장음표시 사용
711쪽
ta praeparatione acceptabjli 1Dco, quia prψmisit u i bo estis,
Iterum D. Thomas . probat naturale ela is homini secundum intellectum, dc voluntatam seria in i, bonum. Prope id ere tamen in malu'' , quod, apparet y - , , mea scaeualitaris incedituri impediente , 'pia .auteri cogenteaccidit&c. Virile cpnςludit omnes liquain ρqic se bene opcrui ac proinde praep rati M. gr tiam, absqu8
. Item in eodem a. d. α q. I.'. excludit primo spinior ς' Ioviniapi qui hominem propter hoc facit impeccabilem, quia solum naturam rationalem conisideraui quae v ra nalis est mna peccat. Item excludit opinionen Maiuchari, qui respiciens iensualem naturam, dixit, hominem neces
satio semper peccare, nullam in eo esse libertatem bi illi,quae cohibea: seustalitatem, Deindς excludit 'pinj- nem Pelagii dicentis, inesse in nobis liberum ad liqui adeo validum . Ut possit sese detςrminare ad opus bonum,
. iaculi t experimur , dc resistere itentationibus . sensualia tatis .ac facere omum pus meritorium vitae aeternae, Tan
712쪽
opus bonivn,quod rationem duminam non excedit,potest
Item docet hominem etiam ii peccatoexistentena posse omne opus bonum morale Scere . Excluso enim rulorum errore,qui nos ad malii necessitari ex natura dicunt, ut Manichaei,deinde corrigit cos ,qui dicunt per peccatum . adeo naturalem virtutem esse imminutam,ut homo in peccato existenspeccatum vitare non possit: potest tamςn hoc, . vel illud vitare mortale, non tamen omnia. Similiter nec omnia venialia. Potest etiam ad tempus stare ne cadat,non
Contra hos subiungit S. Thomas, dicens. Ista positio
multipliciter apparet falsa. Primo , quia cum peccatum homo e Abona natiualia non tollat . sed minuat illud quod ad naturam potentiae naturalis pertinet , domo per peccatum 2 amittere non potest, et si in illo infirmetur. Cum igitur j -- o libera electio ,ves fuga boni, seu mali , ad naturam libe- ,ri arbitrii pertineat, non potest esse ,ut per peccatum sub. Via deδης trahatur homini lacultas fugiendi peccata, sed solii murua. tu . Ita scilicet,quod illud peccatum,quod homo ante vi, Pr δε tare facile poterat , postmodum dissiculter viter. Similiter,quod inducunt de peccato veniali,non est sim: le.4.ioniam Ais,. ,enim non possumus omna venialia vitare,sedsingula,praeci - l .pue propter primos motus , dicit: r; ad quos non requi- , , ritur dςliberatio consensi s. Sed sunt quidam subiti 3,motus, unde dum uni obstare nititur , ex alia partei motus insurgit ;Ted peccatum mortale requirit con- , sensum determinatum. Vnde si ro:est vitate hoc , , & illud i potcst eadem ratione virare omnia.. Ncc,iterum potest dici , quod ad tempus vitet , dc non, diu. Qitia liberum albitrium resistens malo, non e ,ficitur infirmius ad malum virandum , sed multo sortius,,undomulto magis potest postea peccatiam vitare , quam,ante.. Fortes ergo rationes adducit S. Thomas,quod ho. moe: ister in peccato , potest viribus naturae omnia , & isingula vitare mortalia non autem omnia venialia dice t sin-
gula. Et ad obiectionem acuit. Non quidem potest vi re
713쪽
pq s , peccatum commissum sed potest cessare ab eo, & vitareo omnia committenda. Non enim potest, praeterito seli Mino: G M ,, berare sine gratia, ut putat Pelagius, Potest autem 1 ocomimittendis, sine gratia se abstinere, quantumcunque - ii in peccato mortali existat , sed per diuinam voluntatemnuniuersalem id est per generale auxilium) qua omnia, ibon ac tisantur,&omnia mala repelluntur. 3 Et ait. Libertas imminuta est per peccatum n. non ablata. Potest liberum arbiti tum, quod prius sacile poterat , postea non sine difficultate&pugn/ ,quantum ad vitationem mortalium , sed venialia omnia Loia potin vi
Ad F. ait. Quicunque vitat peccatum, pecccato rcsstit ;: unde hoc potest facere etiam sine gratia. Non iamen propter hoc incretur praemium aeter nym. Non potest ad pra inium, nisi qui meritorie operatur Mox inart. I. O . ostendit, quod ex solis xitibus na
set is, , turae t beri aibiti ii has cic praeparat ad gratiam,sine praevio dono superna turali, dc v i: r omnino morialia, & ante cipeccatum si velit si & velle quidem debet, & potest dem num facto, etsi dissic ulter.
Sed contra hanc doctrinam S Doctoris a Ia doctrina
is ' eiusdem obiicitur iis contra Gentes Isio. ivbi docet hominu. existentem in peccato mortali posse singulos actus morta zn ira ex viribus lib eri arbitrii vitare, sed n on omnes, nec diu. Idemquep. z. q. Io' a. r. r. Sed hoc nihil obest dogmati. Tum quia dicerem maio- ris auctoritatis esse libros sententiarios. cum. praesertim ' Scotus. dc alii Doctorescidςm opinioni fiueant. Tum qira s, rationes in sec tentiariis positas nemo soluere potcst,nec D.
cuiui -- Thomas soluit. Tom quia sit stinet utramque opinionem inver. q. 22.a. Dad T. O q. t . a. i. a io. Sed melius . iraiis ait, defenditur libertas per primam. Mox ut videas dubium i a. Iterum singula tam mortalia . quam venialia' posse vitali docet , sed non omnia absque gratia , nec diu stare posse, quin peccet homo propter habitum 'itios ini. insinalitem ad malum. Quod sine praemeditatione dc
714쪽
corum non potest vitate quis, quin operetur ex habitu. Non potest autem semper praemeditari, & vires omnes colligere. Idcirco & luxuriosum,&superbum ex habitu nece sario aliquando luxuitare & supel bire, oc hoc libere. Etenim libere inclinationem adeptus est,&libere inhaeret illi, praeponendo suam voluntatem diuinae. Haec ibi. Sed rationes istae sunt debiliores positis ina.d 18. ubi ex diuit nutione liberi arbitrii concludebat solam dissicultatem , dc
ex praemeditatione quς requiri r ad mortale, conclude-- . bat posse omne mortale vitari. Hic autem algidi ex habitu propensionem, quaepraeuenit meditatione', sed nocon- icludit, quado non piarcessi habitus, sed actus :item nec nisi in eodem genere peccati concluderet: ut supe bus,si non potest non superbire, potest tamen non adulteraii , non furari, & alia omnia opera vitiosa vitare, ut concludebat in z. sent. Neque iste habitus facit mortalem actum, nisi doliberate. Igitur stat prima opimo in robore. ha At quam uis non staret: tamen non sequitur, quod homo non μostii viribus naturae vitare omnia mortalia,saltem c-ρ - . indirecte, quatenus potest facere id ad quod sequitur gratia, vel non repugnate diuino influxui, omnibus praesent anco,ut dicebat contra Gentesi 9 O in p. sent. d. 22.q.I. art.
Et propterea subiugii in ver. q. ad art. Ir. posse homine, etsi non ex natura liberi arbitri j, saltem per gratiam, vitarc . risis omnia mortalia, non aciem xenialia omnia, nisi ex priuilegio, ut beata Virgo. Apostoli enim peccabant venialiter. eis in is Imputari tamen nobis ad peccatum,si non vitamus omnia, ex eo quod possumus lingula; dc quia possumus etiam Oinnia per gratiam: quam omnis holito habere potest si sed Gponat,&optet. Natura enim boopio bonum appetit:&na- .
turalius,optimum :& in se habct semina virtutum mel hora, quam habitus & actus ut probat idem S. Thoma, p. 2.q. 63.1t hoc D praefata quae Aver. 2 .ar. 32 ad 6. se aniem is docet. Quod enim,inquiens, per amicos facimus, per nos apti facimus. Et quod per amicos possumue per nos possumus.
715쪽
mortuis ictillamnabit te Chrissus istimulaceri homo viale vere resurgere illuminatur,&hoc quilibet in se experitur Et Apost. Rom. r. Gentiles absque lege naturaliter quae sunt legis sacere docuit posse: alioquin essent excusabiles. iio. Idem etiam patet ex Philosophia morali: quam tuetur Thomas in Eb eis, ubi ait,hominem intemperatum per virtutis naturalis amorem, pia se ad temperantiam naturae conatu redire,ut dicit Ari teles. Et de facto hoc proba tur in Gegtilibus,sicut Valerius Maximus scribit in Isiro dis stationemorum,ofortunae. c Platarchus,& Plato,& Is crates,&omnes Philosophi&Poetae. Vnde Horatius. uidus, iracundus sera,vinosis amator: , Nemo ade ferus e , ut non mitescere possit c, Dummoila cultane tientem commodetaureian Et ideo apud D. Thomam ,homo de inobedientia Dei . potest redire ad obedientiam, quatenus Deus est finis na turalis,& summum bonu.Et hoc Caietanus cocedit i. a. ,,'io'. a. 7Sed ait.Hoc non est Deo voluntatem simplicite
ri subiici, nisi secundum quid, scilicet, ut est author naturae, ., ut autem simpliciter, obiectum indiget gratia,&charita- ie,id est supernaturali amicitia.
Sed ego e contra,inquam,quod secundumD.Thomam
hoc nobis non est in 'praecepto direct E, scilicet redite ad
Deum per supernaturalem charitatem, sed redire Man- tum humus per amorem naturalem, sed facere quantum possumus sufficit ad gratiam & charitatem adipiscen- . dum, non ex rigore iustitiae, sed exDei liborali misericor- .
dia, ut dicitia . z. q. II . a. 7. ad i.licet non mereatur de
condigno, nec de congruo reparationem , ut dicit in torp. art. Tamen ex diuina acceptatione lassicit'. vidi cit Chrysostomus Nisi I. ) hoc modicum nostrum, ut reparemur : Alioquin non praeciperetur nobis. Vnde .
716쪽
., videntur noἷis impossibilia , iubet facere qxed pol inins ,
p. 2.q. Ii 2. .r.3. O. O.ta I. docet quod esset inu itus Deus , si non acciperet in gratia suam Oos, qui ad ipsum confugiunt,moti agratia ,vel auxilio praemouente thrernaturalit cr ,scd,absque prae mouente speciali auxilio supernaturali ,ex Qto , , generali, qui confugiunt accipiuntur ex inissericordia.Vnde Eet ecb. R euerterepraeuarica rix merrtrix, ego recipiam te &c. Et, uotiescunque ingemuerit,dcc .Et, Iolo monem reo caloris ,sed magis ut conuerratar, o vivat. Et hoc tota , bi
que scriptiira Dei , dc ubique docet S. Th omas, dc mox
Nota'dum aut em prius, quod ait veriq. 24 ar. 14. O. Duo, plex bonum quoddam , quod est humanae naturae propor- xion tum , quoddam vero. q.iod excedit humanae naturae,i facili atem. e haec oro hona, si de actibus loqv anaur , no, di serunt secundum. scit, stantiam actus ,sed secundum moduna agendi, pura ex charitate, di fine. Et res ad i. O .ait.
2 ullam praeceptum est homini impossibile,quia substan-
, iam act*s pqtest xx iacultate liberi arbitrii, d inmo-Zima ex dono gratiae; quam si non habet, imputatur illi, ,quoniam non sernat mandata Dei, quoad substantiam: in,quam potest. Veiba sane aurea,saepius decantata;hic autem exprςssius, dc solennius, Ecb tota antiquitas huic sententiae fauet, exceptis illis, qui Deum intrudunt non bonum. Et quides.Doctor hic in resp. ad d non modo quado est in peccato, non potest homo diligςrς Dρsi ex charitate ,,supernaturali,seu implere praecepta quoad modu : sed nec .,cum est solutus a peccatis. Homo enim non potest vo-,lare, neque ligatus, neque solutos , nisi habeat alas. Et ,, propterea illi solum praecipi, quod potest ex natures:bus. ,,Caetera enim addit Deus necessario. Doctissime tandent probat hanc potentiam faciendi quod in 'obis est, ita ut replicare non possint Perihomistae in a.d. r.q. I r. a. o. Vbi assignat gradus morales consimiles naturalibus , in quibus
prim estens , se petim substantia, tertium corpus,
717쪽
iuartum animal,quiritum homo per additionem, inceden-
'tes hac ratione , quod priores sit blati tollunt posteriores. 'si enim quis non est ens, non est substantia: Et si non est
Et si tollatur esse animalis ,non tollitur esse substantiae, dc 'ens&c. Sic actus bonus primus in moralibus potentia dillum naturalis, est sicut ens. secundus est bonus ex genere,sicut substantia. Tettius ex circunstantiaboina, si
cui animal. Quartus ex charitate, perquam fit meritorius 'Et hic est sicut hominis gradus in naturalibus. Et ideo si
,desinit esse meritorius, quia non ex charitate : non tamen , desinit esse bonus ex circunstantia ,vel ex genere &c. Ergo ,, infideles iaciunt actus bonos, etiamsi non meritbrie, su-
Apernaturaliter diuinaegratiae Dei sepernaturaliter attingi- bilis, tamen naturaliter ad Deum,& ad quoddam bona, dic. Ait ergo in Argumentis Ida contra. Non datur c si ,lium nisi de bono, sed consulitur infidelibus,ut aliquido ,,genere bonorum faciant. Ergo illorum actiis non omnes,,sunt mali. Item nihil laudabile, nisi bonum a d Hiero. onymus, ct Augustinus laudantGentiles de ali ibus ope ribus. Ergo aliqua opera illorum sunt bona Itidem Ro inmani laudantur, addo in a. de viirtutibus. α octibus moralibus. Eigo possunt de iacto absque gratia be-
Et incorp art. ait. Sicut se rebus naturalibus una perfecti, alteri saperadditur , sic ut quaedam res habeant una inaruita di quaedam duas . dc sic deinceps rha etiam in moralibus, Fontingit in actu considerarealiquam persectionem . aliis ,superadditam, ex quarum unaquaque dicitur actus bonus.
Et si aliqua illarum persectionum desit, deerit bonitas AE ae est secundum persectionem illam. Verbi gratia omni ,actus, in quantum est actus , habet quandam essentialem bonitatem:secundum quam omne ens bonum est sed in liquibus superadditur quaedam bonitas ex proportione
hbitum Diectum secunduna hoc dicitur
718쪽
. a ius bonus ex gehere. Et ulterius ex debita commentis i- , ratione circunstantia tuna dicetur bonus ex circunstantia, &sic deinceps, quousque perueniatur ad ultima bonitatena, ouus humaniis achiis est susceptilius , qui est ex ordine in fi nem viti naum per hibitum gratiae & charitati . Et ideo, actus illotum qui gratiam & charitatem non habent, ii c, modo bonus essemon potest. Et haec bonitas est, secun- dum quam meritorius dicitur, sed subtracto posteriori. nihilominus remanet prius , ut iis libro de cati sis diciti r de quamuis ab infidelium actibus sub rahaturissabo -
,,uita ,secundum q iam meritorius dicitur i remanet tamen ,, bonitas alia,vel virtutis politicae, vel ex circunstantia, vel, ,ex genere, Et ideo non oportet quod omnis eortini actus , sit malus, sed solum si id ci cientis bonitatis. Sicut qtiam' uis equus deficiat a rationalitate, quam homo habet,non
tamen ideo malus est sed habet bonitat cm dcficien- , 'tem a bonitate hominis. Et r. p. ad i. dicit, quod actus infidelium omnes, qui cae in fi te itate eliciuntur, sunt mali, sed non qui ex aliis tra bilibus moralibus. Ad a. ait. Qito a fides dirigit inten- tioncm ope tantis ad vitimum sceni, sed prudentia cra dinai etiam ad alios fines bonos qui sunt ordinabiles, cet' 'non ordinati ad V imum, oc ideo boni, xt sic. Ad 3. docet, qliod actus boni, et tiamsi non ex fide,nec
ex charitare, phacent Deo, quia boni pro rata bonitatis e- . , arum, unde ais. Sicut aliquid participat bonita cim sic cst Deo acceptum .Et ideo actus illi enuncianti r simpliciter, Deo accepi ,qui meritorijsunt completam bonitatem ha
''bent es ; sed tamen actus alij , secundum quod tu: boni ex genere, vel cx circunstantia, Deo placent, nisi, tamen
,,si tremunerabiles a ierno pr. xmi,
Et ad ait , quod non obligamur diligere omnes actus, bonos ad is, ad quod fides dirigit : quia praece, pia a Finiatiua non obligant ad semper, quamuis sempei, lari u i . . idc iniunt boni, si non ordinantur in precatum.
719쪽
6. Quapropter non desinam mirari eos, qui dicunt, nactium moraliter bonum fieri a peccatore, cum infidelis se- cundum D Tlio main etiam ben operetur ex prudent
natorali. Et p. a. q. o' licet dicat, hominem non pos e cinne bonum tibi naturale facere in natura corrupta iii s contrari m dixit in a. sciat. tamen docet,quod ex gratia, quae nulli deest, possit. Et .r ri. . I i conatur homo fugere a peccato, recipit lumen gratiae Etar. 8..t p. respon- det quod liomo potest vitare singula mortalia, non onauia, nisi per gratiam. Et quia ex eius defcctu est , quo a homo ad gra tiam habendam se non praepararet, propter hoc a p ec- , cato non exc satur, si sine gratia peccaturri vitare n. ns , test. Et naturaliter docet hominem plus dilige te
Deum , quam te. Et idcis sequitur, quod post tri bonuo in enaturaliter. Et rela..i Deum super omuia non tamen supernaturaliter ex charitate. Nihil ergo nouum dicit in cim. quod non in sent .virobique enim per bonos actus nati rates ad D ei. m, ut bonum naturale:
si pernatii tales , ad Deum ut boni nasupernat. nos praeparata
&illam de misericordia ad istam dirigi , dc istam ad gratiari
habitum do gloriam de iustitia. Et quidem si omne eius codices consulas,necessario in telliges apud D. Thomani homines poste ex naturalibus disponi ad gratiam, d ad peccata tollenda, quia in dispositionibus non est abire in infinitum Et quia Deus acceptat ist bona naturalia citarii ab infide i, r dispositi es adfi- deth dc gratiam, unde sequitur gloria dc quod peccat uni non tollit naturalia, eis debilitat, gratia supplet, quae datur
omnibus non repugnanti bi s contra tic ex malitia fin si, ut satis probatum est, di amplius probab tur. Nec proptet hoc principium salutis sit pernaturalis est ex nobis , ut arguunt pseud. Nam D. Thomas respondet quod ex donis natura libus Dei ad naturale boutim : dc ex supernaturalibus adsu- pernaturale p. cv id. 38 I. Et utrobique principium ess .i Deo, qui ordinata: t naturalia ad supernaturalia ex gratia. Et propterea, ait, infusio animae dc gratiae hon est initaculosa Quoniam licet in natura non habeant rationes
720쪽
seminales. habent tamen dispositiones semini es. Quid cl. rius, quid doctius3
Iterum ex D. Tioma aura oritate demonstratur. Deum facienti quod in se est ex viri bus liberi arbitrij, necessario infundor ratiam, non necessitate. Voluta, nec obligationis e suppositionis , promisionis, bonii ii, fati nil quod in se ex Dei gratia,
vel motione supernaturali, dare ex iustitia, sicut propriis viribus ex bonitate.
ARTICVLVS II. Vod utem facienti quod in se est, Deus necessa
iii, da gratiaris non necessitate coactionis, aut obligatio uis ex iustitia, sed necessitate bonitatis dc promissionis, S ordinationis suae. Probat iterum D. Thomas in q. r ana inars se
tr ubi ai . f Quod qui se non praeparat, non iustificatur:
sicui qui fecit te sine te,non iustificabit te sine te. Ergu prae- exigitur 'r.aeparatio Ex parte, nostri. 2 Et in quae Buncul es prima proban ς,quod homo potest se. ,,pta parare,ait Deus non pr. zcipit homini imposithi sea ,, prae pit,visead gratiam aliquid faciendo praeparet. Et possibile est homini facere quo .l in secih. Propterea ait Iacob. . . propinquare appropin abit vobis 3 Mox in diae hinc.3. probat, quodn celsa tibi' a paranii se infunditur gratia sic dicet S in argumento od contra. ilia possibile est summam veritatem mcntiri. Sed ita pro , misit se gratiam daturiim ei qui od in te cst sacit, 3. Comeri minia .re, tonae hara vos. Et Apocis