Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

251쪽

pud Venetos, nobiles, cita lini, plebei. apud Florentinos olim,grandes, populares, plebeii. di popularium tres ordines; potetioreS, me diocres, infimi. Plato quoq; custodes, milites, agricolas constituit: omnes ubiq; iure, legibus, muneribus, suffragiis, honoribus, priuil giis, conditione, immunitate aut re quapia a se iinuice diuisi. omnes tonen sunt Reipub. ciues, vel uti membra corporis eiusde: recte enim D.

Paulus; Dicet ne pes, no sum oculus no igitur de corpore3 igitur valde absurdu debet videri, pace dica Aristotelis, eiusmodi ciues, partime iues esse, partim peregrinos. cui enim rei d scriptio, & rei appellatio congruere debet. Sed obscurius est quod ait Cicero; nemine suae de

Romanae ciuitatis ciuem esse potui sie: apud Graecos tamen licuisse. ego vero putem eadem esse omnium rationem, & Ciceronis dictu de ciuib. duarum ciuitatum, ad ciues honorarios pertinere, sic enim pro Cornelio Balbo: Multi etiam superiore memoria ciues Romani sua voluntate indemnati & incolumes; his rebus relictis. alias se in ciuitates contulerui. & Pau-

lo post: O iuxa praeclara, ne quis nostrum eius

quam unius ciuitatis esse possit: ne quis multus ' ciuitate mutetur, neve in ciuitate maneat inui-ι

tus. 'uod Hermogenianus interpretatur ini.

municipes, ad-legena municipalem et ut alte- Mus fluuiem ciuitatis necessarius . alterius sit

, honorarius ciuis, alioqui fatendum erit, elin- i

252쪽

dem ciuem diuersis imperiis ac iussis simul aei semel obligari, quod absurdum sit, quid enim facturus est si alter iubeat, prohibeat alter3 quod igitur Vlpianus ad lege municipale manum tuum duarum ciuitatum ciuem erici pota se tradit, ad eam quoq; pertinet interpretatim. nem. cum autem una ciuitas alterius imperio gubernatur, ut olim praesecturae, coloniae, fo-xa, conciliabula, municipia, prouinciae impe-

xio Romano tenebantur. suoru quisque ciuia decretis parere cogebatur, salua tamen imperi xii Omani maiestate: ut collegae statutis col-

Iegii obligantur, salua Reipub. dignitate, ex antiqua lege Solonia,quae est in l.vitii de colle piis. quod aute Romanis, idem populis omnitius video licuisse; ut dimissa ciuitate propria, possint alienam sine fraude usurpare, fi modoxecipiantur. Anglos excipio; qui excedere patria no audentiniussi, ut ex ipso comite Rot Iando no modo generis splendore & opibus, Led etia virtute clarissimo didici. ut enim ad Beneficiaru seu fidelem constituenda, necesse inst ut ea conditione natus sit, aut si alteri suam dem obligare velit, necessarius est imperantiso obsequentis consensus: ita quoque ad ciu ε 'nstituendum, satis est ut eius imperio, in cu-ios finibus natus est, acquiescat acquiescit au-n uinon aperte dissentit aut si alio trans se, necesse est an tequacim dicatur, ut se alte

imperio subiiciat & 'recipi aur: quod quia

253쪽

dem si tactum erit postliminio redire non potest, quia ciuis alienus factus est,& siae ciuit tis peregrinus, ut in curia Parisiorum iudicatsi memini. quare in causa Mancini, qui deditus hosti fuerat, ab eo tamen repulsus, iudicatuia est ciuem esse non desiisse. tametsi πribu ess- plebis e Senatu iusserit educi veluti peregrinum. peregrinos igitur a ciuibus hac rationepotiminum distinguemus, quod hi vel patriae imperiis acquiescant, vel alieno imperio se subiiciat de accipiantur: illi uuod nec originis imperio acquiescunt, nec se aliis dediderunt . qui sunt faederati, aut hosteis, aut neitri. scribit enim Appianus, se multaria gentiu legatos Romae vidisse, qui se suaque Romanorum potestati permitterent; ab illis tamen repulsam .tulisse. ae tame si ius pergrinis dicitur arquὀac ciuibus, propter eam quae est homini cum homine rationis secietatem,multaque liber

liter communicantur, urbis domicillia, sacra serum, vitae, theatra. nullum tamen estim Pe-xium in illos,nisi scelere pactove se obligarim: Nec ad munera cogi possunt, nn si ubi Iuaxunfortunarum domicilium collocarint, ut Iuris consulti tradunt. Veneti annos 14- exigunt ut in urbe habitarit peregrinus, priusquam es ficiatur ciuis, nec tamen honoribu fruitur

sed collegiorum societate & imperii tutela quod autem ciues sin i, qui originis in Perii

254쪽

acquiescunt, tametsi ex peregrinis nati, planum fit ex omnibus omnium gentium morib ' institutis; amplius etiam Germani , qui eos admittunt ad honores, non item Venexi, nec veteresRomani necAthenienses; nisi quis viro reparente cive nasceretur,Vt est apud Pluti lium in Pericle. qui legem tulit μονει A'θ m-

pud Liuium, ubi agit de iis qui ex civibus Ro-' manis & Hispanis mulieribus nati erant apud ' nos, qui ex peregrinis parentibus nascitur, a:- quo iure ciuis est, ac si ex civibus nasceretur:& bonis parentum peregrinorum quae n 5 mo-l do nostris, sed etiam Britannorum ac Turcarum Iesibus fisco vindicantur, nisi liberos in ipsa Gallia legitimos susceperint libere frui potest. illud etiam magni ponderis est ac mo-' menti, quod peregrini iure omnium gentium' imminente bes possunt expelli, ciues etiami ab iniustis possessoribus iure vindicari. tametsi reges Abissinorum ac Moschouitarum peregri nos contra ius gentium inuitos retinere,aclia beraliter fouere dicuntur. Sed haec uberius in libro de decretis disseruimus. Exquib. perspicuum fit, definitionem eluis ab Aristotele in- uestam, Contareno, Sison io,Car imberto, S derino probatam, eonsistere nullo modo pos se. Sed ut omnis ambiguitas tollatur,quaeri pb resi,virum foederatae inter se ciuitates Rem p

255쪽

blicam efficiant eandem, puta ciuitates Helvetiorum o Balthicae vi bes; id quidem Leandro, Mutio ac multis tape visu est: quod Hel uetit arctissimo inter se foederet societati sunt,

habent praeterea coetus eosdem, Badente Oppidum, & pleraque loca inter ipsos commvola, quo magistratus cummunes mictunt ted hana re commexcia mutua, rerum contraciarum Gdem; iura connubioriani, & hospitii, denique magnam amicitiae communione, emcere non

postunt ut una sit & ea de Respublica: alioqui Gallorum quoque S Hispanorario, qui b. Anthaec inter se commun ia, Respublica eadem sit; quod falsum est, non etiam si legibus iisdemutantur, Ut olim Romani legibus Graecorum acceptis, non denique si tanta sit foederis intexipsos coniunetio, ut eosdem hostes persequantur, eosdem amplectantur amicos: ut serae fit , summa conspirationis nde αδnter principes, lumma conspiconsensu. restat igitur ea quam dicebam impe- xii societas de coniunctio: Helvetiorum autet ciuitates xy I. Rhetorum: Balticae lxx. iis gibus foedera percusserunt, ut ne aliis aIii timceant, & iuratos hostes in communem perniciem mutuis auxiliis persequantur imperi ro nulla societas, nulla comunctio est. non .a-

lio foedere utebantur 'mphictyonem V v x L Aetolorum II L Ionum xx I. quae tamet communes quosdam conuentus haberenz, vi sua tuerentur. 3c hostes propulsarent ; attame

256쪽

unaquaeque civitas ab aliis erat imperii iure diuisa; sic Helvetiorum, ciuitates. singulae aliarum decretis, non aliter obligantitata quam si Tonte tiantur, ut in pactis sociorum priuatis. at in eodem imperio , quod pluribus pia cuit, omnes obliga t, aliud sen tie dum est de civitatibus x t v I I. Latinorue x i. tia Achaeorum. totidem Hetruscorum & Germanorum imper abdi oppidis ac prouinciis, quae Rempubliacam constituunt, propterea quod eidem impe

Noac imperatori obligantuc nam Achaei, L nai,Hetrusci singulis annis Imperatore creabant inter luna tamen imperium diutiu&pIO-.

tagabant Germani perpetuu. & quemadmo dum Philippus uterque & Antigonus Macedo

ziae reges, ab Actaeis Imperatores aliquand electi sunt, ut Plutarchus de Polybius tradunt: Sic etiam Sexuius Tullus, & Tarquinius Su-ptibus Imperatores Latinoru creati sunt; Cotiolanus , Hetruscoru, ut. Dionysius scribir. onsimiliter Hispani ci Galli reges GermanOe Imperatores facti sunt Sueuica vexo soci a quae in annos xl. concepta fuerat, & Balti-aruvxbrum Pedus, hoc latvm di me ab Ueuptica societate; quod haec in perpetuum, . illa 'ero ad tempus censutut , salua tamen ina pe- anim maiestate. stini etiam interdumo foedero quibus ciuitates. non, modo incipum amicitiam, sed etiam fidem colunt, . liud praestare tune, tur: nec ei S aliud. im roi ri.

257쪽

perari potest: ut Traiectu, Ligii, Gueldria, Constantia Cameracum Austriacis quondam principibus; Aliae quoque in Germania quamplurimae Ducibus & Comitibus suam fide niih:arunt, nihil tamen aliud praestare tenen

ur, ut vasalli plerique. quod nihil aliud est, illam quod veteres Latini dicebant, maiest

quam

tem populi Romani comiter coseruare: ut Modestin iis in l. no dubito, de captiuis, & G. Cero pro Balbo interpretatur; Id habet hanc vim, inquit, ut sit ille in foedere inferior. na ciuitas ciuitati coniungi potest amici tia, societate, sponsione, pactione, foedere, ut M. Tullius. scribit Haec autem quae diximus, grauissimis imperatorii & regum sententiis comprobata fuere: Cum eniim Ttaurinis socii bellum indi- ixissent, quod cum Austriacis foedus percusse- brant, Tigurini sibi licere docuerunt, modo nihil contra socios molirentur. at nemo dubitat, quin Austriaci communes Helvetiorum hostes, & quidem capitales essent: quare non prius bellum Tigurinum exlxum x perit, qu Basilete & Constantiae Pontifices, Tigurino S . ab Austriaco foedere driiuxissent; yxopterea quod fraude foederib. faciebant: non quod alioru imperiis, sed pactis si is obligarentur. atque lius rei maius argumentu nulbini esti qua de agris hostili captis a Bernitibus: 'ciae ciuitates praeda ex aequo diuidi oportexe coluen

. Banciscus Galloiu rex arbiter electus,

258쪽

iudicauit ea cuiusq; ciuitatis esse propria, quae propriis non sociorum armis quaererentur, ut Leander Mutius scripsit. postremo, cum nuper Gla ren ses veterem religione ab hirassent, magna inter socios orta dissensio est: quod alii fas esse negarent ea foedera violare, quae sacro bello contracta luerant, quibus sanctissime cauebatur , ne a suscepta religione posthac discedere liceret. Glaren ses se hoc pacto contra ius diuinii obligari potuisse negabant, multo minus posteros. iam ad arma res prolapsura vid batur, nisi prudentium hominum consiliis acquievissent, ea lege, ut sua quis'; religione ac

imperio veteretur. Est etiam, cum summa principes ac regesta aretis inter se foederibus atque amicitia conspirant, ut & eosdem hostes Sabeant & amicos, ac ri,utuis armis & praesidiis aduersus omnes, sine exceptione tueri debeant: non licet foedus ullum aut amicitiam

coire, nisi utrique consentiant,iisque foederi bus,se suosque ac posteros obligant: cuiusmodi sunt foedeia quae Philippus Augustus cum Alberto rege Romanorum: Ludovicus lX cu Alphonso rege Castellae,sauctius est etiam sordus illud quod ictum est inter Carolum V. regem Gallorum, & Henricum Castellae principem: qui in foedere, seperiorem Carolum uti

dominum agnouit. quae foedera cum tota antiquitate Gallorum ex archetypis aerarii de-2ripta, mihi exhibuit Carolus vicinus, meus collega

259쪽

collega, vir & er uditione de integritate claruis mus. Non igitur diuersarum ciuitatum mede- ixa, commercia, iura, leges, religiones, publicam constituunt eandem, sed eiusde imis iperii coniunctio, ut rex Hispanus imperium rhabet prouinciarum, mabnitudine, ac locoro iinteruallis longe maximii: singulae vero PT uin ciae multas ciuitates legibus ac moribus dia ivisas; unaquaeque ciuitas aliquot vicos, urbes,

oppida, castra, quae eode iure utuntur: nec vl-

tum est oppidum quod non habeat singulare quiddam i ut omittam loca cuiusque uniuerittatis propria 4 quod aliis non communicatur:

omnium tame communes sunt imperii leges, quae tot populos, tanta linguarum, morum, α regionum distantia seiunctos, unius de eiusderi, principis maiestate coniungunt. idem quoquet ide reliquis iudicandum. omnia autem. omni iregna, imperia,. tyrannides, Respublicari, no alio quam rationis imperio ac gentium com- 'muni iure copulantur. ex quo sequitur, hunς mundum veluti ciuitatem aliquam esse, M -mnes homines eodem iure quodammodo Co fusos, quodintelligunt se esse consangain COS, de subiectos omnes sub unam easdemque ra- tionis tu telam. sed quia . illud imperium rati -- nis cogit neminem, reuera non potest una αα omnibus gentib. Respubl. conflari. itaq; prim- 'Cipes aut mutuis armis agunt, aut foederibus. μ ut bona venia a se mutuo impetrant, Vtrea i

260쪽

ritime transactas ct iudicatas extra fines im

Explicata definitione eluis, magistratum . quoque definiamus. simi enim haec ciuitatis e- temeta. hunc igitur Aristoteles imperio, tutis dictione, & consilii capiendi iure deseribit. in

extremo tamen omnia Reipublicae munera, magistratuum nomine complectitur. qua ratione nulli fere sint magistratus, cum tanta raritas sit eorum, qui consilii, iurisdictionis, de imperii participes sunt. absurdum quoque Vi- ideatur, eos omnes magistratus appellatione venire,qui munera publica serui: alioqui scribas, lictores, cornicularios, appari rores, carnifices denique licebit magistratus appellare; qui olim conditione serui fuerunt, & verius , ministri dicantur. Vox aute magistratus, impextu ac potestatem significat. sic enim Dictator, magistratus omni uinaximus, populi magister dictus est. atque haec fuit Aeschinem in- rer A Demosthenem controuersia grauis, cum Aeschines τοκυπνιον magistratum esse diceret, Demosthenes negaret; sed munus illud ra με

λειαν πινα vocaret magistratum

autem imperio definiret. Sed haec nobis sunt in libro De imperio subtilius disputata. Sit ergo magistratus, is qui imperii publici partem habet. publicu adieci, ut ab imperio patrio &herili distinguatur. est aute imperium in ma- stratu nil ir aliud quam edictum; in principe .