Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

231쪽

poribus vel etiam a Caesare maximas planeta- arum coitiones inferiores omitto cum histo- xia coniungat. nihil autem illustrius est in hi- noxia,quam bellorum motus.& quoniam Scor lpioni Martem praeesse aiunt, in eo sidere coi Tunt planetae superiores, cum inter Pompeiadi Caesarem ciuilia bella toto terrarum orbe exarserunt: imperii vero ac Reipublica eo uersio in Europa contigit, quam tamen Ptolomaeus Arieti, Leoni ac Sagittario sibiecit; Risicam Scorpioni, Pistibus,& Cancro. dem coitio in scorpioe contigit anno. D. C. X. TU tempore Arabes ex Asiae desertis erumpentes, niversum pene terrarum orbem armis domuerunt,nouas leges tulerunt;religiones confuderunt,inaperia Persarum deleuexut: postr tuo linguam Graecam , Latinam de Persicam, in Asia & Africa sustulerunt. haec autem in

latio in Australi Asia colitigit, quam Ptolemaeus Tauro, Virgini & Capricorno subesse

putauit . eadem coniuncto incurrit in annum

M. CCCC. LXXXIIII. cum repente Ita- l

lia, quae diuturna pace conquieuerat, tum sciis tum Gallorum S Hispanorum armis est ol fessa. quae bellorum calamitas Hesperides in-

sulas & nouum orbem inuasit. tum vero inaudita morbi lues ab Hispanis inuecta totam Europam populari coepit. conuersiones vero maxime, quae ad Asticam pertinebant, in Europa R America contigerunt. rursus alano Clixisti

232쪽

LX l. idem Planetae in Sagittario coierant, cum Ottho, Galba. Vitellius& Vespasianus imperium Romanorum perturbarunt. Nusquam tamen grauiora bella quam in Palaestina . neόniatur clades quam Iudaeoru, quos Ptolemaeus scorpioni subiecit. & cum anno Christi cccc X. planetae in Aquarium incurrissent, repente legiones Gothorum ab extrema Septentrionis plaga in Europam influentes, Romanorum imperium oppresserunt. Orientalis Z a quieuit, quam Aquario Ptolemaeus obligarat. rursus in eodem Apuarii sidere coierunt appo ccc. I xx I II. quo tempore Germania max mo terrae motu; Abulia bello concussa &sacra lues ab ortu verius occasum sev p re coepit, ac totam Europam infestinare, quartamen sibiI habet cum Aquario commune, uti si volunt. eadem traiectio recurrit anno c cc.

XI Lin sidere Capricorni,quem Asiae meridi Orali tribuunt. secuta est trium Imperatorum 2 legionum Romanorum maximas strages, cum Imp. Constan tinus contra Senatus P. a Rvoluntatem vi & armis imperium inuasit; t

sirique imperii Romani leges & Rempubli-cὸ paulo momento conuertit,omnia tamen in

Zaropa: quae si Ptolemaeo credimus, nihil ad capricornum, nec rursus ad Pisces in quibus ramen coniunctio magna contigit anno Clii isti M. CCCCLXIV. quo tempore tyrannides acrima ciuilia totam Europam inualerunt' Edu-

233쪽

ardus III. Henricu Angliae regem necaui Za- damachus Tartarorum princeps a sitis regno deiectus, ad Lituanos fugit. eodem tempore , comuratio Pruleni carum urbium tacta est: Fria dericus Imperat.a suis Viennae obsestus : Ludovicus X I. Galliae rex principum eoniuratione pene oppressus :Florentiae maximae seditiones: Saxon iae quoque urbes cum Ducib.Brunsvicesium bella gesserunt: Scander Albaniae dux a Turcis defecit. eo sque magnis cladibus afflixit nihil tamen in Africa gestum video. eode in signo coitio facta est an. M D. XX V. quo tempore Gallia bellis ciuilibus , Germania verindota nobilium ac pleberorum inter se concurrentibus armis foedissime quassata est : Rex ipse Gallorum ad Papiam captus, ac Roma pa

Io post ab Hispanis, R dus a Turcis est expugnata. tum eluviones aquarum maximae, quibus orbem terrarum inundatum ir, praedix

rant: nihil tamen in Africa gestum accepi. sed infinitum sit omnia persequi. Quare cum m

gnae illae traiectiones rerum conuersionem, οῦ

xiosq; bellorum motus significent, nec tamenvIlius obseruatione cQguitum , aut disciplina perceptum sit,quae quaque regionem signa fixa magis afficiant,nihil certi de eo genere Ra rui potest ex illorum praeceptis. tam et si non dubito, quin obseruatione diuturna disciplina certior coustitui possit: siquis superiorum ve-porum historias, ct coi tiones ad mitia recrix

234쪽

xendo colligere velit, verbi gratia, ex Polybio intelligi potest. Olympiade centesima quadragesima rerum omnium conuersionem quandam contigisse. atque iisdem temporibus Phi- Iippum iuniorem Macedoniae, Antiochum Α- minoris, Ptolemaeum Plii lopatorem Aegypti, Annibalem Carthaginensium, Antiochum Syriae,Lycurgum iuniorem Lacedaemoniorum imperio simul successisse: ae subinde Romanis aduersus Poenos, Antiocho in Ptolemaeum, Achaeis de Philippo contra Lacedaemonios & Aexesos bella grauissima intercessisse consimilito ex Diodoro & Iustino colligemus, seruit tabella iisdem temporibus in Sicilia, Graecia &-sia con tisime N eodem momento, Spartacu. latronem rugitiuorum armis Italiam inuasis. se, quo Pixatae Mediterranei maris imperium.occuparunt: rursus libertate seruis a Muha-

mede proposita , Christianos quoq; seruos ad leum vocasse, utpaulo post nulla sere vestis exstarent. contra vero tyrannides iisdem pene tempoxibus orbem terrarum infestasse, cum Multam edes magnus, duos imperatores

A quatuor Reges fregit. Ludovicus XI. Ilorum Rex, omnium primus suos seruitute oppressit: Christi e laus, Suecos miserabili tyra nide assii xit:Zadamachus .Tartaros: Eduardus III. ea se Rege. Anglos. Circassii Memmeliachi Aegyptios: Vilumcassantis, Persas: Pandulfias, caen ses. Franciscus Valori us,Floren tinos : Lu

235쪽

dovicus Ssortia, Mediolanenses: Ioannestiuolus Bononienses: Baleo,Perusinos. Idem quoque de literis ac disciplinis relinquitur ia dicandum. simul en ini ac semel d octonu in hominum magna vis erupit; deinde quasi exstinctante moriae literarum, ruisum in lucem aluorodierunt. Nam Plato, Aristotellas, eooc tes Timarus, Architas Isocrin & oratorum ac poetarum inlinita multitudo sim i forvidi; longo post interuallo, Chrysippus, Carnoad , Diogenes stoicus, Arcesilas in Iucem veneriar lus eadem aetate Varro Ciceroa iuius, Salathi si s desii deV irgilisti Horitilis, idius. Vi tritu ius cIariterv nto nec ita pridem Vallae, T rapezuntius, 'Fic in f, Gaza, Bessario, Miranduta simul floruerunt: Si quis iSitur collectis reriuri memorabilium locis ad ea traiectiones maximas accommodarit, & regiones a mei, aut Meruo ublicas mutari perspecios, tum sesentia iii

moribus , naturae popul brufii essieli pleni Orsi

bli carum statu & conuersicinibo, si is dispositae fiat, coosequens est ad consum m eam Ustoriarum i radionem. . initia. astutus α

236쪽

exitus imperjorum breuiter explicare: praesertim cum nihil sit in toto lii storiae geo ere magis frugilarum ac fructuosum. i caetera quidem ad Murtione animi pulcerrima, Si ad cohor ma-dos cui usque mores valde praeclara Videantur; quae de ciuitatum inhilis, in rementis,statu Inclinatione, ruina, percipiuntur ab historicorulectione: non singulis modo, verum etiam uniuersis adeo necestaria sunt, ut Aristotel. nihilesiicacius putet ad hominum societates stabiliendas ac retinendas,quam Reipublic. mode, xan 'scies tia informari. de qua tamen, tam. x ax sunt magnoxum virorum, tamq; dis e-Pantes sentetix, ut mirum Videxi debeat, tot seculis neminem adhuc constituisset, qm esset optimus ciuitatis statvs. etenim Plato cum nullam Rei publicae gerendae scientiam e sie putam ita dissicilem ad intelligendumL, Vtiuo caperet, legum tradendarum ac iuuitatis bene institusndae rationem hanc apio aduertit: si vixi prudente4 omnibus omnium Rqrum publicarum moribus ac legibus collectis, eas inter se compararent, px his optimum Rei- Publicae genus conflarent, quod quidem consilium Aristololes, quoad eius fieri potuit, χ-

intus videtur; nou tamen lassecutus, post Aristotelem Polybius, Dionysius Halicarnanaeus, libitarchus, Dio, Tacitus eos omitto, ' ub scripta interciderunt muli de Republica prae

237쪽

runt. multa quoq; Machiauellus, primus qui dem ut opinor, post annos mille circiter ac du- lcentos,qua barbaries or leumularat de Re- lt publica scripsit, qiue omnium ore circum ri turmec dubium est, quin mul toplura verius ac melius scripturus saerit, si vetexu philosopho- xum & historicorum scripta cuna vis eoniunxisset. hoc quidem illi defuisse Iouius tradit, α res ipsa loquitur.hune secuti Patricius Th. M rus, Rob. Britannus, Garimbertus, naulta grauiter & copiose , de serendis moribus,de fanaridis populis, de principe instituendo, de legibux istabiliendis. leuiter tamen de statu mihil de couersionibus imperiorum:& ea quae Aristoteles principum σφισμα, seu κρυφι-: Tacitus imperii arcana uocat, ne attigerunt quidem.alii aliquot Rerum publicarum imagines pu-xas,nulla subiecta ratione, velut historiam ob

oculos posuerunt, excipio Conta renum, qui Reipub. Venetae formam quam ipse omnium. pulcherrimam iudicabat 3 non modo ad in

tuendum proposuit, sed etiam ad imitandum, atque hi fere sant, quorum de Republica scrial

ptiones habemus: tametsi tam accuratὰ quam deeuit eo de genere scripsissent,nihilomimis Ea breui methodo complecti necessarium ducCrem:quanto magis si a multis multa desider tur 3Quamobrem utile visum mihi est, ad ea rex quam in stituo methodum, philosophorum ac

historicorum de Republica dispurationes im-

238쪽

ter se,&maiorum imperia cum nostris comparare, ut omnibus inter se collata , uniuerta Rerumpublicarum historia piamus iiitelligatur. hunc etiam fructum ex ea disputatione heremus , quod quae leges in regia potestate, quae item in populari & optimatum statu necessariae sint harum enim legum tam magna varietas est quam Rerum publicarum facilius intelligemus. Sed ne plus auctoritatis in disputando, quam rationum mometa quaerantur, prius Aristotelis definitiones de ciue,de ciuitate, d2xepublica, de summo imperio, de magistratu; quae sunt huius disputationis fundamenta. necessariis argumentis refellendae sunt: deinde nostram de singulis opinionem explicabimus, dc inueteratum errorem de statu temperato reiiciemus o tum de triplici Republica suo ordine dicemus, postea de conuersionibus imperiorum : postremo de optimo statu. Cluent definit Aristoteles, iudiciorum, magistratus,& C με consilii capi edi potestate. quam definitionem ν- α populari tantum imperio conuenire fatetur. sed cum definitio debeat esse uniuersorum, nullus Aristotelis iudicio cistis erit, nisi natus Athenis dc eo tempore quo Pericles: caeteri in sua ciuitate exules aut peregrini, qui ab hon xibus, iudiciis & consilio publico prohibe tur quid igitur fiet Imperatori Antonino, qui omnes homines liberos monarchiae Romanae Enibus comprehensos, promulgata lege cives Romanos esse iussit 3 nam si Aristoteli cre&-

239쪽

mus,peregrini fuerunt sublata populari pote, state. quae opiniones cum absurdae sin i, ac ciuit talibus perniciosae, & illa ex quibus seqMintur absurda videri necesse est. Atque haec Aristot lis sententia, Conta renum, Sigonium, Garini-bertum, ac plerosque alios impulit in errorem nec dubium est quin multis ciuitatibus bellorum ciuilium magnam pCebuerit occasionem

quid sine populari quidem Reipublicae congruit ciuis haec ab Aristotele allata descripti inam Athenis, ubi Respublica maxime omniupopularis suisse dicitur, quarta classis infimo-xum ac renuium, id est populi pars longe maxima, lege Solonis, ab honoribus, a senatu, a magistratuum sorti tione arcebatur, Vt Pluta lchus scribit. Idem Magistratum definit imperio, iurisdictione & consilii capiendi iure. ex lquo innuit eum qui adeptus sit ea quae ciuis adipisti potest, appellari magistratum, ut ciuis aptitudine tantum ac potestate. sed ne subtialius agere videamur, qui ham igitur in Repu blica magistratus ista ratione dici poterit,cui tanta magistratuum paucitas ad consiliuit admittatur 3 nam ubique fere imperio ac iuri dictione caret Reipublicae senatus, d ea qua decernit, non prius vim habitura sunt, quam populo Vel optimatibus, vel principe sanciantur, ut postea planum faciemus. sed quid arg naenter, cum ipse Aristoteles multa genera ma

240쪽

im perium nec iudicium nec consiIii capiendi ius ullum habentὶ Cum vero Rempublicam ciuitatis ac magistratuum descriptionem vocat, sane ciuitatem Republica priorem facit, ut ciuitas sit quaedam hominum multitudo sine magistratibus & imperiis; Respublica vero ciuium ac magistratuum descriptio. sed si plures unum in locum coeant sine legibus & imperiis si nemo rem communem quae nulla sit, sed priuatam quisque tueatur, si nullae poenae sine improbis, nulla praemia bonis constituta , ubinam ciuitatis imago existere potestillaec agiturcon regata multitudo, non ciuitas debuit, sed vel alio quam ciuitatis nomine Vocari r cum eiusmodi homines λιδες sint, ut est apud Homerum , α ριπιι. Iam Vero summum imperium quod ipse Κνωον πολιτεν κ Vocat & κν ων ς In quo versa turma a testas ac Reipublicae status, nusquam desinit. nisi putemus id voluisse, cum tres omnino statuit Reipublieae partes 3 unam in consilio capiendo : alteram in creandis magistratibus

soli1 emam in iurisdictione. sed imperium quod sunamum dicitur, eiusmodi esse debet i nulli magistratui tribuatur, alioques suti,2mum non sit, nisi populus aut princeps imperio se penitus spoliaret.is autem cui summum imperium dabitur,nis precatio detur, non iam mavistratus, sed princeps erit. consilii vero deruublica cabienui liis, etiam priuatis conce ditura