장음표시 사용
101쪽
LIBER PRIMUS. . 29 iora tamen CT graviter odorata: in cacuminibus a nocentes ramulos OT umbellas habet. Flor subcun-ρ didum β eu aniso Omile ed candidius. Ex quibus sanei descriptioniueus collatis nemo non uidesucaram eanduis cum cicuta herbam os . Atqui Auicenna tanquasibi pse a rum con stans,mox in eodem capseucarum folia cucum G ris, aut mandragorae habere tradit, dici, a quibusdam ' euphorbium inquit. n. quoque G.Cau. q..tra . Ι sum. a tere . cap. 6. cicutam esse Dosi mum nigrum ait, id
quod manifestum fiet i ea signa quae ab Auic. tribuatur et qui hos amum nigrum hausit, cum iis quae a Dioscis adaptantur his qui cicutam biberunt,catulerimus. Ne-iit que remedia quae in cicurae potione laudat Discorides, M', alia sunt ab his quae contra Boscyamum nigrum Anicenta na tradit. Avicennae uerba bacsist: accidunt ex eo prin
focatio CT figus extremitatum, CP tensio uch mos ocant, or tenebrositas uisus, CT forsitan non ti, det aliquid, Cr de uis imaginationem, Cr infiigidatta extrema, deinde conuellit CP praefocat CT interficit. iii Cura: Administra in strimis classeres, CT uomitum, σὲ, uentris solutionem, deinde da in potu de uino puro aliari quidpost aliquid, quoniam est magni iuvamenti cum eo si quod bibit Cr absinthiu, CT detur in potu piper ci; uino .d similiter castoreum tar ruta, CIc. Quae singula Dioscor. lib. si cap. o. cicutae tribuit, in hunc modum sicribens: ' κω νέον ποειν ἐπιφερἱι σκοπ μα- - αχλ.
102쪽
ra uertigives,oculisque caliginem asperi,ita ut nec parsi etiam uidere liceat singultum itidem, mentis alienatiorem,stextremarsi corporis partium refrigerationem:
postremo conuulpi strangulantur, synreso tu arteriis
spiritu. Inter initia itaque, ut in reliquis, uomitionibu seam excutiemim: dehinc vacuatione usi,quod ad intesti-ηaprolapsum est exccrnamus: tum ueluti ad efficaci mum remedium meracas uinis otiones deueniemus, ut raper interualla, in quibus asininum lac potui datum, aut absinthium cum pipere,urno,castoreo, π ruta pro derit. Quae certe omnia satis indicant, quam ambiguus in depingenda cicuta fuerit Avicenna. Sed non minusquam cicutam ignorase Avicennam Napessum,hinc colligcre licet, quod hunc haud aliter quam illam diuersis
non modo no nivibus,sed σάsUriptionibus notificati rit. n. enimρχω,Can. quarti,tractatu primo,cap. 2 Napcllum sub Alfarfas nomine uenenu et scribi quod interficit hominem,non autem interficiens turdos. Et capite so3. Canonis secundi, coturnices ex eo cibari, minime mori uit. Quod certe Galeno li. 3. de simpl. med. facul cap. 1 7.teste, non Napedo π Turdis,sed Cicutae σ Sturnis adsicribendum erit. Verba Galeni quibus hoc
103쪽
ob meatuum amplisuginem, calorisq; multitudine, tum ob attra tionis arteriarum robur ualidum etiamnu ad cor pertingens. sturnos uero ob causas contrarias haud inter icit, utputa quum σ retineatur m cunctetur, ac sese temporis tracta concoqui praepararsq; a corde tan' qua a foco incalescens sinat, non siccus ac ligna extrins cas. Idem etiam resatur lib. 3 . de temper. dicens: 'R κων ον - ὀαρι Ahocpis.*αρμακον δ ανθρώπ .a. Cicutasturno nutrimentsi esZ,homini uenenum. Et Alex. Aphrodisius I prooemio siιorsi problemata iquies: Cicutasturni usuntur,quae toxica horbus esse certum est. Vn
ia cilicet huic tribuat,qJ ucteru autoritate Cicutae poli' Aut cramedebetur .sed ut re apertius uideat aduersurij, none Aui. a Cicuta
loco antea citato ex Galeni frateria refert, quae ibide de modis tNapellascribit'Maxime sane:sed de Cicuta esse intelligessi I,ia ex Galeni uerbis demorauimus,sta ut euidenti si sit Napelia Avicenae a cicuta Galeni no differre.Iduersi esse, historia etia illa quam de Napedo ibide narrat Avicena,pulchre indicat. Fuit quaedam anus inquit uscipiens in principio rei de Napello rem paruam, deinde non cessauit uti eo donec assuefacta est eo natura,σ as' d. lar usa est eo, nihil nocuit ei. Halienus ex Galeni sentetia Auicenna eande enim historia refert ut lib. 3. desimpl. med facul. cap. II. in hanc modum 'ibens:
104쪽
es Ad eudem arbitror modum Cicuta hominem quidem celeritate distributionis interficit, sturnos autem tarditate ipsa nutrit. Quod si uero exiguum quiddam pumaturi . mortem homini nequaquam inferet: id quod anus Athon. experimento docuit,cuius apud omnes percelebris memoria est Etenim ea ab erigua Cicutae portione austicata, nullo detrimento ad permagnam progressa est copia: priucipio enim paxcum exiguitate ipsa deuictum est, at coir-fuetudo naturale reddidit. Vbi rursus persticuum Na Phitii pessum iuxta Avicenua sentetiam a cicuta diuersum nouNa etiam esse. Sed mox alibi mutata sententia Napellum eundem Διε-hm csi toxico facit. Signa nanque quae is Fen. 6. iam citati libri, traxi 'f sum secun .capite I. huic qui Napessum hausit tribuit, eadem sunt sis quae a Disc tradutur de illis qui toxicum biberunt, quemadmodum costatis utriusique uerbis dilucide patebit. Anicenae de Napesso uerba haec pellus αἱ ex deterioribus, cr accidit potanti is um, ut apo 'mei tur labia ipsius cν lingua eius, oe frequentes 'nsuper ipsum uertigo σβηcopis, CT ex eo raro evadunt, ex eiusque seucco tinguntur sagittae. Diosc.autem lib. 6. cap. 21. de toxico illa: ε δοκοι λ ωνομα α
105쪽
τους cirra sτοας θευπε ρας.GUανἱως, D τω ε-z rωκοπιθ.quod est: Toxicum ex eo nominari uidetur, quod Barbarorum sagittae eo illianiebantur. Sequitur potantes labiorum σ linguae inflammatio, furorque incoercitus,uarias induces imagines,ita ut hoc nomine uix sanari posiint, rar', qui hauserunt ouadant. Caeterum idem ueneni genus paulo post, cap. nimirum vigesimonono, corrVto uocabulo Tu ompro Toxicon appellat, cuius se quoque naturam CP curationem ignorare dicit, oblitus quod antea sub N apessi nomine de eo scripsi ii . Et mirum profecto est cum illi eosdem tribuat pectus, quos paulo supra Napello obi- uarat, eum ueneni huius naturam latuisse. Atquil olet Aulae uomo ille passim obliuisiti eorum quae antea scripsit, aut ζῶ postea scripturus erat, adeo ut omni cerebro debitatum
fuisse ἡμnc ipsium merito quis suspicari queat . nam quὶ alias fieri potuise ut tam pugnantia nosiquam non secrA
bertit Hic adesse cupio medicos mordicus tenentes Avic. quo idolum illud suum,in quod ita iura, ut, ut ne latum quidem digitum ab illo disicedendum putent, tueantur, uideantque quam concinno ordine vastum illam suam Canonem copuerit. Certe si pleraque diligentius excusserint,non ordinem σ luce,sed potius confusum chaos. ac tenebras plane Cimmerias inuenient. Argumento runt Napellum σ cicuta,quas nimiru plantas, cumm-quefacultates ita confudit, ut nescias quid per utrasque intellex it. Napessim
106쪽
PAR ADOXORUM MEDICINA Napellum letale homini in cibo aut potu venenum ad leucen,qua albaram nominat, abigendam,perperam & non sine capitali errore ab Avicenna propinatu esse. C A P. XIIII.
demque loco,ut fere solet bi pugnantia
tradit. Primum enim Napessum esse u
nenumpcrniciosium ait,d6b uens bibente . At paulo post ueluti oblitus eius quod antea dixerat ubiugii: Delet albarus linitum σbibitum. Non uero sine magno errore docet Napossum, quod praesentissim m esse uenenum,siuiipsius testimonio constat,in hora deuorandum Nam etsi quid pre Napolluintellexerit Avicenna, certo sciri non possit, ut praec in id A paradoxo diximus: tamen euidentisiimum est iu- p r terdum per illum cicutam, interdum etiam toxicum intellexise,id quodsiiura abunde satis mostrauimus. Siverit. autem cicutam quis dixerit ue toxicum, tamen non e Est in potu exhiberi tuto psit. Na Diosiori lib. 4.ca.
οῦ citae . id est Cicuta inter letalia connumeratur uenenafrigiditate enecans. Hinc est quod Cr illum in numero uenenorum Γb 6 .collocet. Plinius etiam lib. 2 s . cap. 33. hanc inter uenena letifera recciso tam inquit: CD cata uenenus pullica Athenisum poena inuisa . Quis vero est qui niciat toxicum ny tam letale uenenum, ut siquissub ea arbore unde colligit rgormiat,aut cibum accipiat,moriatur'Esnc qui id genus ueneni saufersit, usupra ex Dissicor. autoritate diximus, raro euagunt: unde satis liquet, quod bibi non debeat. Sunt autem qui per Noelia Avicenna Aconlisi Graeci; π Latinis dictu
107쪽
coram de una eademque re tanqua diuersa duobus ca- 'pitibus ripsisse Fen. enim 6. Can. q.Sum. 2.t A. I.ca. I . de Naprico, quod iuxta illorum sententiam Aconitum
est, Iit: hi cap. vigesimotertio destragulator ad p. id est, lupi, Crsi, angulatore leopardi, nihil ab Aconito diserentibus terum tractat. Nihil autem differre, pra- tuum ex nomine liquet. ut enim illi duplicem stragulatorem facit,unum lupi,alterum levardi: ita Graeci di Τροπ' '
plox Aconitum, unii quod lupos interficiat λυκοκἶνος et k.a;
. alterum uero ab enecandis pardis παρδαλιαγχες uo Acunito M. catum . utriusique tam notae quam curationes pul- bit dissertchre mousArant, non esse diuersum A conitum astrangulatore Avicennae.Nos breuitati considentes, curationes tantum conferemus .Avicenna ubi seupra ita de curationestrangulatoris siribit: Oportet ut tu properes u . riendi issim uomere cxm eis quaesiis. Deinde H - , ipseMm, postea da in potu sicut origanum montanum, CP pr. tum, Er rutam, cr absinthium, aut detur in potu olei balami drachma una inuino: Cr melius uinum est illud, in quo extinctum est ferram, er argentum, Cr a rum circ. reliqua qui Aves conferre potorit. Dioscoridis uero libro sexto capite si ptimo de Aconiti curatione haec seunt uerba:δἰ ἐμέ - M p μακον , η, SD; κλυ- ἄκρος την κοιλιυ - - τό in De
108쪽
PARADOXORUM MEDICINA hibus educere, aut es stere per aluum deiecere oportes
Vtimur inter arcetes potus organo,ruta,marrubio, t
hbsinthii deco Eo, ta uino absinthite. Prodest etiam op
balsama drachma cum melle. Item uinu in quo ferrum aurum,argentumue cadens extinctum fuerit. Quaprona estis, pter illorum siententiam, qui Napellum eandem cum no est Aco conito esse uolunt,ut olim probauimus,lta hodie penitas nimM. refutamus, cum manifestum sit per Napellum cicutam aut toxicum intellexisse Avicennam. Manardus etiam noster in epistola tertia lib. o faui medicinalium epistolarum Napellum esse id quod toxicum uocant Graeci, tot e.mtum Jatur Sed fac Napellum esse Aconitum, adhuc tamen iuinpotu no potu non esse exhibendum constanter asserimus Diost se m ride naque lib. . cap i. t te, primum Aconiti genus
quod e E: Enecat pardos, flues, lupos,fer que omnes carnibus ing ersum, illis obiectum. Alterius autem ad uenationes luporum usum esse docet iis uerbis. πων taetres: λ δν κρέασιν ωμοῖς, ωθῖ -l Q λυκωνα, ουσιν ωυτής.idst:Ad luporum uenationes utuntur dicibus,crudis eas inserentes carnibus,quae a lupis deuoratae illos enecant. Si itaque lupos π pardos forti sit nasferas in rimunt,cur non multo magis homine'Sed neu trum in potu essesumendum clarius Galenus libro sextogesimpl. med. Dcast. indicat,ita de primogenere Acoriti cribes:ὰ κονιτονου memλιαγχὲς σε rὼκ ους
109쪽
tamen in carnibin quas putrefacere oportet utedum eo. Quod nero Aconitum Lyco onon uocatur, eandem cum priore uim habet: peculiariter autem lupos enecat, que-
admodum idud pardos . Plinius quoque lib. 27. cap. 2. omnium uenenoru o Fimum Aconitum esse scribit: nec est praeter A vicennam, qui ad delendas albaras in potu propinandum Aconitum unquam dixerit. Atqui hic ad- Μὴfis; ιι auersatur Montum,Plinium obtrudens, qui loco iam ci- lectio reis tuto scorpionum Uinibus aduersari Aconitum in uino cu- fellitura lido datum inquit. Cui ita reJossum uelim,meno igno rare Plinium ista tradere, idque ex Theophrasti durer tute quili.9.de historia plantarum cap. is . de Aconito
sub Thel honi nomine itasicribit: - /πυρσκριται, πληγην πινόμενοP. quod est: Potum contra a scorpionum
110쪽
PARADOXORUM MEDICINAE scorpionum ictus prodest. Sed ob id Aconitum ad delenisdus albaras seu leucen esse bibendum, adhuc constanter
negamus.Nasi ea natura est Aconito ueluti Plinius scribit,ut hominem occidat: nisi inuenerit quod in homine perimat,quomodo in ea uitiliginis specie qua leucen nominant,rn qua certe ueneni nihil est, ad potandum pro-Qμ ηδε pluaripotesὶ In potu itaque datur Aconlisi,at minime Acomtμ' in Mutii in corpore uenenum est,cu quo solq, mi rores. t μerbis Mar collustatur,uelut pari intus inueto. Sola haecpugna est, cum uenenu in uisceribus repererit. Mirumq; exitialia perse ambo cum fuerint, duoque u vena in homine commoriantur,ut homo supersis. Q remnes annotationes suas omisise, quando parum fmgis, utpote rigidi'mae,attulerint. Radicis Petaphylli succum minime perniciosum, quemadmodum Avicena somniauit, sed potius contra letalia venena admodum efficacem esse. Avicenna suum Montum tueri nonpotest,quod non sine extremo sumentis incommodo Napessus ad delendas abbaras in potu dari queat. Potuisset itaque hac ut alias o
Petaphi si riasti CAP. XV. Erba Aurcennae, quibus radicis petaphssisse V cum tanquam exitiosum damnat,habentur capite Ss secundi Can .ubi in hansentetiam scribit. Succus radicis eius est medicinaperniciosa. Errare autem toto caeso Avicennam cuiuis constat, qui uel
rum de hac plantasicripta,diligentius excuserit. Nemo enim ex veteribus Aulaenae opinioni subscribit, sed huic
uno ore omnes reclamant. Etenim Dioscorides lib. quarto capite tres Onono ita de radice Pentaph lli tradit: