장음표시 사용
541쪽
438 D pronem. XII. Lib. VI. Cap. II.
Negari tamen nequit, vocem dominii improp i Emodurn hic usurpari, quia ea sua natura iacutiatem abutendi inseri , adeoque consultius est , voce illa abstinere, ac ius illud Principi asserere non vi dominii eminentis, std vi imperii legitimi., seu vi plenitudinis potestatas. n. 3. Nulla autem ratione nostrum illud , quod
Germani rineu Moose pruch vocare solent , & uicujus Principi permissum esse, aiunt , iura subditis qua ira pro lubitu tollere ) ad objectum imperii re-Drri potest: pugnat enim haec opinio cum essentia summae potestatis, quae unice in tuendo jure consi-1istit. - n. q. Hinc obiter notandum est ; regna a populo delata improprie a GROTIO voeari us ructuaria tquia haec quoque vox facultatum infert omnem utilitatem rei suo iure percipiendi, & de ea pro lubitu disponendi ; reditus autem publici non nis adntilitatem reipublicae impendi possunt. I. DCXXX. Essectus summae potestatis alius es
Moitu imperantium , alius intuitu parentium. f. DCXXXI. Intuitu imperantium effectus summae potestatis est , ut Princeps teneatur tueri iuraeivitatis tam publica, quam privata : & ut omnia facere possit, quae ad obtinendum illum finem, adeoque ad salutem civitatis, pertinent. Hi ne iam constat, L Ius armorum Principi eompeteres quo etiam re
annexum est se) ius sequelae ε, praesidii, delectus, di hostiationis ; di ius muniendi , etiam cum deithmnio privatornm quo easu damnum uni d
tum ab omnibus pensatur J ; f e J jus anchariandi
542쪽
subditos, & impensas ad bellum neeessarias ab illis
exigendi: quo pertinent capitationes, contributiones, vectigalia , &c. q. μII. Ius Dederum quoque esse effectus summae potestatis, quatenus tendunt ad salutem reipublicae; atque huc quoque pertinet L a 3 ius pacem condendi, b ) indutias faciendi , s ι J legatos mittendi,
III. Ad iura summae potestatis refertur ius εonstituendi iudicia, eaque mutandi r quo pertinet collatio officiorum , v. g. Senatorum , Decurionum ias constituendi administratores civitatis. & rationcs ab eis exigendi: vi hujus iuris potest Princeps ordinationes ratione modi procedendi sancire , serias statuere, salvum conductum concedere , &e. Jure Romano pro defendenda auctoritate iudiciorum , &ne elusoria fiant , varia remedia prodita sunt , quae in Digestorum Γόro II. exponuntur. IV. Ad defensionem jurium civitatis pertinet jus legem credendi in utilitatem reipublica- f. Atque per as leges princeps potest l. cultum divinum , eiusque ritus determinare, officia, & dignitates ecclesie constituere , abusus resormare ': 2. sngulorum iura tollere, si utilitas publica id postulat : I. sermam negotiis civilibus praescribere e q. iura n turae ad praesentem humani status imbecillitatem accommodare, Sctigorem iuris naturalis minuere; quod ira praestatione culpae Romani secere: 3. poenas stat riere civiles,& natura definitas augere : 6. mores civinum corrigere; quo pertinent Ieges vestiariae, sumtistarite, aliae. que ad morum disciplinam pertinentes.
543쪽
Apud Romanos vigebat ius hoc majestatis , quo uno titulo credebatur jus publicum etiam in sacris sac erdotibus co utere, ur l. I. P. a. D. G JUt s Juν- At nunc caute accipiendum est jus hoc majestatis, Mcaute asserenda subjectio haec Ecclesilae ob diree ionem necessaria Reipublicae, quae subjicitur imperanti summo sacrorum iurium legislatori supremo , qui Episcopos, caeterosque ministros suos constituit, ut regerent Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo s Aet- Ap. c. a. vers. 28. Heinn. lib. II. g. I 8ῖ. Jur. Nat. oe Gen.
V. Ex eadem ratione quoque summae potestati competit jus privilegia concedendi I , vel ob bene meri ta, ut jura nobilitatis, dignitates equestres. &c. vel ad conservationem subditorum , quo referri possunt moratoria , ius stapulae, gruis , monopolia , nundinae, eollegia opificiorum, &e. vel ex aequitate aliqua naturali, ut veniam aetatis, &c. f. DCXXXII. Cum igitur Princeps tueri civita tem, ejusque iura teneatur, consequenS est, ut alie . nare imperium non possit, quia non tuetur qui ali nat: nec populus extra familiam principis aliis jussuum imperii deferre voluit . . Talis igitur alienatio, rei quippe alienae, non tantum ipso iure nulla est , sed & regi alienanti re si . sti potest , si astu tradere vult a. n. I. Idem quoque dicendum est, I. si pars imperii alienatur ι: a. s patrimonium populi , cuius fructus destinatj sunt ad sultentationem reipublicae, aut regiae potestatis, alienatur: m: 3. si reditus, qui ex illo patrimonio proveniunt, & ad defensionem
544쪽
reipublicae destinati sunt , ad alios usus impenduntur ra .
n. a. Reditus autem publici pertinent. vel ad de- sensionem reipublicae , vel ad substentandam dignita- Iem regiam O. De prioribus Princeps non potest prolubitu di sponere, nec eos ad alios , quam usus publicos adhibere P, adeo ut Princeps rationem redde, re teneatur s quod exemplo Angliae regum probatur. Hinc reditus vectigales, quos Sulla accepta pecunia civitatibus remist, Senatus revocat Basilius Ma- Cedo , cum antecessor pecuniam publicam dissipasiset, decrevix, ut accepta, vel saltem pars, restitueretur ν,
De posierkribus Princeps pro Iubitu disponere potest, quia ejus arbitrio reli tum est quomodo digni-
ratem regiam tueri velit . Huc pertinet r. reditus ex bonis domantalibus, qui ad sustentationem mensae destinati sunt : a. commoda si scalia, ut mulctae, ades ta , &c. .. 3. DCXXXIII. Aliquando tamen imperium , ejusque partes, alienari possunt: nimirum, I. si populus consentiat i , si pars Impuli alienatur , praeter consensum populi, pars quoque illa, quae alienator, consentire debet 2. Si regnum est patrimoniale , seu bello quaestum ; populus victor non rex illud etiam invito populo victo in alium transferre potest I. . 3. Ad .
545쪽
ba Dig. Pra sm. XII. Lib. V. cap. II. . Addit GROTIUS, si longo, & non contra
dicto usu id reeeptum sit, ut alienatio fieri possit equod exemplis eonfirmat . Cum Vero plerumque vi, metuque , ejusmodi observantia introducta lit, vix est ut talis eonsuetudo iure valere possit. Non vero g. valet alienatio ob publicam necessitatem vel utilitatem, absque populi consensa b. f. DCXXX lU. Alienare autem non tantum videtur qui vendit, sed etiam qui ' testamento extraneum narredem instituit co qui in seudum alii dat regnum d; & qui imperium, ejusque partem oppignorat quia facultas vendendi pignus non soluto debito eonceditur 3; ω denique qui partum alie num supponit f. g. DCXXXV. Not. r. Alienatione legitime sa- is, in quem alienatum imperium, idem jus acquirit , quod populus alienans habuit e nimirum , in regnis patrimonialibus absolutum dominium , in regnis voluntate populi delatis solum jus regendi x. t. a. Judicium circa ea, quae ad tuitionem ci- vitatis pertinent, est peres principem ' adeoque is arbitratur, v. g. an eausa belli iusta sit , an bellum inchoare utile, & an pacem pangere neeesse sit: is quoque delectum peragit , quantitatem tributorum determinat, &c. nisi ea potestas per legem delationi, sit restricta. - . f. DCXXXVI. Effectus summae potestatis intuitu parentium est, I. ut cives operibus , opibus , &consilio teneantur defendere iura . ivitatig , & praestare ea, quae imperans ad salutem eius necessaria M
546쪽
De Defensione Iurium per Iudicia. 463
esse judicat. Hinc apparet , subditos teneri , 2. seis qui Principem bellum gerentem -; 3. tributa, &υectigalia a Principe decreta k solvere ς q. munera publica v. g. tutelam legationes η', &c. suis scipere, nisi juitam excusandi causam habeant 3. adminiit rare res civitatis ' ; 6. opera publica conficere ρ. E contrario 7. subditi exigere ab imperante possunt, ut eos, eorumque jura defendat contra iniuriam tum concivium , tum extraneorum , iisque eommoda , & utilitates civitatis permittat . Hic apparet, 8. Imperantem iura illis quaesita auferre non posse, nisi poblica utilitas, & necessitas aliud suaueat.
f. DCXXXVII. Desinit jus imperii, vel quia ius imperantis desinit, vel quia populus deficit.
g. DCXXXVIII. JUS IMPERANTIS desinit
L morte, si personae delatum est imperium e : II exstincta familia, si regnum est successivum III abdicatione ε, si nimirum Princeps remittit imperii fasces, vel populo , vel successori , modo consensu populi fiat, cui ex pacto cum Principe inito jus quarii tum est: IV. derelictione , ; cujus exemplum e stat in Henrico ΙΙΙ. rege Poloniae, qui audita morte fratris Cracovia se surripuit. Not. Abdicatione semel legitime facta , maenitentiae locus non est; suo enim iuri semel renunciavit runde merito improbatur conatus Regis Sardiniae , quivi imperium, quod in manus filii consensu populi
resignaverat, recipere voluit.
V. Desinit imperium, si haeres imperii futuro suo tuti renunciat: nam de suo jure succedendi disponere
547쪽
46 F. Pronem. XII. Lib. VI. Cap. II.
votest, modo haec renunciatio fiat tonsensu populi. Ita filiae regiae Hispaniarum in conventu Statuum Te nunciarunt suecessioni , antequam Galliae regibus desponsatae fuerunt. Qulari solet ' an renuntiatio parentis noceat ejus
liberis Mita ut liberi quoque existente casu a succes.sione excludanturi Merito id negatur ; quia liberi ius non a patre, sed saltem per patrem habent: qui proinde imperium, liberis ex pacto , & providentia
primorum acquirentium quaesuum, sua renunciatione auferre eis nequit.
Aliud dicendum si pater filiam, olim suceessuram ,
suo, statuumque consensu, ea lege extraneo Principi in matrimonium eollocat, ne liberi inde nati su cedant: hoc enim casu nati ex tali matrimonio naturali quoque successione excluduntur p quia mat A imonium illud conditionale , deficiente conditione, nullum est. Hactenus igitur liberi , qui contra legem contractus successionem ambiunt , extra matrimonium nati censentur, eoque successionis incapaces sunt. ' ,
Neque obstat, liberos hos esse membra familiae, quae jus succedendi non a matre, sed a primis di ponentibus habent . Resp. Negamus , liberos hos quoad emctum successionis esse partem familiae s is, milia enim non constituitur, nisi per justum matri, monium, quale non est , si sub conditione est contractum, eaque deficit. Sane , haec sila ratio est, cur liberi ad morganaticam, ex inaequali conjugio , &ex concubina nati non succedant ici regnis, quia pλ-xentes coeundo talem legem dixere , ne succedant, nec alia lege eos existere voluerunt.
VI. Desinit quoque ius imperantis , si populi partem defendere nequit α. Nam vel ab holle haec pars occupatur, & amittitur imperium jure belli; ves sua
548쪽
De Defensione Iurium per Iudicia. 46s
virtute hostem repellit : quo casu pristinam recipit libertatem , tum quia lex delationis non amplius subsistit , tum quia derelinquere imperans Videtur. VII. Jus imperantis desinit, sit sub certis legibus delatum.. est imperium, & Princeps leges has, quas
fundamentales vocare solet, evertit. Cum enim Princeps omne jus suum ex delatione populi habeat , hic autem non nisi certa lege, & conditione detulerite negari nequit, deficiente illa conditione ipsam cessare delationem , eoque omne jus imperantis .
VIII. Denique jus imperantis desinit, si revera hostili animo in totius populi exitium fertur I: exemplo Antiochi intuitu Judaeorum , regis Hispaniae iacuitu Belgarum, &c.
Cavendum autem est, ne confundamus talem ty-xannum cum Principe, cuius imperium gravius est,
qui privatas committit injurias, qui onera immodica imponit , &c. Hi enim actus judicio populi non subsunt, neque ideo Principis imperium desinit. Sane, I. populus omne suum arbitrium in Principem contulit, adeoque huic jus est cognoscendi de actibus subditorum, non contra. 2. Misera foret conditio Principum, si actus eorum privati judicio populi subjecti essent, vel si ei ratione actionum suarum
reddere tenerentur. 3. Injuria' tape videntur privatae, quae ut admittantur, ne cestitas, vel utilitas reipublicae exigit: atque tunc obtinet , quod TACITUS ait, injurias privatas utilitate publica compensari. Denique, & q. idem jus Principi competit in singulos, quod populus ante delationem in singulos habuit: certum autem est, populo in statu democratico litem de iniuria privatis illata moveri non Sam. de Cocceii Intr. ad Gror. G g po-
549쪽
potuisse . Alias rationes videsis apud 'GROTI UΜ 4 , Non vero desinit imperium IX. si Princeps profitetur religionem diversam ab ea , quae in civitate recepta est ἰ vel si ipse in alia sacra transit : jus enim imperii personae consertur, non religioni ejus Sane, haec non obstat, quo minus Princeps iura publica civitatis defendere possit , & teneatur . Christianos saepius gentilium imperio subiectos suisse, in aprico est, ipsique apostoli docuerunt, ejusmodi magistratibus parendum esse. Exc. Si lege publica cautum sit, ne alterius fidei Princeps praeesse imperio possit . Ita legibus fundamentalibust Ansliae excludun; ur Principes Romanae Ecclesiae addum. Neque X. desinit imperium , si Princeps in se rorem incidit : nec XL si ab hoste capitur . : nec XII. si praelio tantum victus est, etsi sorte ipse, ejusque territorium, in hostis si potestate.
De natura Regnorum bello quaesitorum .
f. DCXXXIX. - ΙXIMUS, imperium finiri si
Princeps degenerat in tyrannum i id est si contra legem delationis agit, & spe
550쪽
Hatim si leges fundamentales evertit, vel hostili animo in totius populi exitium sertur: atque hi tFranni exercitio, seu admini iratione vocari solent. A quibus differunt υranni acquUisione: quando , nimirum , vel subditi rebelles, vel praedones extranei , rem pu blicam, vel regnum sublato Senatu, vel pulso rege
g. DCXL. Hi ne sponte sequitur, non esse t annos acquisitione reges , aliasque summas potestates , quae bello, utut injusto , alterius imperium occupante acquisitio enim bellica est iustus titulus , di hostis occupando imperium alterius ius imperii a
quirit ; de justitia enim belli neutri judicium competit . f. DCXLI. Circa Vrannos tum exercitio , tum acquisitione, variae occurrunt quaestiones, quae altio
ris indaginis , & pluribus dissicultatibus involutae
f. DCXLII. Praemittendum autem est, aliud esse se jus imperii, aliud eius exereitium , seu possessionem. Quam differentiam alio loco remotis dubiis explicavi, & consensu gentium corroboravi c. Haee duo adeo diversa sunt , ut alius jus plenissi. mum, alius possesionem plenissimam habere. possit: quod contingit imperio a tyranno usurpato. Hoc enim easu ius imperii penes rempublicam sub iugum missam, & penes regem eiectum manet : possessio autem transi in usurpatorem , utpote qui solus facultatem naturalem habet rei corpore insistendi. g. DCXLIII. His praemissis Primo dicImus, Regem ab usurpatore regno pulsum omne jus imperi retinere, etsi ejus exercitium impediatur: ei soli enim ius quassitum est ex populi dispositioine , quod