장음표시 사용
421쪽
aso Dis .Promm .XII.Lib.V.Cap.III. Seis. I. et ; quia intelligitur is , qui in coelo habitat , qui erram creavit , & qui in templo adoratur eum
vindieem vult esse perfidiae. Simili ratione a. is, qui per principem iurat ἡ, eius vindictam in casam perlutii implorat. merito igitur perjurus non tantum qua violator fidei , sed praeterea quod rem sanctissimam . Deum scilicet, & Principem ι testem perfidiae suae adhibuerit ι poenam metuere debet . Ita gaqui per salutem stam, vel liberorum suorum , per lapides, per pice torrentes atraque fuligine ripas, iuxat , in casam violatae fidei optat ut male sibi , suisque sit, Deumque, qui fidei praesdet , executarem horum malorum precatur . Denique , & q. qui per amicos, per memoriam maiorum , &c. jurat . itidem mali aliquid sibi imprecatur , nimirum , ut boni viri male de eo senuant : sed & fidem violando nos amicos, & maiores parum in pretio habere, declaramus; quae res in soro soli, speciatim in civitate, insignem effectum habet j.
f. CDLXX. Qui aliquid promittit an Ddes flati.
t iuramenti loco J in genere omnes res religiosas ad-nibuisse videtur; adeoque Armula haec verum jur
f. CD LXXI. Iuramentum non est execratio a ι nec votum , quod corban vocatur ι.
g. CDLXXII. s. rare igitur licitum est , etiam Christiani, q; iusiurandum enim est eultus divini speetes ψ, quia Deus testis veritatis , & vindex peri tit
422쪽
Hi imploratur . ' Neque obstat effatum servatoris rConfabulatio vestrast Immo, Immo: Non, non ; quod iatra es, est a mala f. Nam nova ratione dubio huic satisseei in iure meo controverso e ι Sed & pinterea loquitur Se vator de confabulationibus, & de quotidiano sermone; ibi enim cum citra necessitatem adhibeatur nomen Dei έ omnino prohibitum est ι tur to quid asserere; secus ergo si de confirmatione promissi, vel assertionis judicialis agitur
Nec temere, nec sine necessitate iuramento uti debet quisquam , sed tum demum , quando id vel a superiore , veluti iudice, vel ab alio deseratur . Nam Isidorus ait sent. libro: Non es contra Dei praeceptum jurare, sed dum iurandi usum Delmus , 'eburii crimen incurrimus . Et D. Augustinus lib. de Mendario ' Dico vobis, non jurare omnino , ne , scilicet juramdo ad facilitarem iurandi veniatur, de facititate ad consuetudinem , de confreetudine in periurium decidatiar.
CDLXXIII. Omne iuramentum est vel φω- missorium, vel assertorium. De hoc infra , ubi probationis jura explicabimus, agemus. f. CDLXXIV. Pνοmissorium est , quando quid μω mittitur asina mentione rei religiosae ε. 3. CD LXXV. Iurare, id est promissa iurato con-ρrmare , possunt omnes , qui consentire possunt l. Non ergo infantes , nee suriosi , nec summe ebrii m og. CDLXXVI. Iuramentum Daestari debet iuxta mentem eius , cui promittitur , non juxta reservationem mentalem jurantis η : & servari debet etiam
423쪽
352 Dig.Prooem. XII. Lib.V.Cap. III.Ses. I. praedoni ', periuro tyranno ', hosti η; nec poenae homine ipsis jus hoc auferri potest . .
f. CD LXXVII. Mestus jnrisiurandi est , ut iu
rans obligetur ad implendum id , quod jurato promist i: e si I. promusio jurata Vi, metuque sit extor. ta : a. iurans dolo inductus sit ad promittendum ;modo dolus non inducat errorem, qui consensum impedit . ; vel 3. promtisio ex turpi , seu injusta cau. sa facta sit is: non si . ipsa promissio sit turpis , aut injusta , . n. I. Hinc iam apparet ratio, cur juramentum Gabaonitis praestitum validum fuerit , etsi videatur I. injussum, a. ex errore prς stitum, & 3. dolo elicitum M. Nam injustum non fuit . tum quia Gaba nitae ab hoste extrema metuentes saluti suae consulebant, & vitam sibi salvam stipulabantur ; quod negotium intuitu Gabaonitarum licitum fuit: tum quia ipse Deus praeceperat Israelitis , ut supplicibus , ScVeniam deprecantibus, ac pacem, & religionem amplectentibus, parcerent a.
Cur ergo Israelitae eos servos secerunt si pactum licitum fuit Resp. tum quia Deus dicto loco eos , qui ultro se dedebant, non aliter salvos esse voluit, nisi sub lege servitutis .: tum quia ipsis nil nisi vitam salvam promiserunt.
424쪽
Neque emr hic talis fuit , qui consensum impediret : non enim in persona, sed saltem in qualitate Iersonae erratum fuit. Accedit , quod ipsi juranteqdubitaverint, & nihilominus in genere vitam salvam promiserint. Illi igitur ipsi causa erroris suerunt ; facile enim interrogando Deum, certiorari de conditione personarum . potuissent. Sed & , quod maximum est, per hunc errorem laesi non sunt , nec jus aliquod ipsis ablatum est s adeoque nulla fuit revocandi eausa .
Denique nec dolus malus hic subsuit; dictum enim est, factum Gabaonitarum nihil injusti continere ide sua salute , & de incolumitate vitae agebatur sipsi pacem poscebant, quo casu ipse Deus parcendum esse victis, itatuit. Hinc iure Romano ubi actione de dolo negotia dolo eontracta rescindunt non habetur pro dolo, si aliud agitur , aliud simulatur rsicut faciunt qui per ejusmodi dissimulationem defer-Giunt, o tuentur vel sua, vel alleua ε. g. CDLXXVIII. Si jurans violat juratam promissionem, actio datur creditori contra jurantem, ut fidem juratam impleat ; Deo autem , ejusque Vieariis, jus puniendi perjuros competit. 9. CDLXXIV. Eadem obligatio etiam ad summas potestates pertinet: illaeque ex sua promissione jurata subditis, aeque , ac alii privati , tenentur etsi actio cum effectu institui contra Principem non possit a d , Deoque violatae fidei poenas olim daturi 1unt. Quatenus vero beneficia iuris civilis , quibusvis iuramentorum infringitur, Principi prosint , alibi examinavimus φ.
g. CD LXXX. Poena periurii personalis est, adeoque ad hςredes non transit i. Etu Deus poenas aliquando ad posteros extendat f. Hoc jure posteri Sauli luerunt periurium parentis g. Sam.de Cocceii lurcad Gra. Z g. CDD
425쪽
CDLXXXI. Praestitisse autem, eoque jusjuraridum implevisse videtur, i. si praestatio impossibili est, & per jurantem non stat he a. si alter remittit g. si luperior propter utilitatem publicam Promittentem dispensat: quod relaxatio iuris urandi dicitur h. Idque Principes ratione sirorum iuramento. Ium antecedenter facere post e , ait Grotius in i non
s. CDLXXXII. De interpretatione iurisiurandi
Crotius varias suppeditat regulas quas in genere non agnoscimus . Veras interpretationum regulas suppeditabimus insta 3. 3Co. .
De Psenoribus. f. CDLXXXIII. DE pignoribue , eorumque iure , egimus supra g. 3o6. seq. Ubi simul demonstra-Vimus , iure naturae per contractum pignera litium nullum ius in re, sed solam obligationem personae seonstitui .
De Correis.'D CDXXXIV. CORREI sunt vel eradendi, vel debendi. Correi credendi sunt, cum id specialiter agitur n, ut pluribus a eadem res p , ex eadem cad
se, & quidem singulis in solidum, debeatur .
426쪽
Correi debendi sunt plures persenae , quae uni ean dem rem ex eadem causa - , & quidem snguli in solidum , debent v. f. CDLXXXV, Etsi autem plures hinc sint obligationes, unum tamen saltem est debitum e unde unus creditorum reliquis nocet & unus reliquos li
, 9. CDLXXXVI. aeri solet , an si reus curreo,
succedit, per confusionem tollatur obligatio ; & . recte id negatur : Quoties enim duae sunt obligationes priu-cjgies , Scaevola ait, alteram alteri potius advics adactisuem, . quam confusonem parere R. g. CDLXXXVII. Porro quaeri solet , an correus debendi, qui semit solidum, o correis partem repetere possi P Resp. a correis non potest repetere quia suum debitum solvit: nisii l. socii ίnt d a. actiones ei cedintur: vgl 3. ab eo repetatur, qui accepit pecuniam, adeoque cujus negotium gestum est : hinc enim locupletior fieret cum alterius iactura Φ.. 3. CDLXXXVIII. Causa huius correalis obligationis est ex consensu, adeoque hactenus ex jure m-turali: prout enim partes de suo iure disponunt, ita ius est. Iure Romano ex nudo tali consensu nulla actio dabatur, quia causa non subest intuitu corret , qui vel nihil , vel saltem partem accepite hinc tunc demum cum .effectu correus obligatur, si verba solennia accedunt; & cornus contra correos agit actione ex stipulatu .
427쪽
f. CDLXXXIX. FIDEIUSSIo est pactum, quo
quis obligationem alterius, in majorem creditoris securitatem, in fidem suam recipit s adeoque quando quis alterius obligationi , idem , quod ille debet ,
f. CCXC. Ex hoc pacto naturali ratione oritur obligatio, quia quilibet de jure suo disponere potest si proinde ita disponit, ut alterius debitum in se recipere velit, ex hoc promisso ius in creditorem trans fert, quod ei tribuere tenetur a. f. CDXCI. J e Romano, quia sne ulla eausa fide jussor pacto suo se obligat , nulla inde dabatur actio , nisi stipulatio pacto accesserit , atque hinc non valet nisi tanquam verborum obligatio.' g. CDXCII. Fidejussor aeeedere potest cuique obligationi , etiam quae ex crimine oritur at non ad eum effectum ut morte puniri possit, sed ut creditor agere possit ad id, quod interest . . ) Fideiussors sciente domino fidejussit, repetere solutum potest actione mandati s , alias, negotiorum gestorum actis
f. CDXCIII. Similis fideiussori est l. mandator ,
quando nudo pacto quis alii mandat β; ut a. consi- ruens, quando quis constituit nudo pacto, se suum, vel alterius debitum soluturum ν; 3. .rmator , qui ereditorem , cui ego pecuniam credere nolui, ido neum amrmat lc.
428쪽
f. CDXCIV. SPECIES fidejussorum sunt oBSIDES , qui, nimirum, pro suo , vel alieno debito,
3. CDXCV. Si quis pro securitate fui debiti ea
ceri se tradit, oli iam dicitur . Iure naturae valet tale pactum, quo quis ad carcerem se creditori suo Obligat, in casu non factae solutionis ; quia debitor de sua libertate, adeoque do suo jure disponit . A que hic cavendi modus hodieque in Holiatia obtinet, & Germanice vocatur das Einlager ; quod i tegra dissertatione illustravit Fomannus de obflagis .f. CDXCVI. Si quis pro alieno debito se obsidem dat, i. e. carceri.se tradit, distinguendum est , an se det privato, au Principi; au extraneae civit ri , an hosti. Privatus se priuato obsidem dare pro alieno debito potest, quia de sua libertate, adeoque de suo iu-xe , disponit it at hic modus cavendi, propter ab sum, in imperio Romano prohibitus est Privatus principi suo se dare potest obsidem, v. g. pro reo criminis ; qualia exempla obveniunt in hi-itoria Damonis, & Pythiae, & passim Hoe illicitum non. est naturali ratione, quia obses de sua libertate, adeoque de suo iure disponit.
Si privatus obsidem se dat extranea ciυitat , πόpra securitate foederis , inter duas civitates pacti, . , - Z ῖ uti .
429쪽
s uti in scedere inter Gallos , & protestantes Gert manos, obsides dati sunt Christophorus Dux Megalopolitanus , & Landgravius Philippus iunior valet tale pactum, quia de suo jure obses disponit. Denique si civitas hosti fidem dat, & cautionis lo- es divεs quosdam obsides offert, hoc quoque pactum in e nardva 'non improbatur . f. CDXCVII. Quis vero effectus est hu)us ne otii γ Resp. obsides tamdiu in carcere retineri posisunt, donec fides data impleta , & ei, cui data est,
''Si is, qui obsides dedit , nolit fidem datam implere, vel ei contrarium aliquid faciat, quaeritur, an is cui obsides dantur , ius in vitam oblidum acquirat , it,' ut interficereineos possit Z Diximus , obsides dari vel privato, vel magistratui, vel alienae civitati, Φει hosti In primo casis fertum est, creditori nullum ius licquiri iri vitam obsidis di tum quia obses non est dominus vitae suae; adeoque de ea disponere nequit; tum quia debitor hominem suo jure vith privare non
In Betivdo easu res magis dubia est. Ilae, qui proxeo criminis cavet, causa est quod dimittatur , eo que ' impunitatem constoratur e adeoque videturmo te 'puniri posse . At verius est, Principem non debere obsidem talem accipere di s vero'accipit; non debet eum morte puniri, quia nil dictum est; obses
disponix de jure , & re, quae noti est in eius poetestate '
' t Equidem Dionysius in exerriplo Damonis, & Py-ofite; paravit mortem obsidii, in easum si alter non reverieretur: at tyrannus is fuit, cujus actus de iure naturae testimonium non faciunt. Tertio, quarto easu. omnino ius virae , & ne-ε cis
430쪽
tis aequiritur et , cui dati sunt obsides , si danteqviolant fidem datam. Rationem diversi talis explicabimus infra, ubi ex prosesso de obsidibus hosti datis
Praeterea in his duobus casibus, aliud est in prioribus λ etiam inviti obsides dari possunt, si sunt membra civitatis fidem dantis : indeque in hos invitos quoque jus est saeviendi, tanquam in hostes, . si ei-υitas fidem sesellerit. Quod itidem infra plenius ex
g. CDXCVIII. Finitur obsidium eodem modo, quo fideiussio. Praeterea morte obsidis a cum enim omnis securitas hie consistat in detentione personaei pecessario sequitur, eam cessare exstincta persona.
bus , 'quae alterius obligationi accedunt securitatis causa. Sed praeterea pactis adjici possunt conditio, dies, & modus. f. D. Conditio est oratio, quae quid suspendit in futurum eventum incertum an sit exstiturus p . Eaque est vel potestativa, quae pendet a nostro arbitrio ': vel ea alis, quae a casu, vel arbitrio tertii et vel mixta, quae a casu, & nostro , vel nostro , &tertii arbitrio r. Deinde est vel f pensva , vel resolutiυa ν. g. DI. Conditiones igitur non sunt, I. quae non ex oratione, sed tacite, & ex natura rei insunt Z a. quae