장음표시 사용
171쪽
alias enim iusta inde belli causa oritur , non ob deis negata connubia, sed ob ignominiam illatam . Atque hoc iure raptus Sabinarum nititur. g. CLXXX. Distatuuntur nuptiae jure naturali I. mutuo consensu f , 2. morte alterius , 3. per divortium , modo justa causa sit.
Iusta cavis est a adulterium, bὶ malitiosa deser
tio , s e quaelibet turpis causa , ut inimicitia capitalis ; vel si absque periculo vitae vivere uxor cum tali marito nequit, uti si lepra, Morbo gallico, &e. con
ptiae sint contractae . . ' Matrimonium contrahendum impedientia , & jam contractum dirimentia sunt, quae continentur his versibus.
Error, concris, votum, cognatis, crimen ,
Cultus disparitas, vir, ordo ligamen honestas, Si sis a is , si sorte coire nequibus :Haec socianda vetant, connubia facta retractane. Non ergo dissolvitur I. ob haeresin, nedum a. ob dissensum circa articulos religionis, nec 3. ob impote tiam supervenientem , vel aliud impedimentum supera veniens, uti si fiat furiosus, &e. nec per captivit tem M. An deportatione ' Negatur st . Soluto matrimonio nxor non potest convolare ad secanda vota, nisi eonstet, eam gravidam non esse I .
g. CLXXXI. Liberi matrimonio per divortium s luto educandi sunt apud patrem , quia ei praecipue cura hare incumbit, & in ejus familia sunt. Iure civiliis in
172쪽
De Jure Personarum. I 2Ilo poenam ei auseruntur , si causam dat divortio ri . f. CLXXXII. Quicquid uxor habet, dotis nomine marito acquiritur; atque ideo ali ab eo debet, & maritus onera matrimonii serre tenetur . Quod verum quoque est si maritus uxorem absque dote recepit.
3. CLXXXIII. DIXIMUS, ex flatu familiae membris ejus jus aliquod competere, ut defendi a familia debeant, si se ipsa defendere non possunt f. CLXXXIV. Equidem iure natum soli patri potestas in liberos competit; & totum edueationis offi-eium ei soli incumbit . Soluta patria potestate liber quidem sui iuris fiunt ; at si impuberes sunt , eoque ubi ipsis consulere non possunt , necessitas educandi familiae ineumbit: unde tutela legitima ortum habet. f. CLXXXV. Tutela igitur est vis, ae potestas, ad tuendum eum ., qui se ipsum defendere per aetatem nequit. Et est vel legitima, vel dativa, tesamenta- 'ria iuri Romano originem debet ). f. CLXXXUL Tutela legitima est , quae proximis cognatis defertur, & quidem si plures eiusdem gradus
sunt, omnibus; modo administrationis capaees sint ν. g. CLXXXVII. Haec tutela ratione naturali constituta est. Nam I. omnes ἰ, qui familiam constituunt, una nobiscum eam, vel caro carnis nostrae sunt : nti igitur quisque suum corpus, ita & ejus portiones conservare tenetur, quod sine tutela fieri nequit. a. Quia pupilli membra sunt eiusdem corporis familiae ; corpus igitur sua membra defendere , & conservare tenetur.
173쪽
Ieta Dissert. Prorem. Lib. III. Cap. IV B. VII.
Probatur id 3. ex medii necessitate, quia sine ejus moia tutela impuberes educari , adeoque genus humanum sublistare nequit. 4. Ex perse mone disina ; quia se
uta alias creasset humanum genus, quod sine tutela conservari non potest. I. Ex consensu gentium ; nam apud omnes gentes iam ilia eorum impuberum, qui ad eandem familiam pertinent, curam habet. Tribonianus ait, naturali iuri convenians esse ut is, qui persectae aetatis non sit, alterius tutela regatur s. Diseeutiunt alii, qui tutelam ex iure civili originem ducere, putant. Hinc Grotius tutelam infantium n, tura esse nullius , ac cedere occupanti , & idoneo, ait r. Et ipse ego olim eam sementiam defendi , t telam natura non dari Quaeritur, quibus tutela eo erat ira regnis ρ Gro. tius existimat, in regnis patrimonialibus sam eonee iam esse illis, quo pater , aut propinqui elegerunt; in regnis usuisuAuariis, eis, quibus lex publica , aut ea deficiente consensus populi commendat e . At verius est, tutelam iis , qui proximam spum suecedendi habent, competere ,' quod rationibus probavit Parens in commentario ad Crotium. g. CLXXXVIII. Datima quoque tutela a natura est. Quoties enim agnati non extant , vel impediuntur, familiae quidem tutela cessat ; at quia plures familiae ea lege , eaque intentione societatem civilem contraxere, ut & jura,.& personae singulorum, communi ope defendantur , ide2 civitas ex eodem pacto quoque tenebitur prospicere pupiIlis , qui se ipsos propter aetatem defendere non possunt atque hactenus
quoque DATIVA TUTELA naturalis merito dici
3. CLXXXIX. Dari tutores a civitate possunt omnes ν S. p. Inst. de Attil. tui. Lib. i, de Minor. 93 L. 2- c. 21. I. I 2. in jure meo contr' tit. de tutelis q. 3 D L. . c. 3 S. I s. n. I cud Attil. tui. L, i. sMin
174쪽
De Jure PersonalIton . I et nes , qui administrationis capaces sunt ; etiam sceminae , creditores, & debitores pupilli secus , ae jure Romano ) non vero furiosi, servi, &e. . . Si civitas incapaces dat , dolo , ' vel culpa tenetur in subsidium x.
f. CXC. Petere autem tenentur tutores proximi e familia, & s nemo petit, magistratus ex ossicio prosi picere tenentur I . Iure Romano cavere tutor debet
fidejussoribus M . g. CXCI. Dantur autem tutores illis , qui propter aetatem se ipsos defendere nequenni, adeoque solis im puberibus, . 3. CXCII. Nee legitimi tutores, nec dativi exeusare se possunt a tutela, quia est ius, quod familiar,& civitati, naturali jure cohaeret, nisi justae sint ex-ensandi causae , quas ius Romanum determinavit a . f. CXCIII. Objectum tutelae sunt principaliter personae, & consequenter res 3. CXCIV. Effectus tutelae ἰneu tu tutorum est, ni educare pupillum, & de ejus alimentis soliciti es- , se φ, praete a auctoritatem ejus actibus praestareae bona ejus administrare debeant . . Non ergo alienare , nec transigere tutor potest de rebus pupilli, nisi id ad utilitatem pupilli pertineat . Iure Romano in alienatione immobilium decretum requiritur 1. Hine tutor praestat omnem culpam , etiam levissimam. Iure Romano eam tantum, quam bonus p persamilias praestare solet, quia ex necessitate gerit'. Denique rationes reddere , & reliqua praestare tendi
175쪽
I 24 Diss. Proclem. XII. Lib. m. p. IV Secti i
tur. Atque ad eum finem pupillo datur activ tutela diresia L. Intuitu pupilli effectus est, ut ille ex facto tutoris conveniri, & agere possit h ; adeo ut nec restituatur in interum si laesus est , sed contra solum tutorem agat secus, ac iure Romano P . Atque in eum finem et datur actio tutelae contraria bb.
g. CXCV. Quando quis pro rutore negotia pupilli gessit vel falso tutorem se gerit st, actio priori casu pupillo datur pro tutela ; posteriori casu actio quod fat-
fio tutorer utroque tamen casu negotium quoque nullum diei potest. g. CXCVI. Quoties quis ob aliam causam, praeter aetatem, se ipsam defendere nequit, succurritur ei per
curam, quam veI familia, vel civitas suscipere tenetur ι:& tunc eadem iura in curatore obtinent, quae in tutore. Iure Romano minoribus 23. armis tales curatores constituuntur, qui auctoritatem non praestant acti
bus minorum , sed lubricum saltem aetatis supplent adeoque hactenus a tutoribus differunt it. f. CXCVII. Iuris Consulti Romani tertiam tuis Iarum speciem introduxerunt , nimirum testamenta-Nam,i quando pater liberis impuberibus dat tutorem . At ut ipsa testamenta, ita & tutela testamento delata meri iuris civilis est.' - g. CXCVIII. Finitur tuteIa r. morte alterutrius u alteruter in servitutem redigitur j tunc enim servi aetiones omnes dependent ab arbitrio domini, nam& pupillus, ejusque vita, res se& actiones , porustati domini subjacent: 3. pubertate ; quae incipit naturali ratione a facultate generandi : cum vero termiqus
176쪽
De Iure Personarum. I 2 sillo variet, pleraeque gentes certum tempus pubertatis definiverunt, & Romani in masculis tutelam post decimum quartum annum, in foeminis post duodecimum annum finiri, statuerunt ) q. si tutor ipse se defendera nequit, ut si ipse est furiosus d 3. si tutor non defendit , sed 'perdit jura pupilli e tunc enim tutor tanquam suspectus removeri potest ': 6. si ad certum tempus vel sub certa conditione tutor datus est , finitur tutela existente conditione, vel finito tempore '
Da satu Civitatis. CXCIX. ERTIUS hominum status est SΤΑΙ ΤUS CIUITATIS . Cisitas esttoetus plurium familiarum juris tuendi causa congregatus : & hactenus a natura . Postquam enim plures familiae communi consensu in civitatem coeunt eo
ipso eorpus aliquod constituunt, eui iura quaedam, &praerogativae adlinent', quibus nemo frui potest , nisi membrum sit illius civitatis; adeoque a quibus extranei , qui non sunt partes illius eorporis, eXcluduntur. g. 1Ο - f. CC. Status igitur eisitat s est conditio, aut qualitas personae , per quam quis iurium civitatis capax
Status civitatis non est immediate a natura , sed mediate, quia civitates eonsensu constituuntur' r unde obligatio inter membra civitatis oritur ex tracto , &hactenus ex jure naturali. f. 33. f. CCI. Acquiritur status civitatis jure naturali I. ex nativitate, si quis, nimirum, a patre cive ex jussis
177쪽
stis nuptiis nascitur: a. pasti , quando quis in civitatem , ejusque jura, recipitur ν; qui actus vulgo naturalifatio vocari solet. Statum igitur ciυitatis habent personae liberae, vel a patre cive natae, vel in coetum illum pacto receptae. Differunt ab incolis, qui domicilium quidem in loco habent non vero honorum , ac suffragiorum participes sunt s. Personae, quae statum illum habent , sunt vel imperantes , vel parentes . .
f. CCII. Objectum status eivitatis est qualitas, seu conditio illa, ex qua quis est membrum civitatis , e que capax iurium, quae ex hac qualitate sequuntur. Iura autem illius status vel ad imperantes pertinent , vel ad parentes. Illa continentur sub regula generali, quod omnia facere possint imperantes ,' & omnia eis praestari debeant, quae ad salutem civitatis pertinent. Hec uno hoc principio absolvuntur Q quoa cives defendere civitatem operis, & opibus teneantur, & quod defendi a civitate debeant, nec excludi a commodis,& privilegiis civitatis possint. f. CCIII. Effectus status civitatis est, ut tam imperantes , quam parentes, esendere illum statum possint armis, & iudicio, per actiones nimirum praejudiciales contra omnes, qui negant, eos partem illius corporis , & membrum ei vitatis esse . Hoc iure nititur bellum Romanorum eontra Nabidem Lacedae moniorum tyrannum, quod Tyrannus esset, & contra Perseum, quod spurius esset r. f. CCIV. Tollitur status civitatis, intuitu imperantium, omnibus illis modis, quibus regnum amittitur ratione ciuium vero I. morte naturali: 2. in poenam ,
uti si civis deportatur, vel proseribitur , vel in ser V,
178쪽
De Jure personarum. I 27 tutem redigitur: 3. si deserit civitatem , eoque membrum ejus esse desinit: 4. per deditionem quae fit aciVitate, si deditus ab hoste recipitur . 3. captivitate ,
Ivitis Consultis Romanis is , qui eivitate privatur, eapitis deminationem mediam pati dicitur . Vide supra
in m. In genere' autem hie rotandum e st Q pa
reri rationem obtinere in omnibus corporibus, & universitatibus : ut eollegiis opificum ordinibus equestribus, &c. Nam ibi quoque statum habere debet illius collegii, ordinis, &e. qui iuribus illius ordinis , collegii , &α gaudere vult i , & hunc in finem actiones quoque praeiudiciales dantur. g. VI. Civitas si aliquid in se statuit , iure talionis quoque idem contra se admittere tenetur . Si proinde .cives nostri prohibentur in vicina territoria merces trasportare, si extranei gabellam haereditariam nobis solvere tenentur , &c. vicini in suo territorio quoque a eommerciis nos excludere , gabellam haereditariam a nobis exigere , &c. possunt. f. CCVII. Quomodo 'suffragia ita civitate compuuranda sint, alibi examinabimus M. ILO Par. in hypomn, Inm tit, de action. s. '6. Vid. infra L. G. CaP. r. Crotii sententiam exposuimus in Diss
179쪽
Seu de Iure , quod cuiqua hominum in res naturali
nus primum objectum juris , nimirum , JUS
jus, quod personae competit EX STATU HOMINUM'. Sequitur
turalis obiectum , scilicet , JUS RERUM , seu ius, quod cuique hominum naturali ratione quaesitum est IN RES. f. CCVIII. Praemittimus autem primo rerum divisiones: ubi simul demonstramus , divisiones rerum , quas ICti Romani proposuere excentis rebus divini juris, ex ratione naturali sequi. Vid. Cap. I. g. CCIX. Secundo exponemus differentiam inter imperium, & dominium . Vid. Cap. 2. 2CCX. Tertio explicabimus veram dominii originem , modosque acquirendi dominii naturales , speci tim
180쪽
De Iure Rerum. Iaptim per successionem ab intellato. Ubi simul probabimus, nec testamentarias dispositiones, nec prascriptionem immemorialem , esse modos acquirendi dom nil
f. CCXI. Quarto demonstrabimus , praeter dom nium uulsum aliud ius in re naturali jure dari , ade que servitutes , pignus , aliaque iura , quae Legibus Romanis jus in rem tribuunt ,.non nisi actionem personalem producere M. f. CCXII. Tandem sinuetur modus amittendi dominii I.
De Rerum Divi M. f. CCXIII. ANTEQUAM de modis aequirendi
o dominii tractationem incipiamus , praemittendae sunt rerum divisiones tum ut appareat, quarum rerum dominium acquirere possimus, vel non possimus ; tum ut constet, an & quatenus rerum divisiones a Iuris Consultis Romanis expositae buri naturali conveniant.
6. CCXIV. Per RES intelligimus quicquid in ho
minum usu esse potest, si ve res sit in patrimonio, sive extra patrimonium R. Adeoque & res diυini juris, res communes, & res publicae , seu universiaris, aeque rerum nomine veniunt, ac res , quae in jingulorum bonis sunt. Reι autem appellatione etiam causae i. e. fructus, usurae, impense, & id, quod interest & jura i. e. actiones, obligationes, &c. veniunt .nm.de Cocceii Intriis Grol. I g. CCXU.