장음표시 사용
361쪽
3. CDIIL P Aa iure daturae dividuntur I. in exis pressa, a. in personalia vel realia: 3. in uni lateralia, vel bilateralia : 4. in liberatoria, vel obligatoria 3. in publica , vel privata . Reliqua; divisiones, quod nimirum 1. quaedam sint nuda, quaedam vestim i, quod pacta sint vel nuda , vel contractus μ, 3. quod. quaedam In continenti adjiciantur contracti vis bonae fidei, quaedam qx intervallo in iure Romano originem habent.*. CDIU. Prima igitur divisio eactorum est, quoaquaedam sint expressa , quae Om tacita. Pacta expressa sunt, ubi consensus verbis, vel literis declaratur;
adeoque ubi utriusque consensus ex verbis, vel litteris apparet.
yactum tacitum est, ubi sol niat; vel signis declar tur , vel actu aliquo, unde dς voluntate constet κέ n. I. Signis auimus transferendi iuri 2 declaratur, si talia sint; quibus uis, & observantia voluntas designari solet. Sic qui annuit, assirmare , qui abnuit, negare vid*tur 1. u- 2. Actibus quoque volunt s declarari tolet , si tales sunt, unde certo de voluntate constet. Constat autem de volunt te agentis Ib Ex facto , O actione persona. It' caupones , nau tae , stabularii , aurigae, &c. qui res, vel personas recipiunt, tacite securitatem promittunt ἰ atque ex hoc tacito pacto actio de receptis datur. Qui iudicem adeunt, tacite promittunt, se staturos eius sententiae ; atque ex hoc pacto nascitur actio judicati. Qui peritiam publice profitentur, eam prassare debent illis, qui opera eorum utuntur; nInc menser , qui falsum modum dixit, procurator, qui negligentia sua damnum intulit, iudex, qui male iudicavit , ex tacito pacto tenentur.
362쪽
u. q. II. Ex actionis fine φ: si quis enim ad certum finem agit, cum intentione agit ψ adeoque vult quod agit; sed non ultra illum finem. Hinc creditor, qui pignus debitori reddit, necessaria remittit securitatem s neque enim alia ratio dari, nec alius fitiis hujus actus esse potest ;cum tota, & unica securitas ereditoris in detentione pignoris consistat: non vero remissum est debitum , quia alia ratio redditionis dari potest. At si creditor reddit chirographum, necessario vult remittere' debitum , quia alia ratio illius actus dari nequit: non enim reddit chartam, sed obligationem,
n. q. III. Ex medii necessitate, si nimirum fideqalicui data, negatis his mediis, ad effectum deduci non potest: hoc enim casu is, qui aliquid promisit, Dinnia quoque promista videtur , quae ad executio-tionem promissi necessaria sunt. Cujus rei exempla vide apud Grotium . Hinc qui in civitatem se recipi patitur, tacite promittit, se legibus illius civitatis staturum: qui collegio se iungit, oneribus , & stat iis illius eoilegii eo ipso se subiicit.
Unde patet ratio, cur is, qui admittit legato& certo charactere munitos, eis etiam pra rogatiuas characteri illi usu communi, vel speciali illius Curiar, an neXM, tribuere teneatur; idque ex tacito pacto.: dum enim recipit, legatum , consentit in omnia, quae ex usu communi , vel ex usa Curiae, characteri ejus debentur.
n. I.'Non ergo consentire videtur qui tacet: adeoque non videtur juri suo renunciare qui longo tempore, vel eo non utitur, vel id negligit. .
363쪽
et stet Diss. Proclem. XII. Lib. IV. Cap. II. f. CDV. Secunda divisio pactorum est, quod alia
sint personalia , alia realia . , alia mixtae. n. 1. PERSONALIA sunt, quae ad permnam paciscentis restringuntur , & in solam persopam non in rem concepta sunt x : v. g. si paciscor, me a
persona petere nolle b . Haec pacta ad alios non pertinent adeoque nec
prosunt, nec nocent haeredibus st . Nedum prosunt , vel nocent sociis , correis, & condominis i . Excipe, si ipsius paciscentis interest, ut pacta aliis prosint, vel noceant. Atque haec ratio est, cur pacta prosint , vel noceant successori singulari , quamdiu iei licet paciscens vivit'; quia alias nec paciscenti ipsi prodessent . . Ex eadem ratione quoque pro sonti jussori , . n. a. REALIA sunt, quae non ad personam paciscentium restringuntur ' , sed in rem constituuntur truti si pactum generale est, ne petam ; vel si in genere profiteor, alterum non teneri . .
Hinc I. prosunt, & nocent haec pacta haeredibus quia res ad eos transferturo a. successoribus singu=aribus etiam mortuo paciscente υ: A 3. fideiussori-hus η: quia ad eandem causam accedunt: 4. siciis idi condominis ' s. Correis M. n. 3. MIXTA sunt', quando idem pactum ex altera parte est in rem conuitutum, ex altera parte in personam conceptum, uti si pactum est, ne ego p rsim , vel ne a re potatur . : An
364쪽
De Obliatione Perso . An vero pacta in dubio sint realia , vel personalia, infra explicabimus, ubi de interpretatione pacto
f. CDVI. Tertia pactorum diviso est, quod alia sint obligatoria alia libera toria. Per illa obbligatio
no Ua contrahitur , fer haec obligatio, quae fuit, dii solvitur. Pacta haec liberatoria non dissolvunt negotium traditione consummatum ; sed subsistit prius negotium ,& novum contrahitur. At negotia solo consensu contracta mutuo dissensu dissolvuntur ν idque verum
est, etsi nudo pacto voluntas disIolvendi declaretur. Quod iure Romano mutatum , di ex tali pacto saltem exceptio data et t. 3. CDUII. Quarta divisio pactorum est , quod alia snt unitateralia , alia bitatriolia. Illa sunt, ubi obligatio saltem est ab una parte, ut in mutuo, stipulatione , donatione, &c.; haec , ubi ultro, citroque Oritur obligatio .
g. CDVIlI. Quinta di Visio est, quod pacta alia sint publica, de quibus f. seq. alia privata , de quibus
f. CDIX. Pacta publica sunt, quoties contrahen tes de re, vel eausa publica disponunt: quod fit I. per ῆdus, a. per sponsionem, R. per pasta , quae a privatis de re publica fiunt, & sub mandato continentur . . PRIMO de FOEDERIBUS agemus. i. MENIPPUS apud LIVIUM triplicia scedera esse, alte vel quae arbitrio victoris . praescribunis tur vel quae inter pares bello aequo. isdere contrahuntur; vel cum amici foetali scedere se jungunti . Grotius alia kdera idem constituere , ait, quod juris est naturalis; alia aliquid ei adjicere r. Conven-
365쪽
2od. Diff. Prosem. XII. Lib. V. Cap. II. tione , quae iuri naturali aliquid adjiciunt, ant sequ*fles esse, ait, aut inaequales - - - . . n. a. At in genere dicendum est, sidera fieri pol- se de quavis caula publiea; unde tot nomina horum foederum esse possunt, quot causae , Damur igMursedera foetalia , sidera paeis a, Raera commerci rum t. sedera deditionis, &c. m. Fςdera autem amDeitiae eo sensu, quo GROTIUS ea admittit, non
n. 3. Foedera sunt I. vel offensiva , vel desensiva. r 2. vel aequaliari vel inaequalia ν. I. Fgdus eli vel personale, quod intuitu solius personae initum, adem in solam personam eo eptum est; vel reaie quoqnon ad personam restringitur, sed in rem coma-ptum est V. n. a. Grotius stdus reale esse, stalmi, quando cum populo contractum est etsi postea status in regium muretur, nisi causa pacti pristia fuerit ei statui . Si cum rege contractum pst, non statim pertonain esse, ait I sed reale censesi si petpetuum est, aut tactum in bonum regni, aut eum rege, & cum supr
In dubio foeder eredi, putat, lavorastiRasunt, personalis vero, si sunt odiosa , . n. q. Nos statu imus foedera regulariter eue reatis, quia Princeps semper qua talis, adeoque juye populi contrahit; modo intra fines administrationis paciscatur, i. e. in utilitatem reipublicae. n. 3. Hine iam Deilis est decisio quaestionis, an successor ex foedere onteressisis oblignis ' GROTIUS AE di-
366쪽
m 'Obligatione Personae. sti Est, In regnum si patrimoniale; a dedaue succe sor sit simul honorum haeres; an regnum sit Uufu-HAarium, adeoque in solo regno succedatur; an uero mixto iure siccessor vocetur; ita ut partim in M-na, . in regnum autem in solidum succedatur. Successorem rhgni patrim6hialis seni per teneri, lit, ex promitiis defuncti. Eos autem , qui in solum regnum , Uel mixto jure succedunt, directe non obligari , quia jus non accipiunt a proximo possessore o , lea indirecte, jure, nimirum, civitatis, quae se obligare per Principem videlibr : modo probabilem habuerit paciscendi causam o . Atque ex his principiis etiam alienationes regum diiudi candis ehe pu
Alii distinguunt; an modica laeso iὁ elvitatem re
dundet , an immodica: illo casu successorem obligati, non hoc. Quos merito rejicit Grotius 4. n. f. Nos dicimus, successorem rho illaritἐr ex scedere antecessoris oblisari, quia defunctus ut rex contraxit naudo pactum non tendat in iei publicae detri-
hientum . . Aliud tamen. dic dii iii ; & pro persoliati
pallo habendum est , si ad solam personam paciscentis restrictum , vel tale aliquid promissum est , quod personim regis paciscentis non excedit. Ex pacto igitur, seu sedere reali successor obligatus , i. etsi is fion sit bonorum privatorum haeres
2. et fi antecessor , a quo causam habet, regno psi Dibs fuerit e I non vero R. si contrahens est usurpator; nisi in utilitatem civitatis aliquid inde pervenε-xit AE: nec Φ. si regnum est bello quaesitum; A sce-
367쪽
dus non tendit in utilitatem regni ; quia regnum
hoc non est regis, sed populi. Caeterum diitinctio illa, an causa pacti sit Oaiosa , an favorabilis, est mere civilis , nec ullum effectuin
iure naturali habet .. n. 7. Quidam successorem ex nullo scedere antecessoris obligari, existimant e t. quia omnis societa et adeoque & ea, quae inter regem, & subditos intercedit, morte tollitur: a. quia scedeta iuramento velut fundamento innituntur; iuramenti Vis autem per sonam non excedit, &c. At utrique rationi satisfecit Crotius f. n. 8. Contrahere foedera possunt solae summae potestates g, non duces belli . et si diversae sint religionis 3. Caeterum, scedera aeque, ut pacta de rebus , & de factis fieri possunt. n. s. Mfectus foederum est obligatio praestandi id,
quod foedere promissum est ; etsi iuramentum non acce sterit k .
id speciatim in scedere sociali praestandum , tiquid circa auxilia promissa juris sit , de eo agemus
Lib. 7. Cap. l. n. IO. Finitur foedus I. mutuo dissensu, a. finito tempore adjecto , 3. si altera pars violaverit ' , sublata republica, cum qua foedus initum est, I. sublata persona . ; si foedus saltem est personale ν . Quando foedus sit reale, quando personale , explic vimus n. g. 6. Non vero finitur si Principis pers na , aut p. status mutatur ; nec 8. si Rex regno pellitur.
368쪽
De Obilaatione Persen . Aciny3. CDX. II. SPONSIO est pactum a Duce belli initum de finiendo bello . De quo infra plenius
Hoc pactum non obligat civitatem , nili ratihaheat ; rati habitio autem non elicitur ex silentio . . f. CD XI. Sed & III. praeter sponsiones quaedam ab inferioribus magistratibus promitti solent ν, unde summa potestas obligatur. Nimirum , a si id sub eorum mandato continetur *, etsi contra arcanam instructionem egerint . . b si civitas promissa ra-hihabuerit ; alias promittens saltem tenetur ad id , quod interest I . Atque haec ratio est , cur Duces belli inducia contrahere possint & cur deditioniς conditiones ,&c. a Ducibus paeta servari debeant; nisi arbitrium populo re Iervatum sit De quo alibi agetur . f. CDXII. Pacta privata sunt, quae ex causa privata fiunt, etsi vel Principes inter se, vel Princeps cum suis, aut alienis subditis, de re, vel secto privato paciscatur .
CDXIII. Causa hujus iuris ex pacto , & promis
sione quaesti, ex iure naturali oritur: Naturali enim ratione cuique hominum a creatore concessum est ius in suum corpus, res, & actiones ; simulque iacultas de corpore, rebus, & actionibus suila disponendi. Si proinde quis ita disponit, ut usus corporis sui, utilitas suae actionis , res sua , ad alium pertinere debeat, hac dispositione ius eius esse desinit, & iam fit alterius . Promittens ergo, qui debitor dicitur, plus suo habet , & aes alienum in ejus bonis esse dicitur ; unde obligatur ad ius illud tribuendum ei, in quem id sua voluntate transtulit.
369쪽
Is, eui promittitur , & qui creditor vocatur , inibus suo habet; patrimonio ejus aliquid deest : unde aestio ei datur, i. e. jus persequendi aes suum ab eo, elui aliquia fatere, vel praestire promisit . Vid. fur. 337. seq.i
f. CD XIV. Requiritur autem I. consensus paciscentium in id , quod placitum est Φ : i. e. in id , quod inter utrumque convenit. Unὸe a omnis reservatio mentalis excluditur . υ d. ius meum con
trουef. tit. de Furej. q. q. d) pollicitatio nullam
obligationem producit . 2. Ut voluntas partium declaretur ἡ . Declaratur
autem voluntas verbis, vel factis M. Verbis, si falpromittens vel ipse verbis promittit, vel per alium . : b si is, cui promittitur, vel ipse verbis conseritit, Vel per alium I. Quando vero is consensus persectu Iit, alibi explicavimus ubi simul demonstravimus , quando consensus revocari possit i. Fadlis , si signo aliquo, inter homines ad declarandam voluntatem re- Eepto, consensus declaratur bd atque h2c pacta tacita supra vocavimus. ἔ.qow. 9. CDXU. Diximus, pactum esse duorum in idem
placitum consensum. Hinc tres regulae naturales seqquuntur : I. ex pacto illo , Ex consensu illo duo Tum , tertium non obligari : a. paciscentes inter se Promittere non pol se, tertium daturum: R. tertio ex consensu illo duorum nullam 1cquiri obligationem . De singulis nune agemus. PRIMO igitur naturale est, neminem ex pasto aLterius obligari ; quia pactum tantum valet inter consentielites: tertius autem non coli sensit.
370쪽
Exceptio igitur est, I. si tertius ille me mandante paciscitur λ. Quod etiam factum a. tensetur si is, quem negotiationi meae praefeci , pactus est ; tunc enim ego actione institoria i , vel exercitoria , ex pacto illo conveniri possum in solidum A: item 3. si servi, vel filii, sciente , & patiente domino vel patre , de mercibus peculiaribus paciscuntur; tunc enim datur creditoribus actio tributoria intuitu illarum mercium '. Eadem ratio est si servi , vel , filii de peculio servili , aut prosectitio paciscuntur , tunc enim creditores actione de peculio agunt contra dominum , & patrem, ut pro quantitate peculii eis satisfaciat P. Nec non 3. si servi, & filii iussu patris,&c. promittunt i tune enim pater &c. tenetur ad omne, quod ex contractu illo debetur V. Atque haec
Principis obligentur: quia omnis administratio eorum voluntate in Principem collata est f. . Si servi, vel filii familias, ignorante domino , vel patre, paciscuntur', & ex pacto illo aliquid in rem horum versum est, creditores contra dominum, vel patrem, agunt actione de in rem verso : non ex tacito domini, vel patris consensu , sed ex aequitate illa naturali, ne quis locupletior fiat cum jactu
8. Si tutor paciscitur nomine pupilli, ex hoc pacto pupillus & obligatur, & agere potest: quia naturali ratione tutori defensio pupilli commissa est. q. Sed & in genere dicendum, quoties quis ex alterius pacto locupletior fit, eum , qui locupletior n-ctus est, obligari.