας λη ας ωψελει.ο καρπὸς με- ολ πινομανορ επιληπι ρ-ει- pest populi virae folia cil aceto illita pocgricos dolores iuuant,fiemen Nero potum cum aceto, comitialibus utile est. Et Plinius loco iam citato,Populus nigra,inquit, efficacissima babemri quae in Creta nascitur comitialibusheme ex aceto utile

128쪽

PARADOXORUM MEDICINAE folia podatris in aceto decocta imponuntar. Vnde euidentisiimum it Avicennam contra ueterum sententiam utriusque Populi facultates indiscriminatim miscuisse, adeo ut hinc quoque disicere liceat hunc ipsum sua nulla Αui Aa penitus ordiue utcnuque sese obtulerunt congesiisse. Cinsea sivi terum ignorase naturam Populi arboris Avicennam imordiae eo. de etiam codigi potest,quod hanc cap. 3 6 4 σ sio. cagellin sidam in tertio ordine esse dicat, licet cap. 3 si . aequalem esse in caliditate, et ad paucam dcclinare siccititem secriabit,id quod cr in Carabe,de quo sequenti paradoxo dicemus, facit: adeo nunquam nonsibis i is,hocest Pr reo ipso magis uarius,est Auic. Non esse autem calidam . in tertio ordine Populum nigra, testatur Galenus li. 5.

in primo recessu a temperatis, σ in disserentia quae habetur in siccando et humectando,paulum quidda a temperatis ac mediis adsiccius deflexerunt ed π ljubtilio rum potius quam crassorum siunipartium. Et folia quo

que ipsius quodamodo foribuι simili unt,nisi quod ad

omnia

129쪽

LIBER PRIMVs.

omnia iMecilliora,miums efficacia. Sed et resina eius floribus similem facultatem obtinet, atque etiam calidio τω. Porro flemen tum resina,tum foribus, s subtiliorum spartium, exiccantius, non tamen admodum

.calidum.Quae ideo longius a nobis repetitae punt, ut hine Didiosi uerit populi hirnae, omnium, elin partisi temperamenta, quaudoquide Aia. nihil certi ea de restatuat, agnoscerent. Nec est quod nobis quiquam ueterem Gal. vetus Gatra movem, quae cauiam in tertio ordine asserit. οἴ- προ tradat. nacu ista ex arabica lingua tradu si id quoά : '' 2 'barbara σ arabica capitibus disiim praefixa nomina, adde multa etiam quae ingraeco non habι ntur exemplari isti addita,abunde monstrant,exigua huic fides adhibenda erit,maxime quod constet uersionem illam no Ρ- mel tantum pia fore inguli capitibus mitifariam E prassatam elle, quemadmodum perspicuum erit, si q is istam cum Graecis contulerit. Non se autem legendum in tertio recessi, sed in primo potius, omniu maxime μdem facit Paulus A egin. Galenum posita ita refere us, ut simia eius dici coeperi qui lib. I. de Populo nigra ita eo με scribit: Aegiros recalfacit in primo tempcratorum ordiri siccat uero mediocriter, estq; partium tenuium. versi quae ex ea stillat resina, foribus paulo calidior est. Pra

terea natura ipsa arboris ad tantum caliditatisgradumissam non posse extolli setis indicat. Qui enim sapor, quis odor,quae denique qualitas tum praecellentis hac esse caliditatis indicio esse potestinos enim ualde odorata, neque eximio aliquosapore praedita est sed dum gustumr, primum qitidem modice adstringit, postea amaritudine Dandumsebo curam inuehit, olfacienti quid non in- μηβe,ucrum caelusi id omnino repraesentat: quae certe

r iij singula

130쪽

pARADOXORVM MEDICINAE singula non excedere primum in calfaciendo ordine a gumento existunt. Quod si quis etiam uia regia,quam in libris des p. med factit.Gal.ostendit,incedes, illam tu corporibus GP temperatis σ aegris experiri uoluerit, non admodum calfacientem iuueniet. Quum itaque ex iam dictis satis constet populum nigrum primum caliditatis ordinem non excedere,quid ob sta cur non intrepide Avicennam errasse pronuntiemus' Carabe quod Graeci electru,Latini aute succi num vocant,non esse Populi nigrae lachrymai

veluti Avicenna & alii quidam sebuloso sedu

cti errore docent. CAPUT XXI. Vicenna cap. 3 I secundi Can. Carabe gummi arboris Hauri esse docci iis vcrbis: G ummi quod ex hac arbore romana est, Carabe dicitur. Et rursus G.

. 374 ubi Carabar historiam ex profesesso tractat idem facitidum Carabe gummi arboris, quae

H tapi nux roma ηa ucatur, se inquit. Manifestam κero ex R-ana. praecedentibus, Haurum romauum es vlicem romana,

Arabit nihil aliud est equam Populum nigrum.Avicen-namsequitur Serapion,qui O. 26 6. fui de simpl. mcd. temp. Carabe Hauri romanigummi csse secribit, id : ex Galeni sententia,quem tamen constat nullam de Aeci succinoue mentionem fecisse: ita passim in citandis Gra

cis,igorum autoritate abutuntur Arabes Ea autem defJk' , Dccino tentia ex fabula quadam hominu menses imyl si μ' repsi qua Heliadesi aetontis orores θήtrem me iue quatuor uise ac tundem iuxta Padum in Populos arbores illiu: desiderio coners pro lanomis mosse suc

SEARCH

MENU NAVIGATION