Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

301쪽

tra ordinem cognosceret, non maiorem muLctam quingentis dractimis irrogare poterat,vDemosthenes contra Euergum scribit: si qui grae ius esset, ad populum ferebatur. apud Ve'netos x. viri & xl. viri publicorum iudiciorunt, cognitiones etiam extraordinarias habe0t, quas Graeci vocant εἰσαγlελ hoc tamen a plius habuit Senatus Atheniensium, quod Senatorem ordine mouere, &-potuerit,& reos ad populum deferre .' apud Ro-imanos, Censorum; apud Venetos, decem virorum potestati tributum est. Sequuntur magistratus qui apud Venetos & Allienienses ma-

nam inter se similitudinem, nullam fere eum omanis habenti scitum est quam pauci suerint Romae magistratus. Athenienses prope infinitos habuerunt. fuit enim praeter Senatum quingentorum morum, Areopagitarum cu xia,quae parem habuit potestatem atque collogium decem virorum apud Venetos. hoc tameinterest quod hi ad breue tempus i illi perpe Ab re tuum imperium habuerunt. ac primum gibus M capitales caiisas . deinde rerum omnium speculatores sunt &legii custodes aSolone constituti, ut Plutarchus scribit. sed que - , admodum Pericles Areopagitarum potentiam

labe iactauit: ita non mediocriter decem vir xum potestas est imminuta xl. virorum capit hum deinde va I. virorum ac xvI. virorum crea

xione. sequitur collegium norim αμον - , quod

302쪽

luod vir. quisvenetorii non male congruit.

item collegium xl. virorum, qui de 'i de iniuriis tosnoscebant , & Ephetarum quinquaginta

aut cum xl. viris capitalibus Venetorum con-

erri possunt,sedEphetae de caede sortuita duntaxat cognouerunt, ut est apud Suidam, Pollutem & Pausaniam in Atticis, ubi copiose gene ra iudiciorum explicantur .' neque enim ciuibus tantum ac peregrinis,sed etiam brutis animalibus , & rebus inanimatis ius dicebatur quod apud Graecos consuetum erat. nam scribit Platarchus in Timoleonte , post exactum urbe Dionysium iuniorem & Icetem, una cum Carthaginiensibus stipplicium de statuis ty-t anorum quasi de tyrannis sumptum fuisse. suerunt etiam Arbitri ccxx. qui ex Vnaquaque tribu sorte quotannis ducebantur supra sexa- Psilinum annum ut Pollux ; vel quinquagemm m, ut Suidas tradit. his fere octoginta viri xivilium causarum apud Venetos compararip sunt: xl. quidem inter cives & cives ; toxidem ciues inter & peregrinos. Archon praeerat arbitris ciuium , Polemarchus arbitris peregrinorum : quo munere iungebantur duo Praetores apud Romanos 3 Vrbanus M pereSrinus , una cum centum viris : quibus decem viri litibus iudicandis pro Praetoreyxxerant publicis Praetores quaestionum, unas in decuriis senatorum, & equitum ; quibus

ut Aurelia Ttibuni aerarii adiecti sunt. hoc

tamen

303쪽

ramen animaduersione dignum est, quod Bu- una ac plerosque alios fefellit;quod tametsi Senatus iudicia nulla disceptaret, siue legiti mus fiue indictus esset . nihilomini H ab eiectis regibus usque ad legem Semproniam , Praeto res quaeitionum, ac parricidii Quaestores, non

alios , quam ex ordine Senatorio sortiebantur. aliud est autem Senatum iudicare; aliud Senatorios viros a Praetoribus ad iudicia sorte du- .ci. Apud Athenienses Phylarchi decem, siue tribuum praepositi a Clisthene instituti, plane similes erant sex viris Venetorum tribuum Prae

sectis: & Phratriarchi A theniensium Prae sectis

sodalitiorum apud Venetos et aut Curionibus apud Romanos. quales fere sunt ubique rursus Demarchi Atheniensium nomine duntaxat, cumTribunis plebis conueniunt; potestate nubio modo. Proedros, Archontes,& Epistatas Senatus, concionis , & radiciorum, pares habent Veneti in quibusque collegis. apud Romanos Consul senatui preterat: maior magistratus pinpulo Tribunus plebi,aut Aedilis raro tamen)aut maior magistratus : Praetores iudiciis. qui autem apud Athenienses undecim viri νορος ήλακες a Polluce appellantur, idem sere apud . Romanos irrumuiri capitales, minores iudices multi sunt apud Venetos, quales nec Romani ullos, nec Athenienses habuere praeter Epagogos, qui similes erant iudicibus mercatorum. ted haec apud Contarenum. unum Senus estiua -

304쪽

magistratuum apud Venetos , qui triumuiri aduocatores appellantur, ac sontrum prehensionem dc accusationem habent, ne, ut apud Romanos dc Graecos, quenquam temere accu sere liceat. talis est apud nos aduocatio trium uiralis,in omnibus iudicitan decuriis. Logistae quoque Atheniensium Syndicis Venetorum non male congruunt, quod utrique rationem gesti magistratus exigebant sed illi de moribus ante inagistratum quaestionem habebant; hi de prouincialibus magistratibus duntaxat inquirunt; decemviri ac tri uni uiri de urban is; caeteri magistratus qui aerarium curant, iidem fere apud Athenienses qui apud Venetos. habent hi Praefectos vectigalium ac tributorum, qui tam varii sunt , quam varia genera tributorum ac vectigalium : Piaefectos pecuniae mutua tribunos aerarii , qui publicas pecunias recipiunt et quaestores urbanos, ad quos pecunia desertur. apud Athenienses Apodeetae, Hellen o tam lae, Paestotes Palladis,quaestores urbani, siue Pra ctores, iisquisitores, syndici, qui sacras pecu'nias milietae nomine exigebantia, uaestotes spectaculorum, qua 'stores militares,quaestores rerum venalaum, Epigra pila seu bonorum gen x , dc antigrapbi: omnium autem maxim VS seat quaestor populi- naasistiatus item annonae multo plures apud Athenienses , naam apua Venetos aut Romanos his quidem Vnu an '

305쪽

. illis praeter Agoranomum, Metronomi quii decim, totidem Sitophylaces, ac praeterea ch atator emporii. reliqui sunt apud Venetos Praefecti salutis publicae Praefecti monetae, Aediles viarum, Praefecti classis, Procuratores D. Mabci,qui pupillorum ac viduarum curam habent.

apud Athenienses prope infiniti urbis dignita

rem ac ciuium salute curabant, quos Aristot Ies vocat; ut Praefecti aquarum,muro rum, Operum publicoru. praeterea Nomophylaces ceremoniis praeerant: sophronistae mori- bur:Gynecocosmi mulieribus: Oenopia conuiuiis: Gymnasiarchae palestrae: Choragi cta ro: Licurgi curationibus extraordinariis:Co

quisitores peregrinos a ciuibus dirimebant et Episcopi magistratuum actiones explorabant: Oratores causas publieas suscipiebant: legati

ad socios aut exteras gentes mittebantur. omitto militares magistratus,Taxiarchos, Hi 'parchos, Trierarchos,strategos: omitto pol

fices ac sacerdotes, qui eo plures apud Romanos fuere, quo Religionem ac militarem disci- Plinam magis coluerunt. Prouinciales ma stratus apud Athenienses video nullos,cum tociae civitates suos magistratus haberent : sed prouocandi ius erat ad magistratus Athenienses,ut est apud Xenophontem. ita quoq; apud. Venetos S Romanos: sed hoc amplius,quod hi magistratus prouinciales habent. Romani tres;

rxaesidem, Legatum & Quaestorem. nam Pro

306쪽

Consules, Praetores, Proquaestores, praesidis appellatione complectitΗx Vlpianus. si prouincia late pateret,legati plures adi ungebantur. Veneti quatuor creare solent: Praetorem urbanae disciplinae, Praefectum militaris, Custodem arcis & Quaestorem. haec forma est Rerum publicaru,quae in statu populari magis claruerunt, excipio Carthaginensem,cuius vestigia sunt apud Aristotelem, Polybium ac Liuium,sed valde obscura. Ex his planum sit Rempublicam Veretorum antea popularem fuisse, sed paulatim in Aristocratiam mutari coepisse cum ma-m x ciuium ac plebeiorum opificiis intei onte se a rebus agendis subduceret,peregrini verb & inquilini non admitterentur, nec

ius imperii cuiquam , nisi de Republica bene

merito,& auare admodum tribueretur. paulatim familiae veteres interire coeperui, ac mutato pauciores essent, nisi Genuensi bello triginta peregrini ius diuitatis emissent , cum ciuitas inopia premeretur. hoc idem contigisset apud Romanos & Athenienses, si eodem modo ute rentur quo Veneti. sed apud Athenienses eluita multitudinem auxit Clisthenes, qui omnes inquilinos ac manumissos in ciuitatem recepit Romani vero manumissos omnes,exceptis Oppido paucis, ac propterea Latini suos liberos Iervilem in modum Romanis vendere consuem Merant,auctore Dionysio, ut manumisii ius honorum adipiscerentur. post armis socialibus

coacti,

307쪽

coacti, uniuerta Italiae ciuitatem concesseruta tandem etia exteris nationibus: postremo omnibus,qui Romano imperio continebantur Sunt igitur apud Venetos Citadim& Plebeiaeque ciues ac Nobiles et ut priuatus aeque ciuis est ac magistratus: sed illi ab honoribus M i perio summouentur: huc enim relabi oportet. unde totius disputationi s originem ducebamus. non enim quia Cita linus venetorii Caneellarius esse potest quanquam suffragiis tribui tur, non sorti) aut etiam scriba, propterea ciuis habetur, cum in tanta munerum, qua in perpetua sunt paucitate, unus tantum aut alio ciuis isto modo esse possit, caeteri peregrini. a pud Athenienses, si Athenaei scripta sequamur cum io. millia ciuium imperium tenerent, docem millia peregrinorum qui nati erant ex pe regrinis, tametsi ab honoribui & suffragiis a cerentur nihilominus ciues fuisse oportet, cirlibertate, imperii tutela, iuris aequabilitate,. domicilio perpetuo, ac patria denique in qua nati erant, fruerentur; nec ab aliis ciuira bus aut principibus iure vindicari possent suerunt igitur reuera 3 o. mill ia ciuium, quo Tun O. millia popularem statam tuebantur neque enim oportet in populari statu ciues mnes i inperii participes .esse, sed maiorem par re M. quod en uia pluribus placet, Omnabus pia cere dicitur ' Cum vero minor pars ciuium imperat, es prin

308쪽

Iege habetur , quod paucioribus ciuibus pla-Cet, optimatum potestas est. nisi ad verborum subtilitatem omnia reuocemus, ut non sint optimates nisi optimi praesin t: at ista ratione nG. solum apud Venetos, Rhagusios , Genuenses, in Lucenses & Germanos , ubi paucissimi impe-xium tenent; sed nulla omnino Aristo cratia usequam suisse reperietur:&vitiose eiusmodi Rei publicae videbuntur in quibus nobiles, aut di uites nulla virtutis aut eruditionis habita ratione, soli Rempub. gerunt: clim interim optimi ac prudentissinii propter inopiam vel ge-riexis obscuritatem reiiciantur: quod absurdueasse assirmabunt. ergo populariter loquamur, de optimatu imperia ciuium pauci rate min re ciuiu parte definiamus : siue duo riam plures . eo numero intelliguntur, ut Iurisconsulti tr dunt siue tres fuerint, ut cum Augustus, Anto-l nius, ac Lepidus triumuiri Reipublicae constituendae Rempublicam suo arbitrio guberna' sente quanquam statim in monarchias tres, ac Paulo post in duas,postremo in 'na concessit: siue plures tribus imperet; paucissimi tamε &virtute insignes, ut apud Hebraeos ante regia Potestate; apud Lacedaemonios, sublato regno; apud Ilarsalios,ante Alexadri tepora. siue paucissimi ac deterrimi, ut apud Megarenses, sc Athenies es sub 3o. tyrannis : apud Romanos, su baece viris: apud Perusinos, sub Ottonibus: apud , eo se tectis,patriciis: siue nobilissimi ma-

309쪽

guo numero ut apud Romanos patricii iam

creationent Tribunoru tunc reuera imperium

tenebant populare nonae inane erati vel etiam apud Cnidios, Venetos, Rhagusios,LV censes,&Nbrimbergenses : siue pauci diu ites, ut apud Rhodios, Thebano , Genuenses, sublata populi potestate. numerus vero infinitam adfert v xietatem: ut apud Pharsalios Eo. apud Lacedaemonios 3O apud Hebraeos pr. apud Germanos ducenti, aut adium mu trecenti: totide fere apud Rhagusios,& Luce ses:apud veteres Mass-

Iienses sexcenti. ut Valerius Max.testatum rei viti nunc apud Genuenses circiter mille quingenti. apud Venetos numerus optimatum triplo maior est, sed illic numer' frustra definiatur climavi irpe quaerantur optimates: si tamen selectione aut 1orte ducantur, centesimu que que cooptari melius est ad Geometricam rationem , quae optimatum imperio rectisiimὸ congruit, ut harmonica regno, arithmetica populari. qua res demus ciuium decem millia , centu optimates diligendi sunt; sic enim seometrica ratio conflabit : quia hic numerus as iquabili ratione unum ad decem millia complectitur. consimilite x ex zo. millibus, ducenti numerum implent optimatu niti ac Lycurgus

DTe mille thi uim quenque, scilicet d quinque'

310쪽

bus eluendis, contra quam voluit Plato, qui trigesimum quenque in Senatum omnium cooptauit, i sest, ex millibus quinque & quadraniata, CLXXX. quod veteri more tactum opi nor. nam Romulus trigesimum quenque sele- ς' , id est, centum senatores ex tribus ciuium millibus, quos in cottaniam suae urbis dedu rat. at in consequentib. coloniis decimus qui iaque legebatur, ut L C. scribit In L pupillus de

verti. ligni sic. Moses tamen videtur e decem millibus unum duntaxat divina sorte dixisse cum enim censa fu issent ora. millia hominum supraeto S in Da I. annos, qui arma serre poterant, unum Sc septuaginta Senatui praefecit: ratio cougruer, si minorum centum millia fuisse concedamus, reiicio seruos, senes ac seminas, quorum numerum duplo maiorem

fuisse necelle est; cum fere tot sint ubiq; femi- lnae quot viri,atque etiam una plus Athenarum lvini nomen dedit. sed hanc Senatus,& optima . lium deligendorum rationem miror a Platone' esse & Aristotele praetermissam: cui D. Iam e numeru ciuium definirent ; qui semper varie munuitur Se augetur. nam Dionysius tradit primo censu Romuli tria millia ciuium: secundo Ser'

uti SO. quinto 13 o. septimo I O. octauo IO3. miralia, praeter seruos, seminas, Opifices, mercato xes; quorum numerum triplo maiorem fuissE confirmat. numerus autem singulis ann s facile intelligebatur, quod nascens quisque , IU-