장음표시 사용
321쪽
io imperare debeatit . eorum imperiis ae lum acquiescere quinetiam principes habere plus imperii in ciues , quam i p suna imperatorem. quibus verbis aperte significabat optimatui aestatum. coetus autem principum Sc optimatu, ex Electoribus, Ducibus, Landgrauiis , Madichionibus, Comitibus, Baronibus, Potificibus, di sociarum urbium legatis eoalescit, illic imperii leges rogantur 5e abrogantur: illic'vem galia ac tributa imperantur, bella decernuntur,exercitus attribuuntur, legationes admittuntur, foedera sanciuntur.est aute ratio suffragiorum ex triplici comitiorum genere , prima' comitia constant septem electoribus . altera principib. imperii tertia Vrbium legatis. itaq; si duo comitia , puta electorum & principum, aut principum & urbium consentiant, tertia comitia nullam vim habent; quod animadue sione dignu est, quia nusqua ea ratio comitio- xum habetur. non tamen vetus est hoc institu timo videre est in concessione comitatus Ause
gundiae, Philippo Burgundiae Duci facta a Ca
rolo I V. Imperatore, solo sufflauioHectorum. quod in re tanti momenti Heri non potuisset sine Principua ac urbium imperialium con
sensione, si tunc iura suffragiorum liabuissent. nec obstat quod princi Pes in suos impexium habent quati quam imperiali lege moderatum
est cum ipsi Vitam , fortunas, agros, actu S inni ne potestatis, Ordinibus acceptum ferant. a P
322쪽
gumento est , quod Principum ac ciuitatum con trouersiae graues, apitalia iudicia, veI in comitiis, ,el ab imperiali curia disceptantur, μpriuata quove iudicia prouocationum, si Xx. iaureorum summam excesserint. caetera sun vin promptu, &ex aurea bulla facile in telliguntur. Propterea quod magis ad optrmatum statum accedit, sacerdotia quaeque amplissimano bilitati,nulla fere ple is tribuuntur, ut Iulius. Flusius scribit.Iples quoq; civitates imperiales partim liberae, cui usmodi sere sunt septuagin partim principibus quodammodo subditae . suo tamen iure Vtentes, optimatum imperio gubernantur: quod intelligi potest ex itatu a. Norim bersae,quae omnium maxima & dome' m. 'stica disciplina clarissima putatur. Habet autem trecentos sere optimates cneque enim certus numerus qui, ut Conradus Celtes scribit ex octo & xx. gentibus patricio
xum constant. nam opifices ac mercatores,
tametsi ad suffragium , non tamen ad impe-xium admittuntur ι contra qua N in aliis Germaniae esuitatibus fieri solet. in iis igitur summa Reipublicae posita est. ab iis en in eligutuo
Ceniores, siue Senatus electores, quibus creatis, caeteri magistratus abdicant , Senatus autC Constat xxv I. viris, qui antiquos octo sublegere. solent; ac deinceps alios quoquo magistratus, puta x m. Viros ex Senatorum numero, qui sca-L Di vocatur,&.vII . Viroε Burgo magistros, que
323쪽
parem sere ac decemviri Venetorum potest tem habent. creantur etiam quinqueviri capitales, qui de fur tis& damno iniuria dato, perim de cognoscut: ut xi I. viri de ciuilibus, una cum Assessoribus Iurisconsultis , caetera sunt penes senatum. sequuntur septem viri militaris dbsciplinae Praefecti, Praetor rusticorum, Q iaest , re, duo, summae apud ciues auctoritatis,Praefo
l. ctus annonae Triumuiri tutesares,eodem mu- Q nere ac potestate,quo Procuratores D. Marci iapud Venetos: postremo collegiorum decor- lporum Praefecti. haec forma est eius Reipublicae,quam aliae ciuitatesGermanorum fere imitantur: tarnetsi nonnullae popularem statum habent. ex quo perspicitur eos vehementer salseli, qui Germanorum Imperatorem summum t
imperium habere putant: propterea quod Carolus IV. Principes & Electores ipsos in aurea lBulla quae tamen ex parte abrogata est nos
Iuncernas, dapiseros, coquos,armigeros, stabu-ἀarios appellat qui omne imperium habent, Caesar nihil penitus . nec maius argumentula est quam quod Imperator non aliter renuntiatur, quam iuratus in electorum fidem. neque vero ullam publicς pecuniae potestatem habet: sed aerarium omnino triplex est, unum Argeo- tinae, alterum Lubeci, tertium Augustae : Vbi
rum Atque haec imperii forma consimilis est K- rus. chaeorum imperio, quod ex urbibus xv. initio
324쪽
eonstabat. Cum enim ab Oreste usque ad Sige Urannum regiam potestatem pertulissent, criso tyranno statum optimatum stabilieriret rium variis Demetrii & Antigoni artibus ab amicitia mutua disiuncti, in tyrannorum potestatem relapsi sunt : ac rursus in libertatem seipsos vindicarunt, cum Pyrrhus in Italiam exercitum transmisisset,dein driseas Cerauniorum tyrannus sibi metuens, urbem Achaeis sponte reliqui tapost accessit Carinia, Leontia,Pellenc: tandem finitimae quoque urbes tyrannas eiectis in eam societatem venerunt: scilicet, Argivi. Si onii, Arcades Corinthii, Lacedaemonii, de uniuersa Peloponnesus, propter virtutis & lu
sitiae opinionem, quam Achaei de seipsis in ditaceptandis Graecorum controuersiis excitarant.
cum enim coetus Py thagoraeorum in Italia sub lati essent, tanta Reruna pubi. perturbatio secuta est, u potentissimis ac sapientissimis quibus l: principitainterfectis,Italiae ciuitates ullo consensu seipsas Achaeorum potestati perini serint; tam etsi armis di opibus multo magis floreret Athenienses ac Lacedaemonii. postremo conspirationis fide & consensu tot utilitates adepti sunt , tot urbes in suam amicitiam pertraxerunt ud quod in ered bile videatur, verum tamen sit , tota Pesoponnesus ii Oem legibus sic enim Polybius traditJ iisdem moribus, iisdem ponderibus, iisdem mensuris, iis lenirium mis, iisdem iudicibus, eodem c si filio, ea -
325쪽
de religione, eodem impexio uteretur: &cum ea eneuol tia longe late diffusa, tot populos pc ciuitates complexa foueret, nihil aliud is sabat, quam ut iisdem moenibus clauderentur. hoc utiam pra clarius, quod sua virtute ta. tum perfecerunt, ut non modo se inuictos hostibus praebuerint, sed etiam tyrannorum cen
sores ac magistri quod de Hesuetiis quoque proditum est appellaretur: nec prius a Roma-
nis vinci potuerint, quam illorum DauΑibus ab amicitia mutua disiuncti fuissent. coetus annuos ut Germani habuerunt, & annuos Impe-
ratores; illi perpetuos. Ex quo intelligitur, eos salso ab Ar
belli duces falso ab Aristotele reges appes ari, Rex autem is dicit , penes quem legum, ni sistratuum, belli, pacis, ac prouocationis motum ius est: quae si defuerint, regis mane no
. caetera quae in popuJari & optim cum 'lemus, paria sunt in monarchia Monam Est enim postprincipem summa potestas in ehia ιγ senatu, quod triuatum consilium apud nos, do. regale apud Hispanos, Divan apud Turcas dica consueuit. quanquam praeter hunc alius est v- bique senatus, que Hispani secre tum, noέ stri ctum appellamus: constat autem quatuox aud quinqueviris amicitia cum principe conruri dtissimis, qui arcana imperii tractant: quale est apud Venetos decemvirale collegium. arua Hispanos regale eonsiliuna, duodecim viris
xe constat: qui de lesi bus, de bello,de rase, dς
326쪽
que toto Reipublicae statu cum Principe dece nunt, ut Alfonsus Vloa scribit. alterum consilium est Indicarum rerum: quartum quinque virorum, ubi de nobilium ordinibus, deq; expeditionib. & bello sacro agi consueuit. qui tam est inqui sitionis, ubi de religionibus deliberatur. sex tum belli propriti, quod cum Imperatoribus ac regni proceribus haberi solet apud Polonos duplex est, unum quide sanctius,
alterum maius: ubi admittuntur ii omnes qui Pontifices aut Castellani sunt aut maiores magistratus gesserunt, ut scribit Sarius Polonus. Apud Anglos Senatus xv. circiter virorum ab Ddoardo 11. constitutus est ex iis, qui summa luctoritatis ac prudentiae viderentur, idq; fa- tu su assi Roberti Canturbiae Pontificis, ad ty-annidem principu coercedam apud Turcas rincipis Senatu coflari ai ut ex Bassis quatuor luobus Cadiles cliteris, & octo Bellex beis. apud os in Senatum admittuntur Princeps Regis ora sanguinei, deinde maiores magistratus,p a Cacellarius. magister militum,magister pa-atii. magistri libellorum, Mareschalii, praese-
hos maris, magnus Mutifer: 'caeteri Principis itiitrio leguntur, puta Cardinales, Pontifices, citatani quidam aerarii, maioris curiae Praesia ' et aut ut quisquis legationibus diuturnis, α ir xeruagendarum pra stare videtur. Post Se-
at i proxime dig'itatis sui duo magistratus, magister militum, & Cancellarius, qui in
327쪽
cxiani sere monarchia consimili ossi io suns tui, olim quidem sub Romanis regibus Tribisnus Celerum, sub Dictatoribus magister militum: sub. Imperatoribus, praesectus Praetori dicebatur is, qui legam aeque ac armoru Ino derator erat; cum ide esset bonus Senator,sor tis imperator dc disertus orator ut temporχserebant.. talis fuit Themistocles,. Aristides, Pericles. Demetrius Phalereus, Demosthenec Cato, Caesar, Brutus, Antonius, & innumerabiles. alii. postea vero quam legum. muhitudo
Respublicas inuasit, intestaris ac virbanae disti-elinae diuisa ratio est & ubique dupl ex utriusq; magistratus constitui coepit: alter quide toga tus;. alter sagatus. na qui apud nos, Hispanos, . Britannos magister militum siue Conestabilis, olim magister palatii. idem apud PoenosMuna- fidus, quem male lauius Niphatem, ut apud Sullanos Edegnarus sic enim Leo Asera ipse Dradaria vocat: apud Turcas Bassa Visir, id est
consilii princeps: apud Abyssinos Betudeta, id est domesticus. Atque horum. quidem impet
xlum maius sena per fuit, ac magis gratiosui quam togatorusia, propterea quod Reipublica salus de domestica disciplina beneficio mihi xis armorum consistit, tametsi illa decernit ac i ubet: haru iussa exequitur. Cancellarii quo que munus, ubique sere idem est, ut iuris ac legmo interpres. sacri sigilli custos sit absurdan
ςst enim quod Machimellus Cancellaxio Cab lotii ta
328쪽
horum tribuit libera in ciues necis ac vitae pintest tam . idem apua Abyd nos magna iustitia ocatur, ut Alvaresius tradit. apud Turcas Caditeschier, siue princeps iudicum, Vnus qui Asiae, alter Europae; qui ordine Bassas ipse antecedunt. habent enim in iudices animad uersionem, ac summam iudiciorum potestatε. nam qui Mosti, seu pontifex maximus est, dia uinae quidem legis in terpres habetur, ea tela usne quis in legibus humanis a religione aberrare possit, reliqui militares ac togati magistra ius sunt illis inferiores. ut Marescalli, pares Tribunis militu sub imperio Consulari. &qui apud Persas Satrapae apud Romanos Praesides, apud Curcas Bellerbei, apud Aby ssinos Negula iidem apud Germanos, Gallos, Britannos, Hispanos, Duces olim & Conlites,iuinc gubematores prouinciarum dicuntur,qui apud Turcas Saneiachi, paulum admodum differunt a no- sim benes challis. Diximus quid ciuis, quid Respublica,quid ciuitas,quid magistratus, quid imperium, quid status mei publicae, nec plures esse tribus. Nunc ad Rerumpublicarum conis
Vt ergo progrediamur a prima illa origine Gn-λcietatis, ad eam quae latissime pateat omni u Versio inter omnes, ins nitos prope gradus & couer- nes Resiones reperiemus . nam*rima societas,quae est rumviri. & uxoris, omnium antiquissima putatur, ρωόD- propterea quod animi, corporis, Omnjuque carμm.
329쪽
fortunarum communitas quasdam est: tum libberorum continctio, paululum a prima disco
dit: deinde fratrum inter ipsos: post agnari rum & gentilium , qui cum iisdem tectis capi non possinti in alias domos emigrant quibus
sunt res rationesque distinctae. sequuntur ari nitates & noua connubia, ex quibus plures
propinqui ab agnatis gentilitate disiuncti.cum vero ab assinitatis coniunctione discesseris, proxima est amicorum virtute parta societas: tum vicinorum, qui propagata sobole,in plu-xes vicinas colunctis aedificiis coalescunt: sine phratriae & pagi, quod ex e ου id est puteo, veI-γαι, id est fonte biberent. sed
aucta vicorum multitudine, quo tutioressent a peregrinis, qui maiore in titua ne Merrantes, ut est apud Thucydide, cultos agros di aedificia disiectis possessoribu& occupabant: fossa primum seipsos cinxerunt. Vnde oppidi nomen. & πήλεονι, quod illic fruge sospes collocarent, vel opem in iis sperarent, vel . commodius habitarent. est enim de
π έ-ν habitare, alere, gubernare. Cum ast
tem non satis esset in fossa 7raesidii, arris primum, ut credibile est hinc valli nomen piisca literarum mutatione) deinde moenibus orpida sepserunt, quae propterea urbes a Latinis dicte sunt, vel ab urbo, ut tradit Festus: vel ab orbe, ut Varro: quia interiore sui co fiebat oibis ta murorum descriptione. Graeca Astum ιγ
330쪽
ceimani Purguria dixerunt: utrique ab arce tutiori. Iam uero clini ciuiu nucherus augeretur, pomoeria proferes oportuit: quod' nemini fas erat apud Romanos, auctore Tacito, nisi qui agro .la hostibus capro, rem Romanam auxisset: vel colonias alio mitti: quae quod iis dumoribus ac priores. uterentur, una & eade ciuitas dici coepit. est enim ciuis, opinor, quasi quiuis veteres enim litera in raruerula propterea quod qui cis eodem hire cum reli
quis omnibus veteretur. sic paulatim amicitias, locietatis humanae vinculum, ab uno domo in plures diuisa familias, vicos, urbes, ciuitates, nationes, eousque propagata est, quoad omne genus humanum complexa tueretur.
siue igiturista, siue alia principia fuerunt hominum consociationis, siue homo sua se voluntate cut suapte natura societatis est appetens 9 siue cogente necessitate contulit ad aliorum coetus, a quibus parata sibi videbat adiumen ra vitar iucundius commodi usi quedlegendari constat omnem coniunctionem& communitatem, quo longius abest ab ili,
viri de uxoris societate, magis ae magis imminui. sic enim natura comparatum est, ut qdod quisque plus amet, hoc magis suum esse velit, di quidem totum suum, nec cum aliis commu nicari. itaque non diu tulit natura promistuos rerum usus. quia ramen amicitiarum ac bonorum ratio dissimilis est: quod haec minuuntur,