Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

281쪽

ciues a senatu. plures etiam a magistratibus supplicio affecti 3 cuius rei cum infinita sint ex. empla, nullum tamen illustrius est, quam de exercitu, qui ad Rhegiu Iubellio Imperatore

mortuo scriba elegerat: Senatus, inquit Vale- rius, tam acerbe tulit, ut milites in urbem re- uocatos capitis damnauerit, & quotidie quin- 1quagenos verberibus caeses securi percusserit, itum etiam sepeliri ac mortem lugeri vetuerit. 1: M. Fulvius Tribunus pleb. frustra clamare: more maiorum violario leges sacratas a Senatu conuelli. Appius vero Consul in exercitum militaris disciplinae proditorem inuectus, centuriones, signiferos, duplicariosq; verberibus, non in castris, quod imperatori licebat, sed in media Vrbe cetessis morte affecit reliquae mi btitudinis decimum quenque ad supplicium Iesit. Consimiliter senatus plerosque legibus soluebat contra leses sacratas, & ante legem Corneliam. Cui obiectioni respondet quidam Iurisconsultus: Non quid Romae fiat, sed quia i legitime fieri debeat spectandum esse, neque lenim ex abusu, sed ex ipsis Reipublicae institu-

tis iudicandum est de statu ciuitatis. na Triu- lniri capitales, qui dun taxat in seruos, & extremae sortis peregrinos animaduersionem ha

buerunt, non itan tum ciues, veru metiam ma-

sistratus ipsos, & quidem Curules in carcere coniectos capitali supplicio affeceriit, ut videre est apud valetium Maximum. licebat inritu

282쪽

euique maiestatis illos accusare, ut Ciceron:

Clodius perduellionis apud plebem danauit. quod de coniuratis iniussi a populi supplicium uini fisso. sed illud quoque iudicium Ciceronis rescissum est, quia non ni si a pupulo iudicari potuit. hinc certamina plebis aduersiis patres, di magistratuum inter ipsos, cu impe-xio cotra leges abuterentur. fuerunt igitur in magistratibus magna imperia, sed tamen mo derata: in Senatu maior qua in magistratibu auctoritas in plebe maxima potestas: sed ipsius Reipublicae maiestate & summum imperiuin populo fuisse, nemini dubium est in ean rem penitus intuenti: tum ex iis quae diximus, tum etiam ex eo quod populus inter patricios M plebem, veluti iudex & arbiter cotrouersias dirimebat. cum enim Senatus plebem opprimere, aut plebs in senatum in largere conaretur nulIus erat compone lae sedition is modus, nisi Consules ipsi. aut creatus Dictator Popu Mi rogaret quid fieri vellet, ut videre est in trib. secessionibus plebis: maxime vero illa in tanta tamq, diuturna contentione, qua patricii plebi scitat plebs senatusconsulta pertinaciter respuebat. nam L. Valerius,& M. Horatius Coss. Duocato populo, ut est apud Dionysium. legem tulere comitiis centuriatis, ut plebiscita

senatum tenerent,repente seditio conquieuit.

sed paulatim Senatus plebiscita repudiare :Tribuat furere: Senatui intercedere. rursus ann

283쪽

decimo ac centesimo post, in Philo Dictator creatus, eandem legem ad populum tulit, ut plebiscita perinde vim legis haberent, ac si potulus iussisset. illud etiam uno capite cauit;

ne leges centuriatis comitiis ad populum fer- Tentur in consulto senatu. ad plebem verb inconsulto Senatu serebatur, ac propterea aegrε

impetratu est a patriciis, quin plebiscita saepe violarent: quousque Dictator Hortensi eandem Iege anno post quinquagesimo ad populum serret. atque hinc imperii Romani l tbes, quod plebi. hoc est infimae multitudini permissum sit legem iubere, qua perinde tenerentur ciues ac si populus ipse iussisset. impetrauit etiam plebs, ut omnes Magistratus ac Pontifices crearet, praeter Consules, Praeteres ac Censores. praeterea iudiciorum publicoru, praeterquam capitalium potestatem: utq; bebium populo indictu finiret, ac imperi u a populo datum prorogaret. tandem caetera quoque plebs impellentibus Tribunis arripuit: bellum saepius indixit, ut rogatione Sulpicia, Manilia, Gabinia, quas ad pleoena contra more maiorum Tribuni tulerunt, de optimos quosq; con tra leges sacras exilio damnarunt. ex quo factu ira est, ut a populo ad plebem; a Democratia ad Ochlocratiam, S sedem populi summa rerum delaberetur: iis maxime temporibus,uibus Gracchus uterque, deinde Liuius Dru- , post etiam Saturnius ae P. Sulpicius Tria buta-

284쪽

Tribunipleb. urbem sto ciuiumque sanguines Udaru t. sine igitur populo, id est quinq; classi as na sextae nulla ratio habebatur in maiori v. comitiis) siue plebi, hoe est omnibus ciuibus praeter patricios in xxxv. trib. promis-c Me diuisis imperii summa demus, perspicuum sit eiusmodi statum esse populare. senatum ve-.TO auctoritate omnem a populo habuisse, nec

sine populi iussu aut assensione quicquam po rutile. aut quaecunque iuberet populi nomineia se quia autem interest ad statum Reipu blicae iudicandum, an populus ipse iubeat, an

suo nomine iubeatur 3 absurdius tamen Vide-

rux id quod unius est, puta regiam potestatem duobus Consulibus tribue1e velle, cum multo maior fuerit in Tribunis. neque enim Verum est, quod Carolus Sigonius in cap. de magi- stratibus scripsit ;Consules ab omnibus magistratibus concione avocare potuisse, ab iis neminem: eum nihil frequentius occurrat, quam antercesso Tribunorum aduer fias Consules.

scribit Liuius lib. x t i i i l. bona Tib. Graccbi, eius qui Consul & Censer fuerat, a Tribuno plebis, consecrata, quod in mulcta pignoribus'; capiedis, intereessioni Tribuni nΘ paruisset. ide Claudio Ceasorio die dixit, qRod concionem a se auocauisset. L. quoq; Flauiu Tribun. pleb. Metellum Consulem, alius Appium censorem in vincula duei iussit, ut est *pud illum libr. fidem libr. Tribunus,

285쪽

viatorem mittit ad Consulens Consuli lim, rem ad Tribunum, priuatuestae clamitans, sine imperio, sine magistratu. Drusus tame Tri

bus pleb. Philippum Coniuiem, quod se in ce-

Cione interpellaret, obrorta gula per riatQ-- in carcere adegit ri scribit Florus e. s. at Tribuni sacrosanctu corpus attingere violandi causa, capitale fuit. quinetiam Uectius impii- Re caesus est, quod non assurrexisset Tribuno. denique tanta potestas erat Tribuniplebis, ut non modo Senatus, sed etiam magistratuunt

di collegarum, ipsiusque plebis acta unus sua dotercessione impediret: nec ulterius progredi Poterant, nisi prius imperium illi a plebe tuleni iure suffragiorum abrogaretur. argumento sit M. Octauius Trib. pleb. qui ut est apud Pli tarchum, omnibus collegis ac Tiberio Grac cho legem Agrariam ferenti solus intercessit neque enim lex ante perferri potuit, quam i m-pem illi adimeretur suifragio plebis. postr mo, creato Dictatore, soli Tribuni imperiuretinebat, cum caeteri magistratus abdicarent.

igitur si regia potestas in Consulibus; mesto certe maior in Tribunis: nisi obiiciat ea, quaetati iacit Contarenus ornamenta regia defuisse. propterea quod in Vrbe super, & inter ple beios homines versaxi oportuit, sine fascibus sine lictoribus, sine sella curuli,sine vocatione, sine iurisdictione, ut ob eam causam Plutar .chus in quaestionibus, & Liuius libr. α. magi i

286쪽

stratus esse negarint. sed his omissis, cum ciuium omnium bona, fortunae, libertas, vita, mors, totiusq; Reipublicae status, imperia, i ra, leges, bella, foedera, magistratuu deniq; ac pontiircum, ipsiusque senatus auctoritas a populi Voluntate penderet; quis amplius dubitet Rempub. fuisse popularem magis quidem Α-thenienses quam Romani populares; virique populares tamen. Haec a nobis fusius disputata sunt, ut Polybii, Ciceronis ac Dionysii de temperato Reipub. statu opinionem confutaremus; nostra tueremur; quae vera sit an falsa, non assirmabo. sed veri tamen similior est quam illa. Nunc facile est Machi avelli, Contarent, Sigonii. Manutii, & aliorum: qui in eadem sententia fuerunt, refellere argumenta. Posuerunt enim ex ipsius Polybii ac Dionysii sententia, Lacedaemoniorum aeque ac Romariorum: deinde etia Venetorii Respub. ex histribus, quae dixi, generibus esse temperatas ac modice consulas. Quod ad Lacedaemonios attinet videtur Aristotelem iis errandi occasionem praebuisse, qui temperatu Reipub. genus esse pururunt: propterea quod aliorum sementias retulit, qui partim popularem, partim resiam, partim optimatum esse dicerent; quos non refellit, sedclina sublata disputatione tria duntaxat Rerum pub genera posuerit, no ammplicis quaerendum videtur quid de re tota sen-Mat cum arparet quid scripsit. Si quis tamen sua

287쪽

eius Reipub.statu penitus intelligere velit, neque ex Aristotele,que Plutarchus tacite refellit i nec a Xenophonte, qui de moribus duntaxat, iudieauit: sed ab ipso Plutarcho hauriendum. qui Lacedaemona profectus est, & antiquissimos rerum Laconicarum scriptores conquisi- fuit, ut verius ac melius scriberet. Is igitur scribit, Lycurgum regia potestate . sublata, Senatum xxviii. virorum creasse, quibus coniunxit duo, reges, Charilaum fratris' filium & Archelaum qui ab Hercule genus di cebant; lege promulgata, ut senatus ille Q. v, xorum omnia decerneret , quae ad Rempublicam pertinerent,deinde populus decreta senatus sanciret. nihil aliud est a Lycurgo de si tu Reipublicae consti tutum, nec ulli magistratus creati praeter magistrum iuuentutis. regibus autem quasi ducibus belli gerendi curam dedit, Dionysius quoque lib. 2. confirmar, Lycu gum populo permitisse, Ut leges iuberet, magistratus crearet, bellum indiceret ac finiret. ex iquo perspicuum fit, LIcurgi statum omnino popularem su i sse. sed cum populus decreta s natus plerunque sancire nollet, ut Plutarchus tradit, Theopompus ac Polydorus reges anno trigesimo ac centesimo post Lycurgum, imp xium illud summum populi transtulerunt ad Senatum, quasi oraculo iubente,ne popul is ereptam sibi potestatem lugeret, tum Ephoro Suinque cum annua potestate creari volue- mut

288쪽

runt a Senatu, quasi speculatores regum & Senatus,ne tyrannis usurparetur. nam reges, praeter nomen nihil habuerunt. in quo Machia- uellus de plerique alii fallunt, qui affirmant unum duntaxat regem suine. at si regia potestas, quae unius propria esse debet, cluorum communis sit erit &plurimorum:ex eo igitur popularis imperii secuta conuersio est in optimates. nihil enim populo relictum est in imperio loci: hoc tantum, quod uno ex optimatibus mortuo, cum candidati praeterirent, ut quis Que gratissimus erat, sic maiores plausus serebat: tum arbitri qui sub tecto latebat,eum qui

υJausu maiore exceptus esset Senatorem IeDuciabant sed nullae tabellae, nulla suffragia, nulla denique ratio comitiorum. Ephoros quincire annua potestate creabant optimates; qua magistratus omnium maximus erat. nam regibus ciues omnes praeter Ephoros, reges Eph xis assurgebant. Iidem Ephori ciues ac reges ipsos arbitratu suo mulctabant,dc omnium iudaciorum, praeterquam capitalium, ius habebant, ut est apudXenophontem. quin φtiam rex Agis in carcerem ab illis coniectus, & supplicio affectus est,cum populi mores emendare. - ac leges Lycurgi restituere conaretur: & antea saepe xe ibus capitalem accusationem intentaverat, dc in exiliu miserant, ut in Agide MCleomene Plutarcbu, scribit. si igitur Polybius ac Dionysius regiae potestatis specie non

289쪽

ni tribu ut, debuerat in rege sacroru, qualis sint

apud Romanos & Athenienses,non in Consuli, bus regnum stabilire, aut regiam potestate; Ephoris quoque communicaret, qui tam imp xiose se gerebant, i ineunte magistratu omnibus ciuib. edicerent θνρι αυτ, id est radere mustacam, quemadmodum Aristoteles

scribit, non aliam ota causam,quam ut ciues intelligerent eorum iussis obediendum esse , ex quo intelligitur iuniores, Polybii ac Dionysii praeclara specie se texisse: sed rationibus opo ret, quare quidque ita fit docere, non auctoritate : qu an quam nostrae sententiae magnos quoque a uctores habemus; Thucydidem, Xenophontem , Aristotelem, & Plutarchum, qui uno consensu tradunt Athenienses eum Lacedaemoniis annos amplius xxx. grauissima MI essisse, ut alteri popuIares, alteri optimatumatus in tota Graecia stabilirent. nam victis A theniensibus, Lacedaemonii statum popularem euerter ut, optimates triginta, qui tyranni sunt appellati,summo imperio praefeceriit. id quo a apertitas Demosthenes in oratione contra Leptinem scribit, Senatores rerum dominos esse in Republica Lacedaemoniorum: populum 6 ro apud Athenienses. quare aequius erat ut lybius, Diony sius, Contarenus, Machiauellus,

tot ac tam multos scriptores,ac tantae auctoritatis prius coarguerent, quam Lacedaemonio-xum statum ex optimatibus esse negarent. Fe

290쪽

cte igitur Aristoteles tres omnino Reipublicae status laudabiles posuit, actotidem vitiosos τοui rame plures tribus esse nequeunt, ut olea dixi, eum nihil re serat qaoties de statu quaeritur , probi an improbi sint qui imperio prae sunt neq; enim minus ciuis est vir sceleratus, quam bonus :& optimus qui'; vir pessimus e uis est quia selitudinem quaerens, totus in cin

vim contemplatione sertur. quare unum ex Omnibus ciuib.praeesse oportet aut plures vn minorem tamen clarium partem, aut omnes simue ex omni b. plurimos, nihil aliud fingi potest exit quidem aliud imperium atro magis popin lare ramen. hac proposita disputandi regula, consequens est apud veneros , unum aliquem

summum imperium tenere: aut minorem par rem ciuium: aut omnes, seu magnam omnium'

parte: hoc est Monarchiam esse, vel Aristocra riam, pel Democratiam. igitur planum fit ex , pilas Contarent , Sabelliei, & Bembi scripti', Venetiam ab originis suae primordio popularrem fuisse, postea teporis decursu, ad optim res delapsam. si enim popularis fuit Respublica Rom anorum, ut an rea docuimus,si popula ris Atheniensium, ut omnes sedentur; Veneto

rum quoque Respublica mitio popularis erat puerum illud , hoe igitur. Prima lex im perii po pularis omniam maxima , quam a Solone letam scribit Plutarchus ea ipsa est quam Brutus 2xtinua omnium Consul, quam Valerii pres