장음표시 사용
131쪽
ein m iugiter hilareferunt. Hanc certe Ouidius lib. 2. metamorph.multis is ms elegantisimιs vcrsibus d scripsit,inter quos'illi sexuntur.
Nater tunc truncis auellare corpora tentiat, Et teneros manibus ramos abrumpit at inde Sanguineae manant tanquam de uulnere guttae. Parce precor mater,quaecunque enaucia clamat. Parce precor,nostrum laceratur in arbore corpus, Iamque uale,cortex in uerba nouisiima uenit.
Inde fluunt lachomaestillataque ole risunt
De ramiselectra nouis, quae lucidus amnis Excipit, nuribus mittitg standa latinis. ΦRefertur a Diodoro Siculo lib. 6. de fabulosis alit quorum gestis is uerbis: De electro quidam veteres fabulas sirit fore haud dignas fide, e7 quae apscris r prehenses int. Nonnulli enim tum poetae, tum historici tradunt phaetontem solis filium, quum puer est petiise a patre, ut unicum diem solis currum regeret.Illo Uyntiente,sumpto curru, quum equorum frena regere nequisse ab equis contempto puero,ex ra solitum cursumes currum delatum, σ primo caelum equorum errore incensum,circulum qui Gulosi a dicitur exinde factu, deinde magnam combustam crbis partem. Quare commotum Ioue fulmine Phaetontem tradunt perem pol que in pristinum redegisse cursum . Phaetontem in fontibus eius, qui nunc est Padus, olim Eridanum dic bant, decidisse. Eius mortem Nymphas fleuisse sorores, dolor magnitudine mutata in Populos fuisse uersas: has anuis singulis eodem tempore educere lachomasse quibus electrumfat,reliquum stlendoresilerans. Harii reus Diodorus. Fabulosum arerem hunc errorem non F iiij tantum
132쪽
PARADOXORvM MEDICINAE tantum Arabes, sed σ ex Graecis plurimi, ni Aristoteles cap. 7 o. de admirandas in natura, fecuti sunt, I i paulis ter medicos O lus maxime Aegineta,qui lib. 7. ita scri luctu bit: Populi arboris lachryma est electrum prope flumen iusiureis. Eridanum, ut aiunt, ex ea destillans congelascit coloreisceptus, auri.Nihil autem miri iη tum uariisscriptorum desucciniprouentu sententiis deceptam fulle Paulum,qui in
Graecia uiuens;ubi terrarum succinum generaretur αλ re non potuit, quapropter communem multis opinio
nem sequi uoluit.Plurimι tamen fuere qui fabulam hac
damnauerunt,ueluti est Diodorus Siculus loco iam citato, π Herodotu3 libro tertio. Nemo autem ubi nasi retur succinum certius quam Plinius Disiimus naturae interpres,disserui qui lib. 37. cap. 2 uarias de illo co 'mentitias explodensententias,in hunc modum secribit: In huccinis causam ne delitiae quidem adhuc excogitauerunt. Occasio est uanitas Graecorum diligentiae. Legentes modo aeque perpetiantur me de ortu eomm, cum hoc
quoqας intersit rutae reposteros quicq*id ille prodide
re mirandum. Phaetontis fulmine ictisororesfetu mutatus in arbores Populos, ta bomis electr*m omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem, quem Padum uocamini oe' electrum appellatum,quoniamsoluocita tus sit elector, plurimi poetae dixere, primίque,ut arbitror, Aeschsus, Philoxen ,Nicander,Euripides, Sa
rus: quod esse falsium Italiae testimonio patet. Diligentiores eorus4 Elea das insulas in mari Adriatico esse dixerunt,ad quas dilaberetur Padus. Qua appellatione nu las unqua ibi fulse certum est. Nec uero ullas ibi appos tu, este in Pu quicqua cursu Padi deunt psit. NapAlcvl- in Iberia, hoc est,in Hissania, Eridanum esse
133쪽
LIBER PRIMUS. Asdixit,eundemque appellari Rhodanu, Euripides rursus σ Apollonius ιn Adriatico littore confluere Rhodanu Padum aciliorem ueniam facit ignorati huccini, intuta orbis ignoratia. Modestiores,sed aeque falpum prodidere,in extremis Adriatici sinus rupibus inutis aia rei stare, quae Canis ortu hoc effunderent gummi σc. nauarias aliorum quamplurimorum desuccino sententias recesse quas ne logiores simus,missas facimus. Capite autem tertio,postfalsas multorum opiniones, huius ortu ertius monstratiis dicens: Certu ej gigni in infulis θω entriovabs ocean o a Germanis appellari glesum, Glis is itaq; π a nostris una insularum ob id Glesyriam appellaeam, Germanico C sare ibi ci ibus rAngerente Austrauiam a Barbaris dicta. Nasicituraute de Me medulla pinei generis arboribus, ut gumi in cerasis, resivia
pineis. Erumpit humoris audantia,densetur rigore uel tepore autumnali. Cum intumescens aestus rapuit ex infulis,certe in littora expeditur, ita uolubile, ut penderenideatur,atque considere in vado: quod amboris succum
esse pristi nostri credidere, ob id succinum appellantes.
Pineae te arboris esse initio spineus in attritu odor, π qu d accensium tedae modo ac nidore flagret. Ageditur a Germanis in Pannoniam maximeprouinciam. Indo Veneti primum, quos Graeci Henetos uocant, rei famam fecere,noximi Pannoniae,id accipientes circa mare Adriaticu. Plinio Fuscribit Solinus capite trigesimo tertio in hunc modum: Glossaria dat uccinu,quod Ger munigentiliter uocun lessum. Qualitas materiae istius
summatim antea,Germanico autem Caesare omnes Germaniae oras scrutante comperta est arbor pinei generis, cuius medulia autumni tempore succino Ianumat.Su
134쪽
pARADOXORUM MEDICINAE tum esse arboris de nominis capessas qualitate. Pinum uero unde sit genitusi useris,odor indicabit.Precim op rae est ire longius,ne Padaneae Iluae credantur lapidem fleuis. Hanc θecicm in Ilbricum Barbari intulerunt. Quae cum per Pannonica commercia usu ad tran*ad nos homines foret delata, quod ibi primum nostri eam viderant, ibi G natamputauerunt. Cornelius quoque Tacitus in liόro de situ, moribus . populis Germaniae, trudit vivorum gentes mar epulari, π solos omnium Clis,m succinum, quod ipsi Glesῖm uocant, inter uada atque insu iuμm ipso littore legere. Glesum autem olim appellarui, quod j., , tvstor Attripsuceat, nam Germani uitrum Glas nomis his D. η 't Sunt σμtem Ffui, liet ut Rhenanus legit Aesbi,quias Di. hodiePrμπηi seu Porusi uocantur, apud quos nunc ut olim succinum colligitur, cuius nuper magnam copiam Nartinus multiiugae eruditionis uis Martinus Girbigus,l Ursi Virbi mi principis Albreti Marchionis Brandenburgensis o Borussae ducis archiatros, pro amicitiae nos iure ad nostransimisit. Abundare aute hanc oram Borositae fluccino notius est quam ut multa demonstratione opus habeat. quu enim ueluti' insula sit, obsinuosos maris fo-Xm,terramque istactost in freta excurrent e it ut hi tempostatum in hanc succinum aduehatur. De qua re multa quoque scribit Erasinus stella Libonothanus libro pri
mo de Borussae antiquitatibus. Proinde aberrare omnes
constat, qui ex populo arbore iuxta Eridanum fluuium succinum colligi putant, quum Plinio π experientia in pse docentibus, ex pluo potius arbore , CV in Borinia Di scin i regione a qud procul abest EridanuS, proueniat. Neque 1 ψ, Dio iridi, ut obiter moneam, a quae tum serebatur fa- h. pista ' expopilli resina δεκαιημm aegrari probatur,ex quo
135쪽
que quod electrum uocant. Eo nanque quod ait, fertur, insinuat se id commentum non probare, quod uulgo ἀμcebatur succinum esse populi arboris lach=mam in Ernianum dementem,illisque induratam. Caeterum quam Calabe Απincognitu fucrit Carabe Anicennae,facile di et qai pa- μι η in xuantes eius de huius temperamento sentcntias exponia προ ιμην dere uelit. Capite enim I T 4 .fecundι Canonis, Carabo
parumper esse calidum statuit: id quod σ in libello geuiriόus cordis tranfecundo facis,calidum in primo, crycum in Aecundo dicens. Mox ueropro sua inconstantiai ubest, Opinio tamen est quod sit frigidum. Capite uerba ψ ψ.ciu dem Canonis, Carabe gummi calidi mu esse
docet, quod capite si C .iis confirmat uerbis: Eius gummi est ultimum in calefaciendo. Quod ideo diximus ut iterum Avicennae inconstantiam medicae artis Judiosis indicaremus quo ita bifacilius prouiderentne in hunc autorem imparati inciderent, neque illum magno suo aliorum periculo sibi imitandum temere proponem L
Haud recte Avicennam & Meseen herbam
Mezereon, quae a Graecis Chamela a dicitur, inter lactariorum genera cunumerare,ac cum Thymelaea confundere : mult* quoque quae Cham et onti debetur nominis vicinitate deceptos C hamelarae tribuere.
136쪽
CAP. XXII. Rrasse toto coelo in Meetereo descripti 'e Auuennam,Arabesque retiquos, eo rundem uerba pulchre common Arant. A urcenna enim cap. 467 .secundi canoris, Neetereon ita depingit: Meetereo essi acticimum magnum, quod est duorum odorum: unum
eorum est magna habens folia Cr θ sa, π hoc est de
terrus amborum: π quod nigrum est, perniciosum ex fit. Melius Meetereon est,in quo seunt folia plurima,CT. . similia foliis olivae, CPsubtiliora: est acutum, excori , . tiuum,σ eius acrimonia est uehemens. Necaliter Moste in suo de impi med libro illam desicribit,dicens,M χereon estplanta uocata apud Persas rapiens uita, cuius stipes eleuatusuper terram circiter cubitos duos, CT
ius folia sunt milia foliis olivaesed maiora, Cr producit grava nigra in magnitudine fructus orti. Est crplauta lassicinioru maior si,cuiusθecies puniplures. Est enim quaeda magna habens folia Cr subtiba. Est Cr pari ua habens folia sicut oliuae folia, Crst sanimis: Cr esssolia habes crista CT aspera. Cr ex eis aliud est colorem habens uiridem, CT aliud habens colorem subnigrum.
Hinc animaduertenta omnium primum,MRereo ea
chamhis ter qμι Meqcreon Graecis Chamesaean dicitia. at huius descriptio quoque aperte demo tirat haec enim probe cum iis quae iam em Arabum sententia retulimus quadrat. Chameiaa uero Dioscorides h. 4 .ca. 16 2 . ita pingit Hlχελωα κλωνας
137쪽
quod est,Chamelaea dodratales ramos habe frute umculosius folia oleae imilia habe tenuiora tamen,'equetra CP amaragustum mordentia, Cr arteriasicarificav m. Quam sane descriptionem pulchre cum eo Meetereon quod melius ab Avicena, a Mesue autem minus dicitur, quadrare videmus, adeo ut nemo dubitarepsit Meet reon Arabum, Graecoru Chameseam esse. Porro hoc M. k-mo brato, nemo no uidet errare Arabes, quod inter la- is,.
Adrias herbas Me ereon conumerat multas enim ex Ac- ri atrio
teribus Chamesaea,quae nihil aliud est quam Meetereo ut herbas a diximus,inter herbas quae lac halent collocavit,id quod nt Wmη patet Discoridem,Galenu, malios eius farinae autores η μή 'diligenter excutienti. Et ira genere lactarioru esse aliqua certe TithymaloruJecio, aut aba quaeda iactaria Derba,a ueteribus, Dioscoride praesertim,descripta esset,
id tamen quod affirmare nemo pote', quod nulti illarudescriptio Meetereon copetere queat. Quod aute Arabes, Hesuepraecipue, Merereon seu Chamelaam cu Thme- Arabes laea confuderint,ex istorum uerbis quoque demonstruόn Cham mus.Nam cum Meske ait, eiusApes eleuatur super tem naram circiter cubitos daos, π producit grana nigra in Tis 'magnitud:nefructus myrti, ad Thmelaeam certe refe
138쪽
PARADOXORUM MEDICINAE Arabes Manardi in Mesuen uidere licet. Insuper multa Chame' reostu Chamelaeae tribuisse Arabes quae Chamelaeonti coeιά- ueniau rursus ex iis quae illi scribui ostendi potest. Namiabus; dὸ, qηρά μ pi res faci t spe. ies,unsi album, alter si uero heristis rei nigra dicentes ,hoc plane ad Meqereon non attinet, neq; erunt. enim album σ' nigrum Chamel sunt differentiae,sed Chamelaeontis diuersae omnino ab hacplantae,cuius quide duo es genera, uni; nigrum, alterum album Discorides σ omnes ueteres testantur. Chamesaeae uero ii mplice tantum Ipeciem faciunt,adus omnes Chama uta assu cr nigrum sui generis herbas a Chamelaea diuersas essest amul. Co fundit quoq;proprietates Chamelaeou. tis nigri cu Meetereon stu Chamelaeae facultatib. Auic na,dii itasecrabit: Omnesspecies adminisi untur ad morpheum, Assaras, σad letigines linitae exterius, s quandos admisecetur ei sulphur. Colluitur os cum decoitione eius, π proprie decoctionis nigri,σst datur dolor dentis. Has enim proprietates deberi Chamelaeonti nigro,autor est Disc. lib.3. cap. Io .in hunc modsi de eo
guo atrameto βtorio,cedrino oleo axungiasiabi
abigere potest A bstergit etia impetigines ibi sulphur
G bitume a siluit,f- cossa in aceto illinitur Decoctum eius sit eo colluatur dentes illoru dolore mitigat. Et Gal. b. 8 desimpl. med facul. dicens:χχμαιλέονῬς κ
139쪽
lib. 22 . cap. i8. subsecribit inquies. Radici;usearulicho nes curautur,cu sulphure bitumine una coctis. Commaudacutis uero dentes mobiles, aut in aceto aeconis. Succo scabie etiam quadrupedusanant. Paulus etia A gineta lib. 7. Chametaonti nigro facultate dete edi ea quae in summa cutis seuperficie siunt tribuit. Quod uero subiungit Avicena, omnes species Meetereo administratur cil melle ad sordida ulcera, ' eradicat corticcs, recre
id o h Chamelis uincentem habet qualitatem amaram, quamobrem admodibordida ulcera, G tuae maximavi habent crustas, cum melle purgare potest. Et consonat Paulus inquiens: Chamesaea detergendi facultate praedita est, Pocirca ulcera sordida, CT qμα crustas habet, cum molle expurgat. Creterum quae sequuntur apud Α- uisennam in capite de Meetereon, ea Chamelaeonti albo conueniunt, ueluti cum ait educere lumbricos CT assa rides in decoctione calamenti montani, item conforre
140쪽
Bibitur autem in uino austero cum Origani decocto. Ηγdropicis commode drachma cum uino datur,etenim eratenuat eos. Decinum eius contra urinae difficultate bibitur. Canes, flues, s mures cum polenta subacta, uel aqua ci' oleo madefacia necat.Et confirmat Galen. lib.
cos latos . Exhibent etiam cum uino au'ero aqua inter cutem laborantibus.Eadem quoque post Galenum Pa lus in septimo tradit. Praeterea pari errore Avicena Fen. sexta Cano.quarti tra . I sum. 2.capseptimo ad Meae, conseeu ut ibidem ipsiemet interpretatur, Chame Ieam Chame- transfer quod Galenus,Paulus atque alii Chamel imraa inter unigro tribuunt Nemo enim issorum Cham am inter uenen uenena,Avicennae instar,connumerat, sed Chamelaeon
