장음표시 사용
391쪽
mano oriebatur, nisi causa suerit, propter quam partes inter se convenerint 4 s ἡdeo ut pctor , qui ex stipulatione sine causa inita agit, repellatur excepti ne doli . n. 3. Posteriora ergo pacta saltem ICti approba. babant: atque tunc demum obligationem ex conven tione nasci , statuebant, si causa subesset ι : i. e. si synallagma contineret r. Atque haeς pacta vacabant
n. 4. Inter haec pacta , quae causam h/bent , &quae contrabius numine veniunt, quaedam frequentiorem usum habebant, & quotidie occurrebant ; ideo JCti Romani illis proprium nomen dedere, quod tO- tam negotii naturam exprimeret, Unde hos contractus nominatos vocabant, & actionem inde natam προ
n. 3. Et cum horum contractuum quidam datim, nem requirerent, quidam nudo consensu consisterent, quidam verbis, quidam iitteris eontraherentur, inde uati uini contrinus reψles , consensuries , verbates ,σ liturales . n. 6. Omnes reliquos contractus , quibus: speciale nomen non dederunt Icii , vocarunt inmmiuotos. ἐquia cum certum nomen illis impositum non sit , manet ratio naturalis contrahendi illa negotia , per verborum scilicet a bages circumscribendo id. , quod partes inter se actum esse volunt : undet actori dabatur actio praestriptis verbis , ad exigendum id, quod ob causam promissum est.
3. CDXXXVII. Contradius ergo ex hypotes iuris civilis , sunt pacta , quae ob causam fiunt - , adeoque ubi synallagma, sea commutatio iuris sub-
392쪽
De Obi gat one Personat. 32 Iest a . Unde differunt a pactis , quae talem causam non habent, adeoque ubi synallagma non subest. Neque obliat, contractus, seu synallagma tantum esse, ubi ultro, citroque es obligatis , adeoque tantum in contractibus hilateralibus ' ; unde Ulpianus in contractibus uni lateralibus non contrahi , sed agi asserit i. Resp. ICtus non de definitione contractus loquitur , sed de speciali verborum significatione , quando, nimirum, quid contrahatur, quando agatur ,
Nam bene JCtus ait, contrahi dici, quoties solo
consensu ultro, citroque obligatio oritur; quod Grae- et Onallagma vocant : etsi neque res , neque verba later eniant. Agi autem aliquid dici, quando , praeter consensum, rebus, vel verbis aliquid agitur: Geri , quando res, sine verbis, intervenit. Ex his igitur apparet , contraoctum hic speciatim accipi pro contractu, qui solo consensu utriusque perficitur verba enim ultro, citroque is pius ita sumi, certum est vi J: adeoque I . opponi contractibus rea tibus, o verbalibus, uti stipulationi , & mutuo is . quia praeter consensum ibi aliquid verbis, vel re agitur. Caeterum, stipulationem , & mutuum , veros esse contractus, quibus synallagma subest, etiam tyronibus juris notum est. 2. Opponitur eis negotiis , quae geruntur: nam in his quoque ultro , citroque , obligatio oritur ; at non ex consensu , sed ex g
3. CDXXXVIII. Ex dictis apparet ratio , cur primis Romanorum temporibus ex pacto , cui causa non suberat, nulla actio data fuerit ρ fg. 36. n. I. l tractu temporis afluitas fidei datae praevaluit, & ob-
393쪽
di 12 D si Proncm.XIL Lib. V.Cap.II Sect.II. ligatio tandem , etiam ex passis, plenissime restitua
ctu illud nudum confirmaretur per verba solennia, id est per verborum obligationem , etiam ex pactita confirmato detur actio . Cum enim Jam causa aliqua, nimirum, praecedens promissio, adsit, re ea cI verbis corroboretur, indeques de animo deliberato constet, is a qui iterato promissionem repetit , temere promittere' non videtur Atque ideo ρ- jure civili contra stipulantem datur . d. b. 4, 6.
n. q. Idem quoque g. obtinet, si cW2 qu*lti ix
ter pasentes non possit per solennia verba obligatio contrahitur, quae litterarum obligat' qις -
nem dederunt ex pacto , si illud per constitutum sadeoque citra verba solennia confirmatum fuit , uti si quis litteris promittit, se id, q0od ipse, Vedebet, soluturum: nam hoc casu causa sebest , debitum enim pr cedens promittitur: atque. id aeuum ti naturali convenire, ait Ulpianus In i. I. p . J
c ciuia grave est fidem fallere . .
t n. 6. Si f. pacta eontractibus bonς fidei s smyi
nenti adficiuntur , obligationem quoque inde oriri voluerunt: quia pars sunt contractus , eique Nelle dicuntur, non vero si ex intervallo adiiciuntur. ID P. Cons Iaut. eomp. ρα 46. - vGoth. I 4s- Seod.
394쪽
De obligarione Personae. 323 n. 7. Praetor 7. ex omni pacto exceptionem de illi , i. e; omnes effectus debiti naturalis ei tribuit . aeter actionemI: ubi provocat ad aequitatem nat talem, & nihil tam fidei ham nae congruum esse . ait , quam pacta conventa servare . . n. 3. Jus Canonicum , & praxis hodierna, ius naturae redavrunt , & ex omni pacto actionem dant ei, cui aliquid promittitur ; ae promittentem obligant ad praestandum , vel faciendum id , quod pro
g. CDXXXIX. Dixi , ICtos Romanos contractus
alios nominatos sectisse, alios innominatos. De utris. qae iam agemus.
De Contractibus nominatis 13. CDXL. JCti Romani conventiones iuris gentium , quae in proprium nomen contractus transeunt, 'eiunt vel reales, vel co en alis, vel in hales , vel littereses. κREALES sunt quatuor: mulcium, commodatum
tium t realis , quo res singibilis ita alii datur, ut is tantundem in eodem genere , & bonitate restituat η. n. I. Causa hujus obligationis est ex tute gentium ε ς prout enim partes de suo iure disponunt ιlta ius est : dum igitur duis suam rem fungibilem X et ea
395쪽
ea lege in alium transfert , ut is tantundem rasti tuat, alter, qui consensit, eaque lege pecuniam accepit, eam vi pacti restituere tenetur ; tenet enim jus alienum , quod ex regula naturae tribuere debet ei, cujus est. n. 2. In hoc contractu requiritur , I. ut res fungibilis credatur φ, i. e. quae pondere , numero , &mensura constat 4 r a. ut traditio interveniant . . Unde constat, a pactum de mutuando non esse mutuum se l. b mutuum esse alienationem g , Scdominium pecuniae transire in debitorem . . n. 3. Dare mutuum possunt omnes, qui alienare . .
Dari autem illis, qui possunt obligari. εn. 4. Objectum sunt res fungi biles vid. n. a. .
In aliis rebus magis gommodatum est , quam mu-uum. t . Res autem illae nostrae esse debent. Hinc non valet mutuum in re aliena m . Nostrae autem Videntur, si alius nostro nomine, & voluntate, suam pecuniam numeret mutuum a Wobis ra petenti . Idem quoque verum est si eum, qui ex mandato meam pecuniam
penes se habet, ex causa credjti habere volo . M-ςus, ac jure Romano; quia eo jure contractus nudo pacto in alium mutari nequit ' . )n. 3. ectus mutui est ut debitor re creditas tanquam dominus, vid. n. a. γ abuti possit, eique
396쪽
res pereat in Praeterea obligatur ad restituendum tant ungem quod etiam fit si eandem rem restituit. i. e. in eadem bonitate extrinseca , quae fuit tempote contractus ; non in eadem intrinseca : nec in eadem materia , si damnum creditor inde passurus
Creditori, ejusque haeredi , ex hoc contractu datur actio mutui t quae condictio certi vocatur is adversus debitorem, ejusque haeredes , ad rem in eodem genere, eademque bonitate, restituendam . v Non vero ad restituendas usuras, utpote quae promissae non sunt x: nisi t. pacto speciatim jure Romano requiritur stipulatio 3 promissae sint : vel etidebitor sit in mora c; tunc enim hic fieret lucupletior cum alterius jactura . Vid. fur. 3. 3 3. n. 6. Iure Romano filiisfamilias mutuam pecuniam accipientibus succurritur per SCtum Macedonianum . . Minori fius inde laetis datur restitutio in
CDXLII. COMMODATUM est contractus
auris gentium realis , quo res gratis utenda ita traditus, ut in eadem specie finito usu restituatur. 4Sua uatura igitur est gratuitum νὴ honorarium ta- mera promitti potest f: non merces, vel alia res I rn. Σ. Causa hujus negotii est ex jure gentium ; is enim, qui commoduo accipit rem, ea lege eam a uipit , ut finito usu restituati
397쪽
3 25 Dig.Proaem. XII. Lib. V.Cap.IIae 'IN. Finito igitur usu commodatarius nullum ampli uetjus in usum illius rei habet , rem alienam . tenet iquam, ex regula generali justitiae, ei tribuere debet.
n. g. Commodanti igitur, ejusque haeredibus, actio personalis datur ex hoc contractu adversus commo datarium, ejusque haeredes, ut rem commodatam re stituat. bSi plures commodant, vel pluribus commodatur , singuli agunt, vel adversus singulos agitur pro ratae nisi sint correi vel credendi, vel debendi. iEquidem praeterea commodanti separatae actiones dantur ad omnem causam, immo ad praestandum dolum , di culpam : at jure Romano eadem actione haec petuntur, quia contractus est bonae fidei. Fid.
Commoritario, ejusque haeredibus, datur actio adversus commodantem, ejusque haeredesi ad indemnitatem praetandam l. n. q. Finitur commodatum a) finita usu , vel sua patura, vel ex pacto adjecto ri; non si comm dans ipse indigeat o. b) si res perit casu, si culpa etiam levissima, commodatarius tenetur ρ. Viae fur.
gentium realis, quo res gratis eustodienda ita traditur, ut eadem quandocumque restituatur ' . n. I. Sua natura igitur gratis fit; adeoque meroes
398쪽
Differt a mandato η, ubi traditio rei non requiritur n. a. Causa huius contractus est ex iure naturae sis enim , qui depositum accipit, promittit , se eam domino quandocunque restituturum ' si proinde deponens sibi restitui depositum petit, depositarius , qui Tem alienam tenet, eam domino repetenti restituere quocunque tempore, eoque jus suum cuique tribue
n. 3. Ex deposito igitur actio datur de nenti , eiusque haeredibus , adversus depositarium , ejusque haeredes, ad rem depositam reiiituendam ω : praeterea ad omnem causam , & ad praestandam culpam . Sed & depositam actio datur adversus depone tem, eiusque haeredes, ad indemnitatem , ne Ioc pletior fiat cum alterius iactura Not. Depositarius rem depositam alii non potest restituere , etsi dominus sit quod jure Romano mutatum est. . si depos rarius, ejusque haeredes , deficiunt; res nullius est, & cedit occupanti s m
u. 4. Finitur depositum a si depositarius repetit; b si res easu perit, si culpa, etiam levissima depositarii, tenetur ad restitutionem e . Iure Romano tantum lata culpa praestatur; rationem requiratis alibi exposuimus. Ivit. Depositum, quod in re immobili fit ,hmia tim vocari solet sequestrum. g. CDXUR PIGNUs est contractus realis, qua
399쪽
es in securitatem debiti ita traditur , ut hoc soluto restituatur, non soluto rite distrahatur a. n. I. Causa hujus contractus est ex iure gentium . nam is, qui pignus accepit, ea lage id accepit, ut soluto debito illusi restituat. Casu igitur existente , rem alienam sine causa penes se habet, jus alienum tenet, quod restituere ei debet, culus est. n. a. Ex hoc pacto creditor rei possessionem nanciscitur f, i. e. facultatem rem tenendi, eique insistendi, donee debitum solvatur : atque hoc ius in alium quoque transferre potest l. α 3. Objectum pignoris sunt res corporales, & in
corporales, mobiles, & immobiles; etiam aliena ad eum effectum , ut actio pignoratilia detur ad aliam rem dandam ) ; etiam res mihi iam oppignoratae et non vero liberi , nec imperia absque consensu populi . n. q. Emectus pignoris est, ut i debito non foliato creditor distrahere pignus, & ex pretio sbi satisfacere possit si pinguius est pignus, posteriores creditores, an te distractionem pignoris, offerre priori creditori possunt solutionem debiti, cum omni causa. Quo casu hic etiam naturali ratione cedere pignus posterioribus ereditoribus tenetur. Cum enim this creditoribus totum patrimonium debitoris sit obligatum , etiam pignus hoc, quatenus in illo plus est, sub obligatione illa continetur. Neque priori creditori fit injurias ei enim totum offertur debitum II. Si debitor lolait debitum , actio datur debitor , ejusque haeredibus, adversus creditorem, ejusque haeredes, ad rem oppignoratam , pignoris quippe Viu-culo
400쪽
Dου Ibligatione pecγώ uincculo soluto , recuperandum ἡ ' & praeterea ad omnem causam, & culpam praestandam t. At creditori quoque, ejusque haeredibus, actio dator adversus debitorem, qui repetit pignus , ad indemnitatem pignoris nomine consequendam is . Not. Praeter hanc actionem pignoratitiam , qua personalis est, Praetor quoque ex pignore dedit actio nem realem , id est hypothecariam . . Quae constitutio mere eivilis est.. n. 3. Finitur pignus I. soluto debito , aliaque s tisfactione ; neque pignus ob aliud debitum ἰretineri potest 'a a. reddito pignore pe q. si res perit ; nisi ςulpa , etiam levissima debitoris accesserit j jure Romano levis saltem praestatur e q. resoluto jure , quod danti in re competit e 3 an confusiones Non 6. prascriptione ε ; si stil. debitor longo tempore non reluit pignus . Quod jure Romano obtineat, . alibi explicavimus. n. 6. Quomodo pignus differat ab obsidibus u , infra demonstra bimus. Caeterum, addere adhuc licet , in foederibus, & promissionibus Principum aliquando
. f. CDXLV. CONTRACTUS CONSENSUA
LES itidem sunt quatuor : Emtio venditio , locatistanductio , focietas, o mandatum .