Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

211쪽

Purquero Germano, cu Tolosae ageret, arde Pti aestate,maiores esse calores in agroDantisco, id est, ad mare Ballicum, qua Tolosae. quae ratio fecit, opinor, ut Germani, auctore Tacito, thyeme, vere,ac aestate, anarum desiniant: autumni bona perinde ac nomen ignorent. Danivero,hyeme & aestate, ut Poeni, qui Veris & ai tum ni rationem non habent, quemadmodum Leo Afer scribit causam caloris Septeretrion iis ad aeris inertiam de crassitiem referemus.

est enim Europa & Scythia plena fluminibus,

qui ex humore interno fluentes essiciunt limosa dc palustria loca: hinc vapor densus aestate sursum euehitur, qui concepto calore ardetius urit,quam aer Africae tenuis propter flaminum inopiam. quemadmodum igitur ignis arden- ltius urit in metallo conceptus quam in ligno.& in hoc quam in culmo: sic in aere crasso Vehementius flagrat quam in tenui. quare ii, qui thermas sumtu minore calefieri volunt, soli inii aspergunt aqua,Vt vapor elatus & aer crassior lfactus.calorem sustinere possit. argumento est etiam illud, quod aestate, pluuio coelo, sudore& calore multo magis defluimus ac langu

mus,quam aere sereno. neque tamen propte-xea dicemus, exteriora Septentrionis Austr

libus calidiora, quae suapte natura sunt frigida sicca: sed flantibus Austris, elatisque vaporibus, aer calorem melius concipit ac tuetur Asticae vero terra,lapides aquae calefactae muI. ro vehe-

212쪽

id resementius urunt, quam in Scythia , pro-yter radiorum acumen. commodius itaque abhristotele dici potuit, maiores aeris infamationes aestate fieri ad Septentrionem, usque ad se a sumina gradum, quam ad Austrum. At- qnetarc in uniuersum de moribus populorum, qui regiones planas ct aequabiles colunt. Nunc singularium discrimen in locis montanis, palaturius,aridis, ventosis, ac tranquillis videam s. Hoc igitur inter plana & montana interest in hominum natuxis, quod inter Austrum& Septentrionem: & eadem fere temperatura, si oca plana no fuerint pallistria. ut enim maximum frigus ad Septentrionem , aequabiliter fulum in in planis: sic ad Austrum in montanis, oc media regione aeris lata Vis est frigoris.

Sit Hyperporei, si tamen ulli sunt, quam Luna montes, aut Picus in insula Tenarife, mons omnium altissimus, gelu conciescant. id facile colligitur aestatis habita ratione, qua tum maxime grando in media regione aeris cogi-rar, quod hyeme vi unquam contingeve videmas , quia frigus ubique dispersum, minorem vim habet. falsini est igitur quod putat Auer-

xlam, qui plantas & animantia vegetiora es putat in montibus, quod caelo propiora sint. inumbres essent montani homines ac magis lageniosi,qui tamen valde rudes ac barbari ab nibus appellantur. falsum etiam quod Hip- N r Iz-

213쪽

pocrates scribit , mutationes temper in m mael montibus efficere hominum feritatem ac pro- Ceritatem. Cum autem plane regiones Septen- itrionis fere aquis immersae sint, montes non litem: necesse est montanos duriores, robusti Tes, ac vitae longioris esse, eoque meliore habutu quo montanae aues & pecora palustribus; &montanae arbores reliquis praeuam & quonianulla sere iuva, sed latexa montium coluntur, temperatior est, ac magis salutaris ea pars quae ad Septentrionem conuertitur, ultra quintum S quadragesimum a Polo gradum e citra vero salubrior quae ad Austrum. est enim magnum

v xriusque discrimen : quod sitis intelligunt ii qui ves in montibus iter habuerunt. quod igitur de media regione ac populorum mori b. di- , imus, non pertinet ad eos qui in Alpibus, Pyxenaeis, Cenaeno, Acrocerauniis, Haemo, Carpatho, Olγmpo,Tauro, Stella, Caucaso, Ima', S Aruerniae montibus positi sunt: tametsi caeli tractus est omnium leviperatissimus. ab A Bralibus etiam excipiendi sunt accolae Atlantis, Arabiae montanae, Bethar, Angaei, Pici, sex valeonae,qui mons ιγ a Plinio vocatur sunt enim montani duri, agrestes, bellic Osi, boris patientes, minime , ingeniosi. idq; non tantum in montibus Septentrionis, sed etiam

in ipso Atlante, qui Tropico proximus est, ina gni ac robusti homines cuiusmodi saepe vidi' mus, nasci dicuntur; unde legiones conscxibu Mauri

214쪽

auritaniae ac Numidiae reguli.illust certe admiratione dignum est, quod qui montes Arabiae tenent, nunquam feritatem & animi ro-bar depon exe potuerunt, sed aut naturae viri, i aut locorum praesidio freti, in funam a li-

vertate semper vixerunt uinetiatu Turcarum .priaceps, ut audio, sexaginta millia aureorum allistri 'it, ut agro Palaestino ac Damasceno libere fruatur. Iam vero Marsi veteres Appe piri accolae, omnium Italiae populorum sero

sissimi su i ta feruntur. vulgatum est illud, sine

Musis triumphasse nemanem. Vnde Vero G i λxus legiones conscrip sit, ut Sueciae xegnum auaderet , nisi ex Dalecariis qui Suetiar mon- res occupant 3 Quid H lvetii 3 qui cum a Sue cis Originem traxerint, non modo seipsos, sed etiam finitimos populos tyrannide Oppre Laos, in libertatem vindicarunt. Austriae prin- Gpes saepe fregerunt: Germanis maximas cla desan tulerunt: impexit Germanici non minim in parte'l armis occuparunt: denique tan- uiri ari is ac VIIibus profecerunt, ut principu ntixes & magis xi vocentur.ex qua intelligi ixur id quod ait Cicero Ligrires montanos, sua- natura ijuros di agresteS,mari timos, versu-30 esse.omitto quam diuturna bella, ni Onta' natalices & Rcxoceraunii cum Turcis gesse Gquandiu potentiam eorum ducibus Caramanis sustinuerunt ac repulerunt. his omni repugnat eorum natura, qui in locis par N. 2 stribus

215쪽

stribus versantur, qui propter humoris copiam maiores sunt in eadem latitudine: ut Batavi ic Phrysii qui Rheni ostia tenet, maiores sunt re Ii quis in eodem tractu Germanis:& Belgae pr

pter paludes & locorum planitiem longiores sunt Britannis; quis tum regio plana est, ut a nint, minime uὰ pallistris; sed arenosa pessinio hqui in locis palimribus & calidis versantur: ut in AEgypto & in G, ilia Narbonensi quae pali dibus est immersa: illic pestes hydrocele:vitili- go, lepra perpetuo grassan tur. issic quoque: yr- .dere est languenter homines &'solitos pallo- '

re vultus. est enim soridus coloi pi ecipuum temperat . regio Eis argumentulia arula: --ro regiones' quantuli mi calea di salubressu ut tamen. naui Hrspania, Numidia Persia, Chaldaea, Arabia felix, homines habent alo

Cres, durOS, ac caeteris in eodeni tractu robu- stiores. cum enim AEgyptus, Cyrenaica, Ma

Titania, Gallia N, ibonensis, alba lepra in - et e sint , 1ar issimi tarinen sun is Hisplinia Se Numidia leprosi; ut 1 eo Ase 'larib re. Fidit Et liam unius interdu sitiminis Ascrimis Maisti Hi hominum discrepantes, cum in i sthgitudirieris fuit ut Danubius, Niger, Eridaitu. Tagua.'Asopus λ quia Septentrionales ab Aust alibias . .

aridit, ne tam facile societat bus& commer Ciis utantur. quo fit ut capitalibus odiis sippdyssideant. Australes enim qui Nihirim fluxi en

ccolunt, parui, debiles, bcineritii: qui ad S trio

216쪽

ptentrionem ex aldera parte, maiores ac robustiores sunt, ae penitus atri. nec mirum si Platodiis gratias i agit, suod Atheniensis esset ue nota Thebanus: Athenae tamen ac Thebae Asppo fiu-

zaciat. ac 2Ο. cire iter miliaribus diui

duntur: sed M.thenienses ad Austrum, Thebani ad Septentri onem conuersi sunt. qui sunt in nuallibus ad Meridiem maiori calore urgeatur, quam qui in eodem lxactu sepreyt irnem spectat. ita ut hi:ad Scytbaruiris illi ad Australium naturam mJgis accedant. inde iit, Π Tui Carpatho. adiace Meridiem versus o xidi sint. ex aduexis parie candidi. eabdem ob causam Galenus homines tabidos in agrum Tabianum mittebar, inter Surentum & Neapolim cubi vallis ad Austrum hyeme quoque

veris. temperiem habex. md e quoque in Oxum dissimi itudines ac di x an tes e Oru m Matu-xae qui Metiam . Gax in thiam & Croatiari I Ἀμρ colunt ab Istris & Illyricis: & Insubrum at imgurib. dc Hetruscis.sunt etiam qui convallibus undique ambiuntur, qui maximis caloribus seruntur , ultra quintum. & quadragesimum apolo gradum, propter mutuu radiorum concursum, α conclusa n d ici lielox e montibus fontra ' in tu es limosi fuant, ne cesse est fertilitatem maximam ing*nerari. n Jue enim fabulosa mihi videntur, quae veterese Mauritania & convallibus utriusque At

iratis prodiderunt, centesimam colligi mes

217쪽

lam , cum his quoque temporibus Leo Aser quinquage' iam se vidisse fateatur: certe Pliani us lcribit,Mauritaniae procuratorem Augusto tritici granum misisse,quod CCCC.gercri na,paucis minus, habet. magis Axclydioste Est illud Strabonis de vallibus Tauri montis racemos duorum cubitorum nam & ex in adicis modios colligi septuaginta. eade sexe de Damasceno'. iii coli vallibus Libani mom is

nota est ArvernorumL,monia Tauris ui agor aurea vallis Pyrenaeoru, Thessala Tempe, vallis Sedunensis, S C a rpassii eo ades Iu ae tanta fert litxte luxuriant ut Fontrum sterilitatem, corruallium ubertas abunde compensare

possit. in illic igiturSugum copia, necesse est agriculturae deditos esse incolas, rem militaremn egligere. oti unicolere, deli liis diffluere. IAquod' Athenarus libro iet. scribit de Lydis MVmbris deliciarum infamia flagrare'. utraque regio sita est in locis planis & humilibus hine

Propertius, Meuaniam si tam loco plano & ca oo dixit.talis etiam fuisse dicitur Sybaritarum, qui neque orientem, neque occidentem Solem videbant ue quorum delicias & luxum describit Athenarus. sed ridiculd Alciatus, qui apud Plaurum & Catullrsm , qui porcos Vim os appella n t parcos Iegi t mul to etiam absurd ius quod a ud Plutarchum lib. 2 cap. io. symposiaci a -ταν ad Umbros pertinere pu-

218쪽

cuntur; catuli ferarum & qui ex oue & Musi-mone fero animali nascuntur, Vmbri a Latinis dicti sunt. sunt igitur luxui dediti, qui fertiles eiusmodi covalles habitant, contra quam accidit iis,qui loca sterilia colui. sunt enim in bello strenui milites; in pace ingeniosi opifices, aut

dilagenter mercaturam exercent. eam ob rem

Atticus ager sterilis Athenienses habuit artium inuentores apud quos otiu capitale fuisse memoratii, ut Genueses apud Italos, Lemovices a ud nos, Norimbergenses apud Germanos: beatiores igitur illi frugii copia; hi vero ingenio quoniam aquae gelidae ex niuib. coaetie in valles deriuatur; fit tapissime, ut struma vel hydrocele capiantur,praesertim si vallis ad occasum & Septentrionem conuertatur. nam qui Viledocam agri Taurini vallem incolunt,omnes strumas habent, &silae tumores aut tonsillas: a mentes quoq; sunt & inepti ad loquendum, ut in/quitania Labdani populi Labdacismo balbutiunt. Atque hi morbi ab aquis ad

corpora derivatur; ab his ad animum trans se cuntur. quanta sit aquis ad moreS immutandos vis ac potestas, ex Hippocrate satis intelligitur, nec pluribus opus est: illud tamen animaduersione dignum quod scribit Plinius Ha

219쪽

mus, vitia non minora; in terdum etiam maiora oriuntur. quod tametsi in uniuersum dixi-llinus: singulare tamen es , quod vetosa loca se- Irociores homines, ac mobiliores reddut, quie- l ta vero immaniores & constantiores. ratio pei- spicua estriaeque enim tranquilla mens esse potest in eoinqui huc illuc iactatur. cuius rei argumento est,quod in motu ac tumultu contemplari nemo potest: sed purgata mente ac per turbatione vacua, tum etiam immoto corpo-xe id fiat oportet S quo quisque magis sapit,

eo tardiores habet corporis & animorum motus. qui vero insaniunt, perpetuo corpDIeaeque& animo iactantur. itaque nautas, Opi nor, aquarum S ventorum perpetua iactatio, barbaros & inhumanos reddit. Vt ut sit,compertum est Thraciam,Galliam, Britannia, Cir- cassiam, Lybiam desertam, Lusitaniam, Persia, Noruegiam, Noricum & Pannonias, qriae Ventorum impetu magis agitari dicuntur, populo habere molliores ac serociores, qu 2m quae re giones eodem coeli tractu quietae sunt, ut Assyria, minor Asia, Italia prieter Liguriam, AEGYptus; ubi coetu aureum esse fertur. Nam Circa sit, qui Thauricam Chersonnesum incolui, catii tractum Valde temperatum habent ; miruCtamen in modum feroces, perfidi, & crudele esse dicuntur: at nusquam ventorum major Vi

220쪽

s exociores; qui tamen aliis Australiores sunt: ut putem partim ab Altanis sic enim vulgo &Plipio vocatur Vulturnus, qui Galliam Narbonensem peritetuo infestat) partim etiam a Coro, siue Circio, qui ab incolis. Serra dicitur G omnium violentissime spirat, hanc feritate & inequietam animi agitationem ingenerari. INon parum etiam mores hominum & natura limmutant Confusiones populorum .neq; enim lverum est ab eadem caeli temperie Scythas o-nanes sui similes esse, ut putauit Hippocrates: cum ubique terrarum sua sit propria quaedam temperatio. verior esset Empedoclis & Stoico- Tum opinio,qui, ut resert Plutarchus, dissimilitudines oris ab imagine animo concepta, fieri putantanam belluar u similes sunt partus,quod nullis cogitationibus, ut est apud Plinium, sed seso senta mouentur: ita Scythae, qui paras ct

naturae congruentes amant voluptates, minus

que cogitationum varietate distrahuntur stis mitiores parentibus liberos procreare solent. alia tamen ratione ducor. nam in Aethiopia, Vbi hominum genus acutissimum & salacissimana esse diximus, nemo tam sui similis est,

quam omnes omnium. sunt autem parui, cri-ipi,arri,simi, labeones, glabri, albissimis den- tibus,nigris oculis Scytharum nullam esse dis similitii clinem, tum Hippocrates ipse, tum et iam Tacitus de Germanis scribit, & re ipsa coisImum habemus, quo longius a medio disce-