장음표시 사용
741쪽
3rs De Tradematione, Electione ;
In primo cap. Euangelium esse salutem omni creadenti, Iudaeis, & Gentilibus, ex quacunque natione; dc eius neglectum ei te ruinam: Nam iustitia . de ratio naturalis, qu e erga Deum proximumque diligit hominem , est omnibus communis: Idcirco, dc qui lςgem naturalem, dc scriptam,& qui istam naturalem acceperunt, obnoxii sunt i idcio Dei, benefacta,&malefacta iudicaturi:& fiunt
circa hoc omnes inexcusabile . . Omnibus enim notum est, Deum esse Sc remuneratorem,& gubernatorem,dignuque cultu sit per omnia, ut rerum natura,&phisosophia doceri In secundo cap. ostendit dc Gentes, & Iudaeos esse iudicandos secundum opera moralia, non putem iuxta cetemonialia , quae solum prosunt, quibus sunt signa vela moralium ex fide interiori manatiui'. Sive ergo circuncisus, siue non circuncisus,iudicabitur secundum opera bona, ct mala moralia. Ceremonia enim Circuncisionis,quod indicat,no
quod facit, requirit, id est animae circuncisionem , cuilibet nationi communem, quaa dc quatenus vitia praescindita se In tertio cap. dicit Iudaeos praeces tere Gentilibus in hoc, quod legem/Patres imitabiles habuere sanctos, de promissJonesi communis Redemptoris. Quod si Iudaeorum quidam non crediderunt , promissio Dei non evacuatur ι quoniam a quibustrunque recipitur fides Redemptoris', dc opera fidei siue sint Iudaei, siue Gentiles, illi saluantur per
gratiam, dc fidei opera, non per Opera, quatenus ceremo.nialia. Q atem fidem non recipiunt ,etsi hasent opera legis, damnanturinam omnes peccauerunt in Adam , de omnes egent gratia redemptionis a peccato actuali, sic ori-
ginali: a quo lex non potest liberare , nec natura, nisi per fidem Dei omnium factoris, dc gubernatoris, ideoque Re demptoris, dc ut Patres exponunt,implicitam,in s de quod Deus est gubernator: vel explicitam , per se in prouectis, per parentes in paruulis: ubi dc quibus reuelauit Redemtionis opus, sitae gubernationi congruiim,rne ditari. In quarto cap. probat quos dicit, exemplo' Abraha
mi, q aiantequam circuncideretyr, iustificatus est per si
dem, qua credidit Deo, dc per opera fides , ut magis explia
742쪽
cat Iacob. 3. oc non per legis opera ceremόnialis, 'itae non. Ddiina acceperat , ctenim circuncisio data est ei, vi sigia aculum fidei,non vi salvans sine fide. Idcirco ex David; OL. 3I. qui beatos dicit omnes, quibus Deus non imputat pcccata, non quibus dat circuncisionem, dc ceremonias: non enim propter haec promisit salutent: sed propter fidem, qua Deo inhaeremus corde. Itio lex solum ostendit, quod agere dc bes, di ideo operatiar iram, quia non pote itamplius quis per ignorantiam excusari. Sed fides, qua Dco credentes opera Dci operamur, non metu lcgis, scd Dci,
cui coirsidimus, amore,ia luat nos.
In quinto cap. nos laetificat, quia per fidem christi iecore. ciliati sumus Deo, cum essemus inimici propter pcccatum originale, dc actualia. E: qui Deo per Christum concilia. tur, damnari non potest, non qui per legis sit sceptiooem, quae nos magis peccatores secit , non sanauit, nisi in fide Redemptoris. Etenim ex Adam usque ad Moysen, S a Moy se ad nos, id est , a me legem,& sub lege mors regnat, in quibus non est Christus implicite vel explicite,ut docet S. Iust.) cuius gratia superabundat, postquam delictum per legem abundauit, excusatione sublata. In 6. cap. hortatur homines exhibere se se sanctos Chiistb per opera fidei, de non manere in peccato, 1 quo resuscita- ii sumus cum Christo a mortuis resurgente, ut amplitis ipse non moriatur, nec nos amplius peccemus. I ii septimo cap. si mortui sumus cum Christo dc mortua est lex ceremoniarum, non amplius lege teneti nos docet,
cum praesertim non possit nos sanctificare , sed tantum ostende equid agendum, dc quid fugiendum. Fides aurciri non solum agenda, dc fugienda ostendit, sed citam san. ctificat, dc concupiscentias fraenat, Deo, cui fidimus , interius auxiliante ,ut possimus agere dc fugere. In octauo cap. tuendum esse spiritu, per quem lex s-
deliter imp etur: non carne, per quam falsis, dc apparenter tantia tenetur, dc seluat ut a nobis more seruorum,'aut nacr-
cenasiorum. Illi erum qui spiritu vivunt, Vere si ii,atque haeredes vitae aeternae, & testamenti sunt, dcccbaeredes
743쪽
haec in catilia, illam corde. Ex his facile sensum Apostolita sequenti cap. 9. pr. aestantiat ira Excelletissima percipiet. Subiungit enim, quod etiam ipse Paulus idem sapiebat cum Iudaeis, optans anathema esse, id est diuisum a Chrono pro Iudaeis: quorum est te tamentum, dc legislatio, d
promissiones Christi genealogia: propter quae debebant dixi in praeponi gentibus , &in Ecclesiastica praerogativa, di in salute animarum, sed nunc dicvi non propterea quod
gentes praeseruntur, cecidit verbum Domini t nam non carnaliter, sed spiritualiter intelligitur, qui vere Iudaeus est. Siquidem non praeseruntur aliis circuncili carne sed corde, nec Israelitae carnales, sed spirituales, id est , non qui sunt ex carne Abrahae, sed qui ex fide dc spiritu imitantur Abra. ham fidelem , cuius cunuiue sit nationis secundum carnem. Et hoc probat sex argumenti S. Primo quoniam Abrahae filii sint Ismael, & Isaac, attamen Ismael non praefertur in sacerdotio & regno, litae primogenitorum 'erant, nec in salute Redemptoris, quoniam filius promissionis est Isaac,quem Deus praecognouit,& fecit meliorem. Ismaelem vero praecognouit, non fecit deteriorem, nisi in praerogatiua Regni Tacerdotalis , sed ipse persequens Isi cum reprobatur, non secutus propositum diuinum. Secundo, ne putaret, propterea quod Isaac est filius promissionis, quam secit Inus Abrahae , ut caci ter gentium Genes t r. ac haeres mundi Rom. . solos livisis ci , vel omnes ,salutem , dc hereditatem Ecclesiasticam, occoelestem, adepturos ex sola vi promis sionis, di praedeterminationis, quantumuis malos, ut putant Caluin istae , vel repugnantes diuinis donis: Addit, quod Rebecca uxor Isaaci peperit simul Es ii, dc Iacob ex eodem concubitu, getamen ite damnatur ; quoniam dc primo genituram sacerdotii de Regni amisit , oc simul salutem aeternam Iacobau te utramque adiit haereditatem: uti Deus piae dixerat Mai. I. ci Gen. iv.q od maior seruiret minori : antequam nascerentur, aut quicquam boni egissent, aut mali, xt secundum elebionem proposituna Dei maneret.
744쪽
H viis loci explicatio videtur Chrys stomo , & Theo- rhylacto, & Athanasio Constantinopolitano, & C rigeni,& aliis este argumentatio Apostoli , & obirirgatio contra Iudaeos praesi. mentes de carnali praerogatiua,quam ipsorum os obstruens, ostendit Apost. tale vanam, nisi clectioncm , ct propositum Dei retineamus. Nam vere repi batus est Esau propter praecisum peccatum, ut idem Apini. Hebri Ir. declarat, dicens. quis proanius, si, ut L au, ph pter unam escam vendidit primitiva, id cit sacerdctii ius, ct Regni limoniace. Quod piaeuidens Deus Odiuit antequam id faceret,aut nasceretur, ut Hieron tu & al:i Patres probant, atque declarant. Iacob autem di cxit,ut quidam allit,ob privisa merita,qua qυ dem sunt causa o culta praedcstinationis: ego tamen dico , quod non sunt causa piaed cui nationis , sicut reprobationis , ut recte D.
Thomas in opascuis depraescientia ,stpraedestinatione , sed sunt effectus praedestinationis, & causae permanent;ae in ea, sicut docet Apostolus Petrus , in quicns ivi ter bona opera certam faciatis vocationem, o elestionem vo Iram.)quae in voluntate praecedenti praeui sonum peccati, & obstinationis in ipso, est omnium , ut declarat Chrysostomus hom i. ad Ephes. & Damas c. Aside orthodoxa Licet Scholastici lion proprie vocent praed stinationem, nisi quae sequit ut in voluntate consequenti praeuisonem permantia. tiae in proposito, & operibus a Deo imperatis, quae operavi sint i fi , S a libero arbitrjo,ut dicitur in Conc.Trid sess. s. Potest enim homo remanere in rectitudine,qua conditus emi velit mec tamen haec pei mansoc stab homine,sed a Deo quid edure 1 tudinem,&servat perpetua prouidentia dc auxilio. nisi sponte deseramus illud, i quo non des eii-mur, nisi deserto ; imo potest homo ex generali auxilio praeparare se ad gratiam supernaturalem ex viribus naturae, non de condigno peritistitiam accepturus eum: sed de conuenientia per bonitatem Dei , qui hoc promisit , ut probat
i resp. adq. λ. in Vah. OG i . Neque hoc deinde in
745쪽
summue tractauit, ut quidasai vo lint , ubi selum docet , quod praeparanti se per liberima arbitrium motum auxilio Dei aut informatuna gratia datur amplius gratia ex iustitia solum, sicut expresse dicit, adi. Verum non negat, quod sena per asseruit in locis supra citatis, dati gratiam nec effario necessiitate s.ippost: ae promissionis , dc liberalitatis Dei, dicentis Zac. i. Conuertimini ad me , O
ego conu rtara vos. Et, c. . Appropnquate Deo
appropinquisbit vobis. Et Apoc. 3. Ego sto ad osti m , opacto a si quis Ap ruerit , intrabo ad ιθά dcc. aliae loca adduci:
V. Th. in .drii. I . adprobandum, quod omnibus neces satio datur gratia de necessitatc iustitiae, vel promissionis. 3Ide inp. a. . q. ta ..t.ir apropter si hoc dici si Hal. addu- ue., is,acitur ab Apostolo, ut argumentum solumodo ad obstruetia hom aniὸ dumos I id. corum,&iactantiam conterenda prosecto sol uitur in in Heb. Sin vero doctrina est, inrelligitur de odio mihi Q ὸ, reprobatiuo ipsius Esau, vel quoad sacerdotium tantum, vel de consequenti negativo gratiae supernauralis , Ut dicit, ais ilibaui Scotus quoniam postpeccatum Adae , non omnibus daturusque ad diuinae essentiae fruitionem. Vel de positiuo , quod solum est ob praevisam culpam , dc obstinationem, &hoc dicunt Hier. Amor. Orig. Chry s. & alii: nam si non ob
culpam,tunc Deus odiret gratis, vel feci iret homines nem. los natura, proptereaque odibiles: Ergo Deus ipse eget malus. vr D. Tuomas concludit, quando probat Angelos non potuit se peccare in primo instanti suae creationis: asproinde a malo creatore malitiam contraxissent. Ideria di co . si Esau odio habitus esset ante culpae pratu sionem ,& magis: Nam finitet malus, & odibilis, non solum in primo 'instanti suae creationis sed ante quando solum erat in mente Dei: ergo malitia eius esset a Deo , ac proinde odiam
contra hoc dici arsa'. it. Mihindi' eo ut, quie fecim. α reddit rationem neque enim ali Eia Odreus cui, aut ι Ui-ivisti, sicut videlicet seruus odit opus, quod facit inititus, &coactus. Igitur cu liber Sap. excludat a Deo odiu gratis: dc Epist. ad Heb. declaret odium ex praevisa culpa,&electio ex
746쪽
334 De Tr. de linatione, Electione;
mus, ut Orig. oc Chrysost. dicunt: vel ex proposito Dei conseruandi nos in ea, si velimus ;ut alii dicunt: aut erigendi ex peccati masa ad gloriam suam, ut Augustino videtur: Consequens est, ut sit puta argumentatio, oc non dogma: in hoc exemplo Aposto ide Iacob, dc Esau. Vel intelliga.
tur sicut PRomnes intellexerunt, &exposuerunt,excepto Augustino. Quos omnes errasse Caluinus dicit, excepto Ai gustino. N os autem e contra omnes recte dixisse potius dicere debem iis, excepto Augustino, quem tamen nobiscum esse saepissime probauimus : si quidem semper docet, quod odium praesupponit culpam, Litem originalem,co tra quam nos prouisitonem generalem mox aperiemus in Redemptione. Sicut & in Cent. ostendimus.
d autem ita sit, ostendit sequens Termo Apost. Si
quidum, quoniam posse in t adhuc Iudaizantes queri de sua posthabitione cum essent de semine Iacob dilecti , subiungit contra illos argumenti confirmationem hanc . Nun iaest inuruitas. ad Deum, quia Iacob diligit, & Esau odit ante bene, & malefacta 3 sic non est iniquitas sub. audi) quia Gentiles diligit, di Iudaeos odit ante: ipse enim
praessius est virorumque laborum. Probatque, quod dicit ex Dei response Exod. 33. ad Moysen petentem ut sibi d. imonstraret se , cui dixit: ostendam tibi omne bonum miserebor, cui voluero clemens ero , in quem mihi placueruct c. Ex quihu, verbis c cludit Apost. Ergo non curren-ris,nec volentis .sed miserentis Dei. Quasi dicat opera vestra nihil sunt, niti quatenus Deus vult esse. Vbi Chrysest. sunt volentis secundatio,sed Dei principaliter. Non enim excludit liberum arbitrium ; sicuti nec cum dicitur in psal. Nisi Dominus cxfodierit cisitatem ,fragra vigilat, quicustodit eam occ. at si cum Domino,n on frustra. Ad re in iste locus est argumenti , & obiurgationis roboratio, non doctrina; sed soluitur Chrys. ois qua utitiit etiam Con.Trid. 4 Vt amplius ostenderet Apost. Iudaeis proterius vana ip- ωrum iaciant iamin operibiis legi, subiungit:quod noo si, uad bonum nos voluntate Dei ducimur, sed etiam ad malit, iuxta sacra Scripturae corticem , sia dens. Dicta enim Scri
747쪽
p PDrumih Exoae'. In hac exmaui te,ut Mundam in i virtutem meam ct acnuntietur nomen mum in uviuersa temra,&c. Ex quibus verbis conclusione na facit Apost. Erno ius vult miseres , sit cut Mosi dixit: qcem vult indorat, ut Pharaoni dixit. Vnde videtur nil prodesse bona voluntas, bonaque operatio nostra: M vere sic ςoncludit argumentum, & hanc conclusionem habet Caluinus pro dogmate. Nos vero pro argiuuento in Iudaeos, contendere
volentes, quod salus ipsorum modo erat. Quo det si etiam gentium , non tamen debebant pra ferri eis gentes in dignitate dc ut lute: Contra quos ait Apost. quid protervitis nonne Deus indurare,d: misereri se dicit insicraScriptiν ai Tacete miseri, dcc. At isthaec obiurgatio dogma non facit,& cum verbis eius. stat quoque, quod neminem Deus positiuE indurat, nec praedestinat ad indurationem, nec ad da mnationem, ut patet ex aliis Scripturae locis, dc PP. omnium consensit,etiam Augustini,d item ex Conc. Arausic di Mileuit. dc Tries Nam docent indurati homines a Deo , quia illis non dati gratiam : Non dat autem in poena peccati praecedentis. Est enim induratio, dcobcscatio peccatum inspiritum sanctum, ac simul poena peccati,ut omnes fatentur. Dicitur etiam im durare,quia non vindicatscelera,sed sinit crescere,sicut Pater dicitur fi io parare fuream, cum non castigat errantem; non quia impellit in errorem, ex Orig. Chrysost. aliisque Patribus. Imo semper inspirat bona usquo in finem , ut in
Q od autem diuitur in textu : Ad Loeipsum excisa ira, H dcc. Orig. exponit , Non feci te, sed suscitaui piceuidens
prauitatem tuam quam ego non feci usiissim illa ut osten- derem meam virtutem perquam ut te pro flagello ali
rum, Sc deinde eastigo teferocientem,ut Otis Iudex . Hanc expositionem asserunt omnes ferme Grasci. At D.Thonia se exponit exciti alte, Lad Regni tui defensionem . de rebeb,, sium punitionem: sed tu abusus hac motione mea ad bo- mim, vertisti in malum , pos quens Moysen, dc seruos, mi per miracu probantes se missos a Deo. Hinc ego - s, iij
748쪽
Husus sum me praevisa peti tersione tua ad meam iustutiam declarandam ordinat enim Deus mala. ed non facit, . nec praedeterminat liberum arbitrium ad malum; sea ' luna a a bonum amat,ut probat ir 2. d. 28 I. a I. 'apropter non ea clii dit Deus bona opera nostra, sellaudem opetum, atque meritum adi supernaturalia non enim valent ad salutem, nisi ex gratia in 'ormante, aut mo- uente superia turaliter; nisi dicas dispositive cum D. Th. Valent autem ad naturalia bona cum non informantur gratia, de qua dixit Mosi ferebor cuius υoluero dcc. Nec includit se operi malo, quando ait cinduravi Pharaonem &c.. . nisi ut ordinator test, non auilior, aut suasor, aut impulsor: i cum in tota sacra Scriptura, dc lege aeterna, di naturali, α politiva semper prohibeat opera malal, dc iubeat bona: nec .
sibi i si contradicat unquam , sed fidelis in verbis suis sibi,& nobis sit, sequE esse testetur. Quid enim scelestios, quam opinati Deum blasphemare Deum quando homo blasphe 'm at Deum 3 Quod dicunt qui Deum musam peccati acti- u m, dc praedeterminatiuam faciunt,aut actus,aaionisque, sine qua non potest esse peccatum, fastunt in causam, α non solum cum causa, operantem efficaciter, ut secus saco ire homo nequeat.
Quinto sequitur Apost. obiurgationis vim ad iconfusio
nem contendentium cum Deo Iudaeoruin, utque c5mo dius sequatur: introducit Iudaeum , aut Gentilem dicen-. tem; si Deus miseretur, dc indurat ad libitum: cur queri, ritur contra nos, quia malefacimus,&Jegi suae praecipienii ,ri bonum, ec vetanti tuaium, non obedimus 3 si quidem .ipsemet cuius voluntati immo resister potest, faciti&nos
obedire, α re gnare;emollit, dc indutat, ut concludis tu. o Paule. Hoc verE est argumentum Libertinorum filiorum tini; unae coneludant nullum si e peccatum , cum fiat Deo. Resp5dei Paulus iterum inclepans, alidiusque hanc, Iudaeoruti protet uiam, qua volebant Deu in ipsis dumtaxat debere saluteui, gratias, & dignitates, non autem aliis gentibus ac proinde falsam esse praedicationem Apostolo-
749쪽
,, fac re, aliud qui iam vos in honore aliud in on media λ α c. Haec ,eiba increpant praesumpticiacm s. i irrationalis,qii Mentifratione a Deo summe rationabilist mo, ac Dc-mino, ncc merentis responsum. Sic quando Christus inter- rcgatur Luca o. ad retundendam audaciam non resso: dc sed argumento excipit. Sic , pc stolius soni*ri argii mento. praesu:nptuosam inici rogationem damnat. admodum si indoctus discipulus sapientissimum pia certorem sui mobiurgaret interrogatione, cur ita sentis de elementis,aut de coelo, aut de trianguic 3 similiter rc sporde- Iet praeceptor inoignabundus, quia sic. mibi placet :li idem,
R Pat ei filici Q iamuis placitum illud cset rati cnis plinia,
tamen non vuli as gnare rationem, ut audaci zm c CClerat,
scd maiore malleo addito confringatur. At si quis hi mi incrpetat,meretur responsum. Vnde Iob. ' dicii vi : Si volieris ,, contendere cx Deo, non poteris respondere ei τιν Ira miluci c. Prouco haec metas hora de luto,&figulo cocludit in cortice, quod nos nihil possumus boni, aut mali sacere, nisi
Deo praedet ei minante,nec mereri, ab idcmeieri, scdmcrita,& demeritet, honor c. & conium etiam, accipere a D b, quia sic Deus vult i aquam Dominus temet Ea Osrictio,i Cnratione, ut Mahometes,&Caluinus dicunt praecilisqrcs An. tichristi,Qui ico e Dan .ca u. adorabit Deu ν Mas VI, .d est de sortitudine, dc violentia, non de ratione, di sapientia. alios ad Paradisum,alios ad Gehennam praemittentem:con. tia quem tota S.Scriptura & naturale jus riclamat. Verum enim veto hoc argumentum ruhil concludere
pro Libertinis, nec pro Caluino & Mahomete,sed oblitiga tionem esse ex plutibus Scripturae locis. x nec haec verba
Apostoliis desumpsit, palam cst.. M.tiue, m
culta ab Antiquis : hos μ in suum istius Abitti m. A i
750쪽
3 D Praedestinatione, tactione,
haec authoritas nequaquam indicat,quod Deus faciat etiam nos vasa irae, & misericordia sed de nobis. Omnes cnim fecit rectos,ut alibi ait,& ad imaginem, de similitudinem sua: sicut homo Pater filios facit ad suam imaginem itidem homines: ide6 que omnes haeredes. Pediculos autem &vetames in suo ventre,& capite non facit ad sui imaginem. Pr pterea nec haeredes. .apropter falso concluditur ex hoc loco, quod Deus ita iacit homine ,ut vasa: sed quod hominibus factis ad suam similitudinem, ac lapsis ad naturam luti propter peccata alios Deus recreat eripitque in honore: alios in contumeliam, dum nolunt eripi, & recreari, iuxta illud: In Chrisso non valet circunci sis, nec inpureum, mnosta creatura. Et hoc docet Augustinus in lib. exposilanis gnarumdampropositionum Epistolae ad Rom. m. . in
Iterum I. repetitur haec metaphora contra eos,
qui dicebant de Cyto liberatore, & de Iudaeis liberandis, de de nationum subiectione,&dominio,sic:Vaeqni com ut fur. Munquid die is situm fgulo, quid aris opus tua ab quemanibus i I aeqαidicit Patri,quidae erus o mulieri,quidpar: is 3 verba non sunt de salute, M dana- natione supernaturaliter, sed de Regnis & nationibus, ecrerum mutationibus ad libitum Dei Et tamen in his homo etiam habet meritum, dc demeritum. Nam r. Macb. 7. d tur Romanis Imperium pro virtutibus suis moralibus, α apud Ieremiam Nabuchodonostis, Ut seruiat Deo in vindictam. Ergo Apostolus noti concludit ex hoc quod Calui
Tandem eadem metaphora repetitur Ier. i8. Vbi Ieremias iubetur in domum figuli intrate, & cum videret ibi, qtiod Mas quod uinc forte fingebatur, confractum esset: de comtersis figesus fecisserillud vas alterum sicut illi placuit: Itera interrogatur Ieremias 1 Deo; uti uid sicui subii Din 'atero vobis furere damus Israel t ait Dominus: ecce securtatam in manu sic vos in manu mea domus Israel. Repente loquirat, ' us tm P, d Iu ros Rega . ut eradicem, O de'. invicte. Sipaenitoriam ege iugem ilia a malo