장음표시 사용
111쪽
D m Oh m D - Θανα viae. quod est: Ra- it 'μμdicis tenerae succus contra iocinoris pulmoni que abs Aus,s letalia uenenafacit. Idem etiam libros to cupite vigesimo radicem Pentapblli contra toxica eska
με:Η. id est: Privatim uero iis conuenit Pentaphllir diae similiter sumpta. Loquitur autem de illis qui toxicuhaserunt. Cui Paulus libro quinto cap. s q. subsicribit, inquiens Peculiariter autem contra toxicum ualet Pentaphili radix eodem modo pota. Plin. quoque lib. st Lmoquinto cap. 9. Pentaphyiseu quinquefolii radice a uersus uenena ualere testaturiis uerbis: Aduersus ser' pentes bibitur eius radix, quae sparganion uocatur, ex vivo albo. Quem etiam sequitur Apuleius ille Madaurensis capite fecundo sui libri,quem de herbarum uiri tibus consecripsi ad morsumserpentis quinquefolium potam σ contritam,mire utilem esse tradens.Proinden mo est, nisi Leberide caeciorsit, qui non hallucinari Aui-cennam uideat. Id quod eo libentius studiosis inculca- Auἰcti, mus, ut uel tandem ab Avicenna deficiscant, dificantque placitana huius decreta non nisi exacto adhibito iudicio esse imi- temere i tanda. Neque enim tantam esse Auiccimae autoritatem mi μου uolumus, ut radicem salutarem admota cr contra A nena potentem, faciat letulem. Quid i animaduertissent superioris eculi medici,nunquam Pentaphyri radicemi iussu medico tanquam perniciosum abhorruissent . S uonarola enim celebris seua aetate medicin, quema modum Leonicenus uir π de literis oe' de re medica Letam .
optime meritus scribit, radicem Pentapbsti non alio με με ij nomine
112쪽
pARADOXORUM MEDICINAE nomine in quartana propinare non aususfuit, ni i quod
damnaretur a Principe. Iacobus qsoque de Dondis, ut idem scribit, Avicennae autoritate; eductu huius radicem inter uenena numerauit. Discant itaquestudiosi s norum uirorum periculo in tempore sapere, ut medicinam ex fontibus potius quam ex lacunis hauriat, nec eo
demetiae ducatur,ut cum Avicenna errare malin quam
cum eruditis ac bonis uiris refla sentire. Harmel Arabibus no cicutam, sed rutam po tius sylvestrem significare,utcunque Auic.ac huius sequaces reluctentur,veterum omnium testimoniis cuidentissimum esse.
Εrba Avicennae quibus Harmel non esse rutamfluestrem asserit, habentur Fen. . V ' G. Can. q. traa.3. cap.3 3. ubi in hunc modum scribit: Rutuldiluestris non est Harme ut quidam existimauerui. Q cutique uerba multis non solum medicis, 'ed σ pharm. copolis errandi occasio suoru ut passim Harmel pro Cncuta interpretati sint.Ita interpres Abenrois quinto Colliget.non sine maximo errore Harmel pro Cicuta inter pretatus est: nec animaduertit, quod hoc loci Asen-rois , Harmel calidam σ siccam in tertio ordine esse dicat, Cicuta autem ueterum omnium testimonio,quemadmodum paradoxo I . diximus, inter uenena frigia
ditate nimia enecatia numeretur. Fuerunt etiat non pauci pharmacopolae, qui falsa ista interpretatione se ulli,
semper pro Harmel Cicutam in usium medicum arripu rint. Testatur id uetustum admodsi Antidotarium, quo annis multis ad conficienda medicamentu usius spha macopola
113쪽
LIBER PRIMUS, Ismacopola Onolarsachensis, in quo pastim Harmel pro
Cicutae siemine interpretatu erat, nec animaduenit errore,done per me rude monitus fuit. Accesit tande multorum error sistor MatthaeuSbruati T,De Passis paia uriti alio nomine uocant, qui Harmel cμm ostiratione se sim m. i, pud Arabes Acriptum Cicutam ine uero aspiratione r Iemi.
tam diluestis significare crinit. Id certe quod non so- narer.
tratur,sed omnium medacisi linum ac ocio imum en, sellitμr- quod ueterum flententiae, adde Arabibus etiam ipsis, ex diametro pugnet, nec ulla ex hac Histinctione Linorum concordia fieri psit. Nemo enim eruditorum unquam Harmel cum asstiratione pro Cicuta interpretatus csi, Harmel siduno ore omnes rutam esse fluestrem a Firmarunt. ruta olue Testis est Diosc. qui lib.3. cap. q9. ita scribit. καλουσι s μ'
esti Mob quidam ratam Diuestre uocant,nonnulli Harmatan. Esseautem idem Mob curula diluesbi, docet illo satio b de inll.med. facul. Galen.ita cribens: ο r
rutam fluestire alio nomine uocari harmata his uerbis
oste idit: Mob quod quida rutam diluestrem nominant, E iij nonnulli
114쪽
PARA DONORVM MEDICINAEnnulli uero hamulan,Syri besanum. Inter Arabes D. nique Serapion cap. 27s. harmel pro ruta fluesibi in terpretatur, alioque nomine mob dici ait. Auic. quoque cap. 3 O.βecundi Can. harmel esse rutum fluestreset tur, id quod proprietates quas illi tribuit abunde monD ant:eaedem enim sunt cum illis quas rutae Oluesbri imesse Discor.Galenus, ac alij ueteresstribunt. Ait enim: Harmel est incisiua σβubtiliativa, est bona dolori tun ecturarum, σsciaticae cum desuper illinitur: trita cum
melle π uino σfeste gallinarum re aqua foenicilli,est
conueniens debilitatiui us: prouocat urinum π men' D ua,σ cofert colicae uentosee. Quas nimirum facultates omnes rutae fluestri ueteres etiam Urguant. Diosc.
enim loco iam citato in hunc modum de illa sicribit: ἡ-γανον αγριον πινόμιον ὀκτελci ιχιαδεκοὶ κινci
dest enses monet.Semen cum molti,uinogallinaceo felle,croco, o feniculi succo tritum ad oculorum hebeti dinem utile est. Calenus autem libro I. ita: μ δε αμας
115쪽
re atque digerere crasses lentisq; humorcs potest,ob eandem uim' urinas mouet, quin σ tenuiμm spartia, fatusque extinguit,quare ad instationes competit. Galeno subsicribit Paulus iis uerbis: Rutubluestris tertiae est clasiis calfacientium cumpartium tenuitate: unde crasses σ tenaces humores incὶdit ac discuti urinams mouet.Porro harmelapud Abenroen descriptio ac proprietates in uniuersum cum iam dictis conueniunt: inquit nim: Harmel caliduo sicca es in tertio ordine, inclait hamores crassos,prouocat urinam π men 'es, ualet dolori coxedicillimitams, purgat. Ita ut euident imum sit utrorums,tam Graecorum quam Arabit testimonio, sarmel citaspiratione, imo utcuns, scribatur, perpetuo signi care ruta diluestre. Praeterea quam ruta fluestris Clausa ad jussis lentos humores,ut iam sedimus,incidere σ catapotio- discutere psit, manifestum est eam comodius ad cat. potiorum foetidoru Cr de hermoda bilis confectionem adsideri quam cicutam: non enim alio nomine deuorantur, nisi ut crassos lentosique humores educant: id certe qaod cicuta no potest, cu eo F siua frigiditate σ humilitate potius crassores π magis lentos reddat, atq; ita membris re articulis impingat , ut nulla ui aut omnium disicillime eximipsint. AtqMi hoc loci Mon ubi is, tuus obluctatur, non omnem cicμtam frigida π b mi' hora iri. davi ade'; letale esse dicens,*d quandam utpote terr ia restonia freni calida σsicca existere, qua etiam intra corpus sa δειμr. lubriter adhiberi pose, recentiorum messicora, praeste rem Conciliatoris autoritate ait. Mirum autem Mov- m ita delirare,κt meta nudius momenti argumetis aE iiij concepta
116쪽
PARADOXORUM MEDICINAE concepta iam olim sententia deturbari posse existimet.
C;cuta satis comportum habeo recentiores Cicutae duo faceres summa genera,unu aquaiscae frigentis σ humentis na- ς' μ' turae,altersi terrestris calidae π siccae. Sed quoniam qui hoc scribat, sententiamque istorum confirmet, autor nullum idoneum proferunt, quid est cur non hancini Concilia tos esse,utferinolent,constanter dicamus'Nec enim Contor contur ciliator tatus est ut huic errori patrocinari posit, quem, . - co' stati' mritis aliis ita turpiteTerras Aut continctato- rispotius nomen quam conciliatoris meruerit. Quid multis moror' usi nemo ex ueteribus aut probatissimis scriptoribus Cicutam, quod frigida π humida sit,intra corpus adhibendam censiuerit, quid est quod recentiorum
quorudam temere excogitatis nugis in tantum mone mur,ut Cicutam calidam σ siccam dicamus,cum tame
quumsini,humiditatis item copiam obtinent, ceu cicuta, ea potu non sunt utilia. Insuper praedictissidem faciunt,quod nec Discorides, diliges herbarum siriptor, duplicem Cicutam, quemadmodum Cocitatorfacit, ita usole clarius sit, recentiorum de duobus cicutae generibus commentum, se omniumfrigidisiimum.
Ladanum,uel ut Barbari addita litera loqu*tur Laudanti, non ex Hedera, perinde ut Aus-cenna somniat,sed Cistho potius sutice,que Ladam alias nominant,colligi. Cap.
117쪽
CAPUT XVII. vicennae uerba quibus Ladanum ex Γ dera prouenirestatuit, habentur capite 432 secundi Cau. ubi in eu scribit modum: Laudanum est humiditas pendens
in pilis caprarii pascentium, Cr barbis
earum eum pascuntplantam quae nominatur Cusius. Et in ca IT3.eiusde Can .de Cuyo,ubi ita inquit: Una quidem specierum eius est, quae nominatur laudanum, Crcusius quidem in radice est laudanum. Cusium autem utrobique pro cisum corrupto uocabulo interpres dixit: κισσος uero Graecis,hedera Latinis uocatur.Sed ne quis Avicennae patrocinari psit, ac dicere crisium corrupte
haud aliter quam apud Ser .cap. 42. pro cisibo positumfacit quod uterque alias cussum pro hedera seeo, si deseribit, Auic. in capite de Cinu 'a id si mi quam his his, is in eapite de Laudatio utriusique herbae Rires mscuit, ita cφι- tit identisiimum it Avicennam cisthon herbam lada- hesia Monferam non satis compertam habuisse,nec illam ac Fo, satis com hoc est hedera ecernere potuisse,sed nominis uicinitate pertu deceptum,quae cistho debentur,ad cisson transtulisse : id quod perblicolim fiet caput de Cusio apud Auicennam, cum capite de cisino apud Diosc.conferenti. Quod uero pingue idud quod a lata herba,quae κιθος Graecis dicitur,ladanum appellati , hircorum barbis adhaerescens, hon de cisse seu hedera, sed de cistho colligam in primiue , o Diosc.lib. i. ca. II9.testatur,itasicribens: Γι bψετε- ρον Αδος κίdis, καλήφι ον υπ Gίων ληδον, θαμ. cosse tur. νος καπια, τοὶ in φυομενος τῆ κωω, μακροτε
118쪽
contrahunt foliorum eius uis adstringens,omnibuS qui bus σ cisisus accommodata. Fit ex eo quod ladanum dicitur. Folia eius cum disiuntur caprae, hircique, piu- gustussinem conspicue barba carpunt, suo lentores aemoribus adhaerescentem reportant, quam depectetes colant,coguntque in offas, recondant. Et Galenus li. P. desiimpl.med.facul in hunc modum loquens: κι Θος uM.δα νον.ώ. ις θερμ οφοις - ουτος ο κί
cis inproueniens, no a ius existit genere, quam qui apud nos nascitur. Verum ladanum quod uocant, ex eo
εRIS κ reci . hoc est: Latinum est cistho, quam lagana uocant,prouenit: est autem in Cypro. Diosc. quoq; prium Ladanum ueluti caeteris praestantius laudat.si itaque ludanu optimum iu Cypro nasicitur, feri noup test ut ex hederis,quas Theophrastograuissimo autori
119쪽
e regimus,in Cypro non vastitur,proueniat:adia ut reto coelo erret Anicena,qui hoc ipsum ex hedera colligi tra- δι In huc errore,ut in alios multos, Pandectarius quos, incidi σ ut Avicennam suum tueretur,hederae nomealiquanto freliquis us accepit,omnemq; herbam qua caprae libenter uescuntur, ab edendo hederam appellari posse solidissime dixit. Neque Plinius ab hoc errore immunis fuit perinde atque Anicen. utriusis herbae hystoriam confudit,que admodu Nicolam Leonicenus. conditae eruditionis uir,in suo quem de Plinii erroribus conscripsit libro,abunde satis indicauit. Avicennam Volubilis maioris facultates cuHedem proprietatibus confundere, notius ferme esse quam ut demonstrari debeat.
CAPUT XVIII. Descriptio maioris Volubilis apud Aui-cennum habetur ca. 7 3 S. Ρecundi Can. ubi in hanc tentiascribit: Lac Vol bilis magnae abradit pilos, π interficit periculos. Folia funis pauperu recentia uenientia sunt ulceribVs magnis, π co obdura decocta in uino, oe' ex eis emplastru factum superimpositum adustioni ignis, prie cum cerato. Distinivrsaccus eius in aurem dolorosam, σconfert ulceribus antiquis. Has autem facultates ab Avicenna Volubili maiori tri-δutas, hederae deberi in uniuersum omnes testantur a
120쪽
ια α .id est: Hederae luch ma depila illita pediculos enecat. Hic aduerte Avicennam ineptissme lac pro la-noma reddidis.) Folia in uino decoesia omnium uic rum generi illinuntur. Ambusta quoque sanant,etiamsi maleficam illia sanant.Foliorum uereo σ corymbo rum succus dolentibus auribus re purulentis cum oleomedetur. Et Galenus lib. 7. de si .med ocul. in eum modum sicribens: γ δάκρον κισσύ-κπιν ,
κα- τετα ω c. quod est: Lachoma hederae diculos interimi pilis nudat. Viridis autem, foliis eius in uino decollis,ulcera irandia conglutinat, quaeque mal gna svulsanat. Flores uero quodamodo ualetiores Lut, ut ad uuore redussa cum cerato ambustisprosint.Praeterea succus megicamentum est quod naribus infunditur,s uetustis aurium fluxionibus,m quae in his fune ulceribus medetur. Caleno in septimo JUcribit Paulus his uerbis: Lachoma hederae pediculos interficit, π pilis nudat. viridia eius folia in uino decocta ulcera conglutinan ambustis conducunt.succim medicamentu est, quod naribus infusium capulpurga tu uetustas aurium