장음표시 사용
271쪽
constrictum suisse quin poenam arbitratu suo
leniret aut exacerbaret, dum tamen no exce-
, 'deret modum, ut scripsit vi planus in l. hodie de poenis: idcirco gladii potestatem habuisse.
eodem modo Romani Consules accepto
exercitu, belli gerendi potestatem habuerunt iure magistratus, ut pro suo arbitrio lacesserent aut inuaderent hostem; rationemq&coim meatus, ac militare disciplina sua voluntate regerent: bellum autem indicere aut finire no 1
potuerunt: hoc enim plebis; illud populi pro- prium erat. hinc deditio Consulam, qui cum Samnitibus & Numantinis scedera percusseia: in iussi. hinc Helvetiorum exercitus icto cum Tramulio laedere obsides accepit qui capita luerent, nisi princeps id ratu haberet; quia so- ilius principis est bellum indicere ae finire. Ita que Cato Caesarem Gallis dedendum esse sese debar, quod iniussus bellu illis indixisset. cum ' ero imperatori pacis sanciendae potestas, indicendi belli certis legibus aut conditioni permittitur: quod fit extra ordine, nec man datum egredi potest, nee alteri madare: quia non habet id iure magistratus & imperii, sed nudum legis actionem. at Dictator bessi, paci Vitae, necis, totiusque Reipublicae potestatem habuit iure magistratus: sed tamen precario di qua diu Reipub. dictator, qui non proprii
gerebat. Ac ta- magistratus, ni
272쪽
litomanus tamen, nec magistratus, nec hono
es quisquam habet suo iure: sed veluti deposios quousq; tempus finiatur, aut is qui dedit,
epetat. id enim voluit Vlpianus cum diceret,cceptum magistratum deponi; id quod Alliatum conturbauit, quae autem singulari rurec legis actione magistratui aut privato credii-ar, mortuo principe, vel eo qui mandauit x ocantur, si res integra sit, ut in procuratore: uae autem iure magistratus competunt, nonem. sed haec suo loco fusius: & haec in libro eam perio sunt a nobis accuratius disputata. lia quaestio dissicilior est. virum Senatus de-eta principis egeant sanctione, aut eoru quieipublicae suntariam habent λ de principe mi- is ambigitur, propterea quod sui Senatus de asilii caput est. itaque omnia decreta prin-pis habent sanctionem, nec aliter vim habeat, qua si trinceps ipse iuberet, quia Senas nullum imperium, nullam habet iurisdionem: nisi principis aut populi patientia, i acta senatus probare videtur, quae no im- bat, sed si quid grauius est quod ad maiete pertineat, ad principem referri solet; eo de iure utimur, sed in populari & optiman statu, obscurius est; quia nec poeulus, necimates omnes conditiis de Republica inces possimi, dc ullossint, perniciosa tame res c periculi plena consilium sacrosanctum are in vulgus: sed aliter sanciri no possunt
273쪽
qua intelligantur: illud tarne confirmat L ny sius lib. No enim Senatus Romanoru, inquit arbiter est κύ-earu reru quas decrestit, sed populus. hinc illa frequentei apud Liuius Senatus decreuit, populus iussit, di cu Scipio nis Africa ni ponentiam, indicat, Sub umbra Scipionis, aic diuitacem dominals orbis te
raram lateres nutus eius pro decretiS patr-
pro populi iussis esse. neque vero quicquas Acrosanctum esse potuit, inq; it Cicero, nil
quod plebs popujusve iussi. ita que Senatu onsulta dunttaxat annua fuisse, con tra quam co nanus putat; auctor estridem Dionysius lib. Iarq; ut apudRthenienses, quemadmodum de mosthenes aduerstis Aristocratem scribit nec populum aut plebem cenuisse: no aliter ae ni a
ginratuum edicta, Prieuisis duntaxat iubceae irrogat onem habuerunt post legem Iste rina: grauioris autem irrogatio ac mulctai sebat iudicio plebis: vi videre est apud Linum libro vigesimoquin ti,, & ubiq; apud Valprium . quare cum solius populi proprium es Iege habere, mec magistr aluum iussa. 'nec si natus de ciet a leges diceban tur, de alegib. Drimum differebati t. curri poena. tum sis , Itum etiavi a putestate. na iii Iege sancte ι non modo magistratu , sed Vniuexstis pos iurabat in legem, ut scribit Appianus libro bellorurn ciuili una .itaquei L. tabu Iis & saci
xii iesibus co myrtaensum erat, ne quis il
274쪽
bus solueretur, nisi per populum. & quemadmodum conuentionis leges derogare non poL i riuri Hiblicor nec collegiorum statuta mu nicipalibus: neque lex municipalis ciuitatum moribus: nec ciuitates legibus inreperis: ita, nec priuati magistratuum imperio derogare
potuerunt: nec imperia magistratuum Sena . . tus auctorirati: nec auctoritas Senatus, plebis
potestati: nec plebis potestas maiestati populi: penes quae fuit totius imperii summa: Sed quonia periculosii videbatur e silia Reipublicar manare la vulgus id autε necesse erat, si omni a decreta Sena tus a populci sancirentur Senatua tributum est a populo, ut caeterst quae a FRepublicam pertineret administraret, excepta creatione magistratuu , legum ferendaru, belli & pacis, vitae ac necis & extrema provocatione, quae propter imperii maiestate populus sibi aeseruauit: ut videreis in oratione M. Valeris Consulis apud Dionysium, di ex ipsius Polybi sententia in reliquis ne Senatus potestate' abuteretur, permissa est Tribuni plebis aduea ses omnia Senatuscori sella inrercedere. itaque cana Senatus haberetur, stabant Tribuni prinseribus, nee prius Senatusconsulatim ratum Tobuni literam T. assensionis indiue superscripsissendi postremis temphribus in Senatu licuit venire. qu, igitur Senatui vehmagistratibus tribuuntur, rationem habent λ .auno imperio diuisam: alioutii fatendum ta
275쪽
sit summum imperium in iis esse qui ab aliuacceperunt. quae si absurda videntur, absurdum quoque debet videri, quod Polybius affirmat, Reipublicae summu imperium partim in populo, partim in Senatu, partim in Consuli otii
fuisse: ac propterea imperium temperatum v, deri ex optimatibus,regno ac populo. quam pinionem Dionysius ac Cicero arripueruntdde' inde Machiauellus, Colarenus,Th. Morus, G rimbertus, Manutius, vehementer probaxunt: qui nobis sunt disputatione refellendi. propterea quod ad historiam Rerumpublicarii penitus intelligenda magnum habet ea disputatio
momentum. cum enim acerrima contentione
ageretur apud Florentinos, de libertate populo restituenda, nec tu tu videretur, & pernici . sum esset imperii arcana manare in vulgus: decretum est oportere a populo semota fece pi rhetorum,qui per leges magistratum capereno possent, leges iuberi ac magistratus creari remtera per senatum &populi magistratus explicari sie enim Guicci ardinus scribit .Ex quo etiam planum fit, imperii summi ius in his praecipue versari. Prius igitur in omni Reputa intuenda est, quis imperium magistratibus dare & adimere, quis leges iubere aut abrogare possit. v
trum unus, an minor pars ciuium , an maior.
Abc percepto, facile intelligitur qualis sit Rei
publicae status . nihil enim quartum esse, ac ne cogitari quidem potest. neque enim virtus aut vitium
276쪽
vitium etficit Reipublicae varietate . siue enim princeps iniustus sit, siue probus, monarchia tamen est. idem de optimatib. & populo iudicandum: qui ut nihil aliud habeant qua magistratuum creationem, summum imperium habent & ab iis status Reipublicae pendeat necesse est hunc igitur statum optimatum dic mus, aut populare his verbis utamur, ne specie virtutis ac vitiorum Aristocratiae, Oliga ehiae, Democratiae, Ochlocratiae appellationibus saepius uti cogamur multo magis si praeter magistratus creationem, belli quoq; ac pacis, vitae ac necis potestas ad sit. haec autem notmodo in monarchia, sed etia in optimatu ac populi statu semper fuisse constat. quod enim dicitur a Senatu & Praesecto Praetorio prou cadi ius no esse,adius ordinariu pertinet, quia principem vel populum extra ordinem appeliare licet, quod Arcadius supplicare dixit, ciret nouitas postulat, aut grauitas personarum, sed ne infinitu sit ex historiis omnia persequio Atheniensium, Romanorum & Venetorum ex eptis utemur, ut falsu esse doceamus, quod illi de Romanorum temperato statμ tradiderunt.
Sic igitur existimo, Romanoru statum ΡΟ-aybii ac multo magis Dionysii & Ciceronis aetate omnino populare futile. nam exactus vrba regibus, prima lex a Bruto de imperio lata 3d populum; ut apaui Consules a populos astus
277쪽
aerearenturi sic enim Liuius ac Dionysius in dunt ex eo constat omne imperium consillare
a populo peti & impetrari debui ile. quod is
rur aiunt regni speciem in consulibus fume, eam falsum est, q*am si quis dicat, Praefectum Praetorio sub Imperatoribus Romanoru, aut Bassam maximum apud Tureas, vel etiam Pa
latii magist ros sub regibus Gallorum, regiam potestatem habu rile. quod per se ipsi maxima quaeque in Republica gererent; & quidem hi
potestatem non modo maiorem quini confirmies, sed etiam perpetuam habuerunt: quare absurdum est, Regiam potestatem in magistro militum, multo absurdius est in Consulibus collocare: postea docebimus potestate Tribuni pleb. Consulari maiorem fuisse. venio a d Se natum, in quo Aristocratiae speciem posueruet: cum tamen ius omne ac imperiimr a popuI haberet quippe Senatorum delectus popuIi a bitrio vel iurui fiebato Maiores nostri, inquit' Cicero, ira magistratus annuos cream , o lcosilii Respublicae praeponerent sempitern-eligerentur autem in ita consilium ab uniuerse se populo, aditusque in illium stiminum ordi-lnem omnium ciuium industriae patexer. Postea populus ut eo labore se leuarer, lege Otii ana. Tribuniciae, ut est apud Festum, iusia Ceri sorex
optimum quenque ex ouanr ordine curiatim Iegerent. Censores autem ae populo Vr reliqui -asiluatus ciea bantur: consequens est igitur
278쪽
Imperium quantumcunq; fuit, populo accepi a ferre. ubi nam igitur Aristocratia Senatorum nam si ulla est eadem in regno sit oportet, Vbi consilium a principe constitutum, parem atq; senatus Romanorum potestatem habet: fluet tamen imperii societate cum principe copulare, non modo stultum, sed etiam capitale est. idem iudicandum relinquitur de Senatu Romanorum, quem isti cum populo in partem imperii vocant: id est dominos cum seruis.&procuratoribus imperii societate coniungunt. tenemus igitur omnia Senatus & magistratuuimperia, in arbitrio & voluntate populi suisse. ouod satis esset argumeti ad iudicandii, statucisse omnino popularem. sed altera quoq; te a P. Valerio Bruti collega lata est. qua Liuius appellat praesidium unicu Romanae libertatis,
qua primo capite cautii est, ut aduersus omnes magistratus, ad populum libere prouocaretur. altero capite, ne quis magistratus ciue Romanum aduersus prouocationem verberaret, aut necaret, aut pecuniam mulctare vellet: deinde
nequis imperiit haberet, nisi cui a populo da-etum esset, adiecta capitali poena in eo quoque sibi consentiunt Liuius, Dionysius Valerius,
Plutarchus & Pomponius. nam ea lex de pro- iocatione, quod saepius violaretur, ter in ea de sente lata est, a P. L. &M. Valeriis. ubi naAristo cratia in Senatu 3 ubi regnum in consuli bus, qui nec ciuem verberare, nec mulctare
279쪽
contra prouocationem poterant; quod autem belli ius omne esset in populo, Planius est, quam Ut egeat exemplis. nam id Seruia legelub regibus cautum erat, ut Dionysius tradit, multo magis post refugium, Liuius libro .. Controuersia fuit, inquit, vir una populi. iussu bellum indiceretur, an satis esset senatusconsulto peruicere Tribuni denunciando se deliactum impedituros, ni Quinctius ad populum ferret. omnes centauiaeiussere. consimiliter loge Acilia bellum aduersus Antiochum silc pium est. ius autem verberum, libertatis, exilii iam de nece dictum est in popuIo 'fuisse, pla inum est ex lege Portia Tribunitia, lata Valerio& Appuleio COsis. anno ab V. C. C. D. L IIII. fallitur enim Sigonius, qui a Catone ce sorio latam scribiti qua lege verbera sunt i
corpoFe ciuium amota: quae lex anno centeimo, post Sempronia rogatione sanatus confirmata est, adiecta poena perduellionis. igitur Polybius Si quis. ait, at populi poterea tem se couertat, putabit Rempublica esse PQ pularem: si vero ad Senatum, iudicabit in P. xium optimatum, quia consilio publico px est, aerarii potestatem habet, legatione adimittit de coniuratione,perduellione,ac veneficii Gognoscit. meo multa peccat, ut etiam in ea plicanda potestate populi,quem cum plebet Graeci fere omnes9 magno errore confudit- et2ua: U Senatu maxima fuerunt, omisit Aiu ax ner
280쪽
'e populo fieri non poterant, Senatui propria
ecit. nihil enim maius habuit Senatus quam iliaci S.C. VIDEANT Cos s.&c.q d velut ladium extremis Reipublicae teporibus exeruit in Sp. Melium, Gracchos, Saturninum &Caesarem. habuit quoque Di ctatoris creandi potestatem, sed duntaxat extra ordinem . nam interrex a Consule, Dictator ab interrege decreto Senatus, cum res ita postataret,creari so- Iebat. qua ratione, Inquit Dionbsius, Senatus
plebem fefellit. sed illud imperii arcanum Tria Duni plebis facile detexerunt, nec Dictatorem optima lege creari diu permiserunt, id est sine
prouocatione: sic enim Festus optimam Dictatoris legem appellat. cum autem magistratus omnes creato Dictatore abdicarent, Tribunia plebis imperium retinebat, inquit Plutarchas, di aduersus Dictatorem ciues intercessione iuuabant. ut aduersus Fabium Maximum Dictatore , cum de Minutio magistro militum poenas exigere vellet: Tribuni perfecerui, Vt poenae metu liberatus, Dictatori potestate par esset, quod de capitalibus iudiciis tradit Polybius falsum esse docuimus in lege Portia, Vale-xia, Sempronia. sic enim Liuius Senatore loquente inducit; Per Senatum agi de Campanis qui ciues Romani sunt, iniussu populi no video
posse. at Campani cum Annibalem diu fouissent,maximo crimine perduellionis tenebantur, Cur ergo, dic*t aliquis, iniussu populi tot